Tatilin akabinde uyku tertibine dönmek, ekran kullanımını azaltmak yahut ödev yapmak üzere sorumlulukların öğrenciler için zorlayıcı olabildiği söz edilen açıklamada, bu süreçte çocukların ve gençlerin yaşadığı telaşın anlaşılması ve akademik muvaffakiyetin yanı sıra ruh sıhhatlerinin gözetilmesinin kıymet taşıdığı aktarıldı.

Tatil sonrası süreçte ekran kullanımı dengelenmeli

Açıklamada, “Okula adaptasyon sürecinde ekran kullanımı günlük hayatı aksatmayacak formda sonlandırılmalı ve kurallar aile içerisinde belirlenmelidir. Ekran kullanımının azaltılması sürecinde tüm kuralların birebir anda uygulanması yerine kademeli bir yaklaşım benimsenmeli ve aşırı sınırlayıcı olunmamalıdır.” tabirlerine yer verildi.

Ekran kullanımının azaltılmasıyla birlikte çocukların spor, müzik, sanat ve hobi üzere farklı etkinliklere yönlendirilmesinin, ekran dışında geçirdikleri vaktin artırılmasına katkı sağladığı belirtilen açıklamada, yemek sırasında ve birlikte vakit geçirilen başka vakitlerde ekran kullanımına yer verilmemesinin, uykudan en az 30 ila 60 dakika evvel ekran kullanımının sonlandırılmasının ve ekranların yatak odasından çıkarılmasının da günlük sistemin oluşturulması açısından değer taşıdığı bildirildi.

Okula başlama sürecinde ayrılık derdi dikkate alınmalı

Açıklamada, okula başlamanın, bilhassa okul öncesi ve ilkokul birinci sınıf öğrencileri için kıymetli bir geçiş dönemi olduğuna dikkat çekilirken, çocukların aile ortamından çıkarak nizamlı ve kurallı bir yapıya geçmelerinin ayrılık korkusu ve ahenk sıkıntılarına sebep olabildiği, ahenk sürecinde çocukların yaşadığı hislerin anlaşılması, kabul edilmesi ve desteklenmesinin ehemmiyet taşıdığı lisana getirildi.

Okul hayatına yeni başlayacak çocukların zihninde okulun keyifli bir öğrenme ve toplumsallaşma ortamı olduğuna ait olumlu bir fikrin oluşmasının, okula ahenk sürecini kolaylaştırdığı ve bu sebeple ebeveynlerin çocuklara okuldan kelam ederken olumlu tabirler kullanması gerektiği aktarıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Okulda çocukların güzeline gidecek aktifliklerin yapıldığı, oyunlar oynandığı ve yeni arkadaşlar edinilebildiği vurgulanmalıdır. Çocukların okula ait sorularının sabırla yanıtlanması, okulda karşılaşacakları günlük nizam hakkında evvelce bilgilendirilmeleri gerekir.

Ailelerin öğretmen ve okul yönetimi ile işbirliği içerisinde olması, öğretmenler tarafından açıklanan programa ve uygulama çizelgesine ahenk sağlaması değer taşımaktadır.

Okula dönüş sürecinde çocukların yaşadığı tasa ve başka hislerin anlaşılması, hislerini paylaşmalarına fırsat verilmesi kıymetlidir. Çocuklar sınıflarındaki yahut etraflarındaki öbür çocuklarla kıyaslanmamalı, özgüvenlerine ziyan verebilecek tabirlerden bilhassa kaçınılmalıdır.”

“Ailemle Okul Yolu Programı” kapsamında okul öncesi ve ilkokul 1. sınıf öğrencileri için başka ayrı hazırlanan “Çocuğumla Okula İlk Adım Defteri”, çocukların eğitim hayatlarının birinci yılında aileleriyle birlikte öğrenmelerine, okul tecrübelerini paylaşmalarına ve anılarını kayıt altına almalarına imkan sunacak.

Bir ödev niteliği taşımayan defterler, oyun ve etkinliklerle ilişkilendirilmiş çocuk-aile paylaşım gereci olarak kullanılacak. Çalışmalarla çocukların aileleriyle birlikte düşünmeleri, üretmeleri, paylaşımda bulunmaları ve bağlantı kurmaları desteklenecek.

Aileler de çocuklarıyla gerçekleştirdikleri aktiflikleri ve okul tecrübelerini yıl boyunca defterlere kaydedebilecek. Böylelikle velilerin çocuklarının his, fikir, merak ve heyecanlarını daha yakından tanımaları, birlikte nitelikli vakit geçirmeleri ve eğitim süreçlerine daha faal katılmaları amaçlanıyor.

Bakan Tekin: Aile ile okulun iş birliği önemli

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, defterlerin ön kelamında, çocukların eğitim seyahatinin dayanıklı temeller üzerinde yükselmesinde aile ve okulun karşılıklı güven ve iş birliği içinde hareket etmesinin kıymetine dikkati çekti.

Okula başlamanın çocukların hayatındaki kıymetli dönüm noktalarından biri olduğunu belirten Tekin, ailenin bu süreçte çocuğuna eşlik etmesinin, onun okula inançla adım atmasına ve okuluyla güçlü bir bağ kurmasına katkı sağladığını tabir etti.

“Ailemle Okul Yolu Programı” ile ailelerin çocuklarının eğitim seyahatine eşlik etmelerini ve okul-aile iş birliğini eğitim öğretim yılı boyunca güçlendirmeyi amaçladıklarını vurgulayan Tekin, defterlerin çocukların aileleriyle öğrenmelerine, okul tecrübelerini paylaşmalarına ve eğitim seyahatlerine ait anılar biriktirmelerine imkan sunacağını kaydetti.

Oyundan tabiata, kitaptan deneye ailece etkinlik

Okul öncesi eğitim için hazırlanan defter, ailelerin çocuklarının eğitim yaşantılarına katılmalarını ve birlikte nitelikli vakit geçirmelerini destekleyecek biçimde tasarlandı.

Defterde “Okula Başlıyorum”, “Ailemle Oynuyorum”, “Ailemle Doğadayım”, “Ailemle Deniyorum”, “Ailemle Üretiyorum”, “Ailemle Okuyorum” ve “Defterimi Tamamlıyorum” başlıkları altında çeşitli etkinlikler bulunuyor.

Ailelerin çocuklarıyla oyun oynamasından doğayı gözlemlemesine, deney yapmasından kitap okumasına kadar farklı aktifliklerin bulunduğu defterde, “Ailemden Mektup”, “İlk Gün Fotoğrafımız” ve “Gelecekteki Bana Mektup” üzere kısımlar de yer alıyor.

Birinci sınıfta gelişim süreci aile ve öğretmenle takip edilecek

İlkokul 1. sınıf öğrencileri için hazırlanan “Çocuğumla Okula İlk Adım 1. Sınıf Veli Hatıra Defteri” ise öğrencilerin ilkokuldaki birinci yıllarında aileleriyle etkinlikler yapmaları, gelişimlerinin takip edilmesi ve bu periyoda ait anıların biriktirilmesi maksadıyla hazırlandı.

Uyum haftasıyla başlayarak eğitim öğretim yılı boyunca aylara nazaran devam edecek defterde, okulda ve sınıfta birinci gün, aile ömrü, sorumluluklar, masallar ve klâsik oyunlara ait çalışmalar bulunacak.

Veliler, “Ailemden Not” kısımlarına müşahedelerini ve çocuklarında fark ettikleri gelişimleri kaydedebilecek. Öğretmenler de öğrencilerin çalışmalarını inceleyerek gelişimlerine ait kısa geri bildirimlerde bulunabilecek. Böylelikle öğrencinin ilkokuldaki birinci yılındaki gelişimi aile ve öğretmen tarafından birlikte takip edilebilecek.

Misafir önder eşlerini Köşk’e gelişlerinde tek tek karşılayan Emine Erdoğan, başkan eşleriyle “Çocuklar, Teknoloji ve Güvenlik: Gelecek Nesli Korumak” temalı yuvarlak masa toplantısına katıldı.

Macron, “Mesela bir ekranda okuduğunuzla bir kitapta okuduğunuz şeyler tıpkı etkiyi vermiyor beynimize. Biz sebep mesela bunları sonlandırıyoruz? Zira birtakım şeyleri fark ettik. Zira bunlar birebir öğretim biçimi değil. Erken yaşta ekrana maruz kalmalarını istemiyoruz.” dedi.

Sahte görüntülerin “herkesi kandırabildiğini” lisana getiren Macron, çocukların buna maruz kaldığını ve inanabildiğini kaydederek, “Yarının dünyasını şimdiden ele almamız lazım. Sorun karşımızda. Gelişimi gözlemliyoruz. Ve bunu ehlileştirmemiz lazım.” sözünü kullandı.

Yapay zekanın kullanımına da değinen Macron, ülkede öğrencilere meslek seçimi konusunda dikkat etmeleri gerektiğini söylediklerini bildirerek, “Ona nazaran mesleğinizi seçin diyoruz. Çok süratli bir gelişim kelam konusu. Bir tedirginlik var. Yani burada nitekim nereye gittiğini şu an çözemiyoruz.” diye konuştu.

“Uluslararası bir uğraşa gereksinimimiz var”

Litvanya Cumhurbaşkanı’nın eşi Diana Nausediene de “Emine Erdoğan Hanımefendi’ye, çocukların korunmasıyla ilgili bir yuvarlak masa toplantısı düzenledikleri için şükranlarımı söz etmek istiyorum. Hepimiz çocuklarımızı müdafaamız gerekiyor.” tabirini kullandı.

Sanal dünyanın çocuklar için inançlı olması gerektiği konusunda hemfikir olduklarını belirten Nausediene, siber zorbalık, dezenformasyon ve hibrit manipülasyonlara karşı çocuklarımızı korumak zorunda olduklarını söyledi.

Çocukların maruz kaldığı riskleri bildiklerinin altını çizen Nausediene, siyaset yapıcıların, toplumlarla birlikte harekete geçmesi gerektiğini vurgulayarak, “Temel bir zorlukla karşı karşıyayız ve milletlerarası bir uğraşa gereksinimimiz var.” diye konuştu.

NATO müttefikleri olarak hibrit manipülasyonlar üzerinde genç nesilleri buna karşı korumak üzere bir araya gelinmesi gerektiğini kaydeden Nausediene, genç bölümlerin “dezenformasyona karşı en hassas olan grup” olduğunu belirtti.

Finlandiya Cumhurbaşkanı’nın eşi Suzanne Elizabeth Innes-Stubb, dijital dünyanın hayli büyük yararlar sağladığını ve gençlerin toplumsal medyayı kontakta kalmak, toplumsallaşmak, öğrenmek ve bilgiye erişmek için kullandığını lisana getirdi.

Birçok çocuk için dijital dünyanın “günlük hayatın bir parçası” olduğunu ve bu dünyaya her dakika daha fazla çocuk katıldığını söz eden Innes-Stubb, dezenformasyonun yaygınlaştığına dikkati çekti.

Çocukların yanlışsız ile yanlışı ayırt edebilme marifeti ile yetişmesi epey kıymetli olduğunu kaydeden Innes-Stubb, teknoloji sağlayıcılarının “yaşa uygun uygulama tasarımları” hazırlaması gerektiğini bildirdi.

Bağımlılığı önleyici özellikler geliştirilmesi gerektiğini belirten Innes-Stubb, “Nihai maksadımız açık. Çocukları dijital dünyanın tüm alanlarından korumak. Çevrim içi tecrübelerle, ziyanlı tecrübelerle baş başa bırakılmamasını sağlamak.” dedi.

Romanya Cumhurbaşkanı’nın eşi Mirabela Gradinaru, konuk başkan eşlerinin bir araya getiren mevzunun kendisini “derinden etkilediğini” kaydetti.

“Ekran bağımlılığının önüne geçmemiz gerekiyor”

Çocukların “fiziksel ortamlarda korunduğu” üzere dijital ortamlardan korunması gerektiğini vurgulayan Gradinaru, “Çünkü (dijital ortamlarda) burada avcılar ve ziyanlı algoritmalar var, çocuklarımızın dikkatini çekmeye çalışan. Onlardan muhafazamız gerekiyor. Ekran bağımlılığının önüne geçmemiz gerekiyor. Bu jenerasyonları içeren bir zorluk doğal ki” tabirlerini kullandı.

Polonya Cumhurbaşkanı’nın eşi Marta Nawrocka, internetin gençlere büyük fırsatlar sunarken, gençleri nefret söylemi, manipülasyon, dezenformasyona da maruz bıraktığını belirtti.

Sosyal medyada isimsiz içeriklerin “çığ üzere büyüdüğünü” aktaran Nawrocka, “(Bunlar) Zarar verici içeriklere dönüşüyor ve çocukların bunlara karşı büyümeden evvel korunmaları gerekiyor ve bunu anlamaları gerekiyor.” diye konuştu.

Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın eşi Olena Zelenska, çocukların çevrim içi ortamda karşılaştığı tüm tipik tehditler ve risklerin farkında olduklarını aktardı.

Zelenska, “Davranışsal riskler de var. Bunlar arasında çocukların siber zorbalık yapması, akranlarına zorbalık etmesi yahut sonuçlarını anlamadan kendilerine ilişkin özel fotoğrafları paylaşması yer almakta.” dedi.

Radikalizasyon, terörizm ve çevrim içi kumarında çocuklar ve gençler için büyük tehditler oluşturduğunu belirten Zelenska, “Bunlar hudut tanımamakta. Her ülkedeki çocukları etkilemekte. Ukrayna’da da bunlarla karşılaşıyoruz.” sözlerini kullandı.

Bu tehditlere karşı ebeveyn, çocuk ve okul “bir üçgen halinde” çalışmaları gerektiğini kaydeden Zelenska, “Çocuklarımız, fırsatlarla dolu bir internet ortamıyla karşı karşıyalar. Fakat bir taraftan da bu yalnızca ebeveynlerin sorumluluğu değil, toplumun da şirketlerin de sorumluluğu var.” halinde konuştu.

Güney Kore Devlet Başkanı’nın eşi Kim Hea Kyung da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’a teşekkür etti.

Dijital teknolojideki süratli gelişmelerin çocuklar için daha geniş öğrenme ve irtibat fırsatları yarattığına işaret eden Kim, “Aynı vakitte, uygunsuz içeriklere ve siber zorbalığa maruz kalma riskinin yanı sıra, aşırı kullanımdan kaynaklanan gelişim geriliği ve duygusal korku üzere yan tesirler de ortaya çıkmaktadır.” dedi.

Slovenya Başbakanı’nın eşi Urska Bacovnik Jansa, kendisinin hem annelik hem de doktorluk mesleğiyle meşgul olduğunu belirterek, toplantıda görüşülen hususun bu çağın en kıymetli hususlarından biri olduğunu vurguladı.

Çocukların “dijital ortamda büyüdüğünü” lisana getiren Jansa, bu bahiste değerli bir toplumsal dönüşüm yaşadıklarını belirterek, çocukların dijital dünyada gerçek hayat ve kolay hayat hünerleriyle bağlarını kaybettiğini söyledi.

Jansa, “Çocuklar anlık haz üzerine kurulu dopamin odaklı bir dijital dünyanın içinde kaybolmakta. Bir şeyi kendi ellerimizle üretmenin verdiği tatmin hissini ve en kolay görünen şeylerin birçok vakit en güç başarılan işler olduğunu onlara anlatmamız gerekiyor.” sözlerini kullandı.

Bu sorunlara karşı “nitelikli dijital eğitimin” kıymetine dikkati çeken Jansa, “Amacımız çocukları dijital dünyadan uzaklaştırmak değil, onlara bu dünyada inançlı, sağlıklı, yaratıcı ve sorumluluk sahibi bireyler olarak büyümelerine yardımcı olmak.” diye konuştu.

Arnavutluk Başbakanı’nın eşi Linda Rama konuşmasında, “20 yıl evvel insanlık tarihinin en kıymetli kısımlarından biri olan yeni bir sayfa açıldı. Facebook hayatımıza girdi.” dedi.

Rama, daha sonra YouTube, Twitter, Instagram ve TikTok’un insan hayatına girdiğini belirterek, “Her şey, insanları uzaktan birbirine bağlamanın yeni bir yolu olarak başladı, lakin yavaş yavaş irtibat kurma, düşünme, öğrenme ve dünyayı deneyimleme biçimimizi dönüştürdü.” tabirlerini kullandı.

Öfkenin toplumsal medyada baskın bir his olduğunu ve algoritmaların bunu fark etmediğini anlatan Rama, “Çünkü algoritmalar öfkeyi daha çok ortaya çıkarmaya çalışmaya çalışıyorlar. Biz bunlarla birlikte yaşamaya çalışıyoruz.” diye konuştu.

Rama, “Çocuklar en savunmasız olan kesim bu risklere karşı. Fakat onları her vakit koruyamıyoruz. Olağan ki kapıyı açık bıraktığınızda her şey içeri giriyor. Ve münasebetiyle sanal ortamın da daha inançlı bir hale getirilmesi gerekmektedir. Ve bir ekran üzerinden bütün hayatı yaşayamayız. Gerçek dünyayı, aileyi. Bir ekran üzerinden yaşayamayız. Geleneklerimize bakmamız lazım.” değerlendirmesinde bulundu.

Danimarka Başbakanı’nın eşi Bo Tengberg de dijital düzeneklerin tesiri altındaki çocukların oyun oynama, bir araya gelme özgürlüklerini kaybettiğini bildirdi.

Sosyal medyada çocukların “asla görmemeleri gereken lakin asla unutamayacakları şeyler gördüklerini” vurgulayan Tengberg, “(Sosyal medyadaki) Platformlar artık çocuklarımızın hayatının bir kesimi olmamalı. Analog ve fizikî eski hayatlarımıza geri dönmemiz gerekiyor.” sözlerini kullandı.

Yunanistan Başbakanı’nın eşi Mareva Grabowski Miçotakis, teknolojinin eğitimde ve öbür birçok alanda muazzam fırsatlar sunduğunu kabul etmek gerektiğini bildirdi.

Grabowski Miçotakis, “(Teknoloji) Doğru kullanıldığında, büyük bir yeterlilik gücü. Fakat çocukların ruh sıhhati, okuma yazma maharetleri ve bilişsel gelişimleri üzerindeki tesiri konusunda da derin bir ortak telaş duyuyoruz.” dedi.

Ebeveynlerin ümitsizliğini lisana getirdiğini aktaran Grabowski Miçotakis, bu durumu “kaybedilen bir muharebe alanı” olarak niteleyerek, şunları kaydetti:

“Dijital bağımlılık bir salgın ve bu yalnızca ebeveynlerin yapabileceği bir şey değil. Burada alışılmış bu pasif içicilik üzere ya da çocukların emniyet kemeri kullanmadan seyahat etmesi üzere bir şey değil. Biz onlara yapısal araçlar vermeliyiz. Düzenleme yapmamız gerek ve bunu mevzuata aktarmamız gerek.”

Karadağ Başbakanı’nın eşi Milena Spajic, kendisine konutundan çıkarken anne babasının söylediği “Dikkatli olun, inançta kalın.” kelamlarını anımsattı.

Spajic, “Bugün çocuklarımıza, kendi odalarında bile inançta kalmayı öğretmeliyiz zira internet artık ara sıra ziyaret ettiğimiz bir yer değil, çocuklarımızın büyüdüğü ortam.” diye konuştu.

Algoritmaların yalnızlık, siber zorbalık, istismar dahil “çocukların savunmasızlığını” artırdığını kaydeden Spajic, bu durumun da bağımlılık davranışını ortaya çıkardığını bildirdi.

Spajic, “Çocuklar güçlü olmadığını düşünüyorlar ve ebeveynler de çocuklarını dijital dünyanın risklerinden koruyamayacaklarını. Çocuklarımızı karşıdan karşıya geçmenin nasıl yapılması gerektiğini öğretiyoruz lakin dijital dünyada nasıl gezinmeleri gerektiğini maalesef öğretemiyoruz.” tabirlerini kullandı.

Estonya Başbakanı’nın eşi Evelin Oras, “Dijital hayat çocuklarımıza harikulâde fırsatlar sundu fakat tıpkı vakitte yatak odalarına, arkadaşlıklarına, öz saygılarına ve bazen de onlara ziyan vermek isteyen insanların ellerine de kapı açtı.” dedi.

Bu ortamı, ülkelerin savunma bakanlıklarının “tam manasıyla haritalandıramayacağı bir çaba alanı” olarak nitelendiren Oras, “Bu alanın ne hudutları var ne denetim noktaları var ne de üniformaları var. Bu alan her çocuğun elindeki ekran.” biçiminde konuştu.

Sosyal medyada çocukların “hazır olmadıkları bir olgunluğa erken sürükleyen içeriklerin” var olduğunun altını çizen Oras, buna karşı alınacak önlemler hakkında şunları kaydetti:

“Çevrim içi ortamda bir çocuğu koruyan en güçlü öge bir uygulama değil, inançtır. Çocuğun kendisini korkutan ya da kafasını karıştıran bir durumla karşılaştığında bunu ebeveynine rahatlıkla anlatabilecek kadar inançta hissetmesidir.”

Kanada Başbakanı’nın eşi Diana Fox Carney, toplantıya mesken sahipliği yaptığı için Emine Erdoğan’a teşekkürlerini bildirdi.

Çoğu ülkede, değişimin gerçekleşmesinin vaktinin geldiği konusunda geniş bir fikir birliği bulunduğunu aktaran Carney, “Hepimizin bunu son derece ciddiye aldığını ve havanın değişmekte olduğunu gösteriyor.” sözünü kullandı.

Ülkeler arası görüş ve uygulama farklılıkları olabileceğine işaret eden Carney, çocukların her formda korunmasını, düzgün ve keyif alabilecekleri hayatlar sürmelerini istediklerini vurguladı.

Şirketlerin “insanların savunmasızlığını istismar ettiğini” belirten Carney, “Dijital okul yazarlığın hayli elzem olduğunu düşünüyorum. Kanada’da bu bahiste çalışıyoruz. Bunları kusursuz hale getirmeye ve dijital hizmetleri idealize etmeye çalışıyoruz.” diye konuştu.

Almanya Başbakanı’nın eşi Charlotte Merz, düzenlenen toplantı için teşekkürlerini bildirerek, kendisinin uzun yıllar aile mahkemelerinde misyon yapmış bir hakim olduğunu anımsattı.

Günlük mesleksel hayatına, bazen günde 8 saat olmak üzere vakitlerinin birçoklarını telefonlarında geçiren çocukları ve gençleri sık sık gözlemlediğini kaydeden Merz, “Çocuklar bizim geleceğimiz.” dedi.

Merz, “Dijital dünya çocuklara ahenk sağlamalıdır. Çocuklar dijital dünyaya değil. Dünyanın dört bir yanında beşerler çocukların kırılgan olduklarını ve özel olarak korunmaları gerektiğini kabul etmiştir. Şimdi bu kazanımlardan geri adım atamayız.” diye konuştu.

Çekya Başbakanı’nın eşi Monika Babisova, toplantıda ele alınan hususun tüm ebeveynler ve tüm ülkeler için kıymetli olduğunu vurguladı.

“Dijital teknolojiler çocuklarımızın hayatının doğal bir modülü.” diyen Babisova, bu teknolojilerin çocukların öğrenmelerine, irtibat kurmalarına ve dünyayı keşfetmelerine yardımcı olduğunu lisana getirdi.

Çocuklara teknolojiyi yasaklamanın ve onları teknolojiden büsbütün koparmak kelam konusu olmadığını kaydeden Babisova, “Aynı vakitte, dijital ortamın bugün çocuklar için birden fazla vakit inançlı olmadığını da açıkça belirtmeliyiz. Amacımız teknolojiyi reddetmek, bir kenara atmak değil. Gayemiz çocukların hizmetine sunmak.” dedi.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı’nın eşi Heiko von der Leyen kendisinin tıp tabibi ve klinik araştırmacı, bir baba ve 6 toruna sahip bir dede olduğunu belirtti.

Sosyal medyanın beynin fizyolojik işlevlerini etkilediğini kaydeden von der Leyen, beynin frontal korteks bölgesinin gelişmesi için dış dünyayla etkileşime girmesi gerektiğini tabir etti.

Asosyal çocuklar yönelik konuşan von der Leyen, şu örneği verdi:

“Yakın vakitte konuştuğum bir öğretmen 5. sınıf öğrencilerinin yalnızca yüzde 50’sinin yarısının geriye gerçek koşabildiğini söyledi. Hayal edebiliyor musunuz bu türlü bir şeyi? Yani bizim için çok kolay, geçmişte yapabileceğimiz çok kolay bir şeyi şu an yapamıyorlar.”

Von der Leyen, çocukların ömür içindeki zorluklara dokunması, arkadaşlarına temas etmesi gerektiğini ve spor yapması gerektiğini kelamlarına ekledi.

Çalıştayda iştirakçilere hitap eden Tekin, misyona geldikleri günden itibaren çocukların akademik eğitim süreçlerini pedagojik açıdan destekleyecek ve eğitimden elde edilen randımanı artıracak çalışmaları önceliklendirdiklerini belirtti.

Tekin, çocukların yaşadıkları toplumun ve milletin bir ferdi olarak sorumluluk şuuruyla yetişmelerinin temel gündem unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul hücumlarını anımsatan Tekin, yaşanan menfur olayların yürütülen çalışmaların ehemmiyetini bir kere daha ortaya koyduğunun altını çizdi.

Tekin, “Ama bir taraftan da bu yürüttüğümüz çalışmaların tahminen daha süratli bir halde yürümesi, yani gerçek yolda olduğumuzu ve daha süratli hareket etmemizi bize salık veren bir durum oldu bizim açımızdan. Bu olaylar bizim uzun müddettir üzerinde hassasiyetle durduğumuz çocuk, aile, okul iklimi, akran bağlantıları ve dijital mecralar başlıklarının aslında ne kadar hayati olduğunu bir sefer daha ortaya koydu.” sözlerini kullandı.

Yaşanan olayların akabinde çocukların iç dünyasını, aileleriyle kurduğu bağı, akran etrafını, okulda hissettiği aidiyeti, dijital mecralarda karşılaştığı içerikleri ve toplum olarak üretilen lisanı tıpkı bütünün modülleri olarak kıymetlendirme durumunda olunduğunu bir kere daha gösterdiğini aktaran Tekin, “Bakanlık olarak biz de bu sorumluluk şuuru içerisinde bütün paydaşlarımızla birlikte kararlılıkla elimizden geleni yapmaya uğraş sarf ediyoruz. Bugünkü çalıştayımız da aslında bu geniş sorumluluk alanı içerisinde attığımız kıymetli adımlardan bir tanesi.” açıklamasında bulundu.

“Her bir deneyim dijital iyilik platformumuzun etik temellerini, içerik yapısını ve uygulama süreçlerini güçlendirecektir”

Dijital dünyanın çocuklar açısından taşıdığı risklere de dikkati çeken Tekin, teknolojik ve pedagojik gelişmelerin insanı merkeze alan yaklaşımın önüne geçmemesi gerektiğini belirtti.

Çocukların his, kıymet ve mahremiyet açısından daha güçlü desteklenmesi için ortak akıl ve istişare kültürüyle hareket etmeye efor sarf ettiklerini vurgulayan Tekin, şöyle devam etti:

“Bugün de burada yapacağımız müzakerelerle bize alandan gelen müşahedeleri takip ettiğimiz akademik çalışmaları, öğretmen tecrübelerini, bakanlığımızın kurumsal birikimlerini tıpkı gaye doğrultusunda tahminen yine masaya yatırmış olacağız. İnanıyorum ki burada ortaya koyulacak her bir tespit, sunulacak her bir teklif ve paylaşılacak her bir deneyim dijital iyilik platformumuzun etik temellerini, içerik yapısını ve uygulama süreçlerini güçlendirecektir.”

“Bütün mesaimizi güçlü bir maarif iklimi inşa etmek için ayırıyoruz”

Bakan Tekin, çocukların dijital mecralarda süratle üretilen hazır his kalıpları ve olumsuz içeriklerle erken yaşta karşı karşıya kaldığına işaret etti.

Tekin, şunları kaydetti:

“Evlatlarımızın kendi hayat deneyimleriyle anlamlandırması gereken sevinç, öfke, incinme, merhamet, mahcubiyet, adalet üzere hisler, algoritmaların, akımların, kapalı kümelerin ve görünürlük yarışının içinde asıl bağlamından koparak diğer istikametlere sürükleniyor. Bizim sıkıntımız işte bu sürüklenmeye karşı çocuğun iç dünyasını güçlendirmek, bedellerini canlı tutmak, mahremiyetini ve hudutlarını koruyacak güçlü bir maarif iklimi oluşturabilmek. Misyona geldiğimiz günden itibaren bütün mesaimizi çocuklarımızın hayatını aileden okula, akran etrafından dijital mecralara kadar bütün temas alanlarıyla kavrayan güçlü bir maarif iklimi inşa etmek için ayırıyoruz. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’mizden rehberlik hizmetlerimize, okul aile işbirliğinden inançlı okul iklimine, toplumsal duygusal öğrenme maharetlerinden dijital okuryazarlık çalışmalarımıza kadar attığımız her adımda evlatlarımızı bilgiyle, kıymetle, maharetle, aidiyetle ve sorumluluk şuuruyla destekleyen bütüncül bakış açısını tahkim etmek için gayret gösteriyoruz.

Proje kapsamında Ankara ve İstanbul’da yaklaşık 10 bin öğrenci ve öğretmenle görüşmeler gerçekleştirildiğini belirten Tekin, elde edilen datalar doğrultusunda his bedel temelli dijital iyilik içerikleri hazırlandığını, farklı kademelerde pilot uygulamaların sürdüğünü söz etti.

“Platformumuzun çok daha kuşatıcı, fonksiyonel ve kalıcı bir yapıya sahip olacağına inanıyorum”

Bakan Tekin, çocukların duygusal farkındalığını, inançlı dijital ortamlarla buluşmasını ve sürece faal iştirakini önemsediklerini aktararak, şu tabirleri kullandı:

“Evlatlarımız dijital dünyada bir içerikle karşılaştığında ne hissettiğini fark edebilsin, bir paylaşım yaparken mahremiyetini düşünebilsin, bir yorum yazarken diğerinin hakkını da gözetebilsin, bir küme içinde dışlandığında, zorbalığa maruz kaldığında ya da yanlış bir yönlendirmeyle karşılaştığında başvurabileceği inançlı yolları bilebilsin, öğretmeninden, ailesinden ve rehberlik düzeneklerinden dayanak alabileceğini hissetsin istiyoruz. Önümüzdeki süreçte çocuklarımızın da görüşlerini ayrıyeten alacağız. Zira bu platformu çocuklarımız ismine kurarken onların sesini, lisanını, muhtaçlıklarını ve deneyimlerini de dikkate almak istiyoruz. Öğretmenlerimizin müşahedesi, ailelerimizin hassasiyeti, akademisyenlerimizin birikimi, uzmanlarımızın emeği ve çocuklarımızın kendi sesi bir ortaya geldiğinde dijital iyilik platformumuzun çok daha kuşatıcı, fonksiyonel ve kalıcı bir yapıya sahip olacağına inanıyorum.”

Çocukların dijital dünyadaki seyahatinde en güçlü kollayıcı bağın meskende kurulan inanç bağı olduğunu vurgulayan Tekin, “Evlatlarımızın hangi mecralarda vakit geçirdiğini, hangi içeriklerle karşılaştığını, hangi kümelere dahil olduğunu, hangi sözleri ağır olarak kullandığını, neye sevindiğini, öfkelendiğini, nerede içine kapandığını dikkatle takip etmek, bunu baskıyla, dehşetle, suçlayıcı bir lisanla yapmadan, sevgiyle, sabırla ve itimat veren bir yakınlıkla sürdürmek, bugün ailelerimizin çocuklarına vereceği en değerli takviyelerden birisidir.” diye konuştu.

Medya kuruluşlarından dijital içerik üreticilerine, teknoloji şirketlerinden sivil toplum kuruluşlarına kadar bütün paydaşları da çocukların ruh dünyasını, mahremiyetini, dikkatini ve kıymet dünyasını gözeten daha sorumlu bir lisan ve tasarım anlayışına davet eden Tekin, “Çocuklarımızın ilgisini yakalayan her içerik onların güzelliğini, güvenliğini ve gelişimini de gözeten bir hassasiyetle üretilmelidir. Bakanlık olarak çocuklarımızın dijital çağda güçlü bir şahsiyetle yetişmesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.” açıklamasında bulundu.

Çalıştaya, Ulusal Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, MEB Temel Eğitim Genel Müdürü Ebubekir Sıddık Savaşçı, MEB Ortaöğretim Genel Müdürü Cengiz Mete ile MEB Din Öğretimi Genel Müdürü Ahmet İşleyen de katıldı.

Öğrencilerin dijital ortamlarda sorumlu bireyler olarak var olmalarının desteklenmesi amaçlanıyor

Bakanlıkça yürütülen “Duygu Bedel Temelli Dijital İyilik Projesi” ile öğrencilerin dijital ortamlarda daha şuurlu, inançlı ve sorumlu bireyler olarak var olmalarının desteklenmesi hedefleniyor.

Üç fazdan oluşan proje kapsamında dijital iyilik modelinin oluşturulması, eğitim programlarının hazırlanması ve dijital iyilik platformunun geliştirilmesi planlanıyor. Projede nezaket, adalet, sorumluluk, empati, hürmet ve mahremiyet üzere kıymetler merkeze alınıyor.

Proje kapsamında Ankara ve İstanbul’da öğrenciler ve öğretmenlerle saha çalışmaları yürütülürken, farklı eğitim kademelerine yönelik pilot uygulamalar da hayata geçirildi. Ortaöğretim seviyesinde 23 pilot okulda uygulamalar tamamlanırken, ilkokul seviyesindeki çalışmalar 40 vilayette devam ediyor.

Projenin yeni basamağında ise çocuklar için inançlı ve etik prensiplere dayalı bir dijital iyilik platformu oluşturulması amaçlanıyor.

Çalıştayda iştirakçilere hitap eden Tekin, vazifeye geldikleri günden itibaren çocukların akademik eğitim süreçlerini pedagojik açıdan destekleyecek ve eğitimden elde edilen randımanı artıracak çalışmaları önceliklendirdiklerini belirtti.

Tekin, çocukların yaşadıkları toplumun ve milletin bir ferdi olarak sorumluluk şuuruyla yetişmelerinin temel gündem hususlarından biri olduğunu vurguladı.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okul akınlarını anımsatan Tekin, yaşanan menfur olayların yürütülen çalışmaların ehemmiyetini bir sefer daha ortaya koyduğunun altını çizdi.

Tekin, “Ama bir taraftan da bu yürüttüğümüz çalışmaların tahminen daha süratli bir halde yürümesi, yani yanlışsız yolda olduğumuzu ve daha süratli hareket etmemizi bize salık veren bir durum oldu bizim açımızdan. Bu olaylar bizim uzun müddettir üzerinde hassasiyetle durduğumuz çocuk, aile, okul iklimi, akran alakaları ve dijital mecralar başlıklarının aslında ne kadar hayati olduğunu bir kere daha ortaya koydu.” sözlerini kullandı.

Yaşanan olayların akabinde çocukların iç dünyasını, aileleriyle kurduğu bağı, akran etrafını, okulda hissettiği aidiyeti, dijital mecralarda karşılaştığı içerikleri ve toplum olarak üretilen lisanı tıpkı bütünün kesimleri olarak kıymetlendirme durumunda olunduğunu bir defa daha gösterdiğini aktaran Tekin, “Bakanlık olarak biz de bu sorumluluk şuuru içerisinde bütün paydaşlarımızla birlikte kararlılıkla elimizden geleni yapmaya uğraş sarf ediyoruz. Bugünkü çalıştayımız da aslında bu geniş sorumluluk alanı içerisinde attığımız değerli adımlardan bir tanesi.” açıklamasında bulundu.

“Her bir deneyim dijital iyilik platformumuzun etik temellerini, içerik yapısını ve uygulama süreçlerini güçlendirecektir”

Dijital dünyanın çocuklar açısından taşıdığı risklere de dikkati çeken Tekin, teknolojik ve pedagojik gelişmelerin insanı merkeze alan yaklaşımın önüne geçmemesi gerektiğini belirtti.

Çocukların his, kıymet ve mahremiyet açısından daha güçlü desteklenmesi için ortak akıl ve istişare kültürüyle hareket etmeye gayret sarf ettiklerini vurgulayan Tekin, şöyle devam etti:

“Bugün de burada yapacağımız müzakerelerle bize alandan gelen müşahedeleri takip ettiğimiz akademik çalışmaları, öğretmen tecrübelerini, bakanlığımızın kurumsal birikimlerini birebir amaç doğrultusunda tahminen yine masaya yatırmış olacağız. İnanıyorum ki burada ortaya koyulacak her bir tespit, sunulacak her bir teklif ve paylaşılacak her bir deneyim dijital iyilik platformumuzun etik temellerini, içerik yapısını ve uygulama süreçlerini güçlendirecektir.”

“Bütün mesaimizi güçlü bir maarif iklimi inşa etmek için ayırıyoruz”

Bakan Tekin, çocukların dijital mecralarda süratle üretilen hazır his kalıpları ve olumsuz içeriklerle erken yaşta karşı karşıya kaldığına işaret etti.

Tekin, şunları kaydetti:

“Evlatlarımızın kendi hayat deneyimleriyle anlamlandırması gereken sevinç, öfke, incinme, merhamet, mahcubiyet, adalet üzere hisler, algoritmaların, akımların, kapalı kümelerin ve görünürlük yarışının içinde asıl bağlamından koparak öbür istikametlere sürükleniyor. Bizim sıkıntımız işte bu sürüklenmeye karşı çocuğun iç dünyasını güçlendirmek, kıymetlerini canlı tutmak, mahremiyetini ve sonlarını koruyacak güçlü bir maarif iklimi oluşturabilmek. Misyona geldiğimiz günden itibaren bütün mesaimizi çocuklarımızın hayatını aileden okula, akran etrafından dijital mecralara kadar bütün temas alanlarıyla kavrayan güçlü bir maarif iklimi inşa etmek için ayırıyoruz. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’mizden rehberlik hizmetlerimize, okul aile işbirliğinden inançlı okul iklimine, toplumsal duygusal öğrenme hünerlerinden dijital okuryazarlık çalışmalarımıza kadar attığımız her adımda evlatlarımızı bilgiyle, pahayla, hünerle, aidiyetle ve sorumluluk şuuruyla destekleyen bütüncül bakış açısını tahkim etmek için efor gösteriyoruz.

Proje kapsamında Ankara ve İstanbul’da yaklaşık 10 bin öğrenci ve öğretmenle görüşmeler gerçekleştirildiğini belirten Tekin, elde edilen datalar doğrultusunda his kıymet temelli dijital iyilik içerikleri hazırlandığını, farklı kademelerde pilot uygulamaların sürdüğünü söz etti.

“Platformumuzun çok daha kuşatıcı, fonksiyonel ve kalıcı bir yapıya sahip olacağına inanıyorum”

Bakan Tekin, çocukların duygusal farkındalığını, inançlı dijital ortamlarla buluşmasını ve sürece etkin iştirakini önemsediklerini aktararak, şu sözleri kullandı:

“Evlatlarımız dijital dünyada bir içerikle karşılaştığında ne hissettiğini fark edebilsin, bir paylaşım yaparken mahremiyetini düşünebilsin, bir yorum yazarken diğerinin hakkını da gözetebilsin, bir küme içinde dışlandığında, zorbalığa maruz kaldığında ya da yanlış bir yönlendirmeyle karşılaştığında başvurabileceği inançlı yolları bilebilsin, öğretmeninden, ailesinden ve rehberlik sistemlerinden takviye alabileceğini hissetsin istiyoruz. Önümüzdeki süreçte çocuklarımızın da görüşlerini ayrıyeten alacağız. Zira bu platformu çocuklarımız ismine kurarken onların sesini, lisanını, gereksinimlerini ve deneyimlerini de dikkate almak istiyoruz. Öğretmenlerimizin müşahedesi, ailelerimizin hassasiyeti, akademisyenlerimizin birikimi, uzmanlarımızın emeği ve çocuklarımızın kendi sesi bir ortaya geldiğinde dijital iyilik platformumuzun çok daha kuşatıcı, fonksiyonel ve kalıcı bir yapıya sahip olacağına inanıyorum.”

Çocukların dijital dünyadaki seyahatinde en güçlü hami bağın meskende kurulan inanç ilgisi olduğunu vurgulayan Tekin, “Evlatlarımızın hangi mecralarda vakit geçirdiğini, hangi içeriklerle karşılaştığını, hangi kümelere dahil olduğunu, hangi sözleri ağır olarak kullandığını, neye sevindiğini, öfkelendiğini, nerede içine kapandığını dikkatle takip etmek, bunu baskıyla, kaygıyla, suçlayıcı bir lisanla yapmadan, sevgiyle, sabırla ve inanç veren bir yakınlıkla sürdürmek, bugün ailelerimizin çocuklarına vereceği en değerli takviyelerden birisidir.” diye konuştu.

Medya kuruluşlarından dijital içerik üreticilerine, teknoloji şirketlerinden sivil toplum kuruluşlarına kadar bütün paydaşları da çocukların ruh dünyasını, mahremiyetini, dikkatini ve paha dünyasını gözeten daha sorumlu bir lisan ve tasarım anlayışına davet eden Tekin, “Çocuklarımızın ilgisini yakalayan her içerik onların yeterliliğini, güvenliğini ve gelişimini de gözeten bir hassasiyetle üretilmelidir. Bakanlık olarak çocuklarımızın dijital çağda güçlü bir şahsiyetle yetişmesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.” açıklamasında bulundu.

Çalıştaya, Ulusal Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, MEB Temel Eğitim Genel Müdürü Ebubekir Sıddık Savaşçı, MEB Ortaöğretim Genel Müdürü Cengiz Mete ile MEB Din Öğretimi Genel Müdürü Ahmet İşleyen de katıldı.

Öğrencilerin dijital ortamlarda sorumlu bireyler olarak var olmalarının desteklenmesi amaçlanıyor

Bakanlıkça yürütülen “Duygu Paha Temelli Dijital İyilik Projesi” ile öğrencilerin dijital ortamlarda daha şuurlu, inançlı ve sorumlu bireyler olarak var olmalarının desteklenmesi hedefleniyor.

Üç fazdan oluşan proje kapsamında dijital iyilik modelinin oluşturulması, eğitim programlarının hazırlanması ve dijital iyilik platformunun geliştirilmesi planlanıyor. Projede nezaket, adalet, sorumluluk, empati, hürmet ve mahremiyet üzere bedeller merkeze alınıyor.

Proje kapsamında Ankara ve İstanbul’da öğrenciler ve öğretmenlerle saha çalışmaları yürütülürken, farklı eğitim kademelerine yönelik pilot uygulamalar da hayata geçirildi. Ortaöğretim seviyesinde 23 pilot okulda uygulamalar tamamlanırken, ilkokul seviyesindeki çalışmalar 40 vilayette devam ediyor.

Projenin yeni evresinde ise çocuklar için inançlı ve etik unsurlara dayalı bir dijital iyilik platformu oluşturulması amaçlanıyor.

Bakanlıkça hazırlanan hareket planında çocukları dijital ortamın zararlarından korumak ve yararlı formda kullanımını sağlamak için 5 yıllık yol haritası belirlendi.

Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, aksiyon planının sunuşunda, çocukların erken yaşlarda dijital teknolojilerle tanışarak çevrim içi dünyada her geçen gün daha fazla vakit geçirdiğini belirtti.

Dijital dünyanın sınırsız ve denetimsiz yapısının, çocuklar açısından kıymetli riskleri de beraberinde getirdiğine işaret eden Göktaş, şunları kaydetti:

“Çocuklar, dijital ortamdaki tehlikeleri yetişkinler kadar kolay ayırt edememekte ve çevrim içi dünyanın karmaşık yapısı içinde savunmasız kalabilmektedir. Bu nedenle, çocukların yüksek faydasını temel alan bütüncül bir yaklaşımla hem risklerin önlenmesi hem de fırsatların inançlı biçimde kıymetlendirilmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım, sırf çocukların ferdi gelişimlerini değil, tıpkı vakitte dijital çağın vatandaşları olarak hak temelli, sorumlu ve şuurlu bireyler olarak yetişmelerini de kapsamaktadır.

Dijital alanın dinamik ve daima değişen tabiatı, çocukları muhafaza uğraşlarının da yenilikçi, esnek ve çok paydaşlı bir yapıda ele alınmasını zarurî kılmaktadır. Bu doğrultuda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı öncülüğünde hazırlanan ‘Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Aksiyon Planı (2026-2030)’, Türkiye’nin çocuk muhafaza siyasetlerini dijital çağın gerekleriyle uyumlu hale getirmeyi amaçlayan stratejik bir dokümandır.”

Göktaş, bu hareket planının hazırlanmasında, birçok ulusal ve memleketler arası strateji evrakı, aksiyon planı ve çalıştayın çıktıları doğrultusunda akademi, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve özel dalın katkı sunduğunu ve hareket planında dijital çağın dinamiklerini anlayan ve çocukların sesini yansıtan bir perspektif benimsendiğini tabir etti.

– 4 temel stratejik emel üzerine kuruldu

Eylem planıyla çocukların dijital ortamlarda maruz kalabilecekleri çok taraflı risklerden korunması ve dijitalleşmenin sunduğu fırsatlardan şuurlu, inançlı ve üretken bir biçimde faydalanmaları amaçlanıyor.

Hedef kitle ise çocuklar, ebeveynler, bakımverenler, toplumun geneli, çocukla çalışan profesyoneller ve eğitimciler olarak belirlendi.

Eylem planı, “Farkındalık ve Bilinçlendirme”, “Koruyucu ve Önleyici Düzeneklerin Geliştirilmesi”, “Dijital Risklere Karşı Müdahale ve Takviye Düzeneklerinin Güçlendirilmesi” ve “Yasal ve Kurumsal Düzenlemelerin Güçlendirilmesi” olmak üzere 4 temel stratejik gaye üzerine kuruldu.

“Farkındalık ve Bilinçlendirme” konusunda, çocuklara yönelik eğitim ve farkındalık çalışmaları yapılacak.

Bu kapsamda, bilişim teknolojileri ve internetin inançlı, şuurlu ve üretim odaklı kullanımı, yapay zeka farkındalığı, dijital okuryazarlık, dijital haklar ve etik, siber güvenlik, siber zorbalık, çevrim içi saygılı irtibat, ferdî dataların korunması, teknoloji bağımlılığı ile dijital risklere karşı ihbar düzenekleri bahislerinde çocukların yaş ve gelişim seviyesine uygun eğitim içerikleri hazırlanacak ve eğitim programları uygulanacak.

Aynı hususlarda çocuklara yönelik söyleşi, seminer ve atölye çalışmaları üzere farkındalık faaliyetleri yürütülecek, afiş, broşür, kamu spotu, görüntü ve rehber üzere bilgilendirici malzemeler hazırlanacak.

Ayrıca çocukların birbirlerinden öğrenme süreçlerini desteklemek hedefiyle dijital güvenlik, siber zorbalıktan korunma, teknoloji bağımlılığına karşı farkındalık hususlarında “akran liderliği” yaklaşımına dayalı eğitim programları hazırlanacak.

Çocukların dijital güvenlik, şuurlu internet ve toplumsal medya kullanımı bahislerinde farkındalıklarının artırılması emeliyle, okullarda dijital güvenlik kulüpleri kurulması sağlanacak, kısa sinema müsabakaları, drama atölyeleri, tiyatro gösterimleri, fotoğraf ve afiş müsabakaları üzere etkinlikler düzenlenerek çocukların hem bilinçlenmesi hem de etkin iştiraki teşvik edilecek.

– Ebeveyn ve bakımverenler de bilinçlendirilecek

Ebeveyn ve bakımverenlerin bilinçlendirilmesine yönelik çalışmada ise bilişim teknolojilerinin ve internetin inançlı, şuurlu ve etik kurallar çerçevesinde kullanımı, yapay zeka farkındalığı, dijital haklar, siber güvenlik, siber zorbalık, şahsî bilgilerin korunması, teknoloji bağımlılığı, dijital okuryazarlık, dijital ebeveynlik ve dijital risklere karşı ihbar düzenekleri mevzularında ebeveynler ve bakımverenlere yönelik eğitim modülleri oluşturulacak ve eğitimler gerçekleştirilecek.

Ayrıca, söyleşi, seminer, atölye, dijital uygulama üzere farkındalık faaliyetleri yürütülecek ve bilgilendirici gereçler hazırlanacak.

Çocukların yaş ve gelişim seviyelerine uygun dijital oyunlar ve bu oyunların seçiminde dikkat edilmesi gereken konular konusunda ebeveyn, bakımveren ve eğiticilere yönelik içerikler oluşturulacak. Eğitim Bilişim Ağı, Velivizyon Platformu, Halk Eğitim Merkezleri Bilişim Ağı üzere MEB’e bağlı platformlara dijital riskler konusunda bilinçlendirici üretimlerle dijital içerikler eklenecek.

– Eğitim sisteminde dijital okuryazarlık güçlendirilecek

Eğitim sisteminde dijital okuryazarlığın güçlendirilmesi kapsamında da bilişim teknolojilerinin ve internetin şuurlu ve inançlı kullanımı, dijital hünerlerin güçlendirilmesi, ferdî dataların korunması, siber güvenlik, siber risk ve tehditler, siber kabahat, siber zorbalık, teknoloji bağımlılığı, dijital haklar ile dijital okuryazarlık hünerlerini içeren mecburî dersler müfredata eklenecek ve ders içerikleri hazırlanacak.

Yükseköğrenimde dijital okuryazarlık ve güvenlik dersleri seçmeli ders yahut rastgele bir dersin müfredatında mevzu olarak yer alacak.

Çocukla temas halinde olan çalışanın bilinçlendirilmesine yönelik dijital dünyanın riskleri, dijital okuryazarlık, inançlı dijital teknoloji kullanımı ve teknoloji bağımlılığıyla uğraş bahislerinde çocukla çalışan farklı meslek kümelerine yönelik eğitim içerikleri hazırlanacak ve eğitimler verilecek.

– Toplum geneline yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılacak

Toplum geneline yönelik bilinçlendirme çalışmalarında ise dijital ebeveynlik, çocukların medyanın mümkün ziyanlı içeriklerinden korunması ve teknolojinin şuurlu kullanımı üzere mevzularda kamu spotu ve öncelikli yayın müracaatları hakkında tavsiye kararları alınacak.

Süreli yayınlarla hem ebeveynler hem de çocuklar dijital güvenlik, şuurlu medya kullanımı ve çevrim içi risklerden korunma hususlarında bilgilendirilecek.

Siber zorbalığın önlenmesi hedefiyle, okullarda farkındalık eğitimleri düzenlenecek ve bu eğitimlerde yer alan içerikler kamu spotu formatına dönüştürülerek radyo, televizyon ve dijital medya platformlarında yayımlanacak.

Ailenin bütünlüğü ve sürekliliğiyle çocuk ve gençlerin fizikî, zihinsel ve ahlaki gelişimlerinin desteklenmesi bağlamında aile ve çocuk dostu üretimlerin teşvik edilmesi sağlanacak, klasik ve yeni medya araçlarıyla yeni üretimler tasarlanırken içeriklerin ailelere ve çocuklara uygun olması gözetilecek.

Dijital riskler ve fırsatlar konusunda çocuklara ve ebeveynlere yönelik farkındalık kampanyaları ile eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması emeliyle çocuk hakları, siber güvenlik, medya okuryazarlığı üzere tematik alanlarda uzmanlaşmış sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapılacak.

Bakanlığın 2026-2030 devrini kapsayan hareket planında, çocukların gelişim seviyelerine uygun, inançlı, erişilebilir ve çocuk haklarına saygılı dijital ortamların oluşturulması ve ziyanlı içeriklerin önlenmesi de hedefleniyor.

Buna nazaran, çocukların yaş, gelişim seviyesi ve özel ihtiyaçları gözetilerek çocuk dostu dijital uygulama ve internet siteleri geliştirilecek.

Çocukların tabiatla etkileşimlerini artırmak, sosyal-duygusal gelişimlerini desteklemek ve dijital bağımlılıkla uğraş etmek emeliyle gençlik kampları düzenlenmesi sağlanacak ve onların dijital ortam dışında vakit geçirmesini teşvik etmek için sanatsal, sportif ve kültürel içerikli etkinlikler yapılacak.

Eylem planının, “Dijital Risklere Karşı Müdahale ve Takviye Düzeneklerinin Güçlendirilmesi” kısmında dijital ortamlarda risklerle karşılaşan çocuklara yönelik vaktinde, erişilebilir, bütüncül ve çocuk dostu müdahale ve takviye hizmetlerinin sunulması hedeflendi.

Bu doğrultuda çocuklara psikososyal gereksinimlerine uygun danışmanlık, yönlendirme ve güzelleştirme sistemlerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

– Öğrencilerin dijital dünyada güzel oluşların artırılması için müdahale programları geliştirilecek

Ayrıca Ulusal Eğitim Bakanlığının (MEB) sorumluluğunda eğitimciler ve okul işçisi için dijital risklere yönelik farkındalık ve müdahale eğitim programları geliştirilip uygulanacak.

Öğrencilerin, “dijital dünyada uygun oluşların” artırılmasına yönelik sınıf rehberliği programları ve müdahale programları geliştirilecek.

– Riskli içeriklere maruz kalan çocuklara psikososyal dayanak verilecek

Psikososyal dayanak alanında çalışan işçinin niteliğinin artırılması için Danışmanlık Önlemi Uygulama El Kitabı’nın içerisine, “bilişim teknolojilerinin inançlı kullanımı”na yönelik modül eklenecek ve uygulayıcılara eğitimler düzenlenecek.

Sağlıklı hayat merkezlerinde bağımlılık alanında çalışan tüm çalışana, çocuklarda erken teşhis, müdahale ve yönlendirme konusunda eğitim verilecek.

Psikososyal takviye programlarının geliştirilmesi için dijital şiddete yahut riskli içeriklere maruz kalan çocuklara psikososyal takviye programları uygulanacak.

– Çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik mevzuat düzenlemeleri yapılacak

Eylem planının, “Yasal ve Kurumsal Düzenlemelerin Güçlendirilmesi”ne ait kısmında ise çocukların dijital ortamlarda maruz kalabilecekleri risklerden korunmalarını sağlamak gayesiyle çocuk haklarını temel alan, çağın gereksinimlerine karşılık verebilen ve teknolojik gelişmelerle uyumlu yasal düzenlemeler geliştirmek ve bunların aktifliğini artıracak kurumsal yapıları güçlendirmek amaçlanıyor.

Bunun için çocuklara yönelik ziyanlı içeriklerin engellenmesi, ferdî bilgilerin korunması, dijital bağımlılıkla uğraş konularında standartlar ve mevzuat altyapısı oluşturulacak.

Çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik mevzuat düzenlemeleri yapılması emeliyle 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Cürümlerle Çaba Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında, milletlerarası düzenlemeler de dikkate alınarak, toplumsal ağ sağlayıcılar ile dijital oyun sağlayıcıları yahut dağıtıcılarına yönelik mevzuat güncellemeleri gerçekleştirilecek.

– Teknoloji bağımlılığıyla gayret için yönerge oluşturulacak

Çocukların ferdî bilgilerinin korunmasına yönelik mevzuattaki eksiklikler tespit edilerek, gerekli çalışmalar yürütülecek.

Teknoloji bağımlılığıyla çaba için Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatlarının vazife, yetki ve sorumluluklarını belirleyen düzenleyici bir yönerge hazırlanacak.

Ayrıca kurum bakımında kalan çocukların telefon, internet ve sosyal-geleneksel medya kullanımına ait standart bir uygulama rehberi geliştirilecek.

Okulların yıkılması yahut kapatılmasının yanı sıra şiddet, açlık ve ruhsal baskı, olağan bir çocukluk algısını ortadan kaldırmış durumda.

Araştırmada, kimi çocukların yorgunluktan bayıldığı, ailelerin ise güç tasarrufu yapmaları için çocuklarına “oyun oynamamalarını” tembihlediği belirtiliyor. Birçok ailenin günde yalnızca bir kase mercimekle hayatta kalmaya çalıştığı söz ediliyor.

“Gazzeli olduğumuz için öldürülüyoruz” düşüncesi

Araştırmanın en dikkat alımlı bulgularından biri, gençlerin global kurumlara ve barış üzere kavramlara olan itimadını büsbütün yitirmesi oldu.

Raporda görüşlerine yer verilen bir milletlerarası yardım vazifelisi, çocukların “Hakların gerçekliği nerede? Yalnızca Gazzeli olduğumuz için öldürülüyoruz” diye sorduklarını aktardı.

Uzmanlar, çocukların kendilerini “yaşayan ölüler” üzere hissettiklerini ve her şeyden korkar hale geldiklerini belirtiyor.

Kayıp jenerasyon riski büyüyor

Eğitimdeki kesintiler, fizikî yaralanmalar ve ruhsal travmaların birleşimi, Gazze’nin “kayıp nesil” tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

1 Ekim 2025 bilgilerine nazaran Gazze’de 18 bin 69 öğrenci ve 780 eğitim işçisi hayatını kaybetti. Uzmanlar, Gazze’deki çocukların 2020’den bu yana pandemi ve savaş nedeniyle toplamda beş yıllık eğitime eş kıymet kayıp yaşadığını hesaplıyor. Okulların Eylül 2027’ye kadar kapalı kalması durumunda, gençlerin eğitim düzeylerinin beklenen seviyenin 10 yıl gerisine düşebileceği öngörülüyor.

Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te durum

Eğitim krizi yalnızca Gazze ile hudutlu kalmıyor. Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te de Ekim 2023’ten bu yana 891 öğrenci ve 28 öğretmen hayatını kaybetti veya yaralandı. Bu bölgelerdeki okulların da daima baskınlar ve süreksiz kapatmalarla karşı karşıya olduğu, çocukların burada da en az 2,5 yıllık okul kaybı yaşadığı varsayım ediliyor.

Yine inşa için devasa bütçe gerekiyor

Filistin genelinde eğitimin yine tesis edilmesinin yaklaşık 1,38 milyar dolara mal olacağı hesaplanıyor.

Lakin memleketler arası toplumda bir “bağışçı yorgunluğu” yaşandığına dikkat çekiliyor. 2025 yılı için talep edilen eğitim fonunun Temmuz ayına kadar yalnızca yüzde 5,7’sinin karşılandığı, bunun da çocuk başına yaklaşık 9 dolara denk geldiği belirtiliyor.

Uzmanlar, eğitimin bir lüks değil, istikrar ve bakım için hayati bir kaynak olduğunu vurgulayarak memleketler arası topluma acil dayanak davetinde bulunuyor.

Çocuklar diğerleriyle kıyaslanmamalı

Okul algısı çocukların ilgisini çekebilecek halde oluşturulmalı

Bakanlık tarafından, okul öncesi ve ilkokul 1’inci sınıf öğrencilerinin zihnine okulun keyifli bir öğrenme ve toplumsallaşma ortamı olduğuyla ilgili olumlu bir imajın yerleşmesinin, süreci kolaylaştıran etkenler ortasında yer aldığını belirtildi. Bu sebeple, ebeveynlerce çocuklara okul anlatılırken olumlu tabirler kullanılmalı; okulda çocukların güzeline gidecek aktifliklerin yapıldığı, oyunlar oynandığı, okulun yeni arkadaşlar edinilebilecek özel bir yer olduğunun vurgulanmasının ehemmiyetine değinildi. Öte yandan, ailelerin çocuklarının yanında öğretmen, okul ve sınıf ortamı üzere mevzularda olumsuz konuşmalar yapmaması gerektiği belirtildi.

Aileler, öğretmen ve okul yönetimiyle iş birliği içinde olmalı

Okula ahenk sürecinde aileler, çocuklarına öğretmenlerini tanıtarak onlara itimat duymalarını sağlamalı, birebir formda okula gidiş ve geliş sürecinde eşlik ederek çocuklarında inanç hissini pekiştirmeli ve bu süreçte ailelerin, öğretmen ve okul yönetimi ile iş birliği içerisinde olması değerli. Aileler, öğretmenler tarafından açıklanan programa ahenk sağlamalı; çocuklar günlük sistem hakkında evvelden bilgilendirilmelidir.

Uyum sürecinde çok sınırlayıcı olmamalı

Bakanlık tarafından, tatil sonrası okula başlama korkusunun azaltılması için çocukların sevdikleri spor aktivitelerine yönlendirilmesi, kuralları kademeli olarak uygulamak ve çok sınırlayıcı olmamanın da bu sürecin muvaffakiyetle geçirilmesi için tesirli olacağı vurgulandı.

Bulut, AA muhabirine, fenomen öğretmenlerin toplumsal medyadaki varlığına ve öğrencilerini toplumsal medya materyali olarak kullanmasına ait değerlendirmelerde bulundu.

Sosyal medyanın tesir gücünün her alanda olduğu üzere eğitimde de kendisini göstermeye başladığını, bilhassa özel eğitim öğretim kurumlarının da reklamlarıyla dijital medya platformlarında öne çıktığını aktaran Bulut, bu durumun “fenomen öğretmenlik” kavramını tetiklediğini, öğretmenlerin de bu alanda hem kendinin hem de kurumlarının reklamını yaptığını lisana getirdi.

Bunun makus bir niyetle olmasa bile denetimsiz ve kontrolsüz biçimde yapılmasının belirli başlı tehlikeleri olduğunu vurgulayan Bulut, “İnternette çeşitli mecralar var. TikTok, Instagram, Facebook, X vesaire. Buralarda beşerler daima bir şey paylaşma gereksinimi hissediyor. Bir şeyi göstermek, satmak, pazarlamak istiyorlar ve genelde burada daima güzel şeyleri gösteriyorlar. Öğretmenler de maalesef bu furyanın bir kesimi oldu ve güzel şeyleri paylaşma eforu birtakım makus sonuçlara yol açabiliyor.” dedi.

– “Küçük yaştaki çocukların mahremiyetini paylaşmak, onların geleceğini tehlikeye atabiliyor”

Bulut, küçük yaştaki çocukların imgelerinin her ne niyetle olursa olsun ailelerinden istek alınmadan, büsbütün kontrolsüz formda çekilip toplumsal medyada kullanılmasının en temelde Ferdî Dataların Korunması Kanunu’na (KVKK) muhalif olduğuna dikkati çekti.

Özellikle çocukların imajlarının ne niyetle, hangi emelle kullanıldığı ve ne şartta ne kadar müddetle saklanacağı bilinmeyen bir ortamda sergilenmesinin “henüz küçük yaşta ve gelişim çağında olan çocukların mahremiyetini paylaşmanın, onların geleceğini de tehlikeye atmak” manasına geldiğini belirten Bulut, şöyle konuştu:

“Sosyal medyada bir eseri pazarlıyorsunuz aslında, onun üzere öğretmen de verdiği hizmeti bir formda pazarlamak istiyor. Bu nedenle de çeşitli manzaralar koyuyorlar toplumsal medyada. Fakat her bir manzara, her bir kare aslında bir datadır. Dijital ayak izi, dijital parmak izi diyoruz buna. Sizin çocukluğunuzda, gençliğinizde size ilişkin olan bir evrak, bir doküman, fotoğraf, manzara orada kalıyor. İnternette silinmiyor. Siz kendiniz silseniz bile öteki kanallarda kalabiliyor, beşerler bunları saklıyor. Hele bir de umuma açık biçimde bu manzaralar yayılabiliyorsa, imgelerin altına yorumlar geliyor, bazen çekilen manzaranın gayesini bile aşıyor. Küçük yaştaki çocukların mahremiyetini paylaşmak, onların geleceğini tehlikeye atabiliyor bu durumda.”

– Siber zorbalığa yol açıyor

Öğretmenlerin bu mahremiyet derdine karşı çok dikkatli olup sağduyulu davranması gerektiğini, bunun siber zorbalık ve akran zorbalığını da tetiklediğini söyleyen Bulut, “Çocukların da aileleri, anneleri, babaları var. Hani herkesi kendi çocuğumuz üzere düşünmemiz lazım. Paylaştığımız bu şeyler nereye gidecek? Yemek yiyen çocukları koyduk. Hani hoş niyetle kondu fakat altına bir sürü negatif yorum yazıldı. Yani bağlamından çıkarılmış bir sürü negatif yorum yazıldı. Bunun ismi siber zorbalık.” tabirlerini kullandı.

Kimi vakit öğretmenlerin farklı emel için çekip yayınladığı imajların, öğrenciler ortasında yahut dijital ortamda farklı manalarda değerlendirildiğini, niyetini aşabildiğini, bu üzere durumlarda çok olumsuz tenkitler alıp bazen de öğrencilere nahoş tabirler yöneltildiğini aktaran Bulut, bu üzere durumların hele hele küçük yaştaki öğrenciler için epey tehlikeli olduğunu, siber zorbalığa dönüşen bu durumların bilhassa gelişim çağındaki çocuklar üzerinde önemli ruhsal bozukluklara yol açtığını vurguladı.

Bulut, bilhassa olumsuz yorumlarla ve siber zorbalıkla karşılaşan çocuklarda ortaya çıkan rahatsızlıklara ait şu bilgileri verdi:

“Siber zorbalığa maruz kalan çocukların ruhsal ve bilişsel gelişimleri olumsuz istikamette etkileniyor. Psikosomatik hastalıklar dediğimiz mide ağrısı, baş ağrısı, kronik mutsuzluk, uyku bozuklukları, buhran ve depresyona maruz kalıyorlar. Çocukların toplumsal gelişimi çok etkileniyor. Olağan arkadaşlarıyla bağlantı kurmuyor. Çocuk memnunluğu diğer yerde aramaya çalışıyor. Yabancılaşıyor, giderek daha çok yalnızlaşıyor, toplumdan kopuyor. Uzun vadede depresif semptomları oluyor. Çocuk bu gerçek ömürden, gerçek dünyadan kopup bu türlü bir yaşantıya sürükleniyor, hem de maalesef tahminen de ailesinden daha çok gördüğü öğretmenlerinin eliyle.”

Bu sorunun aslında bir yerde geleceği şekillendirdiğini, bunun üzerine düşünülüp dikkatlice çalışılması gerektiğini belirten Bulut, “Öyle görünüyor ki burada çok önemli formda farkındalık oluşturmaya muhtaçlığımız var. Yani latife ile espriyle başlayan masumane bir şeyin çok farklı sonuçları olabilir. Bu açıdan öğretmenlerin, öğrencilerin, velilerin, herkesin çok dikkatli olması gerekir.” halinde konuştu.

Öğretmenler kadar velilerin de bu mevzuda sağduyulu olması, çocuklarına toplumsal medya ve dijital dünyadaki mahremiyet algısını onların anlayabileceği formda anlatmaları gerektiğine vurgu yapan Bulut, ailelerin de en az öğretmenler kadar sorumluluk sahibi olması gerektiğini söyledi.

– “Sosyal medya kullanımıyla ilgili yönetmelik yahut rehber hazırlanması gerekiyor”

Gelinen noktada dijitalleşmenin kaçınılmaz olduğunu, ödevlerin bile bilgisayar üzerinden yapılıp internetten paylaşıldığını, münasebetiyle dijital çağa ayak uydurmanın mecburilik haline geldiğini lisana getiren Bulut, bu noktada Milli Eğitim Bakanlığı düzeyinde düzenleme ve denetleme sisteminin kurulmasının değer taşıdığını kaydetti.

Bulut, bilhassa büsbütün dijitale taşınan eğitim anlayışı nedeniyle öğrencilerin teknoloji, internet ve sanal dünyayla tanışmasının epeyce küçük yaşlara kadar düştüğünü, bu husustaki bilinçlendirme çalışmalarının çok erken yaşlarda başlaması gerektiğini tabir etti.

Kıymetli ve kutsal meslek olarak kabul edilen öğretmenliğin, fenomenlik uğruna toplum nezdinde prestij kaybına uğradığını vurgulayan Bulut, “Fenomen öğretmenlik anlayışı, eğitimi daha model, artistik yahut magazinsel noktaya çekti. Aslında öğretmenlik, eğitim önemli iş değil mi? Çok hürmet duyduğumuz, insanların güç, emek verdiği, çok özel bir meslek öğretmenlik. Çok hürmet duyulan bu meslek, toplumsal medyadaki korkular ve çıkarlar uğruna bugün çok farklı hallerde anılıyor.” dedi.

Halihazırda öğretmen ve öğrencilerin derste telefon kullanmasının Bakanlık tarafından yasaklanmış olmasına karşın bu manzaraların ortaya çıkmasının kontrol eksikliğinden kaynaklandığını belirten Bulut, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Eğitimde toplumsal medya kullanımıyla ilgili yönetmelik yahut rehber hazırlanması gerekiyor. Yani önemli ciddi detaylara inen bir internet yönetmeliği yahut paylaşım yönetmeliği üzere bir şey olmalı. Mesela bir okul gezisi için velilerden onay formu alınıyor, bu paylaşımlar için de alınmalı. Bakanlık seviyesinde de bunun denetimi sağlanmalı. Müfettişler, okul yöneticileri, şube müdürleri aracılığıyla bunlar vakit zaman denetim edilip denetlenmeli ve gerekli caydırıcı siyasetler oluşturulmalı. Cezai metotlar de kullanılmalı. Gerekiyorsa öğretmenin sicil karnesine girmeli. Nasıl öğrencinin sicil notu varsa, öğretmenin de sicil notu var. Oraya girmeli, çeşitli yaptırımları olmalı. Bunlar önemli şeyler. Artık ‘Bir şey olmaz.’ demeyin. Maalesef bunlar bir gün karşımıza makûs sonuçlarla çıkabiliyor.”

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, okula başlama sürecinde çocukların yaşadıkları stres ve kaygı hakkında bilgi verdi, çocukların bu duygulardan kurtulabilmesi için öneriler paylaştı.

Her çocuk kaygıyı farklı şekilde deneyimliyor

Okula başlama kaygısının, çocukların okula başlama sürecine yönelik yaşadıkları endişe ve stres hali olduğunu dile getiren Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Bu kaygı, genellikle çocukların bilinmeyene karşı duydukları endişe, ayrılık korkusu ve yeni sosyal ve akademik ortama uyum sağlama konusundaki belirsizliklerinden kaynaklanır.” dedi. 

Araştırmalara göre, özellikle okul öncesi dönemde ve birinci sınıfa başlama aşamasında bu kaygının belirgin şekilde arttığını aktaran Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, çocukların yaşına, kişilik özelliklerine ve ailevi koşullarına bağlı olarak bu kaygının şiddetinin değişebildiğini söyledi ve her çocuğun kaygıyı deneyimleme sürecinin farklı olduğunu vurguladı. 

Yeni ortam ve bilinmeyen düzen çocukların endişelerini arttırabiliyor

Okula başlama kaygısının birçok farklı nedeni olabileceğine değinen Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, bu nedenleri şöyle sıraladı:

“Okul, çocuklar için genellikle yeni bir ortamdır. Yeni bir öğretmen, yeni arkadaşlar ve bilinmeyen bir düzen, çocuklarda kaygıya yol açabilir. Özellikle anne-babadan ilk kez ayrılma deneyimi, çocuklarda kaygıya neden olabilir. Anne-baba ile geçirilen süre, çocukların güvenli ve rahat hissetmeleri için önemlidir. Yeni bir sosyal çevrede nasıl davranacaklarını veya nasıl kabul göreceklerini bilmiyor olabilirler. Sosyal becerilerdeki eksiklikler, bu kaygıyı artırabilir. Yeni bir eğitim ortamında karşılaşacakları akademik zorluklar hakkında belirsizlik, çocukların endişelerini artırabilir. Aile içindeki stresli durumlar, ebeveynlerin okul başlangıcı konusunda yaşadıkları kaygılar veya çocuğun geçmiş deneyimleri, okula başlama kaygısını etkileyebilir.”

Çocuklarınızın duygularını ciddiye alın!

Çocukların kaygıyla baş etmelerine yardımcı olmak için öncelikle çocuğu okul ortamı hakkında bilgilendirmek ve okul öncesi ziyaretler yapmak gerektiğini aktaran Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Okulun nasıl bir yer olduğunu, öğretmenlerle tanışma fırsatlarını ve sınıf arkadaşlarıyla nasıl etkileşimler kurulabileceğini anlatın.” dedi.

Günlük rutinler oluşturmanın, çocukların güven duygusunu artırabileceğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, şöyle devam etti:

“Günlük rutinler oluşturmak, çocukların güven duygusunu artırır. Sabah kalkış, okul öncesi hazırlıklar ve akşam yatma saatleri gibi düzenli aktiviteler, çocuğun kendini güvende hissetmesine yardımcı olabilir. Çocuğun kaygılarını dinlemek ve bu kaygıları anlamaya çalışmak, ona destek olmanın etkili bir yoludur. Çocuğunuzun kaygılarını ve duygularını açıkça ifade etmesine olanak tanıyın. Onları dinleyin, duygularını ciddiye alın ve endişelerinin geçici olduğunu anlatın.”

Sakin ve olumlu olarak çocuğunuza örnek olun 

Öğretmenlerle düzenli iletişim kurulmasının önemini de vurgulayan Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü “Çocuğunuzun okulda nasıl ilerlediğini takip edin. Öğretmenlerin geri bildirimlerini dikkate alarak, gerektiğinde destekleyici önlemler alabilirsiniz.” dedi.

Ebeveynlerin, stres ve kaygıyı nasıl yönettiğini çocuklarına göstermelerinin önemli olduğunu da dile getiren Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Sakin ve olumlu bir tutum sergileyerek, çocuğunuza kaygıyla başa çıkma konusunda örnek olabilirsiniz. Ebeveynlerin kaygılı, stresli veya endişeli tavırları, çocukların da aynı duyguları yansıtmasına neden olabilir.” şeklinde konuştu.

Hangi noktada profesyonel yardım alınmalı? 

Çocuğun kaygısının birkaç hafta veya aylar boyunca devam etmesi durumuna dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Çocukta uzun süreli fiziksel ve duygusal semptomlar gözlemliyorsanız ve kaygı, çocuğunuzun günlük yaşamını, akademik ve sosyal işlevselliğini belirgin şekilde etkiliyorsa profesyonel yardım gerektirebilir. Çocuğunuzun okulda dikkatini toplamakta zorlanması, derslere katılma isteksizliği ve akademik performansında belirgin bir düşüş yaşaması profesyonel yardımı gerektirebilir.” uyarısında bulundu.

Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü ayrıca, çocuğun arkadaş edinme konusunda zorluk çekmesi veya sosyal ortamlardan kaçınması gibi sosyal etkileşimlerde belirgin sorunlar yaşaması halinde de bir uzmandan yardım alınması gerektiğini söyledi. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı