“Girişimcilere her türlü imkan sunuluyor”

Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Bilal Macit, Türkiye’de girişimcilik ekosisteminin teknoparklar, fonlar, kamu kaynakları ve TÜBİTAK dayanaklarıyla geliştiğini belirterek, girişimcilere sırf kaynak ve eğitim sağlamakla kalmayıp eserlerini kıymetlendirmek ve memleketler arası pazarlara taşımak istediklerini söyledi. Macit, “Bugün Türkiye’de teknoparklarıyla, teşebbüsçü ofisleriyle, fonlarıyla, kamu kaynaklarıyla, TÜBİTAK takviyeleriyle, bakanlıklarla, Milli Eğitim Bakanlığı ile gerçekten ‘Ben bu ülkede bir şey yapacaktım’ diyene her türlü imkan sizlere sunuluyor” dedi.

“Ürünlerinizi milletlerarası pazarlara taşımak istiyoruz”

Bakan Yardımcısı Macit, Milli Eğitim Bakanlığı olarak girişimcilere yönelik dayanakların eser geliştirme ve ticarileşme süreçlerini kapsadığını söz ederek, “Bizler size sadece kaynak vermek değil, sırf eğitim vermek değil, sırf ofis imkanları vermek değil; sizlerin eserlerini kıymetlendirmek, milletlerarası pazarlara taşımak, kendi platformlarımıza mümkünse entegre etmek ve hasebiyle sizleri aslında büyütmek istiyoruz” diye konuştu.

“Eğitim teknolojilerini geliştiren bir altyapı oluşturmak istiyoruz”

Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürü Mustafa Canlı, programın temel maksatlarından birinin Türkiye’nin eğitim teknolojilerini sırf kullanan değil, geliştiren ve global pazara sunan bir yapıya kavuşması olduğunu belirtti. Canlı, “YEĞİTEK olarak bizim bu ve bunun üzere hızlandırma programlarındaki temel maksadımız gelişen eğitim teknolojilerini sadece dışarıdan izleyen değil, geliştiren, okullarında doğrulayan ve global pazara ihraç eden bir altyapı oluşturmaktır” sözlerini kullandı.

“Bakanlığın ekosisteminin kapıları girişimcilere açılıyor”

Canlı, Bakanlığın geniş teknolojik altyapısının girişimcilerin eserlerini geliştirmeleri için kullanılabileceğini belirterek, program kapsamında girişimcilere ekosistem buluşmaları, ulusal ve memleketler arası etkinliklere iştirak ile eser pilotlama imkanları sağlandığını aktardı. Canlı, “Bakanlık olarak devasa bir teknolojik altyapıya, milyonlarca kullanıcıya sahibiz. ETKİM Yıldızları programı ile biz girişimcilerimize bu devasa ekosistemin kapılarını açıyoruz” dedi.

“İyi fikir gerçek gereksinime karşılık vermeli”

YTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Güleda Engin, üniversitelerin sadece bilgi üretmekle hudutlu kalmaması, bu bilginin teknoloji, teşebbüs ve toplumsal yarara dönüşmesinin de ehemmiyet taşıdığını söyledi. Engin, “Üniversitemizin araştırma yetkinliği, Teknoparkımızın girişimcilik ve iş dünyasıyla kurduğu bağlar ve YTU Startup House’un iş geliştirme dayanağı birbirini tamamlıyor. Böylelikle teşebbüsçüler için fikirden esere, eserden pazara uzanan seyahatte güçlü bir gelişim tabanı oluşuyor” halinde konuştu.

“Program boyunca 100 saat birebir mentorluk dayanağı verildi”

Yıldız Teknopark Genel Müdürü Doç. Dr. Muhammet Garip ise, program kapsamında girişimcilerin fikirlerini esere dönüştürme süreçlerinin desteklendiğini belirtti. Garip, “Programlar boyunca 12 teşebbüsümüz, 10 farklı başlıkta hazırlanan eğitimleri tamamladı. Toplam 100 saat birebir mentorluk takviyesi aldı. Dal temsilcileriyle, uzmanlarla ve ekosistemin paydaşlarıyla çok değerli buluşmalar gerçekleştirdik” ifadelerini kullandı.
Garip, eğitim teknolojilerinde geliştirilen tahlillerin öğrenci ve öğretmenlerin gereksinimlerine karşılık vermesi gerektiğini vurgulayarak, programın sırf finansal dayanaktan ibaret olmadığını, girişimcilerin gerçek kullanıcıları dinlemesi ve eserlerini alanda geliştirmesinin de değer taşıdığını kaydetti.

Girişimlere milletlerarası iştirak ve pilotlama desteği

Demo Day kapsamında teşebbüslere çeşitli ödül ve takviyeler de takdim edildi. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sağlanan DIDAC India 2026’ya Katılım Hakkı Epnexus’a verilirken, MEB Pilotlama Ayni Desteği almaya Stumap ve STEM Studio hak kazandı. Yıldız Teknopark tarafından sunulan Yıldız Kaşifler Programı’na müracaat hakkı ise DopaLive, 1e1.ai ve Revisee teşebbüslerine takdim edildi.

Program kapsamında eser ve tahlillerini tanıtan teşebbüsler şunlar oldu:
“DopaLive: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yaşayan bireyler için uzman takviyesini, günlük ömrü düzenleyen araçları ve yapay zeka dayanaklı takibi bir araya getiren platform.
Stumap: Lise öğrencilerinin meslek seçimlerini desteklemek gayesiyle yapay zeka takviyeli meslek testleri ve meslekleri deneyimleme aktiflikleri sunan platform.
Epnexus: Okul öncesinden liseye kadar çocukların düşünme, sorun çözme ve iş birliği maharetlerini oyunlarla geliştirmeyi ve meslek keşiflerini desteklemeyi amaçlayan teşebbüs.
Atria Sense: İşitme kayıplı öğrencilerin dersleri takip edebilmesi için sınıftaki konuşmaları anlık metne dönüştürerek göz hizasındaki ekrana yansıtan AtriaLens’i geliştiren teşebbüs.
Uniyolu: Üniversite imtihanına hazırlanan öğrencilerin deneme sonuçlarını, çalışma müddetlerini ve gelişimlerini takip ederek yapay zeka takviyeli ferdî rehberlik sunan platform.
STEM Studio / Kaşif: Öğrencilerin bilgilerini gerçek hayat sorunlarında kullanmasını destekleyen, üç boyutlu oyun ve sanal deneylerle uygulamalı öğrenmeye odaklanan platform.
GOMufi: Bilişim öğretmenlerinin müfredata uygun ders malzemeleri hazırlamasını, öğrenci kodlarını otomatik denetim etmesini ve sınıfın öğrenme eksiklerini izlemesini sağlayan yapay zeka platformu.
1e1.ai: Öğrencilerin sorularını sesli bağlantıyla yöneltebildiği, gereksinim duydukları anda açıklama ve rehberlik alabildiği yapay zeka takviyeli yardımcı öğretmen.
Revisee: Öğrencilerin öğrenme eksiklerini belirleyerek çalışma önceliklerini ve şahsî öğrenme planlarını oluşturmalarına yardımcı olan platform.
EduVo: Ortaokul ve lise öğrencilerinin matematik eksiklerini gidermek için düzeylerine uygun görüntü, bilgi kartı ve alıştırmalar sunmayı hedefleyen taşınabilir uygulama.
Kritik Nokta: Öğrencilerin çözemedikleri soruları dijitalleştirerek yapay zekayla tahlil eden, yanılgı sebeplerini ve öğrenme eksiklerini takip ederek aralıklı tekrarı destekleyen uygulama.
NeuroCourse: Öğrencilerin imtihan performansının kalıcı öğrenmeye dönüşüp dönüşmediğini izleyerek öğretmenlere ve okullara öğrenme eksiklerini belirleme ve uygun müdahaleleri planlama takviyesi sunan sistem.”

İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü uyumunda, İlim Yayma Vakfı, VakıfBank, Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve Birun Ada Otelcilik işbirliğiyle hayata geçirilen projenin yeni dönem protokol imza töreni Sepetçiler Kasrı’nda düzenlendi.

Törende konuşan İstanbul Valisi Davut Gül, projenin sahibi İlim Yayma Vakfının eğitimin her kademesinde fiziki gereksinimlerin ve iş gücü muhtaçlığının karşılanmasına yönelik kıymetli çalışmalar yaptığını belirtti.

Projenin yürütülmesinde emeği geçenlere teşekkür eden Gül, “Sadece finans bulmak işi çözmüyor, sahiden bunu yönetmek için de sevmek, sahiplenmek lazım. Alışılmış sevmek, sahiplenmek değerli fakat finans boyutu en az onun kadar kıymetli.” dedi.

İl Milli Eğitim Müdürü Murat Mücahit Yentür de Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nın gençlerin ulusal irade ve demokrasi şuurunu geliştirmesi açısından kıymetli bir yer olduğunu söz etti.

Yassıada’da yaşananların ulusal iradenin kesintiye uğramasının hafızalardaki karşılığı olduğunu lisana getiren Yentür, 27 Mayıs 1960 darbesinin akabinde Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ın idam edilmesinin milletin vicdanında kapanmayan bir yara olarak kaldığını söyledi.

Yentür, “Yassıada ise bu iradenin vurulduğu kesintinin hafızamızdaki ismidir. 21-27 Mayıs 1960’da Yassıada’da yaşananlar, hukukun teminatını kaybeden bir toplumun nasıl ağır bedeller ödeyebileceğini göstermesi ismine son derece hüzün vericidir.” sözlerini kullandı.

Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nı ziyaret eden gençlerin tarihin gerçekleri üzerine düşündüğünü aktaran Yentür, “Onlara bırakmak istediğimiz miras, hakikati araştıran, haksızlık karşısında susmayan, millet iradesini aziz bilen bir şuurdur.” dedi.

Yentür, tarih öğretiminde öğrencilerin sırf bilgileri ezberlemesinin kâfi olmadığını, geçmişte yaşananların beşerler ve toplum üzerindeki tesirlerinin anlaşılması gerektiğini, tarih şuurunun gelişmesinde yerle kurulan temasın kıymetli olduğunu belirterek, “Bu nedenle İstanbul’un tarihi ve kültürel birikimini çocuklarımızın eğitim seyahatinin ayrılmaz bir modülü olarak görüyoruz. Kentimizin hafızasını gençlerimizin öğrenme deneyimiyle buluşturmayı önemsiyoruz. İstanbul bir açık hava müzesi olduğu kadar, tıpkı vakitte bir açık hava dersliğidir.” diye konuştu.

– “Öğrenciler yakın tarihin değerli dönüşüm noktasıyla ilgili bilgi sahibi olacak”

İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan ise projeyi geçen sene devir sonuna hakikat düşünüp hayata geçirdiklerini ve bu sene projeye daha erken başladıklarını söyledi.

Bu sene de 20 bin 9. ve 10. sınıf öğrencisinin Demokrasi ve Özgürlükler Adası’na giderek yakın tarihin kıymetli dönüşüm noktasıyla ilgili bilgi sahibi olacaklarını kaydeden Erdoğan, “İstanbul’daki ilgili yaş kümesinin aslında yüzde 5’ini aşağı yukarı teşkil ediyor. Ümit ediyorum ki giden arkadaşlarımız gitmeyen arkadaşlarına da anlatacaklar ve tahminen de kendi imkanlarıyla adaya gidenlerin sayısı artmış olacak.” dedi.

Erdoğan, birden fazla vatandaşın Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nın farkında olmadığını lisana getirerek, “15 Temmuz’u yaşadık. O vakit geriye dönüp 28 Şubat’ı da 80 darbesini de 71 muhtırasını da 60 darbesini de yeni jenerasyonların yeterli bilmesi, anlaması lazım. Bu türlü şeylerin tekrar tekrar etmemesinin önündeki en büyük teminat o toplumsal şuur seviyesi, toplumun bu husustaki hassaslığı ve yeteneği olacaktır.” tabirini kullandı.

Protokolün hayırlara vesile olmasını dileyerek, paydaşlara teşekkür eden Erdoğan, “Her sene proje gelecek. Ümit ediyorum ki bunun peşinde seyahate katılan öğrencilerimizin ve öğretmenlerimizin tahminen seyahatle ilgili kısa sinemaları, fotoğrafları, şiirleri, kompozisyonları olabilir, bunları yarıştırarak onlara mükafatlar vererek biraz daha bunu nitelikli hale getirmenin de çalışmasını inşallah yaparız.” diye konuştu.

– “Proje gençlerin tarih şuuru kazanması açısından önemli”

Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Mehmet Dinç de projenin gençlerin tarih şuuru kazanması ve özgürlüğün ehemmiyetini kavraması açısından değerli olduğunu belirterek, özgürlük kavramının sırf vatan ve devletin bağımsızlığıyla sonlu olmadığını, bireylerin bağımlılıklardan uzak yaşamasını da kapsadığını söz etti.

Özgürlüğün kıymetinin gelecek jenerasyonlara aktarılmasının kıymetine işaret eden Dinç, Türkiye Yeşilay Cemiyeti olarak özgürlük dendiğinde yalnızca toprağın, devletin, vatanın özgürlüğünün akla gelmediğini, tıpkı vakitte midenin, vücudun, gençlerin, çocukların, fikrin, ruhun özgürlüğünün de akla geldiğini söyledi.

Dinç, Yeşilay’ın projeye dahil edilmesinin özgürlük kavramını farklı boyutlarıyla ele alan bir yaklaşımın örneği olduğunu, gençlere bağımlılıklardan korunma konusunda bilgi aktardıklarını kaydederek, “Bizler genç kardeşlerimizle bir arada 45 dakikalık seyahat esnasında vücutlarını nasıl özgür olarak tutabilirler, nasıl koruyabilirler, bütün bağımlılıklara karşı hangi düzeneklere, hangi bilince, hangi bilgiye sahip olabilirler, bunlarla alakalı Yeşilay’ımızın 106. kuruluş yıl dönümü vesilesiyle oluşturduğu bilgiyi paylaşıyoruz.” dedi.

Konuşmalarının akabinde İstanbul Valisi Gül, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Murat Mücahit Yentür, İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Erdoğan, Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Dinç, VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan ve Albayrak Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Mesut Albayrak protokolü imzaladı.

– Yeni devirde 20 bin öğrenci adayı ziyaret edecek

Proje kapsamında, 26 Ekim 2026-30 Haziran 2027 tarihlerini kapsayan yeni devirde, İstanbul’daki ortaöğretim kurumlarında tahsil gören 20 bin öğrencinin Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nı ziyaret etmesi hedefleniyor.

Yeni devir programında öğrenciler, uzman rehberler eşliğinde 27 Mayıs Müzesi, Demokrasi ve Özgürlükler Müzesi ile Adnan Menderes Müzesi’ni ziyaret edecek. Adadaki açık hava yapıtları, anıtlar ve öbür tarihi, kültürel alanlar da seyahat programında yer alacak.

Öğrencilerin evraklar, anlatımlar ve yerin tarihi dokusu aracılığıyla yakın tarihe ait bilgilerini derinleştirmeleri amaçlanıyor. Program kapsamında öğrencilere tarih şuurunu destekleyecek kitaplar da armağan edilecek.

Protokol kapsamında seyahatler, gönüllülük aslına nazaran, veli müsaadeleri alınarak eğitim ve öğretim faaliyetleri aksatılmadan ve fiyatsız olarak gerçekleştirilecek. Öğrencilere öğretmenleri de eşlik edecek.

İstanbul Valiliği çalışmaların genel uyumu ve güvenlik önlemlerine ait kurumlararası işbirliğini desteklerken, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü okulların bilgilendirilmesi, öğrenci ve öğretmen katılımının organizasyonu, faaliyetlerin takibi ve kontrolünü yürütecek.

VakıfBank, protokolde belirlenen deniz ulaşımı, rehberlik ve öğrenci gereksinimlerine yönelik giderleri karşılayacak. İlim Yayma Vakfı, tertip ve tarih şuurunu destekleyen içeriklere katkı sunacak. Yeşilay eğitim çalışmalarını yürütürken, Birun Ada Otelcilik de deniz ulaşımı ve adadaki seyahat hizmetlerini sağlayacak.

Çocuklar için yayın yapan bütün kurumlarla kapsamlı bir iş birliğiyle yürütülen proje; okul öncesinden lise son sınıfa kadar tüm sınıf ve kademelerdeki öğrencilerin kelam varlığını ilmi sistemlerle tespit etmek, lisan gelişimlerini yaş ve sınıf düzeylerine nazaran izlemek ve geniş kelam varlığımızı tanımalarına ve söz hazinelerini geliştirmelerine yönelik çalışmalar yürütmeyi hedefliyor.

85 branştan 220 öğretmen, projenin farklı aşamalarında misyon alarak direkt katkı sundu. Yazılımcı öğretmenler tarafından geliştirilen projeye mahsus MEB Etiketleme Aracı ile ders kitapları mercek altına alındı ve bir milyondan fazla bilgi etiketlendi.

Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nda gerçekleştirilen tanıtım programına katılarak açıklamalarda bulunan Bakan Tekin, eğitimde fiziki altyapı ve teknolojik imkanların geliştirilmesinin akabinde öğretim programlarının da yenilendiğini belirterek, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında müfredatın güncellendiğini söz etti. Türkçe ve Türk lisanı ve edebiyatı derslerinde ölçme ve kıymetlendirme sisteminin dört temel dil marifeti üzerine tekrar yapılandırıldığını, öğrencilerin okuma, yazma, dinleme ve konuşma yetkinliklerinin geliştirilmesinin hedeflendiğini aktaran Bakan Tekin, ‘Dilimizin Zenginlikleri’ ve ‘Geleneksel Çocuk Oyunları’ üzere projelerle lisan şuurunun ve ulusal bedellerin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.

“Fiziki altyapı ile ilgili olarak şu anda OECD ortalamalarının üzerine çıktık”

OECD raporlarında Türkiye’nin yükselişe geçtiğini belirten Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, “Fiziki altyapı ile ilgili olarak şu anda Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ortalamalarının üzerine çıktık. Birebir halde öğretmen başına düşen öğrenci oranları prestijiyle şahsen OECD’nin Eğitime Bakış Raporlarında ortalamanın üzerinde olduğumuz tespit edilmeye başlandı. Eğitimde teknolojinin kullanımı açısından baktığımızda PISA raporunda Türkiye, neredeyse bütün dersliklerinde etkileşimli tahta ve internet ağı olan dünyadaki tek ülke tanımlaması yapılıyor, bunları hayata geçirdik. 2023 yılında öğretim programlarımızın da bu perspektifle yine ele alınması gerektiğini kamuoyuyla paylaşmıştık. Öğretim programlarımızda önemli manada dönüşüm sürecini başlatmış olduk. 2023 haziran ayında öteki bir süreç daha başlattık. Temel eğitim heyetlerinde Türkçe, ortaöğretim heyetlerinde Türk Dili ve Edebiyatı derslerinde çocuklarımızın bu derslerdeki geçme notu dahil olmak üzere ölçme kıymetlendirme sistemlerini sil baştan yine ele aldık. Çocuklarımız Türkçe hem yazım kuralları hem de kendini tabir etme konusunda bir yetkinlik seviyesine erişsin diye sınavlarımızı ölçme kıymetlendirme metotlarımızı değiştirdik” diye konuştu.

“Sözlük okuma alışkanlıklarını geliştirmek için ‘Sözlük Özgürlüktür’ biçiminde projeler başlattık”

Her çocuğun Türkçeyi hoş ve manalı bir formda öğrenmesi için birtakım projeler geliştirdiklerini söz eden Bakan Tekin, “Sözlük okuma alışkanlıklarını geliştirmek için ‘Sözlük Özgürlüktür’ stilinde projeler başlattık. Tekrar birebir yıl çocuklarımızın okul bahçelerini şenlendirecek formda klâsik çocuk oyunlarımızı, bizim ulusal kıymetlerimizin devam etmesini istek ettiğimiz projeler başlattık. Klâsik çocuk oyunları bunun bir kesimi. Orada kullanılan lisan, çocuklarımızın o lisanı kullanırken öğrendikleri şeylerle benzeridir. Aslında bunların hepsi birbirini tamamlayan projenin adımlarıdır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde kullanılan lisanın, çocuklarımızın bu ulus inşa ve ulusal birlik sürecinde bütün kıymet yargılarını şekillendirdiği gerçeğinden hareketle birçok kavramı ideolojik içerikten arındırarak bizim klâsik yapımıza uygun süreci başlattık. Mesela ulusal gayret esnasında Gazi Mustafa Kemal Atatürk ‘Ordular birinci amacınız Akdeniz’dir ileri’ diyor. Niçin Ege dememiş? ‘Mavi Vatan’ üzere bir kavramı müfredata koyduk” formunda konuştu.

“Bugün burada tanıtımını yaptığımız program bizim için çok önemli”

‘Öğrencilerin Söz Varlığının Tespiti Geliştirilmesi ve İzlenmesi Projesi’nin çocuklar için değerli bir proje olduğunu lisana getiren Bakan Tekin, sözlerine şöyle devam etti:
“Bugün burada tanıtımını yaptığımız program bizim için çok değerli. Cumhuriyetin birinci yıllarından itibaren çocuklarımıza biz öğretim programlarında hangi sözleri öğrenmesini istemişiz ki biz bugün çocuklarımız bu sözleri kullanmıyor diye rahatsız oluyoruz? Bunun bir envanterinin de oluşturulması gerekiyor. Bu envanter öğretmenlerimiz için çok kullanışlı olacak. Bu envanter Bakanlığımıza ders kitabı yazan yayınevleri için de çok değerli bir bilgi olacak. Bu envanter burada birlikte bu projeyi yürüttüğümüz ÖSYM ve Yükseköğretim Kurulu için de çok kıymetli bir bilgi seti olacak.”

Soruşturmada hangi suçlamalar var?

Başsavcılığın açıklamasına nazaran çalışmaları Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü yürüttü. Şüphelilere yöneltilen suçlamalar şunlar:

• uyuşturucu madde ticareti yapma,
• uyuşturucu yahut uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma,
• uyuşturucu yahut uyarıcı madde kullanma,
• fuhuş.

Bu suçlamalarla 23 kuşkulu gözaltına alındı.

Kaç kişi tutuklandı?

Emniyetteki süreçlerin akabinde 22 kuşkulu Ankara Adliyesine sevk edildi. Bir kuşkulu ise sözü alındıktan sonra özgür bırakıldı.

Nöbetçi sulh ceza hakimliği, adliyeye sevk edilen şüphelilerden 20’sinin tutuklanmasına karar verdi. İki kuşkulu isimli denetim kuralıyla hür bırakıldı. Tutuklama kararları 17 Ekim 2026 Cumartesi günü verildi.

Tutuklanan öğretmen hakkında ne biliniyor?

Tutuklananlar arasındaki S.D., Ankara’da özel bir kolejde sınıf öğretmeni olarak çalışıyor. Basına yansıyan bilgilere göre S.D.’nin soruşturma kapsamındaki cümbüş yerleriyle irtibatlı olduğu ve fuhşa aracılık ettiği öne sürülüyor.

S.D.’nin vazife yaptığı okulun ismi ve okul idaresinin bahse ait bir açıklaması kamuoyuna yansımadı. Soruşturma sürdüğü için şüphelilerin yargılama sonuçlanana kadar masumiyet karinesinden yararlandığını hatırlatmak gerekiyor.

Ankara’da emsal soruşturmalar sürüyor mu?

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı son aylarda cümbüş yerlerine yönelik çok sayıda uyuşturucu ve fuhuş soruşturması yürütüyor. Eylül 2026’da Başsavcılık koordinesinde yürütülen bir soruşturmada 21 kuşkulu hakkında gözaltı kararı verilmiş, 18 kişi yakalanmış ve bunlardan 16’sı tutuklanmıştı.

Aynı periyotta yürütülen bir öbür soruşturmanın dördüncü dalgasında da 16 kişi gözaltına alınmıştı. Böylelikle o soruşturmadaki toplam kuşkulu sayısı 80’e ulaşmıştı.

Türkiye’nin gönül coğrafyasıyla ilgili mevzuları, ders programlarına daha dikkatli ve ihtimamlı yerleştirilmesine kıymet verdiklerini vurgulayan Tekin, müfredata Türk dünyası ile ilgili bir seçmeli ders de koyduklarını anımsattı.

Bakan Tekin, Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi sonrasında, ortak bir öğretmen bilgi ağı kurulması, ortak ölçme kıymetlendirme düzeneği oluşturulması üzere hususların görüşüldüğünü tabir ederek, “Hakan ve Bilge’nin Türk Dünyası Yolculuğu” ve “Türk Dünyası Kültür Atlası: Bilge ve Hakan’ın Zamanı Aşan Yolculuğu” kitaplarını yayımladıklarını hatırlattı.

Bu kitapları 5 Türk devletinin lisanlarına çevireceklerini bildiren Tekin, çevirilerin 29 Ekim’e yetişmesi halinde başkanlara birer nüsha takdim edeceklerini açıkladı.

– “İçerik üretenler ve sosyal medya şirketlerinin sorumluluk sahibi olması önemli”

Tekin, okullarda güvenlik önlemlerine ait soru üzerine, alınacak önlemleri kategorileştirdiklerini anlatarak, “En temel önlemimiz, okullarda rehberlik faaliyetlerinin artırılması. Bununla ilgili bir eğitim içeriği oluşturduk rehber öğretmenlerle. Sonra Bakanlığımızın Bakanlık Yönetim Sistemi üzerinde kimi önlemler aldık. Yani uyarıcı önlemleri harekete geçirdik. Bunun üzere pedagojik manada almamız gereken birtakım önlemler var, onları aldık.” cevabını verdi.

Okullarda güvenlik işçisi yahut polis görevlendirilmesi, polis takım araçlarının devriye yapması, güvenlik kameralarının yenilenmesi üzere önlemleri de ilgili bakanlıklarla birlikte aldıklarını lisana getiren Tekin, şunları kaydetti:

“Sosyal medya, Milli Eğitim Bakanlığı olarak bizim kontrol edebileceğimiz bir şey değil. Biz öğrencilere her ne kadar okullarda cep telefonu yasaklamış olsak da, öğrencilere sosyal medya konusunda ihtarlarda bulunsak da çocuk meskene gittiğinde odasına kapanıyor ve sosyal medyayı kullanıyor. Hasebiyle, burada yapılması gereken kıymetli başlıklardan bir tanesi, sosyal medya üreticilerinin, hem içerik üretenler hem de sosyal medya şirketlerinin bu hususta sorumluluk sahibi olmaları. Zira dünyanın her tarafında, mesela geçtiğimiz hafta başında Avrupa’da ve Amerika’da da oldu benzeri olaylar.”

Bir gazetecinin, Meta’ya dava açan aileler olduğunu belirtmesi üzerine, “Evet, biz de bu türlü bir hazırlık içerisindeyiz şu anda. Biz de açmayı düşünüyoruz.” tabirini kullandı. Bakan Tekin, şöyle devam etti:

“Çocuklarımızın bu ortamlarda pedagojik manada yaşlarıyla uyumlu olmayan içeriklerle karşı karşıya kalmalarının, akademik gelişimleri ve şahsî gelişimlerini olumsuz etkilediği gerekçesiyle öbür ülkelerde, Amerika’da ve Avrupa Birliği’nde açıldığı üzere biz de Bakanlık olarak bu türlü bir süreci başlatacağız. Aslında Türkiye’de bu süreci yöneten ana bakanlık Milli Eğitim Bakanlığı değil. Bununla ilgili Ticaret Bakanlığı, Sanayi Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, oralarda yürütülen çalışmalar var. Onların yetki ve vazifeleri var fakat biz bu husustaki kararlı tavrımızı göstermek için bu türlü bir sürecin içerisine gireceğiz.”

– “İçeriklerinizi çocukların ziyan görmeyeceği halde onaylayın”

Tekin, “Meta’ya davayı ‘Bu şekil içeriklere yer veriyorsunuz, bizim çocuklarımız berbat etkileniyor, hasebiyle biz sizden şikayetçiyiz.’ diye mi açacaksınız?” sorusuna, “Evet, ya içeriklerinizi bu çocukların erişemeyeceği biçime sokun ya da çocukların ziyan görmeyeceği halde onaylayın. Yani bu halde değiştirecek içerikleri.” cevabını verdi.

Ailelerin alması gereken önlemlere de değinen Tekin, Ebeveyn Okulu programına iştiraki zarurî tuttuklarını, bu yılki iştirakin yüzde 91 olduğunu belirtti.

Tekin, 31 bin bahçe vazifelisi istihdam edildiğini anımsatarak, şu bilgileri paylaştı:

“Onların devamlılığı açısından sorun olduğu için, 2027 bütçesine bu bahisle ilgili daha kalıcı bir tahlil üretebilir miyiz diye bütçe taslağını bu manada değerlendirdik. Onu konuşuyoruz şimdi. Zati nasıl istihdam edeceğimize karar verirsek, işte emekli polis memurları, emekli astsubaylar, korucular, bekçiler, bir sürü seçenek var. Fakat nasıl istihdam edileceğine dair kısım, yeni bir ünite mi kurulacak problemi. 2026-2027 eğitim öğretim yılında 1102 okulda sabit vazife yapmak üzere 1015 okul kolluk vazifelisi görevlendirilmiştir. Özel Güvenlik Görevlisi 2 bin 170, Okul Bahçe Görevlisi TYP Kapsamında 9 ay müddetle 31 bin, 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı için 1102 okulda sabit vazife yapmak üzere 1015 okul kolluk vazifelisi, 25 bin 248 okulda okul idaresi ile daima bağlantı halinde olacak 10 bin 961 inançlı eğitim uyum vazifelisi, 23 bin 75 okulda, giriş-çıkış saatlerinde 7 bin 8 takım misyonlarını sürdürmektedir.”

– “Milli Savunma Bakanlığı ile sektör içi okul açıyoruz”

Tekin, Tarım ve Orman Bakanlığı ile tarım meslek liselerini reorganize ettiklerini, ziraî alanda yeni muhtaçlıklar doğrultusunda tarım meslek liselerine odaklandıklarını bildirerek, Dijital İkiz projesini de yaygınlaştıracaklarını vurguladı.

Milli Savunma Bakanlığı ve Savunma Sanayii Başkanlığı ile projeleri bulunduğunu aktaran Tekin, “ELMAS, Savunma Sanayii Başkanlığı ile yürüttüğümüz bir proje ve şu anda oraya öğrencilerin ilgisi büyük. ELMAS’ın uygulandığı proje kapsamındaki okullara inanılmaz talep var, zira çok hoş oldu. Bir de Milli Savunma Bakanlığı ile yaptığımız protokol kapsamında, belirlenen okullardan mezun olan çocukların istihdamıyla ilgili aşikâr kolaylıklar sağlanacak. Tıpkı zamanda Milli Savunma Bakanlığı ile İstanbul Tersane Komutanlığı yerleşkesi içinde kesim içi okul açıyoruz.” bilgisini paylaştı.

Bir gazetecinin, Bakanlığın öğrencilerle ilgili sahip olduğu data havuzunu nasıl kullandığına ait soruyu yanıtlayan Tekin, bu sistemin illerdeki dataların elektronik ortamda tahlil edilebilmesi muhtaçlığıyla ortaya çıktığını anlattı.

Bakanlığın bütün gayrimenkullerini tanımladıkları bir coğrafik bilgi sistemi oluşturduklarını belirten Tekin, Bakanlık Yönetim Sistemi projesiyle de bu modülleri genişlettiklerini, öğretmen ve öğrenci verilerini eklediklerini söz etti.

– “Profesyonel okul yöneticileri kanısı konuşulabilir”

Bakan Tekin, “Diyelim öğretmen olarak atandığı okulda kaçıncı yılı, ne vakit geldi, misyonları neler, kaç saat derse giriyor, derse gelmiş mi gelmemiş mi? Ya da öğrenci bilgileri, akademik başarılardan disiplin uygulamalarına, öğrenci devamsızlığından rehber öğretmen kayıtlarına kadar. Bu bilgileri bizim derlememiz gerekiyor. Derlemek de yetmiyor, bunlardan bir tahlil yapabilmemiz lazım.” değerlendirmesinde bulundu.

Sistem sayesinde il ve ilçelerde, okullardaki devamsızlık oranını, öğrenci muvaffakiyet durumunu ve anomalileri gözlemleyebildiklerini anlatan Tekin, şöyle devam etti:

“Mesela, sen milletvekilisin, diyorsun ki ‘Benim ilçeme okul lazım.’ Bakıyoruz, söylediğiniz yerde bir kilometre arada şu okullar var. Bir tuş daha var, tıklıyorum, TÜİK’in bilgileri düşüyor. 2030, 2040, 2050 nüfus projeksiyonları. Burada muhtaçlık yok. Ya da il müdürü bize diyor ki “Şurada bir arsamız var, biz bu okulu oraya yapıyoruz.” Hemen bizim İnşaat Emlak Genel Müdürlüğü oradan nüfus projeksiyonlarına bakıyor, orada okul var mı yok mu ona bakıyor. Ondan sonra da ‘Orada yapmana müsaade veriyorum’ ya da ‘Vermiyorum’ diyor.”

Tekin, yeni okullara gereksinim duyulan bölgeler olduğunu belirterek, “Özellikle imara yeni açılan yerler var, nüfus artışının süratli olduğu yerler var. Bir de okul muhtaçlığının vakit içerisinde tam olarak karşılanmadığı Şanlıurfa üzere yerlerimiz var.” tabirini kullandı.

“Kamu idaresi mezunları okul müdürü olarak istihdam edilebilir mi, teknik manada yönetmek için?” sorusu üzerine Tekin, şu yanıtı verdi:

“İki başlı bir idare oluşturmak üzere bir fikir içerisinde değiliz. Fakat profesyonel okul yöneticileri niyeti konuşulabilir. Şu anda biliyorsunuz, bizim mevzuatımıza nazaran okul müdürü diye, okul yöneticisi diye bir takım yok. Bu bir ikinci misyon. Yani aslında öğretmen. Asli misyonu öğretmenlik, öğretmenliğe ek olarak müdürlük yapıyor. Bu türlü olduğu için de muhakkak bir saat derse girmek zorunda. Bugün çabucak gündemimizde olan bir şey değil ancak buna geçilmesi konusu tartışılabilir.”

Bakan Tekin, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Maarif Salonu’nda düzenlenen “MEB Söz Varlığı Bilgi Ağı Tanıtım Programı”na katıldı.

Burada konuşan Tekin, geçmişte müfredat konusunda önemli sıkıntılar yaşandığını belirterek, ulusal birlik ve beraberliği pekiştirmekten uzak, ayrıştırıcı ve ötekileştirici yapının kendilerini rahatsız ettiğini lisana getirdi.

Aynı biçimde müfredatın çağdaş, pedagojik ve akademik gelişmelere uygun dizayn edilmemiş olmasının da kendilerini rahatsız ettiğini belirten Tekin, şöyle konuştu:

“Bir öbür sorun, Türkiye’de demokratik kurumların konsolidasyonu açısından eğitim süreçlerinin içeriği, temel hak ve hürriyetlerin, hukuk devletinin, anayasal devletin kurumsallaşması açısından eğitim öğretimde yaşanan süreçler bize darbe vuruyordu. Yani en temel eğitim hakkını kullanamayan bir bireyin devletten beklentileri zayıflayacağı üzere devlete olan itimat hislerinin da sarsılacağı bir Türkiye’yi yaşıyorduk. Kendi inanç kıymetlerine ters konuların zorla dayatıldığı bir eğitim sisteminin çocuklarımızı, ailelerimizi memnun etmeyeceği aşikardı. Münasebetiyle eğitimde demokratikleşme yönünde adımların atılması da elzemdi. 8 yıllık kesintisiz dayatma bunun bir parçasıydı. Katsayı uygulaması bunun bir kesimiydi. Bu saydığım konularla ilgili çok şükür çok değerli adımlar attık.”

– “Sistematik bir yol haritası izledik”

Üniversitede yıllarca öğretim üyesi olarak misyon yaptığını anımsatan Tekin, misyon yaptığı sırada öğrencilerin Türkçe kullanımı ve kendilerini söz etme konusunda zorluklar yaşadığını, bu durumun kendisini çok rahatsız ettiğini söyledi.

Tekin, “Türkçenin bir bilim lisanı olarak varlıklı birikiminin çocuklarımıza yansıtılması, çocuklarımıza kazandırılması ve çocuklarımızın Türkçenin zenginliğine vakıf olarak yetişmesi bizim için değerli. Bu yalnızca Türkçe okuma yazma açısından değil. Bu, bizim toplumsal barışımız açısından, toplumsal kurumlarımız açısından istihdamdan siyasete kadar her alanda bizim için tamiri imkansız sorunlar yaratmaya çok açık bir alan.” değerlendirmesinde bulundu.

Kendi ana lisanını gündelik hayatta 100 sözle konuşan bir çocuktan 500-1000 sözlük yabancı lisanla kendini söz etmesini beklemenin çok trajikomik bir durum olduğunu belirten Tekin, “Kendi ana lisanında çocuk kendisini 1000 sözle ifade edemiyor. O sözleri kendi ana lisanında kullanamıyor, o cümleleri kendi ana lisanında kuramıyor. Bir öteki lisanla nasıl kurmasını bekleyeceksiniz? Münasebetiyle bütün bunlardan hareketle biz yıllar içerisinde eğitime ait tespit ettiğimiz bu sorun başlıklarını çözmek için sistematik bir yol haritası izledik.” dedi.

– “Ölçme-değerlendirme sistemlerini sil baştan tekrar ele aldık”

Türkiye’nin OECD’nin eğitimle ilgili raporlarında derslik başına düşen öğrenci sayısı ve gibisi göstergelerde, birebir formda öğretmen başına düşen öğrenci oranları prestijiyle ortalamaların üzerinde olduğunun tespit edilmeye başlandığını lisana getiren Tekin, eğitimde teknolojinin kullanımı açısından Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) raporunda Türkiye’nin neredeyse bütün dersliklerinde etkileşimli tahtanın bulunduğu tek ülke olduğu tespitinin yapıldığını hatırlattı.

“Çocuklarımızın ‘Türkçe, yani ana lisan marifetleri niye istediğimiz seviyede değil?’ ve ‘Eğitimden beklediğimiz işler bu manada sebep toplumsal manada karşılık bulmuyor?’ sorularının yanıtını verecek bir dizi aktiflik başlattık. Mesela o yıl yaz aylarında yayımladığımız genelgede temel eğitim kurumlarında Türkçe, ortaöğretim kurumlarında Türk lisanı ve edebiyatı derslerinde çocuklarımızın bu derslerdeki geçme notu dahil olmak üzere ölçme-değerlendirme sistemlerini sil baştan yine ele aldık. Hem geçme notlarını yükselttik. Yani Türkçeyi ve Türk lisanı ve edebiyatı derslerini gereğince öğrenmeyen arkadaşlarımızın başka derslerden daha yeterli öğrenmesi gerektiği manasında barajlar koyduk.

Daha değerlisi ‘Niçin biz çocuklarımızın Türkçeyi öğrenmelerini istiyoruz, buradan ne bekliyoruz?’ sorusunun karşılığı olacak formda bu derslerin ölçme-değerlendirme metotlarını 4 marifet üzerine tekrar kurguladık. Yani çocuklarımız Türkçe hem gramer kuralları, yazım kuralları hem de kendini tabir etme konusunda bir yetkinlik seviyesine erişsin diye sınavlarımızı ölçme-değerlendirme metotlarımızı değiştirdik. Tıpkı ‘Başka lisanların imtihanlarını çocuklarımız öğrenmişler mi?’ diye yapılan imtihanlarda olduğu üzere çocuğumuz bu lisanda kendisini rahat söz edebiliyor mu, bu lisanda birisinin söylediğini anlayabiliyor mu, yazabiliyor mu? Türkçe ve Türk lisanı edebiyatını, bütün bunları ölçecek bir hale getirdik.”

– “Mavi vatan üzere bir kavramı müfredata koyduk”

“Mesela Milli Mücadele esnasında Gazi Mustafa Kemal Atatürk, ‘Ordular birinci maksadınız Akdeniz’dir.’ diyor. Niçin Ege dememiş? ‘Mavi vatan’ üzere bir kavramı müfredata koyduk. Ege Denizi sözünün yerine Adalar Denizi’nin özgün haliyle kullanılması. 2. Dünya Savaşı’nda sadece bugünkü Türk devletleriyle o zamanki onları egemenliği altında bulunduran Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin onlarla aramızdaki bağı kopartacak halde bölgeyi ‘Orta Asya’ diye isimlendirmesi ideolojik bir içerik. Sözün yanlışsız yahut coğrafik bölgenin hakikat ismi olan Türkistan’ın kullanılması. Sömürgecilik bizim için çok değerli, coğrafik keşifleri dünyada kapitalist sömürgeci zihniyetin başlangıcı olarak çocuklarımızın görmesi gerektiği, bu tipten kavramsal dokunuşları da yaptık.”

– “Ortak bir lisan kullanımının ne kadar kıymetli olduğunu biliyoruz”

Ders kitapları ve öğretim programlarında hangi sözlerin kullanıldığına ait bir envanter oluşturduklarını tabir eden Tekin, bu envanterin öğretmenler için çok kullanışlı olacağını söyledi.

Ayrıca projeyi birlikte yürüttükleri bu ağın Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), Yunus Emre Enstitüsü ve Türk Dil Kurumu için de çok kıymetli bir bilgi olacağını aktaran Tekin, projeyle sözlerden hareketle türetilen diğer sözlerden gündelik gereksinimlere nazaran yeni üretilmesi gereken sözlere kadar tüm çalışmaların yapıldığını bildirdi.

Bu projenin Türk devletleri coğrafyasında ortak kavramsal lisanı inşa etmek için bir başlangıç noktası olabileceğini belirten Tekin, şunları kaydetti:

“Ortak bir lisan kullanımının ulusal birlik inşası açısından, birlik ve beraberliğimiz açısından, kardeşliğimiz açısından ne kadar değerli olduğunu hepimiz biliyoruz. Hasebiyle attığımız bu adımlar, yürüttüğümüz bu çalışma bize bu manada ulusal bir sorumluluğu da yerine getirmiş olmanın bahtiyarlığını verecek. İnşallah halis niyetlerle çıktığımız bu yolda daima birlikte sizlerin de katkılarıyla dilek ettiğimiz yere hem eğitim sistemimizi hem de ulusal birliğimizi, beraberliğimizi, kardeşliğimizi taşımış oluyoruz diyorum.”

ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy’un da katıldığı tanıtım programında, MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanı Cem Gençoğlu da konuşma yaptı.

Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı, Atçılık ve Antrenörlüğü üzere farklı meslek alanlarından mezunların sınıflarda görevlendirilmesi, sorunun boyutunu gözler önüne seriyor. Uzmanlar, bu uygulamanın uzun vadede eğitim kalitesini düşürebileceği ikazında bulunuyor.

Verileri gazetemize kıymetlendiren Eğitim Uzmanı Onur Soğuk, öğretmenlik mesleğinin cazibesini kaybetmesiyle birçok ülkede öğretmen bulmanın zorlaştığını belirtti. Rapordaki dataların, Batı ve Kuzey Avrupa’dan Şili’ye kadar birçok ülkede öğretmenlik mesleğinin cazibesini kaybettiğini gösterdiğini belirten Soğuk, Almanya, Norveç, Finlandiya ve Estonya üzere eğitim kalitesiyle öne çıkan ülkelerde dahi tam nitelikli olmayan öğretmenlerin oranının yüzde 10 ile 22 arasında değiştiğini kaydetti.

Bu ülkelerde okulların derslerin boş geçmesini önlemek için pedagojik formasyonu yahut branş yeterliliği eksik işçiden yararlandığını belirten Soğuk, durumun nitelikli eğitime erişim açısından global risk oluşturduğunu vurguladı.

ORANLARIMIZ ÇOK DÜŞÜK

Rapora nazaran Türkiye, gerekli yeterliliklere tam olarak sahip olmayan öğretmenlerin oranının yüzde 2’nin altında kaldığı ülkeler arasında yer alıyor. Soğuk, KPSS, öğretmenlik için aranan eğitim ve yeterlilik kaideleri ile merkezi atama sistemlerinin bu tabloda tesirli olduğunu belirtti. Atanmayı bekleyen geniş öğretmen adayı havuzunun da rol oynadığını tabir etti.

Ancak düşük oranın Türkiye’de öğretmen istihdamına ilişkin bütün sıkıntıların çözüldüğü manasına gelmediğini vurgulayan Soğuk, gelişmiş ekonomilerde öğretmen bulma sorunu yaşanırken Türkiye’de temel sıkıntıların atama süreçlerindeki yığılmalar ve istihdam planlamasındaki dengesizlikler olduğunu lisana getirdi.

“NİTELİKTEN ÖDÜN VERİLMEMELİ”

Gerekli yeterliliklere sahip olmayan öğretmenlerin artmasının öğrencilerin akademik muvaffakiyetlerini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.

Öğretmenlerin alan bilgisi ve pedagojik yeterliliklerinin öğrenme kalitesinde belirleyici olduğuna dikkat çekilirken, bu durumun PISA ve TIMSS üzere memleketler arası değerlendirmelere de yansıyabileceği söz ediliyor.

Soğuk, eğitim kalitesinin korunması için öğretmenlik mesleğinin statüsünün güçlendirilmesi, özlük haklarının güzelleştirilmesi ve mesleksel gelişimin desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Öğretmen ihtiyacının doğru planlanmasının ehemmiyetine işaret eden Soğuk, istihdamda sayısal açığın yanı sıra nitelikli eğitimci gereksinimine da öncelik verilmesi gerektiğini vurguladı.

2027 bütçe görüşmeleri nasıl başlayacak?

Yılmaz, 21 Ekim’de komiteye 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin sunumunu yapacak. Sunumun akabinde kurul üyelerinin hazırlanması için çalışmalara bir hafta ara verilecek.

Komisyon, 27 Ekim Salı günü bütçenin geneli üzerinde görüşecek. Kurum bütçelerine ise 28 Ekim’de TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştay ile başlanacak. Komite, 230 kamu yönetimini kapsayan teklifin yanı sıra Sayıştay raporlarını da görüşecek.

Bakanlıkların bütçeleri hangi tarihlerde görüşülecek?

Komisyon çalışmaları her gün saat 10.00’da başlayacak. Takvimde 17 bakanlık yer alıyor. Esas tarihler şöyle:

• 28 Ekim: TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu, Sayıştay
• 2 Kasım: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
• 3 Kasım: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Türkiye İş Kurumu
• 4 Kasım: Ticaret Bakanlığı
• 5 Kasım: Hazine ve Maliye Bakanlığı, Merkez Bankası, Türkiye İstatistik Kurumu
• 6 Kasım: Kültür ve Turizm Bakanlığı
• 9 Kasım: Adalet Bakanlığı, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay
• 10 Kasım: Gençlik ve Spor Bakanlığı
• 11 Kasım: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
• 12 Kasım: Milli Eğitim Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), üniversiteler
• 16 Kasım: Sağlık Bakanlığı
• 17 Kasım: İçişleri Bakanlığı
• 18 Kasım: Milli Savunma Bakanlığı
• 19 Kasım: Dışişleri Bakanlığı
• 23-26 Kasım: Güç ve Tabii Kaynaklar, Ulaştırma ve Altyapı, Tarım ve Orman, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği bakanlıkları
• 27 Kasım: Cumhurbaşkanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve başka kurumlar
• 27 Kasım’da bütçe kanunu teklifinin maddeleri ile kesin hesap teklifinin maddeleri de ele alınacak.

Bütçe teklifi kaç lira açık öngörüyor?

Teklif, 2027 için 27 trilyon 276 milyar lira sarfiyat ve 23 trilyon 408 milyar lira gelir öngörüyor. Aradaki fark olan bütçe açığı 3 trilyon 868 milyar lira. Teklif, ulusal gelirin 111 trilyon liraya ulaşacağını hesaplıyor.

Açığın ulusal gelire oranı yüzde 3,5, sarsıntı harcamaları hariç ise yüzde 2,8 olarak öngörülüyor. Faiz ödemelerine 3 trilyon 975 milyar lira ayrılıyor. Bu fiyat, toplam sarfiyatların yaklaşık yüzde 14,6’sına denk geliyor.

Eğitim, sıhhat ve savunmaya ne kadar ödenek ayrılıyor?

Yükseköğretim dahil eğitime 3 trilyon 747 milyar lira ayrılıyor. Bu meblağın 2 trilyon 459 milyar lirası Milli Eğitim Bakanlığı’na, 872 milyar lirası yükseköğretim kurumlarına gidiyor. Teklifteki datalara nazaran öğretmen sayısı, 2002’deki yaklaşık 510 binden Ekim 2026 prestijiyle 1 milyon 40 bine çıktı.

Merkezi idare bütçesinden sıhhat hizmetlerine 2 trilyon 134 milyar lira ayrılıyor. Sağlık Bakanlığı, yükseköğretim kurumları ve SGK’nın sıhhat harcamaları birlikte 4 trilyon 532 milyar lirayı buluyor. Savunma ve güvenlik harcamaları toplam 3 trilyon 454 milyar lira. Bunun 2 trilyon 206 milyar lirası savunmaya, 1 trilyon 248 milyar lirası iç güvenliğe ayrılıyor.

Hükümetin 2027 büyüme ve enflasyon gayesi ne?

Hükümet, 2026’yı yüzde 3,3 büyümeyle kapatmayı, 2027’de ise yüzde 4,2 büyümeyi öngörüyor. Enflasyonun 2026 sonunda yüzde 28,4’e, 2027 sonunda yüzde 21’e inmesi hedefleniyor. Hükümet ayrıyeten 2027’de istihdamın 657 bin kişi artmasını ve işsizliğin yüzde 8’e inmesini bekliyor.

Teklif, toplumsal yardım ve dayanaklara 1 trilyon 341 milyar lira ayırıyor. Taban fiyat vergi istisnasının 2027’de de süreceği, hükümetin hesabına nazaran bu istisnanın çalışanlara 1 trilyon 460 milyar liralık katkı sağlayacağı belirtiliyor.

Bütçe Genel Kurul’a ne vakit gelecek?

Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmeler 27 Kasım’da tamamlanacak. Kurul basamağını bitiren teklif, aralık ayında TBMM Genel Kurulu’na gelecek.

Yenilikler destekleniyor, lakin şartlar var

Açıklamada, özel okullarla devlet okulları arasındaki kıymetlendirme farklılıklarının giderilmesi, fırsat eşitliğine katkı sunacak datanın elde edilmesi ve kazandırılmak istenen hünerlerin hangi sınıf düzeyinde daha uygun olacağının belirlenmesi olumlu karşılandı. Buna rağmen istişare yapılmadan, alandaki tesirleri test edilmeden ve öğretmene getireceği yük planlanmadan uygulanan düzenlemelerin yeni sıkıntılar üreteceği söz edildi.

Eğitim-Bir-Sen’in 5 temel itirazı

1. İstişare eksikliği: Öğretmenlerin imtihan hazırlama, uygulama ve kıymetlendirme süreçlerini direkt değiştiren düzenlemenin, eğitim sendikaları ve öğretmenlerle kâfi istişare yapılmadan hayata geçirilmesi gerçek bulunmadı. Açıklamada, “Öğretmenin uygulayıcısı olduğu bir sistem, öğretmene karşın tasarlanmamalıdır” denildi.
2. Hukuki uyumsuzluk: Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği, ilgili yönerge ve OYSS Kılavuzu arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiği belirtildi. Öğretmenlere ve zümrelere tanınan imtihan hazırlama ve kıymetlendirme yetkilerinin bir kılavuzla sonlandırılmaması istendi. Soru değiştirme hakkının kısıtlanması ve merkezi sistemden alınan soruların doğruluğunun öğretmene onaylatılması üzere kararların de tekrar ele alınması gerektiği vurgulandı.
3. Yetersiz pilot uygulama: Yalnızca toplumsal bilimler alanındaki 2 ders için yapılan pilot uygulamanın öteki dersleri de kapsayacak formda genişletilmesi gerektiği söz edildi. Farklı okul cinsleri, bölgeler, sınıf mevcutları ve teknolojik altyapılar dikkate alınmadan ülke genelinde mecburî uygulamaya geçilmesinin hakikat olmadığı belirtildi.
4. Öğretmen iş yükü: Soru seçme, puanlama anahtarı oluşturma, her öğrencinin her sorudan aldığı puanı sisteme sürece ve öğrenme çıktıları üzerinden farklı bilgi girişi yapma üzere süreçlerin iş yükünü kıymetli ölçüde artıracağı kaydedildi. Bilhassa kalabalık sınıflarda misyon yapan öğretmenlerin dinlenme hakkının ihlal edilebileceği, gelişim raporu data girişleriyle birlikte öğretmenin öğrencisiyle ilgilenme imkanından yoksun kalacağı tabir edildi. e-Okul’a eklenen tekrarlanmış bilgi girişlerinin kaldırılması ve öteki okulların imtihanlarının kıymetlendirilmesi üzere karşılıksız ek misyonların önlenmesi talep edildi.
5. Mesleki yetkinin korunması: Ölçme ve değerlendirmenin sadece teknik bir puanlama süreci olmadığı, öğretmenin öğrencisini tanımasını sağlayan pedagojik bir faaliyet olduğu hatırlatıldı. Merkezi soru havuzunun öğretmenin takdir yetkisini ortadan kaldırmayıp desteklemesi, havuzun bilimsel ve teknik doğruluğuna ait sorumluluğun bilinmeyen bırakılmaması gerektiği kaydedildi.

MEB’den 6 talep

Eğitim-Bir-Sen, Milli Eğitim Bakanlığından şunları bekliyor:

1. OYSS Uygulama Kılavuzu’nun eğitim sendikaları ve öğretmen temsilcilerinin katılımıyla yeniden kıymetlendirilmesi,
2. Yönetmelik, yönerge ve kılavuz arasındaki tüzel uyumsuzlukların giderilmesi,
3. Öğretmenlerin ve alan zümrelerinin mesleksel takdir yetkilerinin korunması,
4. Kapsamlı pilot uygulama ve tesir tahlilleri tamamlanmadan sistemin ülke geneline mecburî yaygınlaştırılmaması,
5. Ek data girişi ve bürokratik yük getiren düzenlemelerden vazgeçilmesi, dijital sistemlerin bütünleştirilmesi,
6. Teknik altyapı, hizmet içi eğitim muhtaçlıkları ve okulların imkan farklılıkları dikkate alınarak gerçekçi bir geçiş takviminin oluşturulması.

“Başarı bilgi ölçüsüyle ölçülmemeli”

Açıklamanın sonunda, eğitimde dijitalleşmenin muvaffakiyetinin sisteme girilen data ölçüsüyle değil, öğretmenin işini ne ölçüde kolaylaştırdığı ve öğrencinin öğrenmesine sağladığı katkıyla ölçülmesi gerektiği vurgulandı. Eğitim-Bir-Sen, yeniliklere değil; istişaresiz düzenlemelere, türel belirsizliklere, gereğince test edilmemiş uygulamalara ve öğretmene getirilen yeni iş yüküne itiraz ettiklerini bildirdi.

Açıklamada, normlar hiyerarşisi prensibine nazaran yönetmeliğin, kılavuzdan üstün olduğu hatırlatılarak, kılavuzun, yönetmeliği açıklamak ve uygulanmasını kolaylaştırmak emeliyle yayımlanacağı ve yönetmeliğe alışılmamış yükümlülükler getiremeyeceğine vurgu yapıldı. Ayrıyeten açıklamada, OYSS Uygulama Kılavuzu’na yapılan incelemenin akabinde, alt düzenleme niteliğindeki kılavuzun kimi maddelerinin yönetmeliğin açık kararlarıyla türel manada çeliştiğine ait tespitler yapıldığı söz edildi.

Soru hazırlama yetkisinin kısıtlanması

Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde okul geneli yazılı imtihanların hazırlanmasına ait olarak öğretmen ve okul zümrelerine tanınan yetki ve sorumlulukların, Kılavuz kararlarıyla daraltıldığının görüldüğü kaydedilen açıklamada, “Yönetmelik uyarınca okul geneli yazılı imtihanlar lokal seviyede zümre öğretmenlerinin takdirindedir. Kılavuz ile bu takdir yetkisi yüzde 20 oranına çekilerek merkezi sisteme bağlanmıştır. Bu halde imtihan hazırlama yetkisi daraltılmıştır. Yönetmelik ile tanınan yetkilerin, alt düzenleme niteliğindeki Kılavuzla etkisizleştirilmesini hakikat bulmuyoruz” tabirlerine yer verildi.

Sınav formatı ve mahallî karar düzeneklerinin devre dışı bırakılması

Yeni kılavuzla ilgili bir öbür sorunun ise imtihan formatı ve lokal karar düzeneklerinin devre dışı bırakılmasından kaynaklandığı belirtilen açıklamada, “Yönetmeliğe nazaran Bakanlığın ülke geneli ortak imtihan yapmadığı durumlar için ortak imtihan kararı alma yetkisi İlçe Milli Eğitim Müdürleri Kurulu’na, onların da karar almadığı durumlarda ise Okul Zümreleri’ne verir. Bu da eğitim süreçlerinin mahallî muhtaçlıklar doğrultusunda yürütülmesi açısından büyük değer taşımaktadır. Lakin Kılavuzla birlikte Yönetmelik’in öngördüğü kademeli yetki zamanı bypass edilerek tüm süreç direkt merkezi yazılıma (OYSS) devredilmektedir” denildi.

Soru değiştirme ve müdahale sınırı

OYSS Uygulama Kılavuzu’nda, “Eğitim kurumu alan zümresi, soru havuzundan çekilen soruları gerekçelendirerek en fazla iki kez soru değiştirme yetkisine sahip olacaktır” kararına yer verildiğine dikkat çekilen açıklamada, “Bu düzenleme, öğretmenlerin soru değiştirme yetkisini hem münasebet kuralına bağlarken, sonlandırmaktadır. Öğretim sürecinin ve ölçme-değerlendirmenin asli sorumlusu olan alan öğretmeninin, sınıfın öğrenme seviyesine uymayan bir soruyu değiştirme hakkının münasebete bağlanması ve “en fazla iki defa” ile sonlandırılması, öğretmenin mesleksel takdir ve ölçme yetkisini mevzuata karşıt olarak kısıtlamaktadır. Bu cins sınırlamalar; okullar, öğrenciler arasındaki farklılıklar göz önüne alındığında ölçme ve kıymetlendirme süreçlerini olumsuz etkileyebilecektir” değerlendirmesinde bulunuldu.

E-Okul data girişi ve ek idari yükümlülükler

OYSS Uygulama Kılavuzu’nun, e-Okul üzerinden yapılacak data girişleri bakımından öğretmenlere ek dijital ve idari yükümlülükler getirdiği vurgulanan açıklamada, “Oysa ilgili İlköğretim Kurumları ve Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliklerinde imtihan sonuçlarının e-Okul sistemine toplam puan (ders notu) olarak işlenmesi temel alınırken; Kılavuz ile öğretmenlere mevzuatın üzerinde ek bir dijital ve bürokrasi bilgi sürece yükümlülüğü getirilmektedir. Öğretmenlerin iş yükünü artıran, angaryaya dönüşen ve mesleksel motivasyonlarını düşüren bu tıp düzenlemelerden vazgeçilmelidir. Bu noktada OYSS Kılavuzu, okullarda ölçme ve kıymetlendirme standartlarını yükseltmeyi amaçlamakla birlikte, türel destek ve düzenlemelerin normlar hiyerarşisine uygunluğu bakımından Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile açık uyumsuzluklar içermektedir. Bu uyumsuzlukların idari sürecin iptali davasına mevzu olmasını önlemek hedefiyle; Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde gerekli değişiklikler yapılarak OYSS uygulamasının ve merkezi soru havuzunun kullanımının türel desteği yönetmelik seviyesinde açıkça düzenlenmelidir. Ayrıyeten, Kılavuz kararları, Yönetmelik’te zümrelere tanınan yetkiler ve öğretmenlerin mesleksel takdir haklarıyla uyumlu hale getirilmeli; uygulama asılları bu yetkileri ve hakları sınırlandırmayacak halde tekrar düzenlenmelidir. Eğitimde niteliği artırmak istiyorsak, “Ben yaptım, oldu” anlayışını bir kenara bırakmalı; tüzel altyapıdan mahrum kılavuzlara bel bağlamamalıyız. Öğretmenlerin mesleksel özerkliğine hürmet duyulmalı, hukuka uygun ve kapsayıcı düzenlemeler yapılmalıdır. Birebir vakitte okulların altyapıları güçlendirilmeli, bölgeler arasındaki imkan farklılıkları en aza indirilmeli, tüm öğrenciler eşit eğitim fırsatına sahip olması sağlanmalıdır” sözleri kullandıldı.

Açıklama, şöyle devam etti:

“Milli Eğitim Bakanlığını, Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile çelişen OYSS Uygulama Kılavuzu kararlarını ivedilikle gözden geçirmeye çağırıyoruz. Bölgesel ve kişisel farklılıkları dikkate alarak öğretmenlerin ve okul zümrelerinin imtihan hazırlama yetkilerini sonlandıran maddelerin revize edilmesini; Mevzuata ve pedagojik prensiplere uygun, süreç odaklı bir ölçme ve kıymetlendirme anlayışının benimsenmesini talep ediyoruz. Türk Eğitim-Sen Genel Merkezi olarak, pedagojik unsurlara, hukuka ve ölçme-değerlendirme mevzuatına alışılmamış olduğunu değerlendirdiğimiz bu uygulamaların takipçisi olacağız ve idari/hukuki teşebbüslerde bulunacağız.”