“Öğrencilerimize farklı bir dünya oluşturuyor”

Karasu İlçe Milli Eğitim Müdürü Furkan Enşici, okulun engelli öğrenciler açısından değerli bir imkan sunduğunu söyledi. Milli Eğitim Bakanlığı, Sakarya Valiliği, İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Karasu Kaymakamlığının dayanaklarıyla okulun eğitim hizmeti vermeye başladığını belirten Enşici, “Bu okul, burada öğrencilerimize farklı bir dünya oluşturuyor. Çocuklarımız burada çok eğleniyor. Burada yaptığımız etkinliklerle bir arada öğrencilerimiz kendi dünyalarında hoş bir ortam oluşturuyor. Bu da bizi çok memnun ediyor” dedi.

“En büyük gayemiz kendilerini değerli hissetmeleri”

Yeni Mahalle Özel Eğitim Uygulama Okulu II. Kademe Okul Müdürü Tubanur Ünal Alıcı, okulda 30 öğrenciye eğitim verildiğini söz etti. Sakarya’da üçüncü, kuzeyde ise tek olan okul olduğunu belirten Alıcı, “Burada yedi sınıfta 30 öğrenciye eğitim veriyoruz. Öğrencilerimizin kendilerini okula ilişkin hissetmeleri, değerli hissetmeleri, evlerine mutlu dönebilmeleri bizim en büyük gayemiz” diye konuştu.

Eğitim ferdî gelişim özelliklerine nazaran planlanıyor

Özel Eğitim Öğretmeni Zuhal Silanoğlu, öğrencilerin ferdî farklılıkları ve gelişim özellikleri dikkate alınarak eğitim programlarının oluşturulduğunu söyledi. Öğrencilerin akademik çalışmaların yanı sıra günlük hayat marifetleri ve toplumsal gelişimleri açısından da desteklendiğini belirten Silanoğlu, “Spordan ritme, oyuna, gelişimsel özelliklere ve günlük hayata hazır bulunuşlarını desteklemeye kadar birçok alanda hizmet veriyoruz” halinde konuştu.

“Ailelere de kolaylık sağlıyor”

Silanoğlu, öğrencileri hayata hazırlarken ilgi ve yeteneklerinin dikkate alındığını, eğitim planlarının sevgi ve ilgi temelinde oluşturulduğunu söz etti. Öğrenci velisi Aysun Yavuzyiğit ise okulun çocukların gelişiminin yanı sıra ailelere de değerli kolaylık sağladığını lisana getirdi. Yavuzyiğit, “Sadece eğitim açısından değil; çocuğumuzun kendini geliştirebilmesi, yeteneklerini keşfedebilmesi ve arkadaşlarıyla bağlantı kurabilmesi açısından da çok büyük bir imkan sağladı” tabirlerini kullandı.

“Çocuklarımızı yakından takip edebiliyoruz”

Okulda veliler ile öğretmenler arasındaki bağlantının değerine değinen Yavuzyiğit, “Biz anneler de rahat bir ortamdayız. Öğretmenlerimizle daima bağlantı, yardımlaşma ve dayanışma halindeyiz. Özel eğitim okulunun açılması bizim için çok kıymetli. Veliler, okulda çocuklarını yakından takip edebiliyor ve muhtaçlık halinde öğretmenlerle irtibat kurabiliyor” dedi.

Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında öğretim programlarını maharet temelli bir yapıya nazaran yeniledi. Bakanlık, öğrenme-öğretme süreçleriyle birlikte ölçme ve kıymetlendirme ile izleme düzeneklerini da bu bütüncül anlayış doğrultusunda tekrar ele aldı.

Bu kapsamda ölçme ve kıymetlendirme uygulamalarının, öğrencilerin gelişimine ait sistemli geri bildirim sunması ve sağlıklı, manalı datalar üretmesi hedeflendi. Milli Eğitim Bakanlığı, bu çerçevede 2024-2025 eğitim öğretim yılından itibaren kademeli olarak birinci sınıf öğrencileri için gelişim raporu uygulamasını başlattı.

Bu çerçevede Bakanlık, 2025-2026 eğitim öğretim yılında ortaokul ve lise kademelerinde (5, 6, 9 ve 10. sınıflar) karnenin yanında süreç odaklı gelişim raporu uygulamasını gündemine aldı. Kelam konusu uygulama, 8-9 Ocak’ta Antalya’da düzenlenen Vilayet Ulusal Eğitim Müdürleri Toplantısı’nda Bakanlık gündemine alındı ve vilayet müdürleriyle istişare edildi.

Edinilen bilgiye nazaran yapılan değerlendirmelerde, okul öncesi kademesinde Maharet Edinim Raporu ve Gelişim Raporu ile ilkokullarda Gelişim Raporu uygulamasının devam edeceği; ortaokul ve liselerde ise karne verilmesinin yanı sıra öğrencilerin zihinsel ve sosyal-duygusal gelişimlerinin yıl boyunca izlenmesi, gelişim raporlarının ise tüm kademelerde eğitim öğretim yılı sonunda verilmesinin daha uygun olacağı tarafında görüş oluştu. Bakanlığın bu istikamette resmi yazıyı önümüzdeki günlerde vilayetlere göndereceği öğrenildi.

Öğretmenler Üzerindeki Yük

Öğrenci gelişim raporları, alanda pedagojik bir araç olmaktan fazla, emele hizmet etmeyen ağır ve daima tekrar eden bir iş yükü olarak görülmektedir. Her öğrenci için toplumsal duygusal, akademik ve davranışsal boyutlarda onlarca kriterin sisteme girilmesi zaruriliği, önemli bir vakit kaybına yol açmaktadır. Bu durum, öğretmenlerin öğrencilerin maharetlerini geliştirmek yerine form doldurmak için vakit harcamalarına neden olmaktadır. Ayrıyeten, bu süreç raporların nesnelliğini yitirmesine ve sistemin sadece “mış gibi” işlemesine yol açmaktadır.

Öğrenciler Açısından Etkiler

Öğrenciler, somut ve anlaşılır bir karne beklerken karmaşık raporlarla karşılaşmakta ve bu durum karnenin temsil ettiği motivasyonu zayıflatmaktadır. Raporlarda somut ve özet dataların eksikliği gelişimin takibini zorlaştırırken, 1. sınıftan itibaren çocukların kategorize edilmesi erken yaşta “etiketlenme” ve “yetersizlik algısı” riskini artırmaktadır. Daima denetlenme ve puanlanma telaşı ise ilkokulun keşfetme ve oyun alanı olma özelliğini olumsuz etkilemektedir.

Velilerde Oluşan Belirsizlik

Veliler, raporları akademik terminolojiye boğulmuş ve meçhul data yığınları olarak kıymetlendirmektedir. Çocuğun başarısı yahut muhtemel riskler net halde söz edilmediği için veliler, raporu aldıktan sonra dahi öğretmene “Çocuğumun durumu uygun mi, makûs mü?” sorusunu yöneltmektedir. Bu durum, süreci şeffaflaştırmak yerine daha da karmaşık hale getirmekte ve velinin sürece dahil olmasını engellemektedir.

TYMM ile Ahenk Sorunu

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), çok istikametli gelişimi merkeze alarak faziletli bireyler yetiştirmeyi hedeflemektedir. Lakin gelişim raporu uygulaması, süreç yerine sonuç odaklı ölçme sistemini merkeze aldığı için TYMM’nin amaçlarıyla çelişmektedir. Raporlarda kullanılan lisanın süreç temelli olmaması ve ferdileştirme düzeneklerinden mahrum olması, modelin ruhunu yansıtmamaktadır.

Çözüm Önerileri

• Veli ve öğrenci tarafından anlaşılır bir lisan kullanılmalı.
• Ölçülebilir maksatlar ortaya konulmalı.
• Ölçüt sayısı azaltılarak öğretmenin müşahede kalitesi artırılmalı.
• Hazırlanan raporlar, öğrencinin durumunu tespit etmenin ötesinde gelişimini destekleyecek somut tahlil teklifleri sunmalı.
• Velilere yol haritası olabilecek dinamik bir yapı kazandırılmalı.

Sonuç olarak, velilere anlaşılır geri bildirim sunamayan, öğretmenleri ağır bürokratik yük altında bırakan ve öğrencilerin gelişimini net halde yansıtamayan bu uygulamanın sadeleştirilmiş bir bildirim sistemine dönüştürülmesi gerekmektedir.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya nazaran Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının uyumunda, Ulusal Eğitim ve Sıhhat bakanlıklarının işbirliği ve UNICEF’in teknik dayanağıyla “Gelişim Geriliği Riski ve Manisi Olan Çocuklar İçin Türkiye’de Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması” hayata geçirildi.

Geliştirilen sistem kapsamında kurulan erken çocukluk gelişim merkezlerinde gelişimsel gerilik riski bulunan yahut manisi olan 0-8 yaş çocuklar erken periyotta tespit ediliyor, muhtaçlık duydukları bakım, sıhhat, müdafaa ve eğitim hizmetlerine tek noktadan erişmeleri sağlanıyor.

Merkezlerde ailelerin bilinçlendirilmesi hedeflenerek çocukların en hakikat takviyesi vaktinde almalarına imkan tanınıyor.

Ankara, Kahramanmaraş ve Mersin’de Bakanlığa bağlı gündüz bakım merkezlerinde oluşturulan ünitelerde hayata geçirilen pilot uygulama, dördüncü merkez olarak Bursa’da hizmete girdi. Pilot uygulamanın yürütüldüğü merkezlerde bugüne kadar 115 çocuk ve ailesine ulaşıldı.

“Hedefimiz, her çocuğa temas edebilmek”

Açıklamada görüşlerine yer verilen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocuğun gelişimini desteklemenin en hakikat yolunun ailesini güçlendirmek olduğunu bildirdi.

Hedeflerinin Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemi’ni Türkiye’nin dört bir yanında yaygınlaştırıp her çocuğa temas edebilmek olduğunu vurgulayan Göktaş, “Ailelerle birlikte çocuğun güçlü yanlarını, muhtaçlıklarını belirlemek için özel bir rehber kullanıyoruz. Akademisyenlerce geliştirilen bu rehber, tıpkı vakitte dünyada 30’dan fazla ülkede kullanılıyor. Biz de başarısı dünyaca kabul gören bu rehberle çocuklarımızın ve ailelerinin hayatına dokunmaktan memnunluk duyuyoruz.” sözlerini kullandı.

Bu doğrultuda aileyle birlikte hangi adımları atabileceklerine karar verildiğini belirten Göktaş, şunları kaydetti:

“Kimi vakit aileler, merkezimize geliyor, kimi vakit biz onları meskenlerinde ziyaret ediyoruz. Bazen de telefonla görüşüyoruz lakin her şartta aileyle daima bağlantı halinde kalıyor, çocuğun gelişimini adım adım birlikte izliyoruz. Çocuklarımızın neleri başarabildiğini, hangi alanlarda takviyeye gereksinim duyduğunu birlikte kıymetlendiriyoruz. Biliyoruz ki erken müdahale alanına yapılan her yatırım, yalnızca bir çocuğun değil bir ailenin ve nihayetinde bütün bir toplumun geleceğine yapılan yatırımdır. Vaktinde verilen her takviyenin gelecekte kıymet biçilmez bir toplumsal gelişim ve ekonomik kar olarak geri döneceğine inanıyoruz.”