“Sorun sebep kaynaklanmaktadır?

Sorun Milli Eğitim Bakanlığı yetkililerinin bir resmi yazı, genelge kılavuz vb haber konumuzdaki üzere “YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarını” hazırlar iken temel hukuk kuralları ile temel mevzuata uygunluk denetimi yapmamalarından kaynaklanmaktadır. Genellikle ben yaptım oldu uygulaması yıllardır uygulana gelmektedir.

Çünkü; 439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri İle İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri İle Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanunla öğretmenlerin aylık karşılığı girecekleri ders saatleri sayısı ve ek ders karşılı alacakları fiyatlar düzenlenmiş ve Kanunun açıklaması olan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla bu konular ayrıntılandırılmıştır.

Bu iki genel mevzuat olan Kanunda ve açıklaması olan Ek Dersle İlgili Kararda yer almayan bir konu asıllarla düzenlenemez, değiştirilemez. Zira Kanunda değişiklik yahut düzenleme yapma tekrar kanun çıkarma yetkisi TBMM’ne aittir. Ek Dersle İlgili Kararda ise Kanuna uygun olarak değişiklik yahut düzenleme yapma yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar konseyindedir.

Halbuki YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarının 11. maddesindeki “… YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıyeten asli vazifesi için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” kararlarının tüzel bir desteği bulunmamakta ve genel mevzuat olan 439 sayılı Kanun ve açıklaması olan ek dersle ilgili kararın öğretmenlere ek ders ödenmesini düzenleyen kararlarına karşıtlık teşkil etmektedir.

YEĞİTEK, “öğretmenlere, ayrıyeten asli vazifesi için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” uygulamasını normlar hiyerarşisinde kanunların ve Yönetmeliklerin altında olan, yalnızca kanunları ve yönetmelikleri açıklamak ve ayrıntılandırmak için çıkardığı Kılavuzlar, Genelgeler, Resmi Yazılar, Esaslar ve Talimatlar ile uygulamaya sokamaz.

T.C. Anayasasının 124. maddesinde de belirtildiği üzere; bakanlıklar kendi vazife alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara ters olmamak kuralıyla, yönetmelikler çıkarabilmektedir. Normlar hiyerarşisinde Anayasa, kanunların ve yönetmeliklerin altında yer alan genelgelerin, asılların yasal düzenlemeleri genişletmek ve değiştirmek üzere bir fonksiyonları yoktur.

Norm hiyerarşisi içinde daha üst nitelikte norm olan Anayasa, yasalar ve yönetmeliklere uygunluğu mecburî bulunan asılların, genelgelerin-yazıların üst normunda bulunmayan “öğretmenlere, ayrıyeten asli vazifesi için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” uygulamasını, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği, öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliğini baypas yaparak protokolle uygulanır hale getiremez.” demiştik.

Ardından “MEB YEĞİTEK merkezinde görevlendirilen öğretmenler aylık karşılığı derse giriyorlar mı?” başlıklı makalemizde “MEB YEĞİTEK merkezinde ve başka genel müdürlükler ile başkanlıklarda Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine ait Karar’ın 16’ncı maddesinin 2.fıkrası kapsamında haftada 18 saat ek ders fiyatı ile görevlendirilen öğretmenler aylık karşılığı derse ve mecburî ek derse giriyorlar mı? Girmiyorlarsa birebir maddeye nazaran görevlendirilen “YEĞİTEK Okul Sorumlusu” sebep aylık karşılığı derse ve mecburî ek derse girmek zorunda bırakılıyor?” diye sormuştuk.

Ardından “YEGİTEK Okul Sorumlusu tam vakitli mı yoksa kısmi vakitli mı görevlendirilebiliyor?” makalemizde “Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 30.09.2025 tarih ve 142429716 sayılı yazılarıyla YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esaslarının 11. maddesindeki “… YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıyeten asli misyonu için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” kararlarına nazaran YEGİTEK Okul Sorumlusunun ek ders fiyatı alıp alamayacağını açıkladı. Pekala YEGİTEK Okul Sorumlusu “tam zamanlı” mı? Yoksa “kısmi zamanlı” mı? Görevlendirilebiliyor. YEGİTEK nerede yanılgı yapıyor? belgemizde tüm sorulara karşılık veriyor ve tahlil yollarını söylüyoruz.” açıklamasında bulunmuştuk.

Akabinde “YEĞİTEK OKUL SORUMLUSU” OLARAK GÖREV YAPACAK SÜPERMEN ÖĞRETMEN ARAMAKTADIR” başlığı altında;

“YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak görevlendirilen öğretmenlere hangi fiyatlar ödenmeyecektir?

Diyelim ki “YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak süreksiz görevlendirilen öğretmen hem de okulunda 21 saat derse giriyor.

– 6 saat ek ders fiyatı ödenmeyecektir.

– Öğrenci toplumsal kişilik hizmetleri ( kulüp/rehberlik) fiyatı ödenmeyecektir.

– Aylık ve fiyat karşılığı okuttukları her 10 saat için ders dışı hazırlıktan alacağı (DDH) 2 saat ek ders fiyatı ücreti ödenmeyecektir.

– İlgili mevzuatına nazaran nöbet tutmak zorunda olduğu için 3 saat nöbet fiyatı ödenmeyecektir.

“YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak görevlendirilen Öğretmenlere ödenmeyecek ek ders fiyatı kalemlerini artırabiliriz.

Kısacası YEGİTEK “YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak hem okuldaki öğretmenlik vazifelerini “angarya” olarak yerine getirecek hem de “YEĞİTEK Okul Sorumlusu” olarak vazife yapacak “Süpermen Öğretmen” aramaktadır.” diyerek MEB Personel Genel Müdürlüğü’ne davette bulunmuştuk;

“SORUNU MEB PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇÖZER” başlığı altında yapmış olduğumuz davette;

“İlginçtir ki; MEB Personel Genel Müdürlüğü’de bu işe durun, yanlış yapıyorsunuz dememektedir.

YEGİTEK HARİCİ TÜM GENEL MÜDÜRLÜKLERDE GEÇİCİ GÖREVLENDİRİLEN ÖĞRETMENLERE DERS GÖREVİ VERİLMEMEKTEDİR

Aslında MEB Personel Genel Müdürlüğüne şu soruyu sormak gerekmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 16’ncı maddesinin 2. fıkrası kapsamında; İşyeri Sağlık Ve Güvenlik Birimi (İSGB) Koordinatör İş Güvenliği Uzmanı, İlçe İSG Büro Yöneticisi, İSG Bürosu İş Güvenliği Uzmanı, İş Güvenliği Uzmanı (İGU), Periyodik Kontrol Uzmanı (PKU), İlk Yardım Eğitim Merkezi (İYEM) Mesul Müdürü Ve İlk Yardım Eğitmeni, Milli Eğitim Bakanlığı Arama Kurtarma Birimi (MEB AKUB) Ekip Lideri, Okul Sağlığı Hizmetleri Sorumlusu, Enerji Yöneticisi olarak ilgili mevzuatı uyarınca İl ve İlçe İSG Birimlerinde tam vakitli olarak süreksiz görevlendirilen öğretmenlere ilgili mevzuatı uyarında aylık ve zarurî olarak ek ders misyonu verilebilir mi?

BU SORUNUN CEVABI ELBETTE Kİ “VERİLEMEZ” OLACAKTIR.” demiştik.

MEB PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NDEN BİR SES ÇIKMAYINCA KONUYA SON NOKTAYI DANIŞTAY KOYDU.

Danıştay İkinci Dairesinin Esas No: 2025/4362 ve 09/06/2026 tarihli Yürütmeyi Durdurma Kararında;

“III. DAVA KONUSU ESASLAR’IN 11. MADDESİ YÖNÜNDEN:

Dava konusu Esaslar’ın 11. maddesinde; “Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 16’ncı maddesinin ikinci fıkrası kapsamında ek ders fiyatından yararlandırılmak üzere YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere, ayrıyeten asli misyonu için öngörülen ek ders fiyatı ödenmez.” kararına yer verilmiştir.

Hukukun temel unsurlarından biri olan normlar hiyerarşisine nazaran, hukuk kuralları arasında astlık üstlük münasebeti bulunmaktadır. Her norm, geçerliliğini kendisinden üstte yer alan hukuk kuralından almakta olup, alt normların üst normlara ters kararlar içermesi mümkün değildir. Bu sebeple, alt düzenleyici süreçlerle üst normlarda tanınan hakların daraltılması yahut sonlandırılması ya da üst normlarda öngörülmeyen yeni yükümlülüklerin getirilmesi hukuka uygunluk taşımamaktadır.

Dava konusu Esaslar”ın 11. maddesi ile YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlere ödenecek ek ders fiyatının kapsam ve ölçüsü belirlenmekte; kelam konusu öğretmenlerin, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar (Karar)’ın 16/2. Maddesi kapsamında ek ders fiyatından yararlandırılmaları halinde, asli vazifeleri için öngörülen ek ders fiyatının ödenmeyeceği karar altına alınmaktadır.

Karar’ın 16/2. maddesi; ilgili mevzuatı uyarınca verilen misyonları yapmak üzere Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında ya da öbür kurumlarda görevlendirilen yönetici ve öğretmenlerin, fiilen misyon yapmak kaydıyla, misyona başladıkları tarihten itibaren haftada 18 saat ek ders vazifesi yapmış sayılacağını ve buna ait ek ders fiyatlarının takımlarının bulunduğu kurumca ödeneceğini, bu kapsamda ek ders fiyatından yararlanan çalışana ayrıyeten asli vazifesi için öngörülen ek ders fiyatının ödenmeyeceğini kurala bağlamakta olup; bu içeriğiyle, asli misyonun fiilen yerine getirilmediği tam vakitli süreksiz görevlendirmeler bakımından uygulanabilecek istisnai bir düzenleme niteliğindedir.

Buna karşılık, Esaslar’da yer alan düzenlemeler incelendiğinde, YEĞİTEK Okul Sorumlusu olarak görevlendirilen öğretmenlerin, mevzuatı gereği yürütmek zorunda oldukları asli ders misyonlarını tamamladıktan sonra kalan vakitte bu vazifesi yürüteceklerinin tabir edildiği görülmektedir. Münasebetiyle bu öğretmenler, bir yandan asli öğretmenlik misyonlarını fiilen sürdürmekte, öteki yandan ise ek bir idari ve teknik sorumluluk üstlenmektedir.

Yukarıda “İlgili Mevzuat” kısmında görüldüğü üzere, öğretmenlerin hak, ödev ve sorumlulukları ile ders yükümlülükleri, ek ders misyonları ve bunlara ait fiyatlandırma temelleri; 657 sayılı Kanun, 439 sayılı Kanun, 7528 sayılı Kanun, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar başta olmak üzere üst hukuk normlarıyla detaylı biçimde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemelerde, ek ders fiyatına temel misyonların kapsamı, bu vazifelerin hangi yol ve temellere nazaran verileceği, hangi vazifelerin aylık karşılığı ders misyonu kapsamında değerlendirileceği ve yinelenmiş ödeme yapılmamasına ait unsurlar açıkça belirlenmiştir. Özellikle Karar’ın 16/2. maddesi, belli görevlendirmeler bakımından istisnai bir düzenleme getirmekte olup, bunun dışında genel kararların uygulanacağı açıktır.

Ek ders fiyatının kapsam ve asıllarının belirlenmesi, öğretmenlerin mali haklarını direkt etkileyen ve kamu harcamaları üzerinde sonuç doğuran bir bahis olduğundan, bu alanda yapılacak düzenlemelerin fakat kanun yahut kanuna dayanılarak çıkarılacak Cumhurbaşkanı kararı ya da yönetmelik seviyesindeki normatif süreçlerle gerçekleştirilmesi mümkündür. Mali hakları sonlandıran yahut yeni mali yükümlülükler doğuran düzenlemelerin alt düzenleyici süreçlerle yapılması hukuken mümkün değildir.

Esaslar’ın 11. maddesiyle getirilen düzenleme, öğretmenlerin YEĞİTEK Okul Sorumluluğu misyonu karşılığında ek ders fiyatına hak kazanıp kazanamayacaklarını, bu vazifenin hangi ders saati karşılığı değerlendirileceğini ve başka ek ders haklarıyla münasebetini yine tanımlamaktadır.

Bu yönüyle kelam konusu düzenlemenin, üst hukuk normlarında yer almayan bir sınırlama getirdiği ve üst normların kapsamını daraltıcı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple, dava konusu Esaslar’ın 11. maddesinde üst normlara ve hukuka uyarlık görülmemiştir.”

V. DAVA KONUSU ESASLAR’IN 16. MADDESİNDE YER ALAN “…SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMENLERE VE ADAY ÖĞRETMENLERE…” İBARESİ YÖNÜNDEN:

Esaslar’ın 16. maddesinde; “Ders fiyatı karşılığında görevlendirilen öğretmenlere, kontratlı öğretmenlere ve aday öğretmenlere YEĞİTEK Okul Sorumluluğu vazifesi verilmez.” düzenlemesi yer almıştır.

7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde, öğretmenin; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin (A) ve (B) fıkraları kapsamında öğretmen kadro ve pozisyonlarında misyon yapanlar ile bu Kanun’da münhasıran belirtilen kararlar bakımından özel öğretim kurumlarında 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında vazife yapan öğretmenleri, bu kurumlarda öğretmenliğe atanma kurallarını taşıyan yöneticileri ve Bakanlık dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarında vazife yapan öğretmenleri tabir ettiği belirtilmiştir. Tıpkı Kanun’un “Sözleşmeli öğretmenlikte istihdam” başlıklı 15. maddesinde de; Kanun’da öngörülen kuralları taşımak kaydıyla 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında kontratlı öğretmen istihdam edileceği, sözleşmeli öğretmenlikte istihdam ve bu maddenin uygulanmasına ait öbür konuların da Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği kurala bağlanmıştır.

16/01/2025 günlü, 32784 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik kararları yeterince de, kontratlı işçinin istihdamına ait adap ve asıllar belirlenmiş; alanlarında misyon yapan takımlı öğretmenler için öngörülen vazife ve sorumlulukları yerine getirmekle de yükümlü kılınmışlardır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi uyarınca istihdam edilen kontratlı öğretmenler, kural olarak birebir eğitim-öğretim hizmetini yürütmekte, birebir nitelik ve yeterlilik kaidelerini taşımakta ve takımlı öğretmenlerle birebir ders yükümlülüklerine tabi tutulmaktadır.

Anayasa’nın 10. maddesinde teminat altına alınan eşitlik unsuru, birebir durumda bulunan bireylere farklı muamele yapılmasını, lakin objektif ve makul bir sebebe dayandığı takdirde kabul etmektedir. Dava konusu düzenleme, kontratlı öğretmenleri bu vazifeye ait olarak genel kuraldan ayrık tutmakta, fakat bu ayrımın objektif ve makul bir hukuksal münasebetini ortaya koymamaktadır.

Özellikle, YEĞİTEK Okul Sorumluluğuna ait evvelki yıllarda yapılan ve Fatih Projesi BT Rehberliği Görevi olarak isimlendirilen görevlendirmelerde (örneğin, Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 30/12/2015 günlü, 13507730 sayılı yazısıyla belirlenen asıllar ile tekrar bu misyonun güncellenmesine yönelik 07/01/2025 günlü, 123717975 sayılı yazı ekindeki görevlendirme esaslarında) kontratlı öğretmenlere de bu misyonun verildiği görülmektedir.

Sözleşmeli öğretmenlerin, 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde asli eğitim-öğretim vazifelerini yerine getirdikleri dikkate alındığında, gönüllülük aslına dayalı olarak görevlendirilmesi yapılan YEĞİTEK Okul Sorumluluğu vazifesinin bu öğretmenlere verilmemesi, eşitlik unsuruna ve hukuka terslik teşkil etmektedir.

Aday öğretmenler yönünden ise; aday öğretmenlik süreci, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’na dayanılarak hazırlanan ve 21/12/2024 günlü, 32759 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği kararları

uyarınca, adayların mesleksel ahenk, yetiştirme ve performans değerlendirmesine tabi tutulduğu süreksiz bir statüdür. Bu süreçte adaylığın temel maksadı, mesleksel yeterliliğin kazanılması ve değerlendirilmesidir.

İdari sorumluluk ve süreklilik arz eden YEĞİTEK Okul Sorumluluğu misyonunun, adaylık sürecindeki öğretmenlere verilmemesi, adaylık sisteminin gayesine, mevzuatın ruhuna ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olduğundan, aday öğretmenler yönünden dava konusu düzenlemede hukuka karşıtlık görülmemiştir.

Yukarıda yer verildiği üzere dava konusu Esaslar’ın 11. maddesi ile 16. maddesinde yer alan “…sözleşmeli öğretmenlere…” ibaresinin, hukuka tersliğinin saptanmasına karşın icrailiğinin devam etmesi, tüm süreç ve hareketlerinin hukuka uygun olduğu karinesine dayanan hukuk devleti unsuruna ters bir durum oluşturacak, ilgililer nezdinde inanç zedelenmesine yol açacak ve dava sonunda verilmesi mümkün iptal kararına karşın, süreçten evvelki halin iadesi bakımından telafisi güç ziyana sebep olacaktır.”

Açıklamasında bulunarak; “1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 6352 sayılı Kanun ile değişik 27. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen şartların birlikte gerçekleştiği anlaşıldığından; Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 29/08/2025 günlü, 139292068 sayılı “YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirmesi” bahisli yazısı ekindeki “YEĞİTEK Okul Sorumlusu Görevlendirme Esasları”nın dava konusu 11. maddesinin oyçokluğuyla, 16. maddesinde yer alan “…sözleşmeli öğretmenlere…” ibaresinin ise oybirliğiyle YÜRÜTÜLMESİNİN DURDURULMASINA,” kararını vermiştir.

Danıştay İkinci Dairesinin Esas No: 2025/4362 ve 09/06/2026 tarihli Yürütmeyi Durdurma Kararını bilgisayarınıza indirmek için

Ahmet KANDEMİR

“Ortaya koyduğumuz ıslahat evrakları hukuk devletini güçlendirme maksadı taşımaktadır”

Adalet Bakanlığının ıslahat evrakları ve aksiyon planlarına değinen Bakan Gürlek, “Ortaya koyduğumuz ıslahat dokümanları ve aksiyon planları hukuk devletini güçlendirme gayesi taşımaktadır. Bizler daima olarak yeni aksiyon planları ve yeni ıslahat evraklarıyla birlikte maddelerimizi, mevcut kazanımlarımızı bunun üzerine inşa etmekteyiz. Bu kapsamda Bakanlık olarak bilhassa milletvekillerimize kanunların üretim sürecindeki çalışmalarda da arkadaşlarımız teknik dayanak sağlamaktadır. Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürlüğü olarak bu mevzuda milletvekillerimize teknik takviye sağlıyoruz” sözlerini kullandı.

Toplumun adalet sistemine itimadının güçlendirilmesine yönelik çalışmalara işaret eden Adalet Bakanı Gürlek, “Yapmış olduğumuz kanunlarla birlikte toplumun adalet sistemine duyduğu inancın pekiştirilmesi, hukuksal güvenliğin ve türel öngörülebilirliğin arttırılması, yargılamanın hızlandırılması, bilhassa alternatif tahlil yollarının daha aktif kullanımına yönelik birçok kıymetli kazanım elde edildi” formunda konuştu.

“Kadınlarımızın yaşadığı meseleleri şimdiki olarak takip ediyoruz”

Kadına karşı şiddetle gayret ve 12. Yargı Paketi’ne ait değerlendirmelerde bulunan Bakan Gürlek, “Özellikle kadına karşı şiddet konusunda faal uğraş prosedürleri son vakitlerde çıkan kanunlarla belirlendi. Mağdur bayanlarımızın yaşadığı bir kısım meseleleri yeni olarak takip ediyoruz. Bunlara ait de tekrardan 12. Yargı Paketimizde bilhassa düzenleme yapmayı, milletvekillerimizin huzuruna getirmeyi planlıyoruz” dedi.

“Çocukları şiddete sevk eden olayları araştıracak biçimde bir çalışma yapmayı hedefliyoruz”

Suça sürüklenen çocuklara ait çalışmalara da değinen Bakan Gürlek, “Suça sürüklenen çocuk kavramı var. Bu bahiste da maalesef artık çocuk kavramı değişti. Yani çocuklarımızı şiddete iten etkenlerin araştırılması gerekiyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte bir platform kurduk. Biz, hem Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı hem de Milli Eğitim Bakanlığımızla birlikte bilhassa çocukları eğitim ya da aile yapısından itibaren şiddete sevk eden olayları araştıracak halde bir çalışma yapmayı hedefliyoruz” sözlerini kullandı.

“Suça sürüklenen çocukların cezalarının tamamını çekmesi konusunda bir fikrimiz var”

Çocukların karıştığı hatalar ve toplumdaki cezasızlık algısının kırılması için adımlar atacaklarını söz eden Bakan Gürlek, “Suça sürüklenen çocukların cezalarının tamamını çekmesi konusunda bir fikrimiz var. Bu mevzuda da zati Meclisimizde de bir kurul kuruldu. Bunların hepsinin daima birlikte masaya yatırılması lazım. Bu hususta biz bilhassa toplumda çocukların karıştığı hatalar ve toplumdaki cezasızlık algısının kırılması için adımlar atacağız. Gayemiz uygulamada karşılığı olan ve somut güzelleşme üreten düzenlemeleri ortaya koymak” dedi.

“İzmir, Ankara ve İstanbul’da bir irtibat ofisi kuracağız”

Hakimler ve Savcılar Kurulu nezdinde başlatılan çalışmalara değinen Bakan Gürlek, HSK bünyesinde Yargı Aktifliği ve Verimliliği Ofisi olduğunu belirterek, “İzmir, Ankara ve İstanbul’da da bir izdüşümü yani bir irtibat ofisi kuracağız. Pilot olarak bu vilayetlerimizi belirledik. Öncelikli olarak gaye müddet aşılmış mı aşılmamış mı ona bakacağız. Amaç müddet aşılmış ve evrak kararı çıkmıyorsa bunun sebeplerini araştırmaya başlayacağız. Yapay zeka da kullanacağız. Bilhassa en çok şikayet edilen mevzular, bölgesel olarak hangi bahislerden vatandaşın şad olmadığı ortaya çıkacak. Şayet yargıçtan kaynaklanan, mahkemenin çok ağır olduğundan kaynaklanan bir sebepse HSK bunu anlık olarak görecek. Oraya müdahale edecek. Ya yeni bir mahkeme açacak ya da yeni bir hakim destek edecek. Davanın uzaması yargıçtan kaynaklanmışsa bu mevzuda HSK’nın terfi, atama ya da yer değiştirme cezalarını daha tesirli uygulayacağız. Bunun toplumuzda karşılık bulacak ve yarar sağlayacaktır. Burada rastgele bir kanun değişikliğine gerek yok” diye konuştu.

Programda konuşan Gürlek, avukatlarla birlikte birebir sofrayı paylaştığı için memnuniyet duyduğunu belirterek, ramazan ayının tüm İslam alemine hayırlar getirmesi temennisinde bulundu.

Çekmeköy’de lisede bıçaklı hücumda öğretmen Fatma Nur Çelik hayatını kaybettiği olaya değinen Gürlek, “Maalesef Çekmeköy’de bir lisemizde meydana gelen menfur atak sebebiyle vefat eden öğretmenimiz Fatma Işık Çelik’e Allah’tan rahmet, kederli ailesine, yakınlarına, öğrencilerine başsağlığı diliyorum. Bu menfur saldırıyı yapanların en ağır cezayı almaları için gereken hassasiyeti göstermesi konusunda savcı arkadaşlarımız süreci yakından takip ediyor. Ben de şahsen anlık olarak bilgi alıyorum.” diye konuştu.

Gürlek, mülkün temelinin adalet, savunmanın ana omurgasını avukatların oluşturduğunu, adil yargılanma hakkının garantisinin de avukatlar olduğunu kaydetti.

Yargılamanın savcı, avukat ve hakimden oluşan güçlü bir yapıya sahip olduğunu aktaran Gürlek, bu üçünün bir ortaya gelmesi durumunda yargılama faaliyetinin başladığını, hepsinin eşit derecede değerli olduğunu söyledi.

“Kanunlarımızda açıkça avukatların yargının kurucu ögesi olduğu yazılıdır”

Gürlek, yargı bağımsızlığının garantisinin bağımsız avukatlar olduğunu vurgulayarak, “Kanunlarımızda açıkça avukatların yargının kurucu ögesi olduğu yazılıdır. Avukatlık ‘yargı vazifesi yapan’ olarak kanunlarımızda tanımlanmıştır. Avukatların katkısı yalnızca yargılamayla sonlu değildir. Uzlaşma, arabuluculuk üzere alternatif tahlil yollarındaki muvaffakiyet ve yargılamanın kısa müddette tamamlanmasında birebir vakitte avukatlarımızın katkıları vardır.” diye konuştu.

Son 24 yılda avukatları direkt ilgilendiren çalışmalar ve değerli yasal düzenlemeleri hayata geçirdiklerini lisana getiren Gürlek, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı4nı getirerek mesleğe nitelik kazandırdıklarını, tıpkı vakitte imtihanın bir süzgeç misyonu gördüğünü lisana getirdi.

Bakan Gürlek, hukuk fakültelerinde ikinci öğretimi ve dikey geçiş sistemini kaldırdıklarını, fakültelere girişte muvaffakiyet sıralamasını evvel 125 bine, daha sonra 100 bine getirerek hukuk fakültesinin nitelikli ve nicelikli olmasını sağladıklarını belirtti.

“Avukatlarımıza yeşil pasaport hakkı tanıdık. E-duruşma uygulamasını hayata geçirdik. Avukatlarımız görüntü konferans yoluyla hem ofislerinden hem de ofislerinden ya da diğer yerden rahatlıkla duruşmalara iştirak sağlıyorlar. UYAP entegrasyonunu genişlettik. Dava açma ve tıpkı biçimde süreç yapmak için dijital mecra alanlarının kullanılmasını tesirli hale getirdik. Avukatlık hizmetlerindeki KDV oranı daha evvel biliyorsunuz yüzde 18’di, yüzde 10’a düşürerek vatandaşların türel yardımda erişim maliyetini düşürdük. Mesleğe yeni başlayan avukatlardan 5 yıl boyunca baro tarafından alınan kesintinin alınmamasını sağladık. Ofis muhafaza sarfiyatları olarak yeni başlayan bilhassa meslektaşlarımıza finansman dayanağı sağladık. Bu bahiste ilgili bankalarla gerekli görüşmeleri yaptık. Şu an finansal dayanaktan yararlanıyorlar.”

“Tapuda belli ölçüsü geçen süreçlerde avukat temsil zorunluluğu getirmeyi düşünüyoruz”

Bakan Gürlek, 20 yıllık kıdeme sahip hukukçulara arabuluculuk imkanı tanıdıklarını, uzlaştırmacı olabilmek için hukuk fakültesi mezunu olma koşulu getirdiklerini, tüm bu düzenlemelerin savunmayı güçlendiren avukatların yıllardır lisana getirdiği taleplere yanıt veren kıymetli düzenlemeler olduğunu vurguladı.

Kendisini Ankara’da ziyarete gelen İstanbul 2 No’lu Baro Başkanı Yasin Şamlı ile avukatların taleplerini dinlediklerini ve yapılabilecek olanları 12. Yargı Paketi’ne koymayı düşündüklerini aktaran Gürlek, bu düzenlemelerin devamının geleceğini söyledi.

Gürlek, salondaki avukatlara muştusu olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

“Yargı Islahatı Strateji Dokümanı’nda savunmanın güçlendirilmesi için biliyorsunuz temel gayelerimizi belirledik. Bu hususta az evvel Yasin liderimiz söyledi. Ben muştuyu verecektim lakin biz inşallah 12. pakette, talimat da verdim şu an, yasal düzenleme de yapılacak, alışılmış Meclisimiz de birebir istikamette bir irade gösterirse tapuda makul ölçüsü geçen süreçlerde avukat temsil zorunluluğu getirmeyi düşünüyoruz. Bakın bu hem süreçlerin türel güvenliğe kavuşması hem de avukatlarımıza en azından küçük bir yarar sağlaması için kıymetli bir süreç. Bu mevzuda da ben Hukuk Genel Müdürlüğümüze ve Hukuk İşleri Mevzuat Genel Müdürlüğümüze talimat verdim. İnşallah 12. pakette makul ölçüsü geçen süreçlerde tapuda avukat zorunluluğu getireceğiz.”

Gürlek, stajyer avukatlara takviye sağlanması, bilhassa kamuda misyon yapan avukatların özlük hakları ve fiyatlarının uygunlaştırılması ile mecburî müdafilik ve vekillik hizmetlerine ait mali ve idari düzenlemeler konusunda çalışma yapılacağını bildirerek, bu konuların 2024-2028 Yargı Islahatı Strateji Evrakı kapsamında belirlenen maksatlar ortasında yer aldığını anlattı.

“Elimizden gelen takviyesi vereceğimizi tekrar tabir ediyorum”

İstanbul 2 No’lu Barosu Lideri Yasin Şamlı da Adalet Bakanı Akın Gürlek’e yeni misyonlarında muvaffakiyetler dileyerek, baro olarak sadece teklif sunmak değil, üzerlerine ne düşüyorsa yapmaya hazır olduklarını lisana getirdi.

Yargı sistemindeki kimi problemlere değinen Şamlı, bunlardan birinin muhakeme mühletinin uzun olması olduğunu, bu durumun önemli bir sorun oluşturduğunu ve adaletin tesisinde önemli mahzurlar teşkil ettiğini lisana getirdi.

Şamlı, bu mühletin kısaltılması, avukat, hakim, savcı, yargı mensuplarının arttırılmasının gereksinim olarak kendisini gösterdiğini tabir ederek, adaletin tesis edilmesi için savunma makamı temsilcisi avukatların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Yargının meselelerinin el birliğiyle çözülmesi için birinci olarak siyasi irade gerektiğini, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu mevzuda güçlü iradeye sahip olduğunu bildiklerini lisana getiren Şamlı, şöyle devam etti:

“İkinci olarak, Adalet Bakanlığı hüküm makamı, iddia makamı ve savunma makamı temsilcilerinin elbirliği ile çalışması gerekir. Üçüncü olarak, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) gerekli kanunları hızlı bir biçimde çıkarması gerekir. Kıymetli Bakanım, Bakanlığınız devrinde bu uyumun sağlanacağını ve birçok sorunun çözüleceğine ben inanıyorum ve elimizden gelen takviyesi vereceğimizi tekrar söz ediyorum.”

Konuşmaların akabinde Şamlı, Bakan Gürlek’e hediye takdim etti.

Programa, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Fatih Dönmez, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcısı Mehmet Beşir Güven, Sultangazi Belediye Başkanı Abdurrahman Dursun ile avukatlar katıldı.

I. BAŞVURANIN SAV VE TALEPLERİ

1. Başvuran özetle; lise öğretmeni olarak vazife yaptığını, doktora sonrası yürüttüğü bilimsel çalışmalara ait ders programı düzenleme talebinin, mevzuatın dar yorumlanması nedeniyle okul yönetimi tarafından reddedildiğini, bu kararın Anayasa’da teminat altına alınan eşitlik prensibi ve bilimsel çalışma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmekte olup, ders programının haftada bir gün boş kalacak halde düzenlenmesini ve üniversite imtihanına hazırlanan 12. sınıflara ders misyonu verilmesini talep etmektedir.

II. YÖNETİMİN MÜRACAATA AİT AÇIKLAMALARI

2. Müracaat konusu ile ilgili olarak Kurumumuzca bilgi ve doküman talep edilmiş olup Trabzon İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 25.11.2025 tarihli ve sayılı karşılığı yazıda ve eklerinden özetle;

2.1. Başvuranın derslerinin, pazartesi ve salı günleri sekizer saat olmak üzere 08:30’da başlayıp 15:40’da bittiği, çarşamba günü ise 4 saat ders bulunduğu, münasebetiyle hafta içi mesai günlerinde dahi akademik çalışmalar için boşluklar oluştuğu,

2.2. Başvuranın ders programında perşembe ve cuma günlerinin büsbütün boş bırakıldığı, hafta sonu tatili ile birleştiğinde, başvuranın bilimsel çalışmalarına ayırabileceği kesintisiz 4 günlük (perşembe, cuma, cumartesi, pazar) bir vakit dilimi bulunduğu,

2.3. Dokümanda yer alan ders programının altında, programın 12.09.2025 tarihinde başvuranın şahsına verildiği ve kendisinin “Aslını aldım” tabiriyle programı imzaladığı, doküman üzerinde o tarihte programa dair bir şerh yahut itiraz kaydı görünmediği, anlaşılmaktadır.

V. KIYMETLENDİRME VE GEREKÇE

11. Somut olaya bakıldığında; başvuran İngilizce öğretmeni olarak misyon yaptığı Gazi Anadolu Lisesi Müdürlüğü’ne 01.09.2025 tarihinde bir dilekçe sunmuştur. Post-doktora çalışmaları ve doçentlik belgesi hazırlığı nedeniyle ağır akademik faaliyetler yürüttüğünü belirterek, ders programının haftada bir gün boş olacak biçimde düzenlenmesini ve yalnızca üniversite imtihanına hazırlanan 12. sınıf şubelerinde görevlendirilmeyi talep etmiştir.

11.1. Gazi Anadolu Lisesi Müdürlüğü, öğretmenin bu talebinin yasal hak kapsamında öbür zümre öğretmenlerinden farklı değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusunda görüş almak üzere Ortahisar İlçe Ulusal Eğitim Müdürlüğü’ne yazı yazmıştır.

11.2. İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, 08.09.2025 tarihinde okula karşılığı bir yazı göndermiştir. Yazıda; akademik unvanların MEB’e bağlı okullarda ders dağılımında bir üstünlük sağlamadığı, öğretmenin doktorasını tamamladığı için mazeret gösterir resmi bir durumunun kalmadığı ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında 9, 10, 11 ve 12. sınıf öğrencilerinin tamamının öğretmenin tecrübesinden yararlanma hakkı olduğu belirtilmiştir. Kararın, mevzuat çerçevesinde okul müdürünün takdirinde olduğu söz edilmiştir.

11.3. Gazi Anadolu Lisesi Müdürlüğü, İlçe Ulusal Eğitim Müdürlüğü’nden gelen görüşe dayanarak başvurana resmi bir yazı ile karşılık vermiştir. Okul idaresi, öğretmenin doktora eğitimini tamamladığını ve mazeretini gösterir bir evrak bulunmadığını belirterek, tüm sınıf kademelerinin (9-12) kendisinden yararlanma hakkı olduğunu vurgulamış ve kendisine verilen ders programına nazaran derslere girmesinin uygun görüldüğünü (talebin reddedildiğini) bildiri etmiştir.

12. Anayasa’nın 2’nci hususunda Türkiye Cumhuriyeti’nin bir hukuk devleti olduğu karar altına alınmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere; hukuk devleti, hareket ve süreçleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk nizamı kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı kontrolüne açık olan devlettir. Hukuk devletinin en kıymetli ögelerinden biri olan “hukuki güvenlik ilkesi” bireylerin geleceğe inançla bakmalarını, yönetimin keyfi uygulamalarından korunmalarını ve devletin hareket ve süreçlerinde belli ve öngörülebilir olmasını gerektirir. Yönetim, kamusal yetkileri kullanırken ve bireylerin taleplerini değerlendirirken, mevzuatın kendisine çizdiği hudutlar içinde kalmalı; Danıştay’ın istikrar kazanmış kararlarında belirtildiği üzere, kendisine tanınan takdir yetkisini mutlak ve sınırsız bir biçimde değil, “kamu yararı” ve “hizmet gerekleri” sonları içinde, birey faydası ile kamu faydası ortasındaki dengeyi gözeterek kullanmalıdır. Bu kapsamda, yönetimin hazine yerlerinin idaresi ve tasarrufu konusundaki süreçleri de anayasal ve yasal hudutlar çerçevesinde yargısal ve idari kontrole tabidir. (Anayasa Mahkemesi; 25.12.2014 tarihli, E. 2014/35, K. 2014/173) (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu; 17.04.2025 tarihli, E. 2024/1270, K. 2025/859)

12.1 Anayasa’nın “Bilim ve Sanat Hürriyeti” başlıklı 27’nci unsuru; herkesin bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahip olduğunu karar altına almıştır. Bu anayasal teminat, bireylerin yalnızca akademik takımlarda değil, hayatın her alanında entelektüel ve bilimsel üretimde bulunabilmelerine imkan tanımaktadır. Münasebetiyle, kamu vazifelilerinin mesleksel sorumluluklarını yerine getirirken tıpkı vakitte bilimsel yetkinliklerini artırmaya yönelik doktora ve gibisi akademik çalışmalarda bulunmaları, bu husus kapsamında korunan temel bir hürriyet alanı olarak kabul edilmelidir. Bu anayasal teminat, kamu vazifelilerinin mesleksel sorumluluklarını ifa ederken bilimsel yetkinliklerini artırıcı doktora ve gibisi akademik çalışmalarda bulunmalarının, yönetim tarafından yalnızca müsaade verilen bir faaliyet olarak görülmesini değil, kamu hizmetinin işleyişiyle uyumlu olduğu ölçüde faal olarak desteklenen ve kolaylaştırılan bir süreç olarak ele alınmasını zarurî kılmaktadır. Hasebiyle yönetimin, çalışanının bilimsel gelişimine katkı sunacak idari düzenlemeleri yapması, devletin bilim ve sanat hürriyetini yaşama geçirme konusundaki olumlu yükümlülüğünün bir gereği ve tezahürüdür.(Yılmaz, Kubilay. “AİHM ve AYM Kararları Işığında Bilim Özgürlüğünün Genel Çerçevesi.” Uzmanlık Tezi, Ankara.(2025).s.59.)

12.2.