Çalışmalar kapsamında gereksinimlere yönelik tespitleri göz önünde bulundurduklarını söz eden Göktaş, ailelerin ve bilhassa çalışan annelerin taleplerinden birinin doğum müsaadelerinin uzatılması olduğunu belirtti. Göktaş, “Biz de bu talebe yönelik bir çalışma gerçekleştirdik. Biliyorsunuz anneler için emzirmek, bilhassa birinci 3 ayda anne ve çocuk ortasındaki o güçlü bağı oluşturmak ismine çok değerli. Bu minvalde de yasal düzenlememizle 16 hafta olan doğum izinlerimizi 24 haftaya yükselttik. Ailelerimize, annelerimize bunu müjdeledik geçtiğimiz haftaki düzenlememizde.” dedi.

Türkiye’nin doğum müsaadesi müddetlerinde OECD ülkeleri ortasında birinci 10’da yer aldığını söyleyen Bakan Göktaş, “Avrupa Birliği ülkelerinin de üzerine yerleştik. Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama 21 hafta olan mühlet bizde 24 hafta. Bu, nitekim ailelerimizi destekleyen, aileyi koruyan ve güçlendiren bir adım.” tabirini kullandı.

Göktaş, Türkiye’nin nüfus artış suratındaki düşüşe yönelik Bakanlık tarafından alınan önlemlere ait soruya şu karşılığı verdi:

“Tabii artık biz yaşlanıyoruz. Türkiye yaşlanıyor, dünya yaşlanıyor. Doğurganlık suratının azalması, aslına baktığımız vakit nüfusun yaş oranının artması demektir. 65 yaş üstü vatandaş oranımız yüzde 11,1’e yükseldi. Doğurganlık süratimiz 1,48’dir. Bizim buradaki emelimiz, hem bu önlemlere yönelik güçlü bir düzenek oluşturmaktır. Türkiye’nin en güçlü kalesi aile olduğu için aileyi koruyan ve güçlendiren bir yapı kuruyoruz. Aile bizim inançlı limanımızdır. Biz bu çalışmalara Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Aksiyon Planı’yla başladıktan sonra, geçtiğimiz yılı biliyorsunuz Aile Yılı olarak ilan ettik. Aile yılında evlenmek isteyen gençlere evlilik kredisi uygulamasını başlattık ve bunu 81 vilayetimize yaygınlaştırdık. Sayın Cumhurbaşkanı’mız bunu ilan etti. 200 bin gencimiz şu güne kadar bu evlilik kredisinden faydalandı. Bununla birlikte yeni doğum yapan her anneye bir dayanak sunduk. Birinci bebek için 5 bin liralık tek seferlik bir dayanak; iki ve sonraki çocuklar için çocuk 5 yaşını tamamlayana kadar, ikinci çocuk için 1500 lira, 3 ve sonraki çocuklar için 5 bin lira olacak biçimde kalıcı bir dayanak sistemi oluşturduk. Natürel biz bunları aile yılında başlattık. Çalışmak isteyen, annelik yahut babalık müsaadesinde olan, yeni çocuk sahibi olmuş memurlara yönelik de yarı vakitli çalışma esnekliği getirdik. O da çocuklar 6 yaşını tamamlayana kadar sürecek. Öteki yandan bütün Türkiye’de kreş seferberliği başlattık. Bu kapsamda da çok ağır çalışmalar yürütüyoruz. Nüfus Siyasetleri Heyeti’yle bir arada önlemlerimize yalnızca kalıcı değil, orta ve uzun vadeli olarak büyük bir projeksiyonla bakıyoruz.”

“Yaşlanıyoruz, doğurganlık süratimiz azalıyor”

Bakan Göktaş, nüfusun kendini yenileme oranının 2,1 olduğunu, Türkiye’de ise bunun 1,48’de bulunduğunu belirterek, süratli ve net bir düşüş olduğunu söyledi.

Bunda salgın ve zelzelenin tesirinin olduğunu kaydeden Bakan Göktaş, şu ifadeleri kullandı:

“Dijitalleşmenin hayatımızda bu mevzuda sahiden kıymetli bir hissesi oldu; çünkü dijitalleşme ile bir arada yalnızlaşıyoruz ve bireyselleşiyoruz. Bu kapsamda da beşerler sosyalleşmediği için aile pahalarını ön plana çıkaran içerikler aslında gittikçe azalıyor. Fakat mevcut durumlarla bir arada biz bu mevzuda kıymetli çalışmalar yürütüyoruz. Hedefimiz öncelikle bu düşüşü durdurmaktır. Münasebetiyle bu çocuk teşvikleriyle bir arada bütüncül bir yaklaşımı ele almak zorundayız. Şu anda Türkiye’de hanelerin yüzde 57’sinde çocuk bulunmuyor; bu çok büyük bir sayıdır. Bu biçimde gidersek TÜİK’e nazaran önümüzdeki 5 yıl içinde ilkokuldaki çocuk oranımız 900 bin azalacak. O yüzden biz bu önlemleri çok süratli ve öncü bir formda alıyoruz. Öteki yandan bildiğiniz üzere Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız TOKİ aracılığıyla çok değerli bir çalışma yürüterek toplumsal konut projesi başlattı ve bu projede çocuk sahibi ailelere öncelik tanındı. Aslında biz bu çalışmaları bütüncül bir perspektifle ele alıyoruz ve önümüzdeki süreçte de sürdüreceğiz. Biz Avrupa’ya nazaran genç ve dinamik bir nüfus yapısına sahibiz. Evet yaşlanıyoruz, doğurganlık süratimiz azalıyor, fakat bu fırsat penceresini kapatmamak ismine pek çok çalışmaları, önlemleri alıyoruz, almaya da devam edeceğiz.”

2024 yılında dijital bağımlılıkla ilgili çalıştay düzenlediklerini anımsatan Bakan Göktaş, anne, baba, çocuk ve uzmanları dinlediklerini, çocukları dijital dünyadan muhafazaya yönelik de bir çalıştay düzenlediklerini söyledi.

Çocukların, bilhassa oyun oynarken daha karanlık, daha güçlü, elinde silah bulunduran karakterleri tercih ettiklerini ve vakit zaman kendilerini gerçek dünyada da onunla bağdaştırdığını söylediklerini kaydeden Bakan Göktaş, bunun çok kıymetli ve çok çarpıcı olduğuna dikkati çekti.

Ekran müddetinin süratle arttığına işaret eden Bakan Göktaş; çocukların sosyal medyaya giriş yaşının 6’ya kadar düştüğünü belirtti.

“Amacımız denetlemek ve çocuklara daha inançlı bir dijital ortam sağlamak”

Bakan Göktaş, dünyada da misal düzenlemelerin gündemde olduğunu vurgulayarak, “Avrupa Birliği şu anda değerli düzenlemeler hayata geçirdi. Avustralya birinci ülke, Fransa, İspanya… Biz Avustralya’nın raporunu aldık. Bu raporda eksik olan taraflarını gördük. Hasebiyle biz kendi ülkemize has bir model gerçekleştirdik. 15 yaş altı toplumsal medya düzenlemesiyle toplumsal ağ sağlayıcılara yaş doğrulama sistemi getiriyoruz. 1 milyondan fazla kullanıcı varsa bilhassa bir temsilci bulundurulmasını istiyoruz. Uygunsuz içeriklerin 1 saat içerisinde kaldırılmasını istiyoruz, aldatıcı reklamların kaldırılmasını istiyoruz, ebeveyn denetim araçlarının da güçlendirilmesini istiyoruz.” diye konuştu.

Oyunlarla ilgili birinci kez bir düzenlemeyi hayata geçirdiklerini belirten Göktaş, şunları kaydetti:

“Bu kapsamda oyun platformunun tarifini da eklediğimiz 5651 sayılı kanunumuzla birlikte, 100 binden fazla kullanıcısı olan oyunların da Türkiye temsilcisi bulundurmasını istiyoruz. Yaptırımlarımız mevcuttur. Bir yönetmelik çıkacaktır. 6 ay içerisinde bu yönetmelik düzenlemeye geçtiğinde, inşallah tüm Türkiye’de toplumsal medya düzenlememiz fiilen hayata geçmiş olacak. Bu düzenleme için 6 aylık bir mühlet gerekiyor, yani bir yönetmelik çıkması gerekiyor. Yönetmelik çalışmalarında BTK ve Siber Güvenlik dairesinin yanı sıra uzmanlar ve öteki paydaşlar da yer alacak. Biz de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak kendi görüşlerimizi vereceğiz; çünkü çocuklarımızı korumak aslında bir zorunluluktur. Yalnızca bizim için değil, aileleri de bu sürecin bir modülü haline getirmemiz lazım. Hedefimiz denetlemek ve çocuklara daha inançlı bir dijital ortam sağlamaktır. Yani biz burada çocuklarımızın daha inançlı bir dijital ortamda var olmasını ve orada güçlendirilmesini istiyoruz lakin bir bağımlılık oluşacaksa bunun da önüne geçmek istiyoruz. Biz bir norm oluşturuyoruz.”

“Bütün ülkeler benzeri bir süreçten geçiyor”

“Bütün ülkeler misal bir süreçten geçiyor. Yani bu dorukta bilhassa öne çıkan hususlardan bir tanesi bir ülkenin tek başına bununla gayret etmesinin de mümkün olmadığının farkındayız, çünkü teknoloji süratle gelişiyor. Bu bildiride şunu söylüyoruz teknoloji firmalarına da, oyun yaptığınız andan itibaren yahut bir içerik sağladığınız andan itibaren bilhassa çocuklara yönelik ziyanlı içerikleri önleyici bir halde icra etsinler. Bir de yaş doğrulama sistemini hayata geçiriyoruz. Aslında çok kapsamlı bir siyaset ve inançlı. Türkiye bu bahiste öncü ülkelerden bir tanesi. Gayemiz çocukları korumak, daha inançlı bir dijital ortam sağlamak, aileleri de bu süreçte yalnız bırakmamak.”

Sosyal medya düzenlemesiyle öncelikle bir yaş doğrulama sistemini hayata geçirdiklerini belirten Göktaş, bunu, Siber Güvenlik Dairesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile birlikte Siber Güvenlik Başkanlığının oluşturacağını söyledi.

e-Devlet şifresi üzerinden bir yaş doğrulama sistemini hayata geçireceklerini lisana getiren Göktaş, 15 yaş üzeri için ayrıştırılmış içerik oluşturma zaruriliği getirdiklerini hatırlattı.

Böylece, çocukların gelişimine yönelik olumsuz içeriklere karşı bir kalkan oluşturmuş olacaklarını söz eden Göktaş, “Oyunlarla ilgili evvel bir ikazımız olacak. BTK evvel uyaracak, ardından 1-10 milyon lira ortası idari para cezası uygulanacak. Yerine getirilmezse, yüzde 50 bant daralması, tekrar yerine getirilmezse, mahkeme kararıyla yüzde 90 bant daralmasına kadar gidebilecek.” diye konuştu.

Türkiye’de 100 bin kullanıcısı olan oyun platformlarının temsilci bulundurmasını istediklerini aktaran Göktaş, şunları kaydetti:

“Amacımız burada yasaklamak değil, denetlemek, bir muhatap bulmak ve kendi hassasiyetlerimizi onlara bildirebilmek. Çünkü oyunlarda çocuklar vakit zaman kendinden yaşça çok büyük beşerlerle etkileşimlerde olabiliyorlar. Biz aslında tehlikenin farkında değiliz. Evvelce tehlike sokaktaydı, dışarılardaydı. Kapıyı kapattığımız anda hepimiz inançlı alanlarda olduğumuzu düşünüyorduk. Ama şu anda tehlike yanı başımızda ve direkt ceplerimizde taşıdığımız aygıtlarda. Çocuklarımız orada kimlerle irtibat halinde, kimlerle oyun oynuyor, bunları hiçbir biçimde bilmiyoruz. Çocukların yüzde 10’u yabancı biriyle en az bir sefer irtibatta olduğunu söz ediyor.”

“Amacımız daha inançlı dijital ortam sağlamak”

Oyunların toplumsal ağ sağlayıcılığına yönelik de yaptırımların olduğunu vurgulayan Göktaş, “Fakat orada da cezalar lira bazlı değil. Global cirosunun yüzde 3’ü kadar bir cezai yaptırım öngörüyoruz. Maksadımız burada çok net. Çocuklarımıza daha inançlı dijital ortam sağlamaktır. Devletin bilhassa belirlediği kurallar çerçevesinde bir adım atılmasını sağlamak.” tabirini kullandı.

Velilerin, çocuklarını toplumsal medyadan korumak için taleplerinin olduğunu kaydeden Göktaş, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Gittiğim her vilayette vatandaşlarımızla bir ortaya geliyorum. Bilhassa Maraş’ta geçtiğimiz haftalarda elim bir olay yaşadık. Cenaze merasimlerinde acılı aileler bizden şahsen bunu talep etti. Yani o acısının içinde dedi ki ‘lütfen artık çocuklarımızı bu dijital yapılara karşı koruyun’. Bu kapsamda da zati Meclis’te halihazırda sunduğumuz bir yasal düzenlememiz vardı. Bir farkındalık oluştu. Bir buçuk yıldır bir çalışma gerçekleştirdik. 20 Kasım’da Çocuk Hakları Günü’nde çocuk komitelerimiz var. Onların da çocukları dijital dünyadan korumak ismine belirli talepleri oldu. Memleketler arası tepemizde çocukları direkt bu sürecin paydaşı yaptık. Çocuklarımıza daha inançlı ve uygun içerikler sunan bir dijital ortam sunmak istiyoruz. Dijital çağda yaşıyoruz. Teknolojiyi hayatımızdan çıkarmıyoruz. O dijital ortamı sunmak hepimizin ortak sorumluluğu. Biz devlet olarak sorumluluğumuzu alıyoruz.”

Dünya genelinde Meta’ya yönelik davalar açıldığını, bu yüzden gelecekte muhtemel problemlerin olmaması için çocukları korumak için harekete geçtiklerini aktaran Göktaş, “Dijital ayak izi dediğimiz tehlikenin farkındayız. İleriki periyotlarda davalar açılabilir. Biz de bu davaların önüne geçmek için elimizden gelen çabası gösteriyoruz.” dedi.

“Çocuklar Güvende” uygulaması

“Çocuklar Güvende” uygulamasını hayata geçirdiklerini anımsatan Göktaş, şunları lisana getirdi:

Ebeveyn denetim araçlarını ve dijital okur müellifliğini genişleteceklerini vurgulayan Göktaş, “Burada hem öğretmenlere hem ebeveynlere hem de bakım verenlere yönelik dijital okur müellifliği güçlendiren adımlar atmamız lazım. Gayemiz burada bir global seferberlik ilan etmek. Ülke olarak da bir seferberlik ilan etmek. Gayemiz bütün ailelerde de bu mevzuda bir farkındalık oluşturmak, onları sürecin kesimi haline getirmiş olmaktır.” tabirini kullandı.

“Çocukları şiddeti özendiren içeriklerden koruyalım”

Güvenli bir oyun platformu sağlamak yahut derecelendirilmiş oyunlar sunmanın çok değerli olduğunun altını çizen Göktaş, “Amacımız çocuklara inançlı içerikler sunabilmek. Bu kapsamda da platformlara, bilhassa oyun yapıcılara, teknoloji üreten firmalara da bir davette bulmak istiyorum. Gelin, pak içerikli teknoloji üretelim, çocukları zorbalıktan, şiddeti özendiren içeriklerden koruyalım.” kelamlarını sarf etti.

Bakan Göktaş, görevlerinin, çocukların inançla büyüyeceği, yarınlara inançla bakabileceği imkanı sağlamak olduğunu belirtti.

Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’daki okul taarruzları sonrası Bakanlığın alacağı tedbirlere değinen Göktaş, şunları paylaştı:

“Son elim hadise, çocuklarımızı her türlü şiddetten muhafazaya yönelik her vakit daha fazla teyakkuzda olmamız gerektiğini gösteriyor. Çünkü bu faciayı gerçekleştiren çocuk, baktığımız vakit klasik bir kabahat profili değil. Âlâ eğitimli bir ailede eğitim almış, anne, babanın konutunda büyümüş, okul devamsızlığı olmayan bir çocuk. Ancak rehber öğretmen de aileyle bir bağlantı kurmuş. Çocuklarına yönelik aşikâr önlemlerin alınmasıyla ilgili ikazlarda bulunmasına karşın aile bu mevzuya duyarsız kalmış. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta karşılaştığımız olaylarla ilgili uzun vakittir çalıştığımız bir toplumsal risk haritamız var. Emelimiz, her haneye içerik bazlı uygun önlemlerle bilhassa risk altında olan çocuklarımızı korumak ve o kapsamda tedbirler almak.”

“Sosyal risk haritamızı hayata geçirdik”

Kahramanmaraş’ta psikososyal takviye bağlamında da 6 aylık bir aksiyon planı oluşturduklarını anımsatan Göktaş, “İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sıhhat Bakanlığı ile birlikte önlem kapsamını artıracak pek çok değerli adım atıyoruz. Bu çeşit hadiselerin erken önlenebilmesi için toplumsal risk haritamızı hayata geçirdik. Bir de 14 bin 834 meslek elemanımıza direkt toplumsal risk haritaları ve ‘Çocuklar Güvende’ sistemini güçlendirecek halde çevrim içi eğitim verdik.” dedi.

Milli Eğitim Bakanlığının birebir vakitte dijital bağımlılığa karşı bir çizgi kurduğunu hatırlatan Göktaş, şöyle devam etti:

“Türkiye Maarif Modeli nitekim çok değerli bir eğitim modeli. Empati hislerini da yaygınlaştırmaya yönelik bir eğitim müfredatının uygulayacağı söylendi. Çünkü burada dijital okuryazarlığın yaygınlaştırılmasının ne kadar değerli olduğunu biliyoruz. Ebeveynler ve öğretmenler de bu kapsamda tedbir almalı. Erken müdahale sistemimizi güçlendirerek misal olayların vuku bulmaması için bir çalışma gerçekleştirdik. Hem fiziki tedbir hem de hadise bazlı, yapay zeka dayanaklı bir tedbir modelini hayata geçiriyoruz. Hedefimiz burada hadise oluşmadan önüne geçebilmek. Ne okulu tek başına bir meseleyle baş başa bırakmak ne aileyi bir sıkıntıyla baş başa bırakmaktır.”

“Toplumu en fazla etkileyen şeylerden bir tanesi ekran. Yani medya, televizyonlar, diziler, gündüz nesli programları. Bu programlarda şiddeti, gayrimeşru bağları olağanlaştıran içerikler olduğunu gözlemliyoruz. Dizilerde de yeniden tıpkı halde parçalanmış aileler ve tekrar şiddetin son derece özendirici biçimde işlendiğini gözlemliyoruz. RTÜK ile bu mevzuda bir çalışma yapmayı, medyamız üzerine tavsiye ya da yaptırıma varacak derecede kurallar, kanunlar getirmeyi düşünüyor musunuz?” sorusu üzerine Göktaş, içeriklerin aile yapısını direkt etkilediğini belirtti.

Reyting uğruna hiçbir çocuğu ve ailelerini asla kurban etmeyeceklerini vurgulayan Göktaş, bugüne kadar içeriklerle ilgili pek çok çalışma gerçekleştirdiklerinin altını çizdi.

2024’te dizi yapımcılarıyla bir ortaya geldiklerini anımsatan Göktaş, “Onlara şunu söyledik, uygunsuz içerikleri, şiddeti özendiren, Türk aile yapısına uygun olmayan içerikleri lütfen ekrandan uzak tutun. Şayet muvaffakiyet hikayesi arıyorsanız, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak gerçekten bizde çok fazla muvaffakiyet hikayeleri var, gerçek hikayeler bunlar. Sizlere bu bahiste da dayanak olabiliriz. Bunun bir sansür gayesi taşımadığını, aileleri güçlendiren bir bakış açısıyla ailece izleyebileceğimiz, aile dostu içeriklerin çoğaltılması gerektiğini bilhassa defaatle vurguladık.” diye konuştu.

Bu durumun topluma, medya yapımcılarına ve teknoloji firmalarına değerli sorumluluklar düştüğünü bir kere daha ortaya koyduğunu aktaran Göktaş, topluma sorumluluk ve umut veren içerikler üretmek zorunda olduklarını söyledi.

“Çocuklarının gelişmesinde olumsuz bir şeyle karşı karşıya kaldıklarında yanlarındayız”

Bakan Göktaş, yapımcılar ve dijital platform temsilcileriyle de bir ortaya geldiklerini hatırlattı. Çocukların pek birçoklarının dijital dünyada vakit geçirdiğini tabir eden Göktaş, şunları kaydetti:

“Gençler, televizyon ve klâsik medyayı çok az izler. Bir dizi dahi olduğunda sonrasında onu platformlardan izlemeyi tercih eder. Lakin bizim gayemiz burada o içeriklere maruz kaldıklarında, bu içeriklere direkt kendilerinin müdahale etmesini sağlamak. Medyayı gerçek ellerde büyük bir güzellik aracına da dönüştürebiliriz. Her şey toz pembe olmak zorunda değil ancak şiddeti özendirmeyen, Türk aile yapısına uygun olmayan, aslında bize uygun olmayan, bizim kıymetlerimize çok zıt olan içeriklerin de aslında olmaması gerektiğini defaatle söyledik.

İçeriklerle ilgili 7/24 izleme sistemimiz var. 3 bin 40 içeriğe direkt müdahale ettik ve bunun için biz aslında mahkemeye başvuruyoruz. Yani bakanlığın üzerinde ‘ben içeriği kaldırıyorum’ diye bir sistem yok. Direkt mahkemeye başvuruyoruz, içeriğe müdahale ediyoruz. Tarama sistemi bu ve çok ağır bir halde izliyoruz. Başka yandan biz emsal süreçlerin olmaması için de ve farkındalığın artırılması için Dijital Anafor Ekran Bağımlılığı Tepesi’ni RTÜK ile bir arada 12 Haziran’da İstanbul’da düzenleyeceğiz.”

Zirve kapsamında aile dostu üretimlerin ödüllendirileceğini aktaran Göktaş, böylece bu stil üretimleri ödüllendirerek başka imalcileri da bu bahiste teşvik edeceklerini belirtti.

Göktaş, ailelere şu davette bulundu:

“Çocuklarımızla ilgili olumsuz bir durumla karşı karşıya kaldıklarında çaresiz kalmasınlar, çaresiz değiller. Bizim online olarak ‘psikodestek.aile.gov.tr’ isimli bir platformumuz var. Oradan bizim direkt uzmanlarımızla, uzman psikologla 45 dakikalık bir online görüşme fiyatsız gerçekleştirebilirler. 432 Toplumsal Hizmet Merkezimizde fiyatsız aile danışmanlığı var. Ergenliğe yönelik özel eğitim almış gençlerimiz var. Dijital bağımlılığa yönelik Yeşilay ile çok yakın çalışmalarımız var. Hasebiyle aileler bir ıstırapla karşı karşıya kaldıklarında, çocuklarının gelişmesinde olumsuz bir şeyle karşı karşıya kaldıklarında biz buradayız ve yanlarındayız.”

“14 toplumsal risk haritamızı bitirdik”

Çocuğun suça sürüklenmesi, bayana yönelik şiddet, engelli bakım, muhtaçlık üzere farklı toplumsal olguları 648 göstergeyle bir ortaya getirerek, mahalle ve hane bazlı bir puan oluşturduklarının altını çizen Göktaş, hedeflerinin risk ortaya çıkmadan makul önlemleri almak ve hami ve önleyici faaliyetlerin hayata geçirilmesi olduğunu söyledi.

Yetişkinlerde yüksek risk görülmesi durumunda Aile Rehberi Sistemi üzerinden takip ettiklerine dikkati çeken Göktaş, “Burada Aile Rehberi Sistemi’ni Milli Eğitim Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Sağlık Bakanlığı ve aslında pek çok bakanlıkla birlikte yürüteceğiz. Emelimiz bir hadiseyi sonuna kadar takip etmek. Çocuklar içinse Çocuklar İnançta Modülü üzerinden takip etmek. Çünkü çocuklar için farklı bir sistem ve yaklaşım gerekiyor.” dedi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile 81 vilayet valisine Toplumsal Risk Haritası’na ait talimatlar verdiklerini, bu kapsamda bütün Türkiye’yi taradıklarını aktaran Göktaş, şöyle devam etti:

“Şu güne kadar 14 toplumsal risk haritamızı bitirmiş olduk. Bağımlılığa yönelik de toplumsal risk haritamız tamamlandı. Tüm bakanlıklarımızla ortak çalışıyoruz. Toplumsal Risk Haritası üzerindeki saha çalışmalarında ilgili kurumlarla hadise bazlı yürüteceğiz. Örneğin Batman’da bu çalışmayı pilot olarak gerçekleştirdik. Batman’da 200 haneyi tamamladık. Orada bağımlılık üzerinde yapmıştık ve bütün üniteler seferber oldu. 40 kişiyi İŞKUR üzerinden istihdam ettik, 79 gencimizi AMATEM’e yönlendirdik, aileleri bu sürecin bir kesimi haline getirdik. Ailelere bu mevzuda farkındalık oluşturan içerikler sunduk ve aslında yalnızca hadiseye yönelik çalışmıyoruz. Bütün haneyi taradığımız ve bütün haneyi güçlendirdiğimiz bir model bu. Sahiden yeni bir model. Çok dinamik bir halde işliyor. Zira bilgileri biz farklı bakanlıklarla bir arada işliyoruz orada. Büsbütün bilinmeyen, hadise özelinde ve ferdi çalışmayı çok titiz bir halde yürüttüğümüz bir model. Hedefimiz burada hadiseyi tespit ettikten sonra takip etmeyi ve aileyi güçlendirmeyi hedeflemek. Ailelerimiz nitekim bu sürecin çok değerli bir modülü. Aile bizim en kıymetli kalemiz. Biz boşuna ‘Aile Yılı’ demiyoruz. Aile bizim en güçlü sığınağımız. Aslında bir kriz anında hepimizin birinci aradığı kişi annemiz, kardeşimiz yahut babamız oluyor. Biz de aileyi korumak ve güçlendirmek ismine bu çalışmaları yürütüyoruz. Maksadımız ailelerimizi bu cins olaylar olmadan evvel yanlarında bulunmak, gözetici önleyici faaliyetlerimizi hayata geçirmek ve bu süreçlerde de erken müdahale sistemimizi güçlendirmek.”

“Sadece gelir takviyesi sunmakla kalmayacağız”

Bakan Göktaş, “Kamuoyunda ‘vatandaşlık maaşı’ olarak bilinen bir Gelir Tamamlayıcı Aile Takviye Sistemi kelam konusu. Bu yıl da pilot uygulamanın başlatılacağı duyurulmuştu. Sanki takvim belirlendi mi?” sorusu üzerine, Gelir Tamamlayıcı Aile Takviye Modeli’nin 12. Kalkınma Planı amaçları doğrultusunda yeni jenerasyon bir toplumsal yardım sistemi olduğunu bildirdi.

“Amacımız burada vatandaşlarımıza bilhassa toplumsal yardım alan vatandaşlarımıza yahut aşikâr hanelerimize, aileleri bir eşik gelir düzeyine getirene kadar bir dayanak sunabilmek. Sahiden çok çağdaş, ailenin içerisinde bulunan bütün göstergeleri göz önüne alarak 17 yaş altındaki çocuk sayısını, anne-babanın durumunu varsa bir engellilik durumunu, yaşlılık durumu bunları da ele alarak aileyi güçlendiren ve takviye olan çok değerli bir çalışma. Yalnızca gelir dayanağı sunmakla kalmayacağız. Gayemiz burada da istihdam odaklı bir çalışma gerçekleştirmek. İstihdamı da güçlendirecek adımları bu kapsamda atıyoruz. Pilot çalışmalarımıza bu sene başladık ve inşallah 2027’de tüm Türkiye’ye yaygınlaştırmayı hedefliyoruz. Mevzuat çalışmalarımız şu anda devam ediyor. Yakın vakitte da inşallah bunu tamamlayıp kamuoyuyla paylaşacağız.”

Darülaceze, tüm Türkiye’de hizmet verebilecek

Bakan Göktaş, “Yaşlı bakım, huzur meskenleri ve tekrar yaşlılara bakım noktasında yeni dayanak fikirleri var mı?” sorusu üzerine, Türkiye’de 65 yaş üstü vatandaş oranının yüzde 11,1 olduğunu anımsattı.

Yaşlı nüfusa yönelik kıymetli çalışmalar yürüttüklerini vurgulayan Göktaş, yaşlı dostu kentler inşa etme çalışmalarının devam ettiğini söyledi.

Hem Türkiye’nin en büyük yaşlı bakım merkezi olan hem de Avrupa’dan ödül alan Darülaceze Toplumsal Ömür Kenti’ni hayata geçirdiklerini hatırlatan Göktaş, “Dünyanın eşi gibisi az görülen bir yaşlı bakım merkezini hayata geçirmiş olduk. Türkiye’nin birinci Alzheimer ve Demans Merkezi’ni de orada kurduk ve biz bu çalışmayla bir arada, yani Meclis’ten geçen düzenlememizle Darülacezemizi tüm Türkiye’ye yaygınlaştırıyoruz.” dedi.

Darülacezenin çok kıymetli bir vakıf olduğunun altını çizen Göktaş, “Düzenlememizle bir arada bütün Türkiye’de hizmet verebilecek. Gündüzlü Yaşlı Bakım Modeli’mizi güçlendireceğiz. ‘Evde Bakım Yardımı’ 114 bin yaşlımıza direkt konutunda takviye oluyoruz. Yaşlı Takviye Programı’mız var, bunu lokal idarelerle birlikte yürütüyoruz. Başka yandan Vefa Programı’mızla 132 bin vatandaşımıza direkt konutlarında aşevi dayanağı ve bakım takviyesi veriyoruz. Bu kapsamda bunu 81 vilayetimizde aslında yaygınlaştırdık ve uzun vakittir yürüttüğümüz çalışmalar.” diye konuştu.

2. Yaşlılık Şurası’nı gerçekleştirdiklerini hatırlatan Göktaş, “Amacımız Şura’dan çıkan kararları ve raporları önümüzdeki Nüfus Siyasetleri Heyeti’nde kıymetlendirmek ve yaşlılara yönelik politikalarımızı, bakım modellerimizi çeşitlendirerek tüm Türkiye’de yaygınlaştırmak. Ayrıyeten 12. Kalkınma Planı’mızda da bakım sigortasının sistemi çalışmalarımız vardı, bunu da sürdürüyoruz. Bu sistemle meskende yahut merkezlerde bakım, hemşirelik ve ekipman takviyeleriyle inançlı ve sürdürülebilir bir erişim sağlamayı hedefliyoruz.” dedi.

Göktaş, konuşmasını şu iletiyle bitirdi:

“Amacımız aileyi koruyan, güçlendiren, çocuklarımıza, göz bebeğimiz olan çocuklarımıza daha inançlı bir gelecek sağlamak. Bu kapsamda da nitekim herkesin üzerine sorumluluk düşüyor. Teknoloji firmalarımıza da bilhassa şu davette bulunmak istiyorum, lütfen bir eser üretirken kendi çocuklarına izletebilecekleri bir içerik üreteceklerse bunu üretsinler. Kendi çocuklarına uygun olan bir içerik varsa onu üretsinler. Oyun yapıcılara, toplumsal medya içerik üreticilerine benzeri davette bulunmak istiyorum. Yoksa uygun platformlarda kendileri yayınlasınlar. Lakin burada maksadımız çocuklarımızı her türlü tehlikelerden korumak. Bunu yaparken de bir seferberlikle yapmamız lazım, gönülle yapmamız lazım ve herkesi bu sorumluluğa açık bir halde davette bulunmak istiyorum.”

Çalışmalar kapsamında gereksinimlere yönelik tespitleri göz önünde bulundurduklarını söz eden Göktaş, ailelerin ve bilhassa çalışan annelerin taleplerinden birinin doğum müsaadelerinin uzatılması olduğunu belirtti. Göktaş, “Biz de bu talebe yönelik bir çalışma gerçekleştirdik. Biliyorsunuz anneler için emzirmek, bilhassa birinci 3 ayda anne ve çocuk ortasındaki o güçlü bağı oluşturmak ismine çok değerli. Bu minvalde de yasal düzenlememizle 16 hafta olan doğum izinlerimizi 24 haftaya yükselttik. Ailelerimize, annelerimize bunu müjdeledik geçtiğimiz haftaki düzenlememizde.” dedi.

Türkiye’nin doğum müsaadesi müddetlerinde OECD ülkeleri ortasında birinci 10’da yer aldığını söyleyen Bakan Göktaş, “Avrupa Birliği ülkelerinin de üzerine yerleştik. Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama 21 hafta olan müddet bizde 24 hafta. Bu, sahiden ailelerimizi destekleyen, aileyi koruyan ve güçlendiren bir adım.” sözünü kullandı.

Göktaş, Türkiye’nin nüfus artış suratındaki düşüşe yönelik Bakanlık tarafından alınan önlemlere ait soruya şu cevabı verdi:

“Tabii artık biz yaşlanıyoruz. Türkiye yaşlanıyor, dünya yaşlanıyor. Doğurganlık suratının azalması, aslına baktığımız vakit nüfusun yaş oranının artması demektir. 65 yaş üstü vatandaş oranımız yüzde 11,1’e yükseldi. Doğurganlık süratimiz 1,48’dir. Bizim buradaki emelimiz, hem bu önlemlere yönelik güçlü bir sistem oluşturmaktır. Türkiye’nin en güçlü kalesi aile olduğu için aileyi koruyan ve güçlendiren bir yapı kuruyoruz. Aile bizim inançlı limanımızdır. Biz bu çalışmalara Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Hareket Planı’yla başladıktan sonra, geçtiğimiz yılı biliyorsunuz Aile Yılı olarak ilan ettik. Aile yılında evlenmek isteyen gençlere evlilik kredisi uygulamasını başlattık ve bunu 81 vilayetimize yaygınlaştırdık. Sayın Cumhurbaşkanı’mız bunu ilan etti. 200 bin gencimiz şu güne kadar bu evlilik kredisinden faydalandı. Bununla bir arada yeni doğum yapan her anneye bir dayanak sunduk. Birinci bebek için 5 bin liralık tek seferlik bir dayanak; iki ve sonraki çocuklar için çocuk 5 yaşını tamamlayana kadar, ikinci çocuk için 1500 lira, 3 ve sonraki çocuklar için 5 bin lira olacak biçimde kalıcı bir dayanak sistemi oluşturduk. Doğal biz bunları aile yılında başlattık. Çalışmak isteyen, annelik yahut babalık müsaadesinde olan, yeni çocuk sahibi olmuş memurlara yönelik de yarı vakitli çalışma esnekliği getirdik. O da çocuklar 6 yaşını tamamlayana kadar sürecek. Öteki yandan bütün Türkiye’de kreş seferberliği başlattık. Bu kapsamda da çok ağır çalışmalar yürütüyoruz. Nüfus Siyasetleri Şurası’yla bir arada önlemlerimize yalnızca kalıcı değil, orta ve uzun vadeli olarak büyük bir projeksiyonla bakıyoruz.”

“Yaşlanıyoruz, doğurganlık süratimiz azalıyor”

Bakan Göktaş, nüfusun kendini yenileme oranının 2,1 olduğunu, Türkiye’de ise bunun 1,48’de bulunduğunu belirterek, süratli ve net bir düşüş olduğunu söyledi.

Bunda salgın ve zelzelenin tesirinin olduğunu kaydeden Bakan Göktaş, şu ifadeleri kullandı:

“Dijitalleşmenin hayatımızda bu mevzuda hakikaten kıymetli bir hissesi oldu; çünkü dijitalleşme ile bir arada yalnızlaşıyoruz ve bireyselleşiyoruz. Bu kapsamda da beşerler sosyalleşmediği için aile bedellerini ön plana çıkaran içerikler aslında gittikçe azalıyor. Lakin mevcut durumlarla bir arada biz bu hususta kıymetli çalışmalar yürütüyoruz. Gayemiz öncelikle bu düşüşü durdurmaktır. Hasebiyle bu çocuk teşvikleriyle bir arada bütüncül bir yaklaşımı ele almak zorundayız. Şu anda Türkiye’de hanelerin yüzde 57’sinde çocuk bulunmuyor; bu çok büyük bir sayıdır. Bu formda gidersek TÜİK’e nazaran önümüzdeki 5 yıl içinde ilkokuldaki çocuk oranımız 900 bin azalacak. O yüzden biz bu önlemleri çok süratli ve öncü bir formda alıyoruz. Öteki yandan bildiğiniz üzere Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız TOKİ aracılığıyla çok kıymetli bir çalışma yürüterek toplumsal konut projesi başlattı ve bu projede çocuk sahibi ailelere öncelik tanındı. Aslında biz bu çalışmaları bütüncül bir perspektifle ele alıyoruz ve önümüzdeki süreçte de sürdüreceğiz. Biz Avrupa’ya nazaran genç ve dinamik bir nüfus yapısına sahibiz. Evet yaşlanıyoruz, doğurganlık süratimiz azalıyor, lakin bu fırsat penceresini kapatmamak ismine pek çok çalışmaları, önlemleri alıyoruz, almaya da devam edeceğiz.”

2024 yılında dijital bağımlılıkla ilgili çalıştay düzenlediklerini anımsatan Bakan Göktaş, anne, baba, çocuk ve uzmanları dinlediklerini, çocukları dijital dünyadan müdafaaya yönelik de bir çalıştay düzenlediklerini söyledi.

Çocukların, bilhassa oyun oynarken daha karanlık, daha güçlü, elinde silah bulunduran karakterleri tercih ettiklerini ve vakit zaman kendilerini gerçek dünyada da onunla bağdaştırdığını söylediklerini kaydeden Bakan Göktaş, bunun çok değerli ve çok çarpıcı olduğuna dikkati çekti.

Ekran müddetinin süratle arttığına işaret eden Bakan Göktaş; çocukların sosyal medyaya giriş yaşının 6’ya kadar düştüğünü belirtti.

“Amacımız denetlemek ve çocuklara daha inançlı bir dijital ortam sağlamak”

Bakan Göktaş, dünyada da emsal düzenlemelerin gündemde olduğunu vurgulayarak, “Avrupa Birliği şu anda değerli düzenlemeler hayata geçirdi. Avustralya birinci ülke, Fransa, İspanya… Biz Avustralya’nın raporunu aldık. Bu raporda eksik olan taraflarını gördük. Münasebetiyle biz kendi ülkemize has bir model gerçekleştirdik. 15 yaş altı toplumsal medya düzenlemesiyle toplumsal ağ sağlayıcılara yaş doğrulama sistemi getiriyoruz. 1 milyondan fazla kullanıcı varsa bilhassa bir temsilci bulundurulmasını istiyoruz. Uygunsuz içeriklerin 1 saat içerisinde kaldırılmasını istiyoruz, aldatıcı reklamların kaldırılmasını istiyoruz, ebeveyn denetim araçlarının da güçlendirilmesini istiyoruz.” diye konuştu.

Oyunlarla ilgili birinci kez bir düzenlemeyi hayata geçirdiklerini belirten Göktaş, şunları kaydetti:

“Bu kapsamda oyun platformunun tarifini da eklediğimiz 5651 sayılı kanunumuzla birlikte, 100 binden fazla kullanıcısı olan oyunların da Türkiye temsilcisi bulundurmasını istiyoruz. Yaptırımlarımız mevcuttur. Bir yönetmelik çıkacaktır. 6 ay içerisinde bu yönetmelik düzenlemeye geçtiğinde, inşallah tüm Türkiye’de toplumsal medya düzenlememiz fiilen hayata geçmiş olacak. Bu düzenleme için 6 aylık bir müddet gerekiyor, yani bir yönetmelik çıkması gerekiyor. Yönetmelik çalışmalarında BTK ve Siber Güvenlik dairesinin yanı sıra uzmanlar ve öteki paydaşlar da yer alacak. Biz de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak kendi görüşlerimizi vereceğiz; çünkü çocuklarımızı korumak aslında bir zorunluluktur. Yalnızca bizim için değil, aileleri de bu sürecin bir kesimi haline getirmemiz lazım. Maksadımız denetlemek ve çocuklara daha inançlı bir dijital ortam sağlamaktır. Yani biz burada çocuklarımızın daha inançlı bir dijital ortamda var olmasını ve orada güçlendirilmesini istiyoruz lakin bir bağımlılık oluşacaksa bunun da önüne geçmek istiyoruz. Biz bir norm oluşturuyoruz.”

“Bütün ülkeler benzeri bir süreçten geçiyor”

“Bütün ülkeler emsal bir süreçten geçiyor. Yani bu tepede bilhassa öne çıkan mevzulardan bir tanesi bir ülkenin tek başına bununla çaba etmesinin de mümkün olmadığının farkındayız, çünkü teknoloji süratle gelişiyor. Bu bildiride şunu söylüyoruz teknoloji firmalarına da, oyun yaptığınız andan itibaren yahut bir içerik sağladığınız andan itibaren bilhassa çocuklara yönelik ziyanlı içerikleri önleyici bir halde icra etsinler. Bir de yaş doğrulama sistemini hayata geçiriyoruz. Aslında çok kapsamlı bir siyaset ve inançlı. Türkiye bu hususta öncü ülkelerden bir tanesi. Maksadımız çocukları korumak, daha inançlı bir dijital ortam sağlamak, aileleri de bu süreçte yalnız bırakmamak.”

Sosyal medya düzenlemesiyle öncelikle bir yaş doğrulama sistemini hayata geçirdiklerini belirten Göktaş, bunu, Siber Güvenlik Dairesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile bir arada Siber Güvenlik Başkanlığının oluşturacağını söyledi.

e-Devlet şifresi üzerinden bir yaş doğrulama sistemini hayata geçireceklerini lisana getiren Göktaş, 15 yaş üzeri için ayrıştırılmış içerik oluşturma zaruriliği getirdiklerini hatırlattı.

Böylece, çocukların gelişimine yönelik olumsuz içeriklere karşı bir kalkan oluşturmuş olacaklarını tabir eden Göktaş, “Oyunlarla ilgili evvel bir ikazımız olacak. BTK evvel uyaracak, ardından 1-10 milyon lira ortası idari para cezası uygulanacak. Yerine getirilmezse, yüzde 50 bant daralması, tekrar yerine getirilmezse, mahkeme kararıyla yüzde 90 bant daralmasına kadar gidebilecek.” diye konuştu.

Türkiye’de 100 bin kullanıcısı olan oyun platformlarının temsilci bulundurmasını istediklerini aktaran Göktaş, şunları kaydetti:

“Amacımız burada yasaklamak değil, denetlemek, bir muhatap bulmak ve kendi hassasiyetlerimizi onlara bildirebilmek. Çünkü oyunlarda çocuklar vakit zaman kendinden yaşça çok büyük beşerlerle etkileşimlerde olabiliyorlar. Biz aslında tehlikenin farkında değiliz. Evvelden tehlike sokaktaydı, dışarılardaydı. Kapıyı kapattığımız anda hepimiz inançlı alanlarda olduğumuzu düşünüyorduk. Lakin şu anda tehlike yanı başımızda ve direkt ceplerimizde taşıdığımız aygıtlarda. Çocuklarımız orada kimlerle bağlantı halinde, kimlerle oyun oynuyor, bunları hiçbir halde bilmiyoruz. Çocukların yüzde 10’u yabancı biriyle en az bir defa irtibatta olduğunu tabir ediyor.”

“Amacımız daha inançlı dijital ortam sağlamak”

Oyunların toplumsal ağ sağlayıcılığına yönelik de yaptırımların olduğunu vurgulayan Göktaş, “Fakat orada da cezalar lira bazlı değil. Global cirosunun yüzde 3’ü kadar bir cezai yaptırım öngörüyoruz. Maksadımız burada çok net. Çocuklarımıza daha inançlı dijital ortam sağlamaktır. Devletin bilhassa belirlediği kurallar çerçevesinde bir adım atılmasını sağlamak.” tabirini kullandı.

Velilerin, çocuklarını toplumsal medyadan korumak için taleplerinin olduğunu kaydeden Göktaş, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Gittiğim her vilayette vatandaşlarımızla bir ortaya geliyorum. Bilhassa Maraş’ta geçtiğimiz haftalarda elim bir olay yaşadık. Cenaze merasimlerinde acılı aileler bizden şahsen bunu talep etti. Yani o acısının içinde dedi ki ‘lütfen artık çocuklarımızı bu dijital yapılara karşı koruyun’. Bu kapsamda da zati Meclis’te halihazırda sunduğumuz bir yasal düzenlememiz vardı. Bir farkındalık oluştu. Bir buçuk yıldır bir çalışma gerçekleştirdik. 20 Kasım’da Çocuk Hakları Günü’nde çocuk komitelerimiz var. Onların da çocukları dijital dünyadan korumak ismine muhakkak talepleri oldu. Milletlerarası tepemizde çocukları direkt bu sürecin paydaşı yaptık. Çocuklarımıza daha inançlı ve uygun içerikler sunan bir dijital ortam sunmak istiyoruz. Dijital çağda yaşıyoruz. Teknolojiyi hayatımızdan çıkarmıyoruz. O dijital ortamı sunmak hepimizin ortak sorumluluğu. Biz devlet olarak sorumluluğumuzu alıyoruz.”

Dünya genelinde Meta’ya yönelik davalar açıldığını, bu yüzden gelecekte mümkün problemlerin olmaması için çocukları korumak için harekete geçtiklerini aktaran Göktaş, “Dijital ayak izi dediğimiz tehlikenin farkındayız. İleriki periyotlarda davalar açılabilir. Biz de bu davaların önüne geçmek için elimizden gelen çabası gösteriyoruz.” dedi.

“Çocuklar Güvende” uygulaması

“Çocuklar Güvende” uygulamasını hayata geçirdiklerini anımsatan Göktaş, şunları lisana getirdi:

Ebeveyn denetim araçlarını ve dijital okur müellifliğini genişleteceklerini vurgulayan Göktaş, “Burada hem öğretmenlere hem ebeveynlere hem de bakım verenlere yönelik dijital okur müellifliği güçlendiren adımlar atmamız lazım. Emelimiz burada bir global seferberlik ilan etmek. Ülke olarak da bir seferberlik ilan etmek. Maksadımız bütün ailelerde de bu mevzuda bir farkındalık oluşturmak, onları sürecin modülü haline getirmiş olmaktır.” sözünü kullandı.

“Çocukları şiddeti özendiren içeriklerden koruyalım”

Güvenli bir oyun platformu sağlamak yahut derecelendirilmiş oyunlar sunmanın çok değerli olduğunun altını çizen Göktaş, “Amacımız çocuklara inançlı içerikler sunabilmek. Bu kapsamda da platformlara, bilhassa oyun yapıcılara, teknoloji üreten firmalara da bir davette bulmak istiyorum. Gelin, pak içerikli teknoloji üretelim, çocukları zorbalıktan, şiddeti özendiren içeriklerden koruyalım.” kelamlarını sarf etti.

Bakan Göktaş, görevlerinin, çocukların itimatla büyüyeceği, yarınlara itimatla bakabileceği imkanı sağlamak olduğunu belirtti.

Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’daki okul akınları sonrası Bakanlığın alacağı tedbirlere değinen Göktaş, şunları paylaştı:

“Son elim hadise, çocuklarımızı her türlü şiddetten muhafazaya yönelik her vakit daha fazla teyakkuzda olmamız gerektiğini gösteriyor. Çünkü bu faciayı gerçekleştiren çocuk, baktığımız vakit klasik bir kabahat profili değil. Yeterli eğitimli bir ailede eğitim almış, anne, babanın konutunda büyümüş, okul devamsızlığı olmayan bir çocuk. Ancak rehber öğretmen de aileyle bir irtibat kurmuş. Çocuklarına yönelik muhakkak önlemlerin alınmasıyla ilgili ikazlarda bulunmasına karşın aile bu mevzuya duyarsız kalmış. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta karşılaştığımız olaylarla ilgili uzun vakittir çalıştığımız bir toplumsal risk haritamız var. Maksadımız, her haneye içerik bazlı uygun önlemlerle bilhassa risk altında olan çocuklarımızı korumak ve o kapsamda tedbirler almak.”

“Sosyal risk haritamızı hayata geçirdik”

Kahramanmaraş’ta psikososyal takviye bağlamında da 6 aylık bir hareket planı oluşturduklarını anımsatan Göktaş, “İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sıhhat Bakanlığı ile birlikte önlem kapsamını artıracak pek çok değerli adım atıyoruz. Bu çeşit hadiselerin erken önlenebilmesi için toplumsal risk haritamızı hayata geçirdik. Bir de 14 bin 834 meslek elemanımıza direkt toplumsal risk haritaları ve ‘Çocuklar Güvende’ sistemini güçlendirecek formda çevrim içi eğitim verdik.” dedi.

Milli Eğitim Bakanlığının tıpkı vakitte dijital bağımlılığa karşı bir sınır kurduğunu hatırlatan Göktaş, şöyle devam etti:

“Türkiye Maarif Modeli nitekim çok değerli bir eğitim modeli. Empati hislerini da yaygınlaştırmaya yönelik bir eğitim müfredatının uygulayacağı söylendi. Çünkü burada dijital okuryazarlığın yaygınlaştırılmasının ne kadar değerli olduğunu biliyoruz. Ebeveynler ve öğretmenler de bu kapsamda tedbir almalı. Erken müdahale sistemimizi güçlendirerek benzeri hadiselerin vuku bulmaması için bir çalışma gerçekleştirdik. Hem fiziki tedbir hem de olay bazlı, yapay zeka takviyeli bir tedbir modelini hayata geçiriyoruz. Maksadımız burada hadise oluşmadan önüne geçebilmek. Ne okulu tek başına bir sıkıntıyla baş başa bırakmak ne aileyi bir sıkıntıyla baş başa bırakmaktır.”

“Toplumu en fazla etkileyen şeylerden bir tanesi ekran. Yani medya, televizyonlar, diziler, gündüz nesli programları. Bu programlarda şiddeti, gayrimeşru bağlantıları olağanlaştıran içerikler olduğunu gözlemliyoruz. Dizilerde de tekrar tıpkı biçimde parçalanmış aileler ve tekrar şiddetin son derece özendirici biçimde işlendiğini gözlemliyoruz. RTÜK ile bu hususta bir çalışma yapmayı, medyamız üzerine tavsiye ya da yaptırıma varacak derecede kurallar, kanunlar getirmeyi düşünüyor musunuz?” sorusu üzerine Göktaş, içeriklerin aile yapısını direkt etkilediğini belirtti.

Reyting uğruna hiçbir çocuğu ve ailelerini asla kurban etmeyeceklerini vurgulayan Göktaş, bugüne kadar içeriklerle ilgili pek çok çalışma gerçekleştirdiklerinin altını çizdi.

2024’te dizi yapımcılarıyla bir ortaya geldiklerini anımsatan Göktaş, “Onlara şunu söyledik, uygunsuz içerikleri, şiddeti özendiren, Türk aile yapısına uygun olmayan içerikleri lütfen ekrandan uzak tutun. Şayet muvaffakiyet hikayesi arıyorsanız, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak gerçekten bizde çok fazla muvaffakiyet hikayeleri var, gerçek hikayeler bunlar. Sizlere bu mevzuda da dayanak olabiliriz. Bunun bir sansür gayesi taşımadığını, aileleri güçlendiren bir bakış açısıyla ailece izleyebileceğimiz, aile dostu içeriklerin çoğaltılması gerektiğini bilhassa defaatle vurguladık.” diye konuştu.

Bu durumun topluma, medya yapımcılarına ve teknoloji firmalarına değerli sorumluluklar düştüğünü bir kere daha ortaya koyduğunu aktaran Göktaş, topluma sorumluluk ve umut veren içerikler üretmek zorunda olduklarını söyledi.

“Çocuklarının gelişmesinde olumsuz bir şeyle karşı karşıya kaldıklarında yanlarındayız”

Bakan Göktaş, yapımcılar ve dijital platform temsilcileriyle de bir ortaya geldiklerini hatırlattı. Çocukların pek birçoklarının dijital dünyada vakit geçirdiğini tabir eden Göktaş, şunları kaydetti:

“Gençler, televizyon ve klâsik medyayı çok az izler. Bir dizi dahi olduğunda sonrasında onu platformlardan izlemeyi tercih eder. Lakin bizim hedefimiz burada o içeriklere maruz kaldıklarında, bu içeriklere direkt kendilerinin müdahale etmesini sağlamak. Medyayı yanlışsız ellerde büyük bir düzgünlük aracına da dönüştürebiliriz. Her şey toz pembe olmak zorunda değil lakin şiddeti özendirmeyen, Türk aile yapısına uygun olmayan, aslında bize uygun olmayan, bizim kıymetlerimize çok aykırı olan içeriklerin de aslında olmaması gerektiğini defaatle söyledik.

İçeriklerle ilgili 7/24 izleme sistemimiz var. 3 bin 40 içeriğe direkt müdahale ettik ve bunun için biz aslında mahkemeye başvuruyoruz. Yani bakanlığın üzerinde ‘ben içeriği kaldırıyorum’ diye bir sistem yok. Direkt mahkemeye başvuruyoruz, içeriğe müdahale ediyoruz. Tarama sistemi bu ve çok ağır bir halde izliyoruz. Öteki yandan biz benzeri süreçlerin olmaması için de ve farkındalığın artırılması için Dijital Anafor Ekran Bağımlılığı Tepesi’ni RTÜK ile birlikte 12 Haziran’da İstanbul’da düzenleyeceğiz.”

Zirve kapsamında aile dostu üretimlerin ödüllendirileceğini aktaran Göktaş, böylece bu üslup üretimleri ödüllendirerek öteki imalcileri da bu hususta teşvik edeceklerini belirtti.

Göktaş, ailelere şu davette bulundu:

“Çocuklarımızla ilgili olumsuz bir durumla karşı karşıya kaldıklarında çaresiz kalmasınlar, çaresiz değiller. Bizim online olarak ‘psikodestek.aile.gov.tr’ isimli bir platformumuz var. Oradan bizim direkt uzmanlarımızla, uzman psikologla 45 dakikalık bir online görüşme fiyatsız gerçekleştirebilirler. 432 Toplumsal Hizmet Merkezimizde fiyatsız aile danışmanlığı var. Ergenliğe yönelik özel eğitim almış gençlerimiz var. Dijital bağımlılığa yönelik Yeşilay ile çok yakın çalışmalarımız var. Hasebiyle aileler bir sorunla karşı karşıya kaldıklarında, çocuklarının gelişmesinde olumsuz bir şeyle karşı karşıya kaldıklarında biz buradayız ve yanlarındayız.”

“14 toplumsal risk haritamızı bitirdik”

Çocuğun suça sürüklenmesi, bayana yönelik şiddet, engelli bakım, muhtaçlık üzere farklı toplumsal olguları 648 göstergeyle bir ortaya getirerek, mahalle ve hane bazlı bir puan oluşturduklarının altını çizen Göktaş, maksatlarının risk ortaya çıkmadan belli önlemleri almak ve esirgeyici ve önleyici faaliyetlerin hayata geçirilmesi olduğunu söyledi.

Yetişkinlerde yüksek risk görülmesi durumunda Aile Rehberi Sistemi üzerinden takip ettiklerine dikkati çeken Göktaş, “Burada Aile Rehberi Sistemi’ni Milli Eğitim Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Sağlık Bakanlığı ve aslında pek çok bakanlıkla bir arada yürüteceğiz. Maksadımız bir hadiseyi sonuna kadar takip etmek. Çocuklar içinse Çocuklar İnançta Modülü üzerinden takip etmek. Çünkü çocuklar için farklı bir sistem ve yaklaşım gerekiyor.” dedi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile 81 vilayet valisine Toplumsal Risk Haritası’na ait talimatlar verdiklerini, bu kapsamda bütün Türkiye’yi taradıklarını aktaran Göktaş, şöyle devam etti:

“Şu güne kadar 14 toplumsal risk haritamızı bitirmiş olduk. Bağımlılığa yönelik de toplumsal risk haritamız tamamlandı. Tüm bakanlıklarımızla ortak çalışıyoruz. Toplumsal Risk Haritası üzerindeki saha çalışmalarında ilgili kurumlarla hadise bazlı yürüteceğiz. Örneğin Batman’da bu çalışmayı pilot olarak gerçekleştirdik. Batman’da 200 haneyi tamamladık. Orada bağımlılık üzerinde yapmıştık ve bütün üniteler seferber oldu. 40 kişiyi İŞKUR üzerinden istihdam ettik, 79 gencimizi AMATEM’e yönlendirdik, aileleri bu sürecin bir modülü haline getirdik. Ailelere bu bahiste farkındalık oluşturan içerikler sunduk ve aslında yalnızca olaya yönelik çalışmıyoruz. Bütün haneyi taradığımız ve bütün haneyi güçlendirdiğimiz bir model bu. Sahiden yeni bir model. Çok dinamik bir biçimde işliyor. Zira dataları biz farklı bakanlıklarla birlikte işliyoruz orada. Büsbütün bilinmeyen, hadise özelinde ve ferdî çalışmayı çok titiz bir halde yürüttüğümüz bir model. Hedefimiz burada hadiseyi tespit ettikten sonra takip etmeyi ve aileyi güçlendirmeyi hedeflemek. Ailelerimiz hakikaten bu sürecin çok değerli bir kesimi. Aile bizim en değerli kalemiz. Biz boşuna ‘Aile Yılı’ demiyoruz. Aile bizim en güçlü sığınağımız. Aslında bir kriz anında hepimizin birinci aradığı kişi annemiz, kardeşimiz yahut babamız oluyor. Biz de aileyi korumak ve güçlendirmek ismine bu çalışmaları yürütüyoruz. Gayemiz ailelerimizi bu tıp olaylar olmadan evvel yanlarında bulunmak, esirgeyici önleyici faaliyetlerimizi hayata geçirmek ve bu süreçlerde de erken müdahale sistemimizi güçlendirmek.”

“Sadece gelir dayanağı sunmakla kalmayacağız”

Bakan Göktaş, “Kamuoyunda ‘vatandaşlık maaşı’ olarak bilinen bir Gelir Tamamlayıcı Aile Takviye Sistemi kelam konusu. Bu yıl da pilot uygulamanın başlatılacağı duyurulmuştu. Sanki takvim belirlendi mi?” sorusu üzerine, Gelir Tamamlayıcı Aile Takviye Modeli’nin 12. Kalkınma Planı maksatları doğrultusunda yeni kuşak bir toplumsal yardım sistemi olduğunu bildirdi.

“Amacımız burada vatandaşlarımıza bilhassa toplumsal yardım alan vatandaşlarımıza yahut belirli hanelerimize, aileleri bir eşik gelir düzeyine getirene kadar bir dayanak sunabilmek. Nitekim çok çağdaş, ailenin içerisinde bulunan bütün göstergeleri göz önüne alarak 17 yaş altındaki çocuk sayısını, anne-babanın durumunu varsa bir engellilik durumunu, yaşlılık durumu bunları da ele alarak aileyi güçlendiren ve dayanak olan çok değerli bir çalışma. Yalnızca gelir dayanağı sunmakla kalmayacağız. Maksadımız burada da istihdam odaklı bir çalışma gerçekleştirmek. İstihdamı da güçlendirecek adımları bu kapsamda atıyoruz. Pilot çalışmalarımıza bu sene başladık ve inşallah 2027’de tüm Türkiye’ye yaygınlaştırmayı hedefliyoruz. Mevzuat çalışmalarımız şu anda devam ediyor. Yakın vakitte da inşallah bunu tamamlayıp kamuoyuyla paylaşacağız.”

Darülaceze, tüm Türkiye’de hizmet verebilecek

Bakan Göktaş, “Yaşlı bakım, huzur meskenleri ve yeniden yaşlılara bakım noktasında yeni dayanak fikirleri var mı?” sorusu üzerine, Türkiye’de 65 yaş üstü vatandaş oranının yüzde 11,1 olduğunu anımsattı.

Yaşlı nüfusa yönelik kıymetli çalışmalar yürüttüklerini vurgulayan Göktaş, yaşlı dostu kentler inşa etme çalışmalarının devam ettiğini söyledi.

Hem Türkiye’nin en büyük yaşlı bakım merkezi olan hem de Avrupa’dan ödül alan Darülaceze Toplumsal Hayat Kenti’ni hayata geçirdiklerini hatırlatan Göktaş, “Dünyanın eşi gibisi az görülen bir yaşlı bakım merkezini hayata geçirmiş olduk. Türkiye’nin birinci Alzheimer ve Demans Merkezi’ni de orada kurduk ve biz bu çalışmayla birlikte, yani Meclis’ten geçen düzenlememizle Darülacezemizi tüm Türkiye’ye yaygınlaştırıyoruz.” dedi.

Darülacezenin çok değerli bir vakıf olduğunun altını çizen Göktaş, “Düzenlememizle birlikte bütün Türkiye’de hizmet verebilecek. Gündüzlü Yaşlı Bakım Modeli’mizi güçlendireceğiz. ‘Evde Bakım Yardımı’ 114 bin yaşlımıza direkt meskeninde dayanak oluyoruz. Yaşlı Takviye Programı’mız var, bunu lokal idarelerle birlikte yürütüyoruz. Başka yandan Vefa Programı’mızla 132 bin vatandaşımıza direkt konutlarında aşevi dayanağı ve bakım takviyesi veriyoruz. Bu kapsamda bunu 81 vilayetimizde aslında yaygınlaştırdık ve uzun vakittir yürüttüğümüz çalışmalar.” diye konuştu.

2. Yaşlılık Şurası’nı gerçekleştirdiklerini hatırlatan Göktaş, “Amacımız Şura’dan çıkan kararları ve raporları önümüzdeki Nüfus Siyasetleri Konseyi’nde pahalandırmak ve yaşlılara yönelik politikalarımızı, bakım modellerimizi çeşitlendirerek tüm Türkiye’de yaygınlaştırmak. Ayrıyeten 12. Kalkınma Planı’mızda da bakım sigortasının sistemi çalışmalarımız vardı, bunu da sürdürüyoruz. Bu sistemle konutta yahut merkezlerde bakım, hemşirelik ve ekipman dayanaklarıyla inançlı ve sürdürülebilir bir erişim sağlamayı hedefliyoruz.” dedi.

Göktaş, konuşmasını şu bildiriyle bitirdi:

“Amacımız aileyi koruyan, güçlendiren, çocuklarımıza, göz bebeğimiz olan çocuklarımıza daha inançlı bir gelecek sağlamak. Bu kapsamda da nitekim herkesin üzerine sorumluluk düşüyor. Teknoloji firmalarımıza da bilhassa şu davette bulunmak istiyorum, lütfen bir eser üretirken kendi çocuklarına izletebilecekleri bir içerik üreteceklerse bunu üretsinler. Kendi çocuklarına uygun olan bir içerik varsa onu üretsinler. Oyun yapıcılara, toplumsal medya içerik üreticilerine misal davette bulunmak istiyorum. Yoksa uygun platformlarda kendileri yayınlasınlar. Ancak burada emelimiz çocuklarımızı her türlü tehlikelerden korumak. Bunu yaparken de bir seferberlikle yapmamız lazım, gönülle yapmamız lazım ve herkesi bu sorumluluğa açık bir formda davette bulunmak istiyorum.”

Göktaş, burada yaptığı konuşmada, bugün Erzurum’da olmaktan büyük memnunluk duyduğunu söyledi.

Dün 6 Şubat sarsıntılarının 3. yıl dönümü hasebiyle Osmaniye’de olduklarını hatırlatan Göktaş, “Ben öncelikle bu asrın felaketinde hayatını kaybeden bütün vatandaşlarımıza bir sefer daha Allah’tan rahmet diliyorum. Yaralılarımıza toparlanma sürecinde bilhassa psikososyal süreçlerinde Bakanlık olarak biz çalışmalarımıza alanda etkin bir halde devam ediyoruz.” tabirlerini kullandı.

Bugüne kadar 5 milyon 100 binden fazla bireye psikososyal dayanak sağlandığını, sağlamaya da devam ettiklerini anlatan Göktaş, “Nihayetinde bu türlü büyük felaketler sonrasında bilhassa travmadan sonrasında meydana gelebiliyor. Bu kapsamda bilhassa Bakanlığımız birinci günden bu yana alanda oldu, olmaya da devam ediyor. Büyük çalışmalar yapıldı sahiden. İnşa süreçleriyle bir arada tıpkı vakitte oranın rehabilite edilmesi, tekrar topluma kazandırılması ve günlük hayatı en süratli biçimde olağan hayata döndürülmesi üzere Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatları doğrultusunda bu çalışmaları birinci günden bu yana sürdürmeye devam ediyoruz ve biz hiçbir vakit elimizi alandan çekmedik.” diye konuştu.

Bakan Göktaş, şöyle devam etti:

“Biz yalnızca yılda muhakkak günlerde zelzele turisti üzere oralara (deprem bölgesi) gitmiyoruz. Biz her vakit oralardayız. Bunu vatandaşımız, milletimiz de çok uygun biliyor. Münasebetiyle burada hakikaten son devirlerde yapılan tenkitleri çok yersiz buluyorum. Yapılan işi takdir etmek lazım. Hakkı teslim etmek lazım. Bakın burada Bulgaristan büyüklüğünde adeta bir enkaz olan bölgeyi yalnızca 2,5 yıllık bir müddette sayın Cumhurbaşkanımız, Cumhur İttifakı’mızla ayağa kaldırdı. Bu dünyada eşi gibisi görülmemiş afeti, eşi gibisi görülmemiş bir süratle ayağa kaldırmak her yiğidin harcı değildir. Allah Cumhurbaşkanımızdan razı olsun. Ona güvenen milletimizden razı olsun. Milletimizin duası her şeyin üstesinden gelir. Bunların hiçbir biçimde bir siyasi pazarlığı da olmaz. Bir siyasi polemik de yapılmaz. Gelip burada üç tane konteyner, çöp konteyneri koyacaksın, bunun da polemiğini yapacaksın. Sonra da vatandaşa güya bir hizmet sunmuş üzere gelip anlatacaksın. İnsan bir utanır.”

Göktaş, dün olduğu üzere bugün de yarın da memleketin 81’inde, 922 ilçesinde karış karış vatandaşla buluşmaya, milletle bir ortaya gelmeyi sürdüreceklerini söyledi.

Cumhur İttifakı olarak her daim alanda olduklarını tabir eden Göktaş, “Çok şükür bugün Erzurum’a sanırım üçüncü gelişim. Bu ziyaretler kapsamında da kentimize hizmetler getirmeye devam edeceğiz. 2023 yılı sonrasında bilhassa burada bayanlara, gençlere, çocuklara yönelik üç yeni aile takviye merkezi açtık ve bugün de biz çok hoş aslında iki çalışmayı hayata geçirmek üzere geldik. Toplumsal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfımızın, Bakanlığımızın, Valiliğimizin ve Büyükşehir Belediye Başkanlığımızın takviyeleriyle birlikte 75 Toplumsal konutu da bugün kentimizdeki gereksinim sahibi ailelere teslim edeceğiz inşallah. Bununla birlikte Aziziye’de engelli etkin ömür merkezimizi hayata geçireceğiz. Huzurevimizle ilgili de değerli bir çalışma başlattık. İnşallah yakın vakitte bunu da Erzurumlu vatandaşlarımıza kazandıracağız.” dedi.

Başka yandan da Hınıs ilçesinde de bir toplumsal hizmet merkezi kazandırmak için çalışmalarını sürdürdüklerini anlatan Göktaş, “Bu kapsamda bilhassa öbür gereksinimleri, öteki yeni muhtaçlıkları da burada hem takip etmek hem mevcut ömür toplumsal hizmet merkezlerimizi ziyaret etmek birebir vakitte da biliyorsunuz ‘Terörsüz Türkiye’ sürecinde bizler de şehit ve gazi ailelerimizle bir ortaya geliyoruz. Bugün de bir ‘Medd-Up’ şovumuz olacak. Orada da şehit ailelerimizle gazilerimizle bir ortaya geleceğiz. Bu kapsamda da bir çalışmamız olacak inşallah.” diye konuştu.

Geçen yılın “Aile Yılı” olarak ilan edildiğini anımsatan Göktaş, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bu sene ‘Aile ve Nüfus 10 yılı’ kapsamında aile odaklı ve nüfus odaklı çalışmalarımızı bilhassa siyasetlerimize yansıtmak hedefiyle da çalışmaya devam edeceğiz. Geçtiğimiz yıl başladığımız iki kıymetli proje vardı. Bunun bir tanesi doğum yardımımız. Doğum yardımıyla birlikte her doğan bebeğin yanında olduk. Her doğum yapan annenin yanında olduk ve bu kapsamda birinci doğan bebeğe 5 bin liralık tek sefer takviye, ikinci bebek için 1500 liralık aylık, çocuk 5 yaşını doldurana kadar bir dayanak ve üçüncü ve sonrasındaki bebekler için de 5 bin liralık aylık, annelerinin hesabına yatacak formda bir takviye sunmaya başladık. Bu kapsamda da memnuniyetle söylemek isterim ki, Erzurum’da da 7 bin 999 annemizin de doğum yardımından istifade etmesini sağladık. Yalnızca bir yılda inşallah bu kapsamda da takviyelerimiz sürdürmeye devam edeceğiz.”

“200 ve 250 bin liralık kredilerimiz güncellendi”

Gençlere de takviyelerinin olduğunu anlatan Göktaş, sunları kaydetti:

“Evlenecek olan gençlerimizin de yanındayız. Evlenmeden evvel evlilik öncesi eğitim programı alıyorlar. Evlendikten sonra da onları takip etmeye devam ediyoruz. 200 ve 250 bin liralık kredilerimiz güncellendi. Bu kapsamda da Erzurum’da 1190 çiftimizi evlendirdiğimizi bilhassa vurgulamak istiyorum. İnşallah Rabb’im sayılarını artırsın. Bu gençlerimize yalnızca kredi sunmuyoruz. Biliyorsunuz bu kredide yeraltı zenginliklerimizden gençlerimizin geleceğine yaptığımız bir yatırım. Bu kapsamda da ben milletvekillerimize çok teşekkür ediyorum. Zira bunu hayata geçirmek için bir kanun düzenleme gerekiyordu. Milletvekillerimiz de Mecliste bu kapsamda bu ve buna emsal pek çok projeyi hayat geçirmemizi sağladı.

Son 24 yılda Sayın Cumhurbaşkanımızla beraber, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, AK Parti hükümetlerinde toplumsal siyasetler alanında ihtilal niteliğinde yenilikler hayata geçirdik. Konutta bakım yardımıyla, engellisine, yaşlısına bakan ailelerimizin yanındayız ve bu kapsamda da Erzurum’da 5936 ailemize aylık 13 bin 878 liralık aylık takviye sunuyoruz. Biz her daim toplumsal politikalarımızı hayata geçirmeye, gereksinim sahibi her vatandaşımızın yanında olmayı sürdürmeye devam edeceğiz. Erzurum’da tekrar hoş hizmetlerimiz olacak, olmaya da devam edecek. Zira kimseyi geri bırakmayan bir anlayışla hareket ediyoruz. Bunu da sizlerle birlikte yapıyoruz. Zira siz komşusuyla dertlenen, vatandaşıyla dertlenen bir dava insanısınız.”

Göktaş’ın konuşması sırasında Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, diğer ilgililer ve partililer de bulundu.

Ziyaretin akabinde gazetecilere açıklamalarda bulunan Göktaş, olay basına intikal etmeden evvel aralık ayı sonunda aileye danışmanlık hizmeti uyguladıklarını söyledi.

Göktaş, ziyareti sırasında ailenin 3 Aralık’tan bu yana adalet arayışında olduğunu öğrendiğini belirterek, “Duyduklarım hakikaten akıl dışıydı. Çünkü aile çocuğunu bir kreşe bıraktığını düşünüyor. Lakin buranın aslında ne Ulusal Eğitim Bakanlığının ne Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığının kontrolünde olduğunu, ‘çocuk aktiflik merkezi’ ismi altında faaliyet gösterdiğini, hasebiyle bakanlıklarımızın kontrol düzeneğinin dışında tutulduğunu gördük.” diye konuştu.

Ailenin tabirlerinden merkezin kendi içinde de rastgele bir kontrol düzeneği olmadığını anladıklarını kaydeden Göktaş, şöyle devam etti:

“Bizler olağan ki çocuğun üstün faydasını, ailenin de hukukunu gözeterek hem danışmanlık hem psikososyal dayanak vereceğimizi hem de türel olarak sürece dahil olacağımızı söyledik, söz ettik. Bizim 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında da bu türlü bir yetkimiz var. Valiliğimiz müfettiş görevlendirdi. Biz de bu süreçle ilgili Bakanlık olarak teftişimizi başlattık. Ailemizin, çocuklarımızın yanında olmayı sürdüreceğiz. Çocuklarımız bizim geleceğimiz, çocuklarımıza her daim sahip çıkmaya devam edeceğiz. Çocuklarımızın düzgünlük halini müdafaaya yönelik her türlü çalışmayı da sürdüreceğiz. Bunun da sahiden etraflıca ele alınması gerektiğine, sürecin bütün ayrıntılarıyla incelikle takip edileceğine yürekten inanıyorum.”

– “Aile olayı kendi tespit ediyor ve ilgili mercilere gidiyor”

Bakan Göktaş, olayın ardından merkez yetkililerinin hiçbir formda aileyle temas kurmadığını öğrendiğini aktararak, “Aile olayı kendi tespit ediyor ve ilgili mercilere, hem belediyeye hem okula gidiyor lakin hiçbir formda sesini duyuramıyor. Kamera kayıtlarına 20 gün sonra ulaşabiliyor. Olağanda Ulusal Eğitim Mevzuatı’na nazaran makul yerlerde kamera olması gerekiyor. Bunlar o formda davranmış lakin bu olaylar ailenin de anlattığına nazaran kameranın olmadığı yerlerde yaşanıyor. Ya sınıfta ya lavabolarda ya da kameranın kör noktalarında. Hasebiyle biz de ailenin bu tezini çok ciddiye aldık.” sözlerini kullandı.

Olayın akabinde İBB’nin yaptığı açıklamanın sorulması üzerine Göktaş, “Biz öncelikle çalışanın açığa alınmasını beklerdik. Rastgele bir argüman bizim için çok kıymetli. Ama kontrol süreçlerinin ne minvalde ilerlediğine dair de bize intikal eden rastgele bir şey olmadı. Olağanda bu cins süreçlerde işçi açığa alınır, soruşturma yürütülür, aileye gerekli dayanak sağlanır. Ama aileyi dinlediğimizde bu türlü bir sürecin yürütülmediğini ne yazık ki görmüş olduk. Bizler olağan ailemizi yalnız bırakmayacağız.” diye konuştu.

Göktaş, bu cins kurumların kontrolsüz kalmaması gerektiğini vurgulayarak, kelam konusu merkezlerin farklı kurum ismi altında faaliyet göstermesinin kanunî olmadığını kelamlarına ekledi.

Birinci toplantıda, aileyi ve dinamik nüfusu güçlendirme gayesini ortak stratejik tabanda ele alarak önceliklerini belirlediklerini hatırlatan Göktaş, bu maksatların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu “2025 Aile Yılı” vizyonuyla somutlaştığını söyledi.

Bakan Göktaş, bu kapsamda bayan, erkek, genç, yaşlı, çocuk tüm bireyleriyle aileyi merkeze alan siyasetleri ilgili kurumlarla eş güdüm içinde programlara ve uygulamalara dönüştürdüklerini lisana getirdi.

“Biz tıpkı aileye, farklı kapılardan ulaşan kurumlarız”

Ailenin, toplumun en güçlü kalesi, kuşakları ve medeniyeti koruyan temel yapı olduğunun altını çizen Göktaş, “Bu yapıyı güçlendirmek hizmetlerimizi tekil başlıklar halinde değil, ortak amaçlarla ve birbirini tamamlayan bir bütün olarak yürütmekle mümkündür. Bu Kurulu, tesirli kılan nokta ise şudur. Biz tıpkı aileye, farklı kapılardan ulaşan kurumlarız. Eğitim, sıhhat, adalet, toplumsal hizmet, güvenlik ve istihdam. Her biri aileye farklı hizmetler götürür. Heyet düzeneği ise aileye sunduğumuz hizmetleri koordineli bir halde yürütmemizi sağlar. Bu nedenle, Uyum Konseyimiz temelinde kurumlarımızın kendi sorumluluk alanlarında sonuç üretmeye odaklanan bir çalışma yeridir.” dedi.

Gayelerinin, ülkenin en değerli toplumsal kapasitesini oluşturan aileyi daha güçlü, daha aktif ve daha fonksiyonel kılmak olduğunu vurgulayan Göktaş, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Şunu çok güzel biliyoruz ki Türkiye’de aileler güçlendiğinde, pek çok alanda birebir anda bedel üreten bir güce dönüşür. Şu anki gündemimiz ise aile odaklı politikalarımızı yerelde daha faal bir halde yaygınlaştırmak. Bu kapsamda 81 vilayetimizde, lokal dinamiklere ve gereksinimlere nazaran şekillenen vilayet aksiyon planlarımızı tamamladık. Lakin, bu planların her vilayette birebir disiplinle uygulanması ve tıpkı kalitede sonuç üretmesini önemsiyoruz. Zira aile güçlendikçe çocukların eğitim başarısı, bayanın toplumsal ve ekonomik hayata iştiraki, nesiller ortası dayanışma ve toplumsal refah birebir anda artar.”

Oluşturdukları toplumsal risk haritalarının, toplumsal riski erken gördüğünü ve erken müdahalede bulunmak için ilgili tüm kurumların devreye girmesini sağladığını kaydeden Göktaş, bu haritaların ilçe, mahalle ve hatta hane ölçeğinde bilgiye dayalı önceliklendirme yaptığını belirtti.

Göktaş, burada temel maksatlarının, bilgi temelli önleyici önlemleri olduğunun altını çizerek, izleme ve denetleme süreçlerini Aile Rehberi’yle takip edeceklerini, böylelikle hami ve önleyici hizmetlerini hanelere en süratli halde ulaştıracaklarını aktardı.

“Evlenecek gençlere takviye olmak emeliyle 2 bin 24 indirim muahedesi yaptık”

Bunun yanı sıra vilayet aksiyon planlarında yüzde 23,83’lük ilerleme kaydettiklerini bildiren Göktaş, “Bu tablo, hareket planımızı hayata geçirme kapasitemizin alanda karşılık bulduğunu açıkça gösteriyor. Bu manada başarılı bir devri geride bıraktığımızı bilhassa vurgulamak isterim.” diye konuştu.

Bakan Göktaş, 2025 Aile Yılı’nın toplumun tüm kesitlerinde büyük teveccühle karşılandığını belirterek, “Aile yılı boyunca aileyi koruyan ve güçlendiren, aile bütçesine katkı sağlayan, farkındalığı artıran ve sosyokültürel gelişimi destekleyen faaliyetleri yaygınlaştırdık. Dinamik nüfus yapısını koruyacak siyasetleri kurumsal kapasitemizi güçlendirerek kalıcı hale getirdik. Türkiye’nin dört bir yanında 19 binden fazla faaliyet gerçekleştirdik. Ailelere ve evlenecek gençlere takviye olmak maksadıyla 2 bin 24 indirim mutabakatı yaptık. Finansal takviyeler, eğitim programları, kültürel faaliyetler, dijital dönüşüm projeleri üzere pek çok alanda aileyi güçlendiren projeler hayata geçirdik.” değerlendirmesinde bulundu.

“Doğan her çocuğun yanında olduk”

“Fon’dan 70 bin 400 genç çiftimiz faydalanmaya hak kazandı. Bugün prestijiyle 56 bin 400 genç çiftimizin kredi ödemesini gerçekleştirdik. Sayın Cumhurbaşkanımızın verdiği müjde doğrultusunda hem kredi ölçüsünü artırdık hem de gelir kaidesini yükselttik. Böylelikle daha fazla çiftimizin Fon’dan yararlanmasının önünü açtık. Bunun yanı sıra, doğan her çocuğun yanında olduk. Ailelerimize sunduğumuz dayanakları güçlendirdik. Hem bayan hem erkek memurların, çocukları ilköğretim çağına gelene kadar yarım vakitli çalışma hakkından yararlanmalarını sağladık. Ayrıyeten, kamu kurum ve kuruluşlarında, kreş ve çocuk bakımevlerinin yaygınlaştırılması için çalışmalarımızı hızlandırdık.”

Dijital güvenlik, ebeveynlik hünerleri ve nesiller ortası dayanışma temalı atölyelerle vatandaşların yanında olduklarını aktaran Göktaş, çocukların dijital dünyayı daha sağlıklı kullanmalarını sağlamak ve onları risklerden korumak için çalışmalar yürüttüklerini söz etti.

Onların gelişimine uygun içerik üretiminin teşvik edilmesi için medya ve dijital platformlarıyla bir ortaya geldiklerini anlatan Göktaş, “Çocuklarımıza daha inançlı bir dijital dünya sunmak istiyoruz. Bunun için 15 yaş altına yönelik toplumsal medya düzenlemesini yakın vakitte hayata geçireceğiz.” dedi.

Tüm bu çalışmaların yanı sıra, aile diplomasisini dünya gündemine taşıyarak, Türkiye’nin bu alanda öncülük etmesini sağladıklarını lisana getiren Göktaş, şunları paylaştı:

“Birleşmiş Milletler Ailenin Dostları Kümesine üye olarak global siyasetlere taraf veren ülkeler ortasında yer aldık. Türk Devletler Teşkilatı çatısı altında, birinci defa Aile ve Toplumsal Siyasetler Bakanlar Toplantısına konut sahipliği yaparak bu alanda bölgesel bir düzenek oluşturduk. Ayrıyeten, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı bünyesinde aile ve nüfus hususları çalışma alanlarına öncülük ettik. Bu yıl düzenlediğimiz Memleketler arası Aile Forumu, aileyi merkeze alan global işbirliğinin en güçlü platformlarından biri haline geldi. Şu an pek çok ülke, yürüttüğümüz tüm bu çalışmaları referans alarak kendi siyasetlerini şekillendiriyor. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Birleşik Arap Emirlikleri, 2026 yılını “Aile Yılı” ilan ederek bu yaklaşımı benimsiyor. Nijerya ise aile aksiyon planımızın benzerini ülkesinde uygulamaya başladı.”

Memleketler arası doruklarda aile odaklı toplumsal siyasetleri paylaşarak ülkeler ortası işbirliğini ve ortak tahlil arayışlarını güçlendirdiklerini aktaran Göktaş, “Şimdi önümüzde ‘Aile ve Nüfus 10 Yılı’ bulunuyor. Bu yeni periyotta gayemiz, politikalarımızı kalıcı hale getirmek. Hayata geçirdiğimiz siyasetleri ve projeleri yeni devirde, daha esaslı ve uzun vadeli perspektifle yaygınlaştıracağız.” kelamlarını sarf etti.

Bunun için hazırlıklarını tamamladıklarını belirten Göktaş, şunları kaydetti:

“Şubat ayında Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle gerçekleştireceğimiz tanıtım toplantısı ile vizyon evrakımızı kamuoyuyla paylaşacağız. Tüm çalışmalarımızda siz kıymetli kurumlarımızla güçlü bir işbirliğinin değerli olduğunu bir defa daha vurgulamak istiyorum. Sayın Cumhurbaşkanımızın da dile getirdiği üzere ‘Büyük ve güçlü Türkiye mefkuremizi, güçlü aile ve güçlü nüfus yapısıyla gerçeğe dönüştüreceğimize inanıyoruz’. Bu manada ailenin ve dinamik nüfus yapısının korunması ve güçlendirilmesi yolunda daima birlikte atacağımız adımlar, ülkemizin geleceğine büyük katkılar sağlayacak.”

Milli Eğitim Bakanlığının çok büyük bir yapı olduğunu vurgulayan Tekin, sağlıklı istişare sisteminin kıymet taşıdığını tabir etti.

Bunun yanında Valilikler ve İçişleri Bakanlığıyla da birçok mevzuda işbirliği içinde olduklarını, İçişleri Bakanlığı yetkililerinin de toplantıda sunumlar yapacağını aktaran Tekin, “Birlikte çalıştığımızda, birbirimizin ne yaptığını bilerek çalıştığımızda daha bereketli sonuçlar doğacağına inanıyorum.” tabirini kullandı.

“İstişare kültürü eğitim ve spor siyasetlerimizin aktifliğini artırdı”

Bakan Tekin, toplantıya ilişkin yaptığı değerlendirmede ise hayatın değerli bir kesimi olan sporun, yalnızca fizikî bir aktivite olmanın yanında bireyin zihinsel, toplumsal ve duygusal gelişimini de destekleyen en güçlü eğitim araçlarından biri olduğuna işaret etti.

Çocukluk ve gençlik periyodunda sporun gelişime olan olumlu tesirinin ömür kalitesini direkt şekillendirdiğini belirten Tekin, “Bu doğrultuda istişare kültürünü temel alan ve ilgili tüm bakanlıklarımızla güçlü bir uyum içinde yürütülen çalışmaların eğitim ve spor siyasetlerimizin aktifliğini artırdığına inanıyoruz. Bakanlık olarak öğrencilerimizin fizikî, zihinsel ve toplumsal gelişimlerini destekleyerek spor alanında ülkemizi ulusal ve milletlerarası seviyede en âlâ halde temsil edecek kuşakları yetiştirmeyi hedefleyen çalışmalara kararlılıkla devam ediyor, bu alandaki işbirliklerimizi güçlendiriyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Eğitim seyahatinde ailelerin eğitimin asli paydaşlarından biri olarak kritik bir rol üstlendiğine dikkati çeken Tekin, şunları kaydetti:

Tekin, toplantıya iştiraklerinden ötürü Bakan Bak ile Bakan Göktaş’a teşekkür etti.

“Spor ve fizikî aktiviteyi aktif bir formda kullanmak istiyoruz”

Gençlik ve Spor Bakanı Bak ise buradaki konuşmasında, Bakanlıklar olarak ortak çalışmalarını daha güçlü biçimde devam ettirmek istediklerini belirtti.

Sporun, çocukların gelişimi için tesirli bir araç olduğuna işaret eden Bak, “Çocuklarımızın sıhhatini tehdit eden risklere karşı spor ve fizikî aktiviteyi aktif bir biçimde kullanmak istiyoruz.” sözlerini kullandı.

Bakan Bak, okullarda daha fazla spor faaliyeti yapılması, çocukların ve gençlerin sporu günlük ömrün bir modülü haline getirmesi noktasında işbirliğini artırmak istediklerini vurguladı.

Fiziksel hareketsizlik, ekran müddetinin artması ve sistemsiz beslenme üzere riskleri azaltmak için ilkokul çağındaki çocuklara spor ve sağlıklı hayat kıymetlerini aşılamak gerektiğine işaret eden Bak, bunun çocuklarda özgüveni artıran bir özelliğinin de bulunduğunu tabir etti.

İki bakanlığın ortak yürüttüğü projeler olduğuna dikkati çeken Bak, bu uyum uygun işlediğinde çok verimli sonuçlar aldıklarını kelamlarına ekledi.

“Tespitlerinizle uygulama kapasitemiz alanda daha da güçlenecek”

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş da konuşmasında, aile ve çocuk odaklı çalışmalarda kritik değere sahip iki bakanlık olduklarını vurguladı.

Çocukların hem inançlı, sağlıklı hem de nitelikli bireyler olarak yetişmesini sağlamanın en büyük istekleri olduğunu belirten Göktaş, kurumlararası eş güdümün büyük ehemmiyet taşıdığını bildirdi.

Bakanlığın çocuklara yönelik çeşitli alanlardaki faaliyetlerine ait bilgi veren ve bu faaliyetlerde kıymetli paydaşlarından birinin de okullar olduğunu söz eden Göktaş, şunları kaydetti:

Toplantıya Ulusal Eğitim Bakan Yardımcıları Celile Eren Ökten, Ömer Faruk Yelkenci, Bilal Macit, ünite amirleri ve 81 ilin ulusal eğitim müdürü katıldı.

Yarın, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü olduğunu anımsatan Bakan Göktaş, 3 Aralık’ın engelli haklarına yönelik farkındalığın güçlenmesine ve kapsayıcı siyasetlerin daha geniş bölümlere ulaşmasına vesile olmasını temenni etti.

Göktaş, ailenin, sevginin, dayanışmanın, merhametin ve itimat hissinin kök saldığı birinci yer olduğunu vurgularken, bireyin hayata tutunduğu, paha bulduğu, kimlik kazandığı en güçlü bağın aile olduğuna işaret etti.

Bakan Göktaş, “Bu nedenle aileyi güçlendirmek toplumsal bir tercih olmanın ötesinde geleceğimizi koruyan stratejik bir adımdır. Zira engelli bir bireyin hayatına kıymet katan en kıymetli güç, ailedir. Ailenin sevgisi, sabrı ve takviyesi engelli evlatlarımızın ve kardeşlerimizin hayatında birden fazla vakit en değerli dönüştürücü güçtür.” diye konuştu.

Devlet olarak bu nedenle toplumsal siyaset yaklaşımlarının merkezine aileyi yerleştirdiklerini söz eden Göktaş, bu kapsamda, engelli vatandaşların eğitimden istihdama, toplumsal hayattan bakım takviyelerine kadar her alanda desteklenmesini önceleyen siyasetler yürüttüklerine dikkati çekti.

Göktaş, “Hiç elbet, engelli vatandaşlarımız için hayata geçirdiğimiz tüm çalışmaların temelinde Sayın Cumhurbaşkanı’mız Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu güçlü vizyon bulunuyor. Bu vizyon doğrultusunda 2026-2028 devrini kapsayan 2. Engelli Hakları Ulusal Hareket Planı’nın hazırlıklarını tamamladık. Aksiyon Planı’mızı, çok yakın bir vakitte kamuoyuyla paylaşacağız.” açıklamasında bulundu.

Göktaş, engelli istihdamında, fırsat eşitliğini güçlendiren, daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir sistemi uygulamaya koyduklarını belirtti.

– “Engelli bireylerin dijital ortamlarda kamu hizmetlerine eşit ve faal erişimi teminat altına alındı”

Bugün hak temelli yaklaşımın, kurumsal bir kültür haline dönüştüğünü vurgulayan Göktaş, yatılı ve gündüzlü bakım ile rehabilitasyon merkezlerinde engelli bireylerin yalnızca temel muhtaçlıklarını karşılamadıklarını, tıpkı vakitte eğitim, mesleksel gelişim ve toplumsal hayata iştirak imkanlarını da her geçen gün genişlettiklerini lisana getirdi.

Göktaş, konutta bakım dayanaklarıyla engelli bireylerin kendi toplumsal etrafında, ailesiyle birlikte daha inançlı ve huzurlu bir hayat sürmesini sağladıklarını söyledi.

Erişilebilirliğin artık kurumları için mecburî bir standart haline geldiğini anımsatan Göktaş, şöyle devam etti:

“Bu yıl yayımlanan 2 değerli Cumhurbaşkanlığı genelgesi ile erişilebilirliği ülke gündeminin merkezine taşıdık. Bunlardan birincisi, 16 Mayıs’ın Ulusal Erişilebilirlik Günü ilan edilmesidir. Bu karar, erişilebilirliğin hayatın olağan bir modülü haline gelmesine ve düzgün uygulamaların yaygınlaşmasına değerli katkı sağlayacaktır. İkinci genelge ise internet siteleri ve taşınabilir uygulamaların erişilebilirliğine ilişkindir. Bu düzenlemeyle de kamu kurumlarının sunduğu tüm dijital hizmetlerde erişilebilirlik artık mecburî hale geldi. Böylelikle, engelli bireylerin dijital ortamlarda kamu hizmetlerine eşit ve faal erişimi garanti altına alındı. Bir öbür kritik adım, gelişimsel riski yahut manisi olan 0-8 yaş ortası çocuklarımız için başlattığımız ‘Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemi’dir. Bu sistemle desteklenmeye gereksinim duyan her çocuğa erken periyotta ulaşarak bakım, sıhhat, muhafaza ve eğitim hizmetlerini tek bir noktadan sunuyoruz.”

Göktaş, ailelerle birlikte çocuğun gelişimini güçlendiren bütüncül bir yaklaşımı ortaya koyduklarını söyledi.

Bu amaçla Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı işbirliğinde Ankara, Bursa, Mersin ve Kahramanmaraş’ta Erken Çocukluk Gelişim Merkezleri’ni kurduklarını lisana getiren Göktaş, “Amacımız bu modeli, Türkiye’nin dört bir yanında yaygınlaştırarak çocukları aileler ile güçlendirmektir. Öbür yandan geçen yıl başlattığımız ‘Bireysel Toplumsal Hizmet Danışmanlığı Modeli’ ile hem otizmli bireylere hem de ailelerine dayanak oluyoruz. Bu süreçte 18 vilayetimizde 3 bin 789 aileye ferdî danışmanlık hizmeti vererek ailelerin yanında, her adımında oluyoruz.” tabirini kullandı.

Göktaş, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın takdirleriyle ilan ettikleri 2025 Aile Yılı’nın aile kurumunu tüm taraflarıyla ele aldıkları, riskleri ve fırsatları birlikte kıymetlendirdikleri kıymetli bir dönüm noktası olduğunu belirtti.

Engelli bireylerin ve ailelerinin hayata eşit ve tam iştirakinin da bu sürecin merkezinde yer aldığına dikkati çeken Bakan Göktaş, “Çünkü hiç kimsenin geride bırakılmadığı bir toplum inşa etmek, güçlü aile ve güçlü Türkiye vizyonumuzun ayrılmaz bir kesimidir. Biraz evvel açıklanan çalıştay sonuç bildirgesi, engelli politikalarımızı daha ileri taşıma yolunda bizler için kıymetli bir yol haritası olacak değerli bir kaynaktır. Bakanlık olarak, bildirgede yer alan teklifleri büyük bir titizlikle değerlendireceğimizi bilhassa söz etmek isterim, yalnızca değerlendirmekle kalmayacağız bunları siyasetlerimize hayata geçirmek ismine da değerli bir yapı taşı olarak görüyoruz.” diye konuştu.

Göktaş, engelli bireylerin üretken ve aktif birer özne olarak hayatın her alanına faal iştiraki istikametinde adımlar atmanın herkesin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.

Engelli bireylerin yüzündeki tebessüm, ailelerin huzuru, inancı ve mutluluğunun en büyük motivasyon kaynakları olduğunu aktaran Göktaş, “Bu doğrultuda tüm paydaşlarımızla işbirliğini çok değerli görüyoruz. Hiç kimsenin geride kalmadığı, mahzurların birlikte aşıldığı bir Türkiye için durmadan, yorulmadan çalışacağımızı bir sefer daha söz etmek istiyorum.” değerlendirmesinde bulundu.

– “Çalıştay, 8 başlıkta çok taraflı katılımla gerçekleşti”

Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın da 3 Aralık Dünya Engelliler Günü hasebiyle engelli bireylerin hak ve onur çabasına dikkati çektiklerini ve bu günün toplumsal farkındalığın artmasına ve zihinlerdeki manilerin aşılmasına vesile olmasını diledi.

Yalçın, çalıştay kapsamında 8 başlıkta çok taraflı iştirakle, çalışma gerçekleştirildiğini ve kıymetli bir raporun ortaya çıktığını söyledi.

Yalçın, Memur-Sen olarak 8. Devir Toplu Sözleşme’de sundukları teklifleri anımsatarak, şunları kaydetti:

“Engelli çocuğu olan memura mazeret müsaadesi verilmesini, engellilerin yıpranmaları dikkate alınarak 120 gün fiili hizmet bandında artırım tanımlanması, mali haklarda geçim kahrı ve mecburî masraflar gözetilerek ilave ödeme yapılmasını, emekli aylıklarının hesaplanmasında özel bir metot belirlenmesini, Sıhhat Uygulama Bildirisi’nde düzenleme yapılmasını ve medikal dayanakların maliyet hesabına takılmamasını talep ettik.”

Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mahmut Çitil, çalıştayın sonuçlarına dair bilgi verdi.

Çitil, çalıştay kapsamında 8 masa oluşturduklarını belirterek, bu masalarda görme, işitme ve konuşma, otizm, çoklu engellilik, ender hastalıklar, ruh sıhhati ve duygusal düzgünlük hali ile genel sıkıntılar kapsamında evlilik ve aile kurma mevzularının ele alındığını söyledi.

Engelli Komisyonu Başkanı Ahmet Dönmez de verimli bir çalıştay geçirdiklerini belirterek, emeği geçenlere teşekkür etti.

Konuşmaların akabinde Memur-Sen Genel Lideri Yalçın, Bakan Göktaş’a çalıştayın raporunu takdim etti.

Engelli vatandaşlar için hayata geçirdikleri her siyasetin temelinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü iradesi ve kararlılığı bulunduğunu aktaran Göktaş, bu kararlı liderlik sayesinde engelli vatandaşları merkeze alan toplumsal siyasetleri güçlendirdiklerini vurguladı.

Göktaş, erişilebilirliğin artık kurumlar için sorumluluk ve standart haline geldiğine işaret ederek, “Hak temelli yaklaşım, kurumsal bir kültür haline dönüştü. İstihdamda, engelli bireylerin fırsat eşitliğini güçlendiren daha kapsayıcı bir sistem kurduk. Bakanlık olarak, engelli bireylerin hayatın her alanına eşit ve bağımsız iştirakini teminat altına almak için çalışmalarımıza aralıksız devam ediyoruz.” dedi.

“Engelli bireylerin ömrünü düzgünleştiren siyasetleri büyük kararlılıkla uyguladık”

Bugünkü toplantılarının ana gündem unsurlarından birinin, Engelli Hakları Ulusal Hareket Planı’nın 2024’e dair izleme raporunun görüşülmesi olduğunu bildiren Göktaş, “Bildiğiniz üzere, Aksiyon Planımızın uygulama sürecinde iki yılı geride bıraktık. Kurumlar ortasında güçlü bir eşgüdüm sağlayarak engelli bireylerin ömrünü güzelleştiren siyasetleri büyük kararlılıkla uyguladık. Bu periyot, erişilebilirlik, eğitim, spor başta olmak üzere pek çok alanda somut ilerlemelerin yaşandığı bir periyot oldu.” değerlendirmesinde bulundu.

Göktaş, eğitimlerle toplumun tüm kesitlerinde farkındalığı güçlendirdiklerini belirterek, şunları kaydetti:

“Üniversitelerimizde ve TÜBİTAK bünyesinde 80 araştırma ve 68 projeyi destekledik. Birinci ve ortaöğretim müfredatına engellilik ve engelli bireylere ait farkındalık oluşturacak içerikler ekledik. Kamuya açık dijital içerikler, web siteleri ve bilgilendirme gereçleri erişilebilir formatlarda yine düzenlendi. Sporda, bugüne kadarki en güçlü tabloyu gördük. Bu kapsamda 1800 antrenörümüz engelli atletlere özel eğitim verdi. 17 bin 500’ün üzerinde atlet eğitim programlarından faydalandı. Paris 2024 Paralimpik Oyunları’na 94 atletle katılarak tarihimizin en yüksek düzeyine ulaştık.”

Bu vizyonu kalıcı hale getirmek için tüm paydaşların sürece daha etkin katkı vermesinin büyük ehemmiyet taşıdığını vurgulayan Göktaş, 2023-2025 devrini kapsayan Hareket Planı’nın, 2030 Manisiz Vizyonu’nun birinci adımı olduğunu söyledi.

Bakan Göktaş, bu vizyonu üçer yıllık yeni planlarla 2030’a kadar sürdüreceklerinin altını çizerek, “Şimdi önümüzde yeni bir misyon var. 2026-2028 periyodunu kapsayan II. Engelli Hakları Ulusal Aksiyon Planı’nın hazırlıklarını tamamlamak. Beklentimiz, II. Aksiyon Planı’nın daha güçlü bir formda uygulanması için tüm paydaşlarımızın somut katkı vermesidir.” diye konuştu.

“Erişilebilirlik şuurunu toplumun tüm bölümlerinde güçlendirmeyi hedefliyoruz”

Gündemlerinde eğitim alanında yürütülen çalışmalar da olduğunun bilgisini veren Göktaş, kapsayıcı eğitimin, yalnızca engelli bireylerin eğitim hakkıyla hudutlu olmadığını, birebir vakitte toplumun engelliliğe bakışını dönüştüren, eşitlik ve adalet anlayışını derinleştiren stratejik bir alan olduğunu söyledi.

Göktaş, kelamlarına şöyle devam etti:

“Bu yaklaşımda, eğitim ortamının öğrenciye ahenk sağlaması temeldir. Engelli öğrencilerimizin okullara erişimi, öğrenme süreçlerine tam ve faal iştiraki garanti altına almaktır. Bugün engelli öğrencilerimiz erişim, müfredat, öğretim formülleri ve kıymetlendirme süreçlerinde çeşitli zahmetlerle karşılaşabiliyor. Bu zahmetlerin aşılabilmesi için eğitim kurumların, lokal idarelerin, sivil toplumun ve tüm paydaşların hak temelli bir bakış açısıyla daha güçlü bir iş birliği içinde olması gerekiyor. Bu noktada, Konseyimiz bünyesinde çalışmalarını sürdüren Kapsayıcı Eğitim Alt Çalışma Kümemizin ortaya koyduğu tespitler bizim için yol gösterici olacak. Teklifleri, hem siyaset dizaynında hem alandaki uygulamalarda güçlü bir rehber niteliği taşıyacak.”

Göktaş, bu alanda kaydedilecek ilerlemenin yalnızca eğitim hakkının hayata geçmesi manasına gelmeyeceğini, tıpkı vakitte farkındalığı artıracağını, önyargıları azaltacağını ve herkesin potansiyelini gerçekleştirdiği bir toplumun oluşmasına katkı sağlayacağını tabir etti.

Bu yıl erişilebilirlik alanında iki Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlandığını hatırlatan Göktaş, şunları kaydetti:

“Bu genelgelerden birincisi, 16 Mayıs’ın Ulusal Erişilebilirlik Günü ilan edilmesidir. Bu karar, erişilebilirliğin, tüm hakların kullanılmasının ön şartı olan temel bir insan hakkı olduğunu güçlü biçimde vurgulamaktadır. Bu gün vesilesiyle, erişilebilirlik şuurunu toplumun tüm kesitlerinde güçlendirmeyi hedefliyoruz. Ayrıyeten erişilebilirliğin gündelik ömrün doğal bir modülü haline gelmesini ve güzel uygulamaların ülke genelinde yaygınlaşmasını amaçlıyoruz. Başkası ise Web Siteleri ve Taşınabilir Uygulamaların Erişilebilirliği bahisli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin yayımlanmasıdır. Bu genelgeyle kamunun sunduğu tüm dijital bilgi ve hizmetlerde erişilebilirlik unsuru artık bir mecburilik haline geldi. Böylelikle engelli bireylerin dijital ortamlarda kamu hizmetlerine eşit ve aktif erişimini teminat altına aldık.”

“Çocuğun güçlü yanlarını belirlemek için özel bir rehber kullanıyoruz”

Bakan Göktaş, bu sistemle desteklenmeye muhtaçlık duyan her çocuğa erken devirde ulaşarak bakım, sıhhat, muhafaza ve eğitim hizmetlerini tek bir noktadan sunduklarını belirterek, böylelikle ailelerle birlikte çocuğun gelişimini güçlendiren bütüncül yaklaşım ortaya koyduklarını tabir etti.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile iş birliğinde çalışmalarını yürüttüklerini aktaran Göktaş, “Bu emelle, haziranda Ankara, Bursa, Mersin ve Kahramanmaraş’ta Erken Çocukluk Gelişim Merkezleri’ni kurduk. Bu 4 merkezde yürüttüğümüz pilot çalışmalarımızla, 195 çocuğa ve ailesine ulaştık. Ailelerle birlikte çocuğun güçlü yanlarını, gereksinimlerini belirlemek için özel bir rehber kullanıyoruz. Akademisyenlerimiz tarafından geliştirilen bu rehber, birebir vakitte dünyada 30’dan fazla ülkede kullanılıyor. Amacımız bu modeli, ülkemizin dört bir yanında yaygınlaştırarak her çocuğa temas edebilmektir.” değerlendirmesini yaptı.

Bakan Göktaş, 2025 Aile Yılı’nın engelli bireyler ve aileleri için daha güçlü ve erişilebilir dayanak sistemlerini hayata geçirdikleri bir periyot olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:

“Bugün ele alacağımız mevzular, engelli bireylerin ömrünü kolaylaştıran ve Türkiye’nin toplumsal devlet vizyonunu güçlendiren kararlı bir yol yürüdüğümüzün bir göstergesidir. Engelli bireylerin haklarını güçlendirme seyahatimizin temelinde güçlü iş birliği, uyum ve ortak sorumluluk anlayışı bulunuyor. Konseyimiz, bu anlayışın kurumsal bir yansımasıdır. Kurumlar ortası eşgüdümü sağlayan, uygulama süreçlerini izleyen ve siyaset geliştirme sürecine taraf veren bu yapı, çalışmalarımıza stratejik bir rehberlik sunmaktadır. Bu sayede engellilik alanındaki hizmetlerimizin alandaki tesiri artmakta, çalışmalarımız bütüncül ve sürdürülebilir biçimde ilerlemektedir.”

Çalıştaylarla lokal dinamikleri göz önünde bulundurarak siyasetler geliştirmeyi amaçladıklarını belirten Göktaş, “Yaşlılarımızın faal ve sağlıklı yaş almaları için hizmetlerimizi nasıl güçlendirebiliriz? Onlara daha uygun bir ömür sunmak için neler yapabiliriz? Bu çalıştaylarda yanıtını aradığımız sorulardan yalnızca bir kaçıdır.” diye konuştu.

Bakan Göktaş, Türkiye’de nüfus yapısının süratle değiştiğinin altını çizerek, şöyle devam etti:

“Yaşlı nüfus oranı, yıldan yıla artıyor. Doğurganlık oranlarının düşmesiyle yaş ortalaması giderek artıyor. Eskişehir de doğurganlık suratının en düşük olduğu kentlerden biri. Bu demografik dönüşüm, ülkemiz için bir toplumsal siyaset seferberliği manasına geliyor. Türkiye’de yaşlı nüfus oranı artık, yüzde 10,6 düzeyine ulaşmış durumda. İddialara nazaran, yaşlı nüfus oranının 2040 yılında yüzde 16’ya ulaşacağı öngörülüyor. Tesirli önlemler alınmazsa 2100 yılına gelindiğinde ortanca yaşın 60’a çıkacağı belirtiliyor. Bu demografik dönüşüm, yeni siyasetler geliştirmemizi mecburî kılıyor. Sağlıktan toplumsal takviye düzeneklerine, emeklilik ve bakım hizmetlerinden kent planlamasına kadar pek çok alanda yeni gereksinimler ortaya çıkıyor. Bu sıkıntı, hepimize kıymetli sorumluluklar yüklüyor. Yaşlılarımıza sunulan hizmetlerin sayısını ve niteliğini artırmak, farklı gereksinimlere nazaran çeşitliliğini artırmamız gerekiyor.”

Evde bakım hizmetlerinden gündüz ömür merkezlerine, geriatri sıhhati altyapısından ulaşım ve barınma düzenlemelerine dek geniş bir yelpazede çalışmalara muhtaçlık olduğunu lisana getiren Göktaş, şöyle devam etti:

“Yaptığımız Yaşlı Profili Araştırması’nda Türkiye’deki yaşlıların yüzde 64,4’ünün kendilerini en çok memnun eden şeyin aileleri olduğunu belirtmiştir. Yeniden araştırmayla Türkiye’de 1,6 milyon yaşlının tek başına yaşadığını ve yaşlıların yüzde 86,6’sının meskende yalnızken bile kendini inançta hissettiğini belirttikleri tespit edilmiştir. Bu araştırmayı TÜİK ile 2023’te yapmıştık. Bu nedenle yaşlılarımızın kurum bakımı yerine meskende aileleriyle ve yakın etraflarıyla bir arada yaşamalarını önceleyen hizmetlerimizi güçlendiriyoruz. Bu alandaki hizmet ve siyasetleri da fakat, merkezi ve mahallî seviyede bütüncül bir anlayışla ortaya koyacağımıza inanıyoruz.”

– “Büyüklerimizin huzur, itimat ve hürmet içinde yaşamaları hepimizin görevi”

Bakan Göktaş, yaşlılara yönelik siyasetlerinin kapsayıcı, sürdürülebilir, bilgiye dayalı ve hak temelli olması gerektiğine dikkati çekerek, bakanlığınca başlatılan ve çalışmaları devam eden Yaşlılık Saha Araştırması’nın siyasetlerin referans evraklarından biri olacağını, 81 vilayette düzenlenen yaşlılık çalıştaylarından elde edilen bulguların da büyük değer taşıdığını aktardı.

Yaşlıların hayat kalitesini yükseltecek ve toplumsal yaşama tam iştirakini artıracak bir yol haritası çizilebileceğini söz eden Göktaş, “Büyüklerimizin huzur, itimat ve hürmet içinde yaşamalarını temin etmek hepimizin değerli vazifelerindendir. El ele verdiğimizde bunu sağlayacağımıza inancım tamdır.” dedi.

Göktaş, 2025 yılının “Aile Yılı” olduğunu anımsatarak, “Aile Yılı’nın yaşlılık siyasetleriyle bağı, son derece güçlü. Yaşlılarımız, ailenin nesiller ortası hafızası ve toplumsal pahaların taşıyıcısıdır. Aile, yalnızca anne, baba ve çocuklardan oluşmaz. Dede ve ninelerin varlığı, anıları, nasihatleri ve deneyimleri bizlere her daim yol gösteriyor. Aileyi güçlendirmek istiyorsak, evvel aile büyüklerimize sahip çıkmalı, onları aile hayatının merkezinde tutmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.

Büyüklerine hürmet eden, onları baş tacı yapan bir aile yapısının genç kuşaklara en hoş örnek olduğunu vurgulayan Göktaş, “Bu nedenle 2025 Aile Yılı’nda, ailemizi koruyup güçlendirirken, büyüklerimizin rolünü de yüceltmek durumundayız. ‘Aile ve Nüfus 10 Yılı’ da jenerasyonlar ortası bağı güçlendirecek, aile kurumunu ülkemizin en sağlam desteği haline getirecek kapsamlı siyasetleri hayata geçireceğimiz bir devir olacak.” diye konuştu.

Göktaş, üniversitelerden saygın akademisyenlerin, bakanlıkların vilayet ve ilçe teşkilatlarından temsilcilerinin, mahallî yöneticilerin, sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin, medya mensupları ve muhtarlar ile direkt deneyimleriyle mevzulara ışık tutacak şahısların katıldığı çalıştayın Türkiye’nin yaşlı siyasetlerinin şekillenmesine vesile olacağını da kelamlarına ekledi.

Konuşmasının akabinde Bakan Göktaş’a Vali Hüseyin Aksoy tarafından bir tablo ikram edildi.

Çalıştaya, TBMM Ulusal Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Kurulu Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Ayşen Gürcan, Aile ve Toplumsal Hizmetler Vilayet Müdürü Orhan Bayrak, AK Parti Vilayet Lideri Gürhan Albayrak ve ilgililer katıldı.

Çalıştaylarla lokal dinamikleri göz önünde bulundurarak siyasetler geliştirmeyi amaçladıklarını belirten Göktaş, “Yaşlılarımızın faal ve sağlıklı yaş almaları için hizmetlerimizi nasıl güçlendirebiliriz? Onlara daha güzel bir ömür sunmak için neler yapabiliriz? Bu çalıştaylarda karşılığını aradığımız sorulardan yalnızca bir kaçıdır.” diye konuştu.

Bakan Göktaş, Türkiye’de nüfus yapısının süratle değiştiğinin altını çizerek, şöyle devam etti:

“Yaşlı nüfus oranı, yıldan yıla artıyor. Doğurganlık oranlarının düşmesiyle yaş ortalaması giderek artıyor. Eskişehir de doğurganlık suratının en düşük olduğu kentlerden biri. Bu demografik dönüşüm, ülkemiz için bir toplumsal siyaset seferberliği manasına geliyor. Türkiye’de yaşlı nüfus oranı artık, yüzde 10,6 düzeyine ulaşmış durumda. İddialara nazaran, yaşlı nüfus oranının 2040 yılında yüzde 16’ya ulaşacağı öngörülüyor. Tesirli önlemler alınmazsa 2100 yılına gelindiğinde ortanca yaşın 60’a çıkacağı belirtiliyor. Bu demografik dönüşüm, yeni siyasetler geliştirmemizi mecburî kılıyor. Sağlıktan toplumsal takviye düzeneklerine, emeklilik ve bakım hizmetlerinden kent planlamasına kadar pek çok alanda yeni muhtaçlıklar ortaya çıkıyor. Bu problem, hepimize kıymetli sorumluluklar yüklüyor. Yaşlılarımıza sunulan hizmetlerin sayısını ve niteliğini artırmak, farklı gereksinimlere nazaran çeşitliliğini artırmamız gerekiyor.”

Evde bakım hizmetlerinden gündüz hayat merkezlerine, geriatri sıhhati altyapısından ulaşım ve barınma düzenlemelerine dek geniş bir yelpazede çalışmalara gereksinim olduğunu lisana getiren Göktaş, şöyle devam etti:

“Yaptığımız Yaşlı Profili Araştırması’nda Türkiye’deki yaşlıların yüzde 64,4’ünün kendilerini en çok memnun eden şeyin aileleri olduğunu belirtmiştir. Tekrar araştırmayla Türkiye’de 1,6 milyon yaşlının tek başına yaşadığını ve yaşlıların yüzde 86,6’sının konutta yalnızken bile kendini inançta hissettiğini belirttikleri tespit edilmiştir. Bu araştırmayı TÜİK ile 2023’te yapmıştık. Bu nedenle yaşlılarımızın kurum bakımı yerine konutta aileleriyle ve yakın etraflarıyla birlikte yaşamalarını önceleyen hizmetlerimizi güçlendiriyoruz. Bu alandaki hizmet ve siyasetleri da lakin, merkezi ve mahallî seviyede bütüncül bir anlayışla ortaya koyacağımıza inanıyoruz.”

– “Büyüklerimizin huzur, itimat ve hürmet içinde yaşamaları hepimizin görevi”

Bakan Göktaş, yaşlılara yönelik siyasetlerinin kapsayıcı, sürdürülebilir, dataya dayalı ve hak temelli olması gerektiğine dikkati çekerek, bakanlığınca başlatılan ve çalışmaları devam eden Yaşlılık Saha Araştırması’nın siyasetlerin referans dokümanlarından biri olacağını, 81 vilayette düzenlenen yaşlılık çalıştaylarından elde edilen bulguların da büyük kıymet taşıdığını aktardı.

Yaşlıların hayat kalitesini yükseltecek ve toplumsal yaşama tam iştirakini artıracak bir yol haritası çizilebileceğini tabir eden Göktaş, “Büyüklerimizin huzur, inanç ve hürmet içinde yaşamalarını temin etmek hepimizin kıymetli vazifelerindendir. El ele verdiğimizde bunu sağlayacağımıza inancım tamdır.” dedi.

Göktaş, 2025 yılının “Aile Yılı” olduğunu anımsatarak, “Aile Yılı’nın yaşlılık siyasetleriyle bağlantısı, son derece güçlü. Yaşlılarımız, ailenin jenerasyonlar ortası hafızası ve toplumsal bedellerin taşıyıcısıdır. Aile, yalnızca anne, baba ve çocuklardan oluşmaz. Dede ve ninelerin varlığı, anıları, nasihatleri ve deneyimleri bizlere her daim yol gösteriyor. Aileyi güçlendirmek istiyorsak, evvel aile büyüklerimize sahip çıkmalı, onları aile hayatının merkezinde tutmalıyız.” değerlendirmesinde bulundu.

Büyüklerine hürmet eden, onları baş tacı yapan bir aile yapısının genç jenerasyonlara en hoş örnek olduğunu vurgulayan Göktaş, “Bu nedenle 2025 Aile Yılı’nda, ailemizi koruyup güçlendirirken, büyüklerimizin rolünü de yüceltmek durumundayız. ‘Aile ve Nüfus 10 Yılı’ da jenerasyonlar ortası bağı güçlendirecek, aile kurumunu ülkemizin en sağlam desteği haline getirecek kapsamlı siyasetleri hayata geçireceğimiz bir periyot olacak.” diye konuştu.

Göktaş, üniversitelerden saygın akademisyenlerin, bakanlıkların vilayet ve ilçe teşkilatlarından temsilcilerinin, lokal yöneticilerin, sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerinin, medya mensupları ve muhtarlar ile direkt deneyimleriyle hususlara ışık tutacak şahısların katıldığı çalıştayın Türkiye’nin yaşlı siyasetlerinin şekillenmesine vesile olacağını da kelamlarına ekledi.

Konuşmasının akabinde Bakan Göktaş’a Vali Hüseyin Aksoy tarafından bir tablo armağan edildi.

Çalıştaya, TBMM Ulusal Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komitesi Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Ayşen Gürcan, Aile ve Toplumsal Hizmetler Vilayet Müdürü Orhan Bayrak, AK Parti Vilayet Lideri Gürhan Albayrak ve ilgililer katıldı.