Bakan Tekin ve Lucien Arkas’ın İştirakiyle İmzalar Atıldı

Bakanlıktan yapılan açıklamaya nazaran; protokol Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve Arkas Holding Yönetim Kurulu Lideri Lucien Arkas’ın iştirakiyle bakanlıkta imzalandı. Milli Eğitim Bakanlığı İnşaat ve Emlak Genel Müdürü Aynur Gökalp Durna ve Arkas Holding Mali İşler Lider Yardımcısı Cenk Sivrioğlu tarafından imzalanan üretim protokolü ile Urla’nın Gülbahçe Mahallesi’nde, mesleksel ve teknik eğitim altyapısının güçlendirilmesine yönelik tamamı hayırsever tarafından karşılanacak eğitim yatırımının hayata geçirilmesi için birinci adım atıldı. Bakan Tekin, eğitime verdikleri dayanaktan ötürü hayırsever firmaya teşekkür ederek imzalanan protokolün güzel olmasını diledi. Tekin, hayırseverlerin eğitim öğretim süreçlerine katkıda bulunmasını ehemmiyetine işaret etti.

Gastronomi Turizmi Desteklenecek

Protokol kapsamında gastronomi ve mutfak sanatları alanında eğitim verecek 24 derslikli mesleksel ve teknik Anadolu lisesi binası, uygulama eğitimlerinin gerçekleştirileceği uygulama tesisi ile 100 kız ve 100 erkek öğrenci kapasiteli toplam 200 kişilik öğrenci pansiyonunun proje ve üretim işlerinin hayırsever tarafından anahtar teslim aslına nazaran gerçekleştirilmesi planlanıyor. Varlıklı mutfak kültürü, ziraî üretim çeşitliliği ve turizm potansiyeli ile gastronomi eğitimi açısından öne çıkan vilayetler ortasında yer alan İzmir’de bu doğrultuda gerçekleştirilecek yatırım ile lokal mutfak kültürünün korunması ve geliştirilmesi, coğrafik işaretli eserlerin kıymetlendirilmesi ve gastronomi turizminin desteklenmesi hedefleniyor.

Nitelikli İş Gücü ve İstihdam Odaklı Eğitim

Projenin tamamlanması ile öğrencilerin uygulama yüklü eğitim imkanlarına erişimi artırılacak; dalla entegre, nitelikli eğitim ortamları oluşturulacak. Mezunların istihdam edilebilirliğini güçlendirecek yatırım ile bölgesel kalkınmaya ve turizm dalına nitelikli iş gücü teminine katkı sağlanması amaçlanıyor. Kelam konusu proje, mesleksel ve teknik eğitimin fiziki kapasitesinin artırılması, uygulamalı eğitim altyapısının güçlendirilmesi çalışmaları ile hayırseverler ve dalın bu istikametteki dayanakları açısından da kıymetli bir yatırım olarak bedellendiriliyor.

Doğum Müsaadesinde 24 Hafta Uygulaması Başlıyor

Bakan Işıkhan, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ilan edilen “Aile ve Nüfus 10 Yılı” vizyonu kapsamında çalışan annelere yönelik ihtilal niteliğindeki düzenlemenin ayrıntılarını paylaştı. Doğum müsaadesinin 16 haftadan 24 haftaya çıkarılmasına ait yasal düzenlemenin tamamlandığını belirten Işıkhan, şu bilgileri verdi: “Sosyal Güvenlik Kurumu olarak teknik ve idari altyapı çalışmalarımızı büyük ölçüde tamamladık. En kısa müddette yayımlayacağımız genelgeyle uygulama sürecini açıklayacağız. Çalışan annelerimizin yanında olmaya devam edeceğiz.”

İş Sıhhati ve Güvenliğinde 2030 Vizyonu

İş sıhhati ve güvenliğini bir kültür haline getirmeyi hedeflediklerini söyleyen Bakan Işıkhan, 12-13 Mayıs tarihlerinde 10. Milletlerarası İş Sıhhati ve Güvenliği Konferansı’nın gerçekleştirileceğini duyurdu. “Geleceği Birlikte Şekillendiriyoruz: Herkes İçin Sürdürülebilir İSG” mottosuyla yapılacak konferansın akabinde, kesimin 5 yıllık yol haritasını oluşturacak olan “2026-2030 Ulusal İSG Siyaset Belgesi”nin de tamamlanacağı bildirildi.

“Beşeri Sermayemiz En Büyük Gücümüz”

Kalkınmanın fakat çalışanların güvenliğiyle mana kazanacağını tabir eden Işıkhan, Türkiye’nin son çeyrek asırda İSG siyasetlerinde memleketler arası normlara uygun büyük adımlar attığını belirtti. Eğitim sistemine de değinen Bakan, güvenlik kültürünü kreşlerden üniversitelere kadar her yaş kümesine aşılamak için Milli Eğitim Bakanlığı ve üniversitelerle ortak çalışmalar yürüttüklerini kaydetti.

MESS Başkanı Akkol: “Dünyaya Örnek Uygulamalara Sahibiz”

Törende konuşan MESS Yönetim Kurulu Lideri Özgür Burak Akkol ise üye iş yerlerinin iş sıhhati ve güvenliği konusunda dünya standartlarında uygulamalara sahip olduğunu vurguladı. Akkol, teknolojiyi kullanarak bu yeterli örnekleri tüm Türkiye’ye yaymayı hedeflediklerini belirterek Bakan Işıkhan’a desteklerinden dolayı teşekkür etti.

Törenin sonunda Bakan Işıkhan ve Özgür Burak Akkol, “10. Yıl Özel Ödülü”nü kazanan işletmelere plaketlerini takdim etti.

“28 Şubat’ın Yaralarını Onarıyoruz”

Mesleki ve teknik eğitimin iki açıdan büyük ehemmiyet taşıdığını söz eden Bakan Tekin, 28 Şubat sürecinin oluşturduğu olumsuz tesirlerin giderilmesinin öncelikleri ortasında yer aldığını söyledi.

Tekin, “Mesleki ve teknik eğitimi geliştirecek, güçlendirecek her adımın Türkiye’de demokraside açılan yarayı onaracak adımlar olduğunun farkındayız” tabirlerini kullandı.

Gençlerin yeteneklerinin geliştirilmesinin ülkelerin ekonomik kalkınmasına direkt katkı sağladığını lisana getiren Tekin, bu nedenle öğrencilerin hünerlerinin geliştirilmesi için ağır efor içerisinde olduklarını kaydetti.

2010 yılından itibaren mesleksel eğitim alanında kıymetli düzenlemeler yapıldığını belirten Tekin, meslek liselerinin önündeki katsayı mahzurunun kaldırıldığını ve öğrencilerin gelecek telaşına neden olan uygulamaların sona erdirildiğini söyledi.

Çağın gereksinimlerine nazaran mesleksel eğitim sisteminin yine yapılandırıldığını tabir eden Tekin, fonksiyonsuz hale gelen kimi alanların kapatıldığını, yerine yeni alan ve kısımların açıldığını belirtti.

Sektörle İç İçe Eğitim: Proje Okul Modeli

2014 yılında hayata geçirilen proje okul modeliyle bölüm temsilcilerinin sürece dahil edildiğini aktaran Tekin, müfredat hazırlıklarından öğretmen eğitimlerine kadar birçok bahiste iş dünyasıyla ortak hareket edildiğini lisana getirdi.

Mesleki eğitimde uygulamalı eğitime de ehemmiyet verdiklerini kaydeden Tekin, öğrencilerin staj programlarına ait değerli düzenlemeler yaptıklarını tabir etti.

Öğrencilere Taban Fiyat Takviyesi ve İş Güvenliği

Atölye ve laboratuvar altyapılarının güçlendirildiğini belirten Bakan Tekin, işletmelerle yapılan protokoller kapsamında öğrencilere minimum fiyatın yüzde 30 ila yüzde 50’si oranında cep harçlığı verildiğini söyledi.

Protokol imzalanan işletmelerde aranan temel kriterin, iş sıhhati ve güvenliğine ait bütün önlemlerin alınması olduğunu vurgulayan Tekin, ‘Mesleki ve teknik eğitim konusunda yine 28 Şubat’tan evvelki duruma gelmeye başladık çok şükür. Şu an prestijiyle Türkiye’deki 100 ortaöğretim öğrencisinden 41 tanesi, mesleksel ve teknik eğitim alıyor. Bu yıl 100 ortaöğretim öğrencimizin 43’ü mesleksel ve teknik eğitime kayıt yaptırdı. Bu bizim için epey önemli” dedi.

23 Ülkeden Binlerce Genç Antalya’da Buluştu

Robot müsabakasının Bakanlığın en ağır iştirakli tertiplerinden biri olduğunu belirten Tekin, bu yıl müsabakaya 23 ülkeden öğrencilerin katıldığını söyledi.

Bakan Tekin, “81 ilimizden on binlerce öğrencimiz bu yarışa katılmak için burada bulunuyor” dedi.

Programın akabinde Tekin ve protokol üyeleri yarış alanındaki stantları gezerek öğrencilerle sohbet etti.

BAKAN TEKİN: Mesleki ve teknik eğitim konusu bizim açımızdan can alıcı bir mevzu. İki açıdan değerli. Bir tanesi, Türkiye’deki demokratikleşme süreci açısından çok mağdur edilen bir kitle meslek liseleri. 28 Şubat’ta öğrenci sayısı yarı yarıyadan daha fazla azalan bir okul kümesinden bahsediyoruz. Daha evvel imtihanla öğrenci alan meslek liseleri, katsayı mahzuru ile bir anda öğrenci bulamama riskiyle karşı karşıya kalmıştı. Münasebetiyle 2010 yılında katsayı mağduriyetinin giderilmiş olması, demokratikleşme göstergeleri açısından değerli.

Bir öbür mevzu, bütün memleketler arası çalışmalarda, akademik çalışmalarda ülkelerin ulusal gelirleri ile insan kaynaklarının yetkinlikleri ortasında çok paralel bir bağlantı var. İnsan kaynaklarını hakikat ve uygun standartlarda yetiştiren ülkelerin ulusal gelirleri, öbür ülkelere nazaran daha rasyonel bir tabana oturuyor. Biz de buradan hareketle hem bu demokratikleşme açısından hem de insan kaynağının yanlışsız yetiştirilmesi açısından mesleksel ve teknik eğitim veren ortaöğretim kurumlarına özel bir değer gösterdik.
Özellikle 2013 yılından itibaren attığımız adımlar, 2014’te dershanelere yönelik kanunla başlayan süreç mesleksel ve teknik eğitimde bir kırılma. Zira orada mesleksel ve teknik eğitimle ilgili olarak bilhassa proje okul formatıyla meslek liselerinde çok farklı bir ivme yakalandı.

O periyot şunları yaptık. Vilayet il gezerek hem meslek liselerimizde gereksinim kalmayan programları, kısımları kapatıp yerlerine yeni kısımlar açıldı hem de yeni açtığımız kısımların programları revize edildi.

Mesleki ve teknik eğitimin içeriği ile ilgili hususa girdiğimizde de birkaç sorun var. Vilayet il gezdiğimizde bize dendi ki meslek liselerinde bir, öğrenci azaldı, öğrenciler için yine cazip hale getirilmesi lazım. İki, muhtaçlık olmayan kısımlar var, 1930’da, 1940’ta açılmış ancak artık muhtaçlık duyulmayan kısımlar var. Yeni kısımlara gereksinim var, onların açılması lazım. Yeni açılacak kısımlar ya da mevcut kısımlardan devam edeceklerin programları yani müfredatları çok eski yahut okullarımızdaki teknik imkanlar ve öğretmenlerimizin bu mevzudaki yetkinlikleri ile ilgili tenkitler var. Biz dedik ki bunların hepsini giderecek sistemler geliştirmemiz lazım. 2014’te o meşhur dershane kanunundaki proje okul bize bu imkanı sundu. Oturduk biz bu okulların müfredatlarını dalla bir arada belirlemeye başladık. Diyelim İvedik OSB’nin içerisinde ne tıp yetişmiş elemana muhtaçlık var, hangi formatta, hangi formasyonda yetişmiş olmasına muhtaçlık var, hangi yetkinlikleri kazanmasına gereksinim varsa oturalım buradaki bölümle birlikte karar verelim dedik. Bu bizim için çok kıymetli bir adımdı.

Proje okul formatının bize kazandırdığı bir öteki şey, bölümde gereksinim duyduğumuz yetkinlikteki öğrenciyi yetiştirmek konusunda şayet öğretmenlerimizin bir eksiklikleri varsa kesimi bilen, bölümün içinde çalışan uygun profildeki şahısların ders vermesini sağlamış olduk. O da bizim için çok kıymetliydi. Bunları yaptık.

Sonra bir diğer konu devreye girdi. Dedik ki tamam, öğretim programlarını, kısımları revize ettik. Eğitim takımı ile ilgili bu türlü kararlar aldık fakat bu çocuklar yalnızca teorik eğitimle yetinebilirler mi, yalnızca teorik eğitim sorunu çözer mi? Yalnızca teorik eğitim çözmez mantığından hareketle bilhassa işbaşı eğitimi ve staj uygulamalarını yaygınlaştıran düzenlemelere tartı verdik.

Bu sefer de dal bize şunu söyledi. Bize gönderdiğiniz çocuklara devlet teşvik verecek mi? Biz orada bir adım daha attık ve kesimde işbaşı eğitimlerini almak üzere gönderdiğimiz çocuklar için çocuklarımızın ustalık ve kalfalık durumlarına nazaran taban fiyatın yüzde 30’u ve yüzde 50’si oranında teşvik uygulaması başlattık. Yani çocuğu işbaşı eğitimi için, staj için bir işletmeye gönderdiğimizde cebine taban fiyatın yüzde 30’u ya da yüzde 50’si kadar harçlık vermeye başladık. Bu da çok kıymetli bir şey. Bunların hepsini, bilhassa 2014’ten itibaren bölümle daima, her kademede görüşerek yaptık.

Sonra çocuklarımızın iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmasıyla ilgili olarak bir süreci başlattık. Olağan bu tek taraflı bir ilgi değil.

Karşı taraftan da yani çocuklarımızı işbaşı eğitimine gönderdiğimiz işletmelerden de taleplerimiz var. Bir, istihdamla ilgili taleplerimiz var. Yani çocukların mezun olduktan sonra uygun şartlarda istihdamlarını sağlamamız lazım. İki, en çok hassas olduğumuz yer, vilayetlerde valilerin, ilçelerde kaymakamların denetiminde iş sıhhati ve iş güvenliği unsurları açısından iş yerlerinin tespiti ve protokol imzalanması. Hangi iş yerleriyle protokol imzalanacak, O denli her önüne gelen iş yeriyle protokol imzalamıyoruz. Hem bizim tarafı olduğumuz milletlerarası kontratlardaki iş sıhhati ve iş güvenliği ile ilgili prensipler hem Anayasamız, kanunlarımız. Bu çerçevede iş sıhhati ve iş güvenliği ile ilgili kamu otoriteleri ki Türkiye’de bu Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığının ilgi alanına giriyor, onların akredite ettiği, uygun bulduğu kriterlerde olan iş yerlerine çocukları gönderdik, bu da bizim için çok değerli bir hassasiyet.

Üçüncüsü, bu süreci başlattıktan sonra bizim iş sıhhati ve iş güvenliği açısından rutin denetim dönemlerimiz var. Her bir çocuğumuz işbaşı eğitimi için bir iş yerine gittiği vakit onun bir koordinatör öğretmeni var, bu koordinatör öğretmenimiz muhakkak aralıklarla, haftalık, 10 günlük, 15 günlük dönemlerle çocuğu iş yerinde ziyaret ediyor. Bizim zati aldığımız o iş sıhhati ve iş güvenliği açısından önlemlere uyulup uyulmadığını ve çocuğun branşıyla ilgili işte yetiştirilmek üzere eğitim alıp almadığını koordinatör öğretmenimiz denetim eder. Birebir vakitte işletmede mesleksel eğitim sürecini denetim etmek için çok yakın vakitte taşınabilir uygulama takip sistemini hayata geçirdik. Bu da bizim için kıymetli. Bu kapsamda, 2024 yılında öğrencilerimizin işletmede uygulamalı eğitim yaptığı 253 bin işletme denetlendi, 23 bin 252 işletmenin uygunsuz olduğu gerekçesiyle mukaveleleri feshedildi.

Yine tıpkı formda bu protokolleri yaptığımız işletmelere öncesinde iş sıhhati ve iş güvenliği eğitimleri veriyoruz.

Dolayısıyla mesleksel ve teknik eğitimle ilgili bu tipten önlemlerle süreci yürüttük. Akabinde şöyle bir durum karşımıza çıktı. Eski ismiyle çıraklık eğitim merkezleri, mecburî eğitimin 12 yıl olması sebebiyle kapanmış durumdaydı. Bu sefer tekrar 12 yıllık zarurî eğitimden taviz vermeden, 12 yıllık mecburî eğitim içerisinde çocuklarımızın işbaşı eğitimlerini daha ağır yaptıkları MESEM uygulamalarını başlattık. Mesleksel eğitim merkezlerini zarurî eğitimin bir modülüne dönüştürdük. Yani minimum kriterlerde bir ortaöğretim öğrencisinin alması gereken dersleri verip yanında daha ağır bir biçimde işletmede vakit geçirdiği bir programı başlattık. Bunların hepsi 2014, 2015 ve 2016’lı yıllarda. Her attığımız adımdan sonra, nasıl sonuç elde ettik diye kesimle kıymetlendirme yapıyorduk.

Sonra bir diğer bahis, birtakım branşları, birtakım alanları da Türkiye’nin insan kaynağı açısından farklı bir yere oturtuyoruz. Cumhurbaşkanlığı Strateji Başkanlığı, onların belirlediği birtakım branşlarda öğrencilere ek olarak teşvikler de ödemeye başladık. OSB’lerin içinde ve dışında açılan meslek liselerinde, özel meslek liselerindeki öğrencilere branşlara nazaran teşvik veriyoruz. Stratejik alanlarda orta eleman yetiştirmek konusunda bu türlü bir adım attık.

2023’te Milli Eğitim Bakanı olduktan sonra bütün vilayetlerde il istihdam heyetlerini etkin hale getirdik. Diyelim Bilecik’te ne cins bir işçiye gereksinim var, hangi sanayi, hangi dal gelişiyor, o konsey bize oradan kendi ili ile ilgili tanımlamasını veriyor, biz de meslek liselerimizi ona nazaran revize ediyoruz. Gördük ki çok farklı sektörel muhtaçlıklar ortaya çıkmış.

Bunların hepsini yine bir mevzuat formuna kavuşturarak 2024 yılı yaz aylarında Mesleksel ve Teknik Eğitim Siyaset Evrakı, Sayın Cumhurbaşkanımızın imzasıyla yayımlandı. Orada da yeni kimi adımlar attık. Bölge okulları kurduk. Bölüm içi ve kesime entegre okullar kurduk. Meslek liselerimizin tamamını bir daha gözden geçirdik. Hem gereksinim olmayan programları kapatalım hem de yeni gereksinimlere nazaran yeni programlar açalım, bu programları açarken de kesimle birlikte yapalım diye bir çalışmanın içerisine girdik.

Bununla bir arada diğer bir adım daha attık. Çocuklarımız, işletmelerde staja gidiyor, bir de bugün gezdiğimiz üzere okulların içerisinde atölyelerimiz var. O vakit o denli bir şey yapmamız lazım ki atölyelerimizin standartlarının öğrencilerimizin en âlâ biçimde eğitim alabileceği formda donanımlı hale gelmesi lazım. Buna önemli bir kaynak ayırdık.

Meslek liselerimizin atölye ve laboratuvarlarının yeni gereksinimlere nazaran reorganizasyonu ile ilgili bir adım attık. Hem iç kaynaklardan hem genel bütçeden hem de memleketler arası kaynaklardan şu an meslek liselerimizin atölye ve laboratuvarlarını önemli halde reorganize ediyoruz. Yeni aygıtlar, yeni laboratuvarlar, atölyenin muhtaçlık duyduğu donatım gereçleri almaya başladık. “Dijital İkiz” diye bir proje başlattık mesela. Şu an Türkiye’de 10 okulda uyguluyoruz. Geçtiğimiz aralık ayında Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımızla beraber tanıtımını yaptık. Mesela otomotiv bölümümüzdeki çocuklarımız. Artık çok fazla otomotiv markası var, çok farklı çalışan araçlar var. Bu araçların tamiratı, tamiri ile ilgili olarak hepsini görme imkanları yok. Atölyemizde ya da rastgele bir işletmede bütün modelleri görme ihtimali yok. Onu ne yapıyoruz artık? Sanal ortamda çocuklarımızın elektrikli ya da yakıt çeşidi farklı olan, çalışma mekaniği farklı olan, modeli farklı olan bütün araç çeşitlerini elektronik ortamda görebilecekleri bir sanal proje başlamış oldu. Yani çocuk açıyor, x model bir aracın, rastgele bir yılda üretilmiş bir aracın çalışma sistemine nazaran nasıl tamir edileceğini, neresine nasıl dokunuşlarda bulunulacağını bilgisayar ortamında görebiliyor. Simülatör üzere yani. Yanılgı yaparsa nasıl sonuçlanacağını da görüyor. Bu da atölyelerimizde yalnızca otomotiv için değil başka alanlar için de kullanacağımız yeni bir şey.

Biz bu ay önemli biçimde mesleksel ve teknik eğitime odaklanacağız. Bu hafta Antalya’da, mesleksel ve teknik eğitim öğrencilerimiz ortasında her yıl yaptığımız robot yarışının 18.’sini gerçekleştireceğiz. O da çocuklarımızın, öğretmenlerimizin heyecanla beklediği bir şey.

Meslek liseleri ile ilgili yeni çalışmalar ya da projeler hayata geçirilecek mi?

Biz şu an yanlışsız adımlar atarak mesleksel eğitimle ilgili yeni daha bir atılım gerçekleştiriyoruz.
Muhalefetin bu sorunlar üzerinden çok ağır tenkit yapmasının sebebi de burası. Her gittiğimiz yerde ticaret odaları, sanayi odaları bize bu hususlarda teşekkür ediyor. Gibisi okul teklifleriyle geliyorlar, program teklifleriyle geliyorlar. Mesleksel eğitimde geleceği yakalamak, değişen üretim gereksinimlerine karşılık vermek maksadıyla Siber Güvenlik, Yapay Zeka, Endüstriyel Kalite Denetim, Havacılık ve Uzay Teknolojisi ve Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanlarını açtık ve açmaya devam edeceğiz. Biz bunları konuşalım istiyoruz bu ay.

İşbaşı eğitimlerinin akabinde istihdama kazandırılan öğrenci sayıları ile ilgili amaçlarınıza ulaştınız mı? 2013’ten bu yana mesleksel eğitime ilgi ne durumda?

Uluslararası ortalamaları çabucak hemen yakalamış durumdayız. Şu anda en kalabalık ortaöğretim birimiz mesleksel ve teknik eğitim. Ortalama yaklaşık yüzde 41. Yani 100 öğrenciden 41’i meslek lisesine gidiyor. Bu yıl meslek lisesini tercih edenlerde o oran yüzde 43. Bu eğitim öğretim devrinde birinci sefer 9. sınıfa kayıt yaptıran 100 öğrenciden 43’ü meslek lisesine kayıt yaptırdı. Yani mesleksel ve teknik eğitime yönelim daima artıyor. Doğal mesleksel ve teknik eğitime yönelen çocuklarımızın hepsi direkt bölümde istihdam edilmiyor. Yükseköğretime de devam edenler var. Lakin kesim tarafından önemli biçimde bu öğrencilerimizin istihdamı yapılıyor. Bunu talepten görüyoruz. Önemli bir taleple karşı karşıyayız.
Bu yıl biliyorsunuz bölüm içi okulların sayısı 6’ya çıktı. Çok önemli biçimde talep var. Biz de biraz ince eleyip sık dokuyarak müsaade veriyoruz. Bu yeni bir model, 2025-2026 devrinde başlattık bunu.

Meslek liselerine yönelik algının daha olumlu bir noktaya taşınmasına yönelik çalışmalarınız var mı?

Şunu unutmayalım. Darbeler insanların ve toplumların zihinlerinde travmalara sebebiyet veriyor. Bu travmalar da o denli hemen atlatılmıyor. Toplumsal travmalarımız var. Bunların aşılması gerekiyor. Şu an hem imam hatip okulları için hem meslek liseleri için 28 Şubat öncesindeki noktaya gelmiş durumdayız. Ancak insanların hala bu bahiste tereddütleri var. Bence bizim çalışmalarımız kadar toplumun demokrasiye, insan haklarına, sivil siyasete sahip çıkma içgüdüsü de bu algının düzelmesi konusunda katkı sağlayacak.

Almanya eski Başbakanı Olaf Scholz, “Ülke olarak daha evvel mühendisler ülkesiydik, artık avukatlar ülkesine dönüştük” dedi. Yani dünyada bu türlü bir trend de var. Şu an orta elemana duyulan gereksinimi karşılayabilecek seviyede miyiz?

Biz orta eleman demiyoruz artık, aranan eleman diyoruz. Şu an biz kesimle birlikte bunu yetiştirmeye çalışıyoruz. En çok duyulmasını istediğim şey, dalın bu manada gereksinim duyduğu nitelikli elemanların branşlarını bizimle gelip paylaşırlarsa gereksinim duydukları yetkinlikteki bireyleri birlikte yetiştiririz. Ben bunu söylüyorum. TOBB’daki toplantılarda da vilayetleri ziyaret ettiğimde ticaret sanayi odalarıyla yaptığımız toplantılarda da bunları söylüyorum. Gelin birlikte yapalım. Biz bu programları yaparız, öğretim programlarını revize ederiz, çocukları yetiştiririz, okulu yaparız vs. Sizden bunun karşılığında istediğimiz şey çocuklarımızın hem istihdamında hem de iş yeri açmalarında kendilerine dayanak olun. Şu an bölümle oldukça işbirliği içerisindeyiz. Yüzde 43 sayısını kâfi görmüyorum lakin düzgün bir noktaya geldiğimizi söylemek istiyorum. Çabucak çabucak OECD standartlarındayız şu anda.

Vaktinde çocukların kabiliyetini keşfedebilen öğretmenler gerçek yönlendiriyorlar. Aşikâr bir yaştan sonra kabiliyetler keşfedilmeyince birden fazla vakit aslında meslek lisesine gitmemesi gerekenler meslek lisesine gidiyor, İrtibat Fakültesine gitmemesi gereken İrtibat Fakültesine gidiyor. Bu oranı yüzde 50 de yapsanız bunların ne kadarı sanki bu alanda kabiliyetli?

Tek başına ortaöğretim seviyesinde verilecek bir eğitimle bu sorun çözülür demiyoruz zati biz.
Herkes mesleksel ve teknik eğitime ait 28 Şubat travmasının yarattığı bu olumsuz algıdan hareketle, çocuğunun akademik eğitim almasını istiyor.
Mesleksel ve teknik eğitimle ilgili oluşan olumsuz havanın dağılması lazım. Onu daima birlikte dağıtacağız. Yavaş yavaş olacak bu. Bu mevzuda diğer projeler başlattık. Çocuklarımızın mesleksel yönelimleriyle ilgili TÜBİTAK’la ortak hazırladığımız “Mesleki Eğilim Belirleme Bataryası” projesi var. İçeriği şu, ortaokullardaki çocuklarımızın mesleksel eğilimleriyle ilgili testleri yapıyoruz. Bizim mesleksel eğilim testlerimiz ne olursa olsun, mahalle baskısı, toplumun beklentileri, aile beklentileri biraz öğrenciyi yönlendirebiliyor. Okullara gittiğimizde çocuklar “Aslında ben şunu istiyorum lakin annem, babam şöyle istiyor, ben şu liseye gitmek istiyorum lakin annem, babam şu liseye gitmemi istiyor.” diyebiliyor. Bunların hepsi bu toplumsal algı ile ilgili. Biz bunu yapıyoruz, velilere bunu söylüyoruz, artık takdir velilerin.
Tıpkı vakitte öğrencilerimizin erken yaşta ilgi ve yeteneklerini keşfetmelerini sağlamak hedefiyle 7. sınıf ve üzeri öğrenciler için zanaat atölyelerini ve meslek ortaokullarını açtık.

Son devirde üniversite tercihlerinde bile bu çeşit problemler yaşanıyor. Ailelerin yönlendirmesiyle seçtiği okulun dışındaki alanlarda hayatını sürdürmek isteyen öğrencilerin sayısının fazla olduğunu görüyoruz.

Çocuklar okumak istedikleri kısımları sanki kendi yeteneklerine uygun olduğu için mi tercih etmek istiyorlar yoksa toplumsal medya platformları, dizi platformları ve gibisi yerlerde yönlendirildikleri için mi? Mesela psikoloji okumak isteyen çok çocuk var. Sanki dizi dalından mi etkileniyorlar? Orada kimi mesleklere bir yönlendirme var üzere geliyor bana. Ben bu yönlendirme süreçlerinin çocuklarımızın meslek tercihlerini etkilemesinin gerçek bir şey olduğunu düşünmüyorum. Biz okullarda şunu yapmak istiyoruz, bahsettiğimiz TÜBİTAK’la ortak yürüttüğümüz proje ile çocuklarımızın mesleksel eğilimlerini görelim, rehberlik edelim. Veliler ortaöğretim tercihlerini buna nazaran yapsınlar. Olağan bizimki hukuken mecburî tutacağımız bir yönlendirme değil. Evet, bu testlerle yapıyoruz, şu anda başladı, uyguluyoruz. 8. sınıflarda rehber öğretmenlerimiz çocuklarımızı ortaöğretim kurumlarına yönlendiriyorlar. Fakat veli bunu ne kadar dikkate alacak, onu bilmiyoruz.

Devlet teşviki ya da özel kesim teşviki ile iş yeri sahibi olan meslek lisesi mezunlarının sayısı nedir?

Şu an yaklaşık 3400 meslek lisemiz var. Bunların hepsini birebir perspektifle gözden geçirdik, hepsi proje okul formatında, kesimle birlikte çalıştırıyoruz dersem yanlış olmaz. 3400 okuldan yaklaşık olarak 500’ünden mezun olan çocukların istihdamıyla ilgili sorunumuz yok. Onlar kesimde anında istihdam ediliyor. Zira kesimle bir arada yetiştiriyoruz. Ancak öteki okullarımızı da peyderpey bu biçimde dönüştürüyoruz.

MESEM’lerle ilgili muhalefetin “Bakanlık çocukları vefata gönderiyor” formunda tenkitleri oluyor. Bunlara yanıtınız ne olur?

Bu ithamı bize yöneltenlere motamot iade ediyorum. Biz 223 bin işletmeye öğrenci gönderiyoruz. Bunların her birisiyle ilgili, eğitim öğretim devrinin başında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenen iş sıhhati ve iş güvenliği kriterlerine uygun olup olmadığı açısından komitemiz kararını veriyor, uygundur diyor. Sonra oradaki şahıslara iş sıhhati ve iş güvenliği ile ilgili tekrar Çalışma Bakanlığının belirlediği eğitimler veriliyor. Sonra çocuğu gönderiyoruz, çocuğu gönderdikten sonra öğretmenimiz haftada bir kesinlikle oraya gidiyor, çocuğun çalıştığı yeri görüyor. Şikayet üzerine müfettişlerimiz gittiğinde kontrol yapıyorlar. Ya da iş sıhhati ve iş güvenliği ihmaliyle ilgili en küçük bir şikayet geldiğinde biz anında mukaveleyi feshediyoruz ve çocuğu göndermekten vazgeçiyoruz. Artık bu kadar ağır önlemlerimizi alıyoruz, buna karşın kazalar oluyor. Çok büyük işletmelerde de oldu küçük işletmelerde oluyor.
Kaza olma ihtimali var diye mesleksel eğitimden, çocuklarımızın kendini geliştirmesinden vazgeçelim demek, hakikat değil.
Çocuklarımız teorik olarak aldıkları eğitimin alanda bir karşılığı olmayınca nasıl o alanda yetişmiş olacaklar?
Bu çocuklar bizim çocuklarımız, biz bütün önlemleri alıyoruz lakin tüm bu önlemlere karşın maalesef bizi de çok üzen kazalar olabiliyor. Lakin muhalefetin tahlil önerisi de yok aslında.
23 bine yakın işletmenin bu yıl mukavelesini iptal ettik. Bunlara tekrar öğrenci vermiyoruz. İş sıhhati ve iş güvenliği önlemlerini almadığı için yahut da diğer tıp eksikliklerden ötürü o işletmeye artık öğrenci göndermiyoruz.

Aranan eleman olarak mesleksel eğitim alanların üretimde ve girişimcilik alanında bulunması için hangi çalışmaları yapıyorsunuz?

Biz sanayi odaları, ticaret odaları, MÜSİAD, TÜSİAD, vb. bunlarla protokol yaparken diyoruz ki sizin neye gereksiniminiz var, biz ona nazaran yetiştirelim. Siz de bu okullarımızdaki öğrencilerimizin hem staj eğitimlerini hem de istihdamlarını garanti altına alın diye onlarla konuşuyoruz.
Bizim genel müdürlüğümüzün bu mevzuda dalla yürüttüğü işler var. Teknik eleman, tekniker; iş yeri açma konusunda sağladığımız kolaylıklar var. Teşvikler de var. Gençlik ve Spor Bakanlığının, Aile Bakanlığının iş yeri açan gençlere verdiği teşvikler var. Sonuçta bizim Bakanlığımız eğitimle ilgili kısım. Arkadaşların beklentileri şu. Bütün her şeyi devlet yapsın, yetiştirsin, bize versin istiyor. Ben de diyorum ki o denli olmaz, siz ne veriyorsunuz? Siz buradan mezun olan çocukları istihdam için, takviye için, neler yapıyorsunuz? Onu da görmek lazım artık.

Öğretmenlerin yeni teknolojiye adaptasyonu için yapılan çalışmalar var mı?

Mesleksel ve teknik eğitimde öğretmen problemi, teknik eğitim fakülteleri kapatıldıktan sonra orada bir boşluk var. İkincisi, üniversitelerde bu cins eğitimi veren fakültelerden mezun olan şahısların kesimdeki yenilikleri, alandaki yenilikleri bilip bilmediklerini bilmiyoruz. Dalla bir arada yürüyoruz derken kastım buydu. Okullarımızdaki bütün bu yeniliklerde şayet öğretmenlerimizin alanlarıyla ilgili bir sorun varsa, bölümden yetişmiş eleman, mühendis ya da statüsüne uygun bireylerle destek ediyoruz. Yahut bölümle bir arada çalışarak öğretmenlerimizin daldaki yenilikleri takip etmeleri için hem ulusal hem milletlerarası fonlarla desteklenen projeler yürütüyoruz.
Ulusal Eğitim Akademilerini branş bazlı olarak dizayn ettik. Mesleksel ve teknik eğitim liselerimizde vazife yapacak branş öğretmenlerimiz için İstanbul Haydarpaşa’daki akademimiz buna odaklanmış durumda. Onu da dalla entegre bir biçimde yürütüyoruz.

Kentin gereksinimlerine nazaran mesleksel eğitimden bahsetmiştiniz. Hangi kente nazaran nasıl bir okul olacak?

İl İstihdam Kurulu diye bir konsey oluşturduk biz. Valinin yahut görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, işte İŞKUR müdürü, çalışma il müdürü vesaire toplanıyorlar ve diyorlar ki oradaki bölüm temsilcileri, biz mesela Bilecik’te seramik endüstrini geliştirmek istiyoruz. Dal olarak buraya odaklanacağız. Münasebetiyle o alanda yetişmiş bireye muhtaçlığımız var, biz meslek liselerimizi bu heyetin bizi yönlendireceği programlara nazaran revize ediyoruz. Orada mesela gereksinim olmayan bir programı kapatıyoruz, onun yerine seramik programı açıyoruz. Meslek liselerimizin tamamı bu perspektifle gözden geçiriliyor.

Tekin, Milli Eğitim Bakanlığı olarak eğitim diplomasisini ve OECD ile bağlantıları çok önemsediklerini, OECD’nin raporları ve tavsiyelerinin kendileri için her vakit referans kaynağı olduğunu söyledi. Bakan Tekin, 2024-2025 eğitim öğretim yılında yaptıkları düzenlemeyle müfredatı marifet odaklı bir formata kavuşturduklarını anlattı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2001 yılında AK Parti’yi kurarken Türkiye’nin eğitim öğretimde fiziki altyapıyla ilgili eksikliklerine dikkat çektiğini hatırlatan Bakan Tekin, “Derslik başına düşen öğrenci sayısı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı… Bu sayılar çok yüksekti. Ortadan geçen 20 yılı aşkın müddet içinde derslik sayısını 300 binlerden 750 binlere çıkardık. Öğretmen sayısını 500 binlerden 1 milyon 200 binlere çıkardık. Okullarımızın tamamında, 650 bin dersliğimizin tamamında şu anda etkileşimli tahtalar var, dünyanın en büyük eğitim içerik portallerinden birine erişim imkanı var.” diye konuştu.

Tekin, Bakanlıkta 2013 yılından itibaren beş buçuk yıl müsteşarlık yaptığını hatırlatarak bu müddet içinde altyapıya dönük çalışmalara ek olarak marifet odaklı bir programa geçilmesi için çok önemli bir efor sarf ettiklerini ve geçen yıl bunu temin ettiklerini tabir etti.

“Birçok ülke, deneyimlerimizi transfer etmek için bizimle irtibata geçiyor”

Mesleki eğitimle ilgili çalışmalara da işaret eden Tekin, ülkelerin ulusal gelirleri ile mesleksel ve teknik eğitimde verilen maharet odaklı eğitim ortasındaki korelasyonu çok yakından takip etiklerini kaydetti. 2013’ten itibaren mesleksel ve teknik eğitimi hem nicel göstergeler prestijiyle tercih edilen bir alan haline dönüştürmeye çalıştıklarını hem de Türkiye’nin bürokratik yapısı içinde değerli teşvikleri bu alana yönelik uygulamaya başladıklarını anlatan Tekin, şu değerlendirmelerde bulundu.

“Bütün bunları yaparken de işbaşı eğitimlerine, yani çocuklarımızın işletmelerde mesleksel alanla ilgili marifet eğitimlerine odaklandık. Şu an Türkiye’de, kendine mahsus değişik bir model uygulamaya girmiş oldu ve bu, kamuoyu tarafından da önemli halde beğenilmeye başlandı. Mesleksel eğitim alan çocuklarımızın hem saha hünerleri hem de akademik eğitimleri paralel bir biçimde yürümüş oluyor. Birçok ülke Türkiye’nin bu husustaki deneyimlerini transfer etmek üzere bizimle irtibata geçiyor. Biz de bu mevzuda çok iş birliğine açık bir tavır sergiliyoruz.”

Mesleksel ve teknik eğitimin başlangıçta sağlıklı verilmesi ve hayat uzunluğu devam ettirilmesinin çok kritik bir yaklaşım olduğunu vurgulayan Bakan Tekin, “Biz mesleki teknik eğitimin hem mecburî eğitim çağında verilmesi için gayret sarf ediyoruz hem de hayat uzunluğu öğrenme kapsamındaki modüllerimizi yeni gelişmelere nazaran daha cazibeli ve daha cazip hale getirmek üzere çok devasa bir yükün altına girdik.” dedi.

Mesleksel eğitimin cazip hale getirilmesi konusunun global bir sorun olduğunu kaydeden Tekin, bu mevzuda OECD üzere güçlü yapılarla birlikte çalışmanın tüm ülkelere güç vereceğini söyledi.

Cormann: “Türkiye gerçek tarafta eğilim gösteren az sayıdaki ülkeden biri”

OECD Genel Sekreteri Cormann da örgütün Türkiye ile olan etkileşimine büyük paha verdiğini tabir etti. Bilhassa eğitim siyaseti alınanda bu bağlantıların kendileri için kıymetli olduğunu söyleyen Cormann, “PISA sonuçlarının bize söylediği şey, son on yılda Türkiye’nin yanlışsız istikamette eğilim gösteren az sayıdaki ülkeden biri olduğudur. Bir sonraki PISA için gelen bilgilerin Türkiye’deki bu olumlu eğilimin devam ettiğini gösterdiğini görüyoruz.” biçiminde konuştu.

Eğitimin verimliliği artırmanın ve münasebetiyle gelirleri ve ömür standartlarını güzelleştirmenin en yeterli yollarından biri olduğuna işaret eden Cormann, “Ancak bu, olumlu değişimin tesirini göstermesinin uzun vakit aldığı bir siyaset alanıdır ama Türkiye’nin bir müddettir olumlu bir yörüngede olduğunu görmek çok hoş.” dedi.

OECD Eğitim Yöneticisi Schleicher: “Mesleki eğitimde iş birliğimizi geliştirmek istiyoruz”

Görüşmeye katılan OECD Eğitim Yöneticisi Andreas Schleicher de eğitim alanındaki başarılarından ötürü Bakan Tekin’i kutladı. Finansal okuryazarlık konusuna özel bir kıymet verdiklerini tabir eden Schleicher, gençlerin matematiksel bilgilerini finansal bir bağlamda ne kadar uygun uygulayabildiklerini kıymetlendirmek açısından bunun ehemmiyet taşıdığını söyledi. Schleicher, bu konunun Milli Eğitim Bakanlığı ile OECD arasındaki iş birliklerinin güzel bir uzantısı olacağını lisana getirdi.

Bugün “Küresel Mesleksel ve Teknik Eğitim” teşebbüsünü başlatacaklarını kaydeden Schleicher, “Ülkeleri mesleksel eğitim etrafında bir ortaya getirdiğimiz, global standartlar oluşturduğumuz, sistemleri birbirleriyle daha uyumlu hale getirdiğimiz ve ortak bir lisan yarattığımız bir teşebbüs… Türkiye’nin bu alana yaptığı yatırımlar göz önüne alındığında, bunun iş birliğimizi genişletmek için olağanüstü bir alan olacağını düşünüyorum.” dedi.

Görüşmeye Ulusal Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten ve Bakanlık bürokratları da katıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ileterek konuşmasına başlayan İstanbul Valisi Davut Gül, “Cumhurbaşkanımızın liderliğinde İstanbul’da sizlerle birlikte her mahallede hoş işler yapmaya çaba ediyoruz. Aslında İstanbul’da yapılanları en yeterli muhtarlarımız biliyor. Zira işin sıkıntısını çeken sizlersiniz. Sorunlu devri de yaşıyorsunuz. Vatandaşlarımızdaki o rahatlığı da birinci görenler sizlersiniz. Yapılanları biliyorsunuz. Bundan sonra inşallah sizlerle birlikte şöyle bir buçuk sene içerisinde bilemediniz iki sene içerisinde birkaç tane proje uygulayacağız. Bu sayacağım projelerde mahallenin muhtaçlığı varsa ve uygun arsa varsa çabucak bu ay içerisinde başlayacağız ve kimilerini çelik konstrüksiyondan yıl içinde bitireceğiz. Kimilerini gelecek seneye sarkarsa gelecek sene içinde bitireceğiz. Ne yapacağız? 100 tane kreş yapacağız. Aile ve toplumsal hizmetler bakanlığımıza teslim edeceğiz. Hasebiyle da 6 aylık çocuklar 6 aylıktan sonra 3 yaşına kadar, 4 yaşına kadar kalabileceği yerler olmuş olacak. Ne işe yarayacak? Yeni yavrularımızın, yeni doğum yapan hanımefendilerin iş hayatına atılırken çocuklarını bırakabilecekleri yerlere muhtaçlık var” dedi.

Kreşlerin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından işletileceğini belirten Vali Gül, “İstanbul’umuzda hizmet sunmak değerli lakin ekonomik olarak alım gücünün yetebileceği halde sunmak daha kıymetli. Buraları adeta parasız sembolik fiyatlarla Aile Bakanlığımız işletecek. İkincisi anaokulları yapacağız 100 tane. Muhtaçlık olan her mahallede çabucak yapmaya başlayacağız. Üçüncüsü, 4-6 yaş Kur’an kursu yapacağız. 4-6 yaş Kur’an kursunu en güzel muhtarlarımız bilir aslında. Diyanetin anaokulu. Bu üçüne baktığınızda şu manaya geliyor. Aile Bakanlığımız kreşleri işletecek. Ulusal Eğitim Bakanlığımız anaokullarını işletecek. Müftülüklerimiz de 4-6 yaş Kuran kurslarını işletecek. Bunun dışında çocuklarımızın, gençlerimizin berbat alışkanlıklara bulaşmaması için, hami önleyici önlemler almak için kapalı spor salonları yapmak istiyoruz. Bunların yalnızca ismi kapalı. 7/24 hemşehrilerimizin hizmetinde olan mahalle ölçeğinde kullanacağımız spor salonları olacak. 100 tane yapmayı planlıyoruz. Ek olarak 100 tane halı saha yapmayı planlıyoruz. Yani 100 tane halı saha, 100 tane kapalı spor salonu, 100 tane kreş, 100 tane anaokulu, 100 tane 4-6 yaş Kuran kursu yapacağız. Bunlara ilaveten ödev konutlarımız var. Şu an sayısı yaklaşık olarak 250. Bunların sayısını da birinci etapta 500’e çıkartmak istiyoruz. Aslında baktığınızda her biri mahalle ölçeğinde, okul ölçeğinde sizlerle birlikte çalışacağımız, sizlerle birlikte değerlendireceğimiz yatırımlar. Buralarda sizden istirhamımız gereksinim varsa, arsa varsa kesinlikle Kaymakamımıza bildirin. Biz bunları olabildiğince seri halde yapıp milletimizin hizmetine sunmak istiyoruz. İnşallah sizlerle birlikte sizlerin bu periyodunda hemşehrilerimiz diyecekler ki ‘Bizim mahallemiz şu muhtarımız devrinde tarihinin en hoş hizmetlerini aldı’ Biz isteyeceğiz. Allah nasip edecek ve inşallah bunların sonucunu daima birlikte göreceğiz” diye konuştu.

Kanun teklifiyle, Gelir Vergisi Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, Darülaceze’ye yapılacak besin, paklık, giyecek ve yakacak bağışları ile öteki bağış ve yardımlar gelir vergisi istisnası kapsamına alınacak.

Devlet Memurları Kanunu’nda yapılan değişiklikle, bayan memura verilecek fiyatlı doğum sonrası müsaade müddeti 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak, sıhhat durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen bayan memurun, isteği halinde doğumdan evvelki müsaade müddetinden doğum sonrasına aktarabileceği müddet bir hafta artırılacak.

Düzenlemeye nazaran, bayan memura doğumdan evvel 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta müddetle analık müsaadesi verilecek. Lakin beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sıhhat durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen bayan memur, isteği halinde doğumdan evvelki 2 haftaya kadar kurumunda çalışabilecek.

Devlet memurlarının gözetici aile olmaya teşvik edilmesi, kollayıcı aile sayısının artmasıyla daha fazla çocuğun aile yanında bakımının sağlanması, kollayıcı aileliğin çocuk muhafaza sistemindeki yerinin güçlendirilmesi ve esirgeyici aile ile çocuğun birbirine alışma sürecine takviye olunması hedefiyle bir yahut daha fazla çocuğa eşiyle birlikte yahut münferit olarak gözetici aile olan memura, çocuğun kollayıcı aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün müsaade verilecek.

Hami ailelerin isteğe bağlı sigorta prim ödemeleri

65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle yersiz yapılan ödemelerin iadesinde yasal faizin temel alınması öngörülüyor.

Kanun’a nazaran aylığa hak kazanmak üzere düzenlenen evrakların gerçeğe uymadığı tespit edildiği takdirde, ödenen aylıklar ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiziyle hesaplanacak fiyatıyla birlikte geri alınacak, dokümanları düzenleyen ve kullananlar hakkında ayrıyeten genel kararlara nazaran ceza kovuşturması yapılacak.

Sosyal Hizmetler Kanunu’na “İhtisaslaştırılmış Çocuk Konutları Sitesi”, “Çocuk Konutları Sitesi”, “Çocuk Müdafaa Birinci Müdahale ve Kıymetlendirme Merkezi”, “İhtisaslaşma”, “Sosyal ve Ekonomik Destek”, “Koruyucu Aile”, “Merkezi İzleme Sistemi” tarifleri ekleniyor.

Devlet muhafazasındaki çocukların aile ortamında büyümelerini sağlamak, ferdî gelişimlerini desteklemek ve topluma sağlıklı bireyler olarak kazandırılmalarını temin etmek açısından büyük ehemmiyet taşıyan esirgeyici aile toplumsal hizmet modeline daha fazla ailenin iştirakinin teşvik edilmesi için toplumsal garantisi olmayan hami ailelerin toplumsal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigorta prim ödemelerinin yapılması emeliyle Toplumsal Hizmetler Kanunu’nda değişiklik yapılıyor.

Buna nazaran, hami aile mukavelesi devam eden esirgeyici ailelerde eşlerden birinin, sigortalı olarak ay içerisinde 30 günden az çalışması ya da tam gün çalışmaması sebebiyle, isteğe bağlı sigortalı olanlar hariç olmak üzere, toplumsal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigortalılık yahut iştirakçilik kapsamında ödediği primin, Toplumsal Sigortalar ve Genel Sıhhat Sigortası Kanunu’nun ilgili kararı uyarınca belirlenen prime temel çıkar günlük alt hududu üzerinden hesaplanacak fiyatı, ödeme evrakının ibrazı halinde aylık ödemelere ek edilerek karşılanacak. Bu karar kapsamında ödeme yapılan şahısların eşlerinin vefatı halinde de isteğe bağlı sigorta primlerinin karşılanmasına devam edilecek.

Çocukların ailesi yahut yakını yanında bakımı ve desteklenmesi

Kanun’a “Sosyal ve Ekonomik Destek” başlıklı karar ekleniyor. Buna nazaran, çocukların kuruluş bakımına alınmaksızın ailesi yahut yakını yanında bakımı ve desteklenmesi gayesiyle esirgeyici ve önleyici çalışmalar yapılacak. Muhtaçlık duyulması halinde toplumsal ve ekonomik meselelerin çözümlenmesine yönelik bölgesel koşullar dikkate alınarak toplumsal ve ekonomik takviye sağlanacak.

Korunma kararı yahut bakım önlemi kararı, reşit olması nedeniyle sona eren şahıslar ile toplumsal ve ekonomik dayanak hizmetinden yararlanırken reşit olan ve aralık vermeksizin örgün yüksek tahsil programlarına devam eden gençler ise toplumsal ve ekonomik takviyeden 25 yaşını tamamlayana kadar yararlandırılabilecek.

Sosyal ve ekonomik dayanaktan yararlanacakların tespiti, verilecek toplumsal takviyeler ile süreksiz ve periyodik ekonomik dayanaktan faydalananlara yapılacak ödemelere ve ödemelerin mühletlerine ait metot ve asıllar Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Türk Medeni Kanunu kararlarına nazaran çocuğa bakmakla yükümlü olan kimsenin yönetmelikte belirlenen koşulları taşımadığı halde etkin bir aksiyonuyla bundan haksız bir biçimde yararlandığının Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığınca tespit edilmesi halinde, devletçe ödenen meblağın tahsili için ilgililere rücu edilecek.

İlgili kararlar uyarınca, kapatılmasına karar verilen yatılı kuruluşlarda, muhtaçlık duyulması halinde bakım faaliyetlerinin aksamaması ve hizmetin devamlılığını sağlamak üzere merkezin olağan idari, mali, tüzel, mesleksel ve başka tüm işleri valilikçe yürütülecek. Bu yetki çerçevesinde öbür bir kuruluşa nakli çabucak yapılamayan şahıslara, durumlarına uygun bir kuruluşa yerleştirilinceye kadar ve azami 6 ay mühletle hizmet sunulmasına devam edilecek. Bu süreçte Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına bağlı yatılı kuruluşlarda vazife yapan işçi süreksiz olarak görevlendirilebilecek.

Gerçek kişi yahut özel hukuk hukuksal şahıslarına ilişkin toplumsal hizmet kuruluşlarının kurucu yahut sorumlu müdürü hakkında, “kurucu veya sorumlu müdürün kuruluşta hizmet verilen şahıslara yönelik tehdit yahut baskı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren fizikî, cinsel, tıbbi, ruhsal yahut ekonomik açıdan ziyan veren aksiyonlardan ötürü cezalandırılmasına karar verilmiş olması” formunda belirtilen aksiyonlardan ötürü isimli kovuşturma açılması halinde kovuşturma sonuçlanıncaya kadar valilikçe bu düzenleme kapsamında belirtilen önlemlerin alınmasına karar verilebilecek.

Devlet müdafaası altında yetişen gençlerin istihdamına yönelik düzenleme

Kanun teklifiyle, devlet müdafaası altında yetişen gençlerin istihdamı için aranan kurallar somut hale getiriliyor.

Buna nazaran, devlet muhafazası altında yetişen gençlerin karar kapsamında sağlanan istihdam hakkından yararlanması için “hakkında korunma kararı veya Çocuk Koruma Kanunu uyarınca bakım önlemi kararı alınmış olması, korunma kararı yahut bakım önlemi kararı devam ederken fasılalı olarak geçen yararlanma müddetleri dahil en az 5 yıl kuruluş bakımı yahut kollayıcı aile toplumsal hizmet modellerinden fiilen yararlanması ve reşit olduğu tarih prestijiyle fiilen yararlanmaya devam ediyor olması, korunma, bakım önlem kararı yahut Kanun’un ilgili kararında belirtilen himaye onayının sona erdiği tarih prestijiyle Türk vatandaşı olması, 14 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da esirgeyici aile yanından hizmet aldığı mühlet boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla müsaadesiz ayrılmamış olması, en az ortaöğretim mezunu olması, 18 yaşın doldurulduğu ve korunma, bakım önlem kararı yahut himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde Bakanlığa müracaat yapmış olması ve müracaat tarihi prestijiyle 30 yaşından gün almamış olması” kurallarının tamamını taşınması gerekecek.

Düzenlemeyle, kelam konusu kaideler kapsamında, hak sahibi olanların işe yerleştirilmeleri için izlenecek tarz ve asıllar da belirleniyor.

Buna nazaran, kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun dolu takım ve konumları toplamının binde biri, bu karar kapsamında istihdam edilecekler için ayrılacak ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilecek. Dolu takım ve durum toplamı binden az olan kamu kurum ve kuruluşlarına, talep edilmesi durumunda yerleştirme yapılacak. Hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından onaylananların merkezi yerleştirme süreçleri merkezi imtihan sonuçlarına nazaran gerçekleştirilecek.

Yerleştirme yapılacak takım ve konum sayısı 2 Sayılı Genel Takım ve Yöntemi Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne tabi kurumların dolu memur takımları ile kontratlı işçi durumları ve personel takım sayılarının toplamının binde biri olacak. Toplam takım ve konum sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki datalar temel alınacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından bu hüküm kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam takım sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilecek.

Öğretmenlik alanları için Ulusal Eğitim Bakanlığınca belirlenen yükseköğretim programlarından mezun olanlar Öğretmenlik Mesleği Kanunu kararları uyarınca istihdam edilecek. Ulusal Eğitim Akademisi ile ilişikleri disiplin soruşturması dışında bir sebeple kesilenler memur unvanlı takımlara atanacak. Kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi halinde Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığınca belirlenecek tarz ve asıllar dahilinde resen yerleştirme yapılacak.

Hak sahipleri bu karar kapsamındaki istihdam hakkından sadece bir sefer faydalanabilecek. Hak sahiplerinden rastgele bir kamu kurum ve kuruluşuna yerleştirilip atama onayı alınanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin takım ve durumlara her ne surette olursa olsun atananlar ve Öğretmenlik Mesleği Kanunu’na nazaran hazırlık eğitimine alınanlar bu kararda verilen hakkı kullanmış sayılacak. Tahsil seviyesinin vazifeye başlama sonrasında değişmesi genel kararlar dışında bir atama yahut unvan değişikliğine hak teşkil etmeyecek.

Kamu kurum ve kuruluşları, bu kararda belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilenlerin atama süreçlerinin sonucunu, rastgele bir nedenle işten ayrılan çalışana ait belirlenecek bilgileri ve hala çalışmakta olanların bilgilerini yönetmelikte belirlenecek vakit içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu Kuruma bildirecek. Genel Takım ve Yordamı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamı dışında kalan kurumların da bu karar kapsamında istihdamla yükümlü oldukları takım ve durumları Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına bildirmeleri gerekecek. Lakin bu kurumlara yapılacak yerleştirmelerde ilgili kurumların talep ettikleri takım ve statüler temel alınacak.

Öğrenim durumlarına bakılmaksızın karar kapsamına giren şahısların özel bölümde çalıştırılmaları halinde, Toplumsal Sigortalar ve Genel Sıhhat Sigortası Kanunu’nun ilgili kararlarına nazaran ödenmesi gereken ve belirlenen prime temel çıkar alt hududu üzerinden hesaplanan malullük, yaşlılık ve vefat sigortası primi, kısa vadeli sigorta kolları primi ve genel sıhhat sigortası primi, sigortalı ve patron payı primlerinin tamamı ile İşsizlik Sigortası Kanunu’na nazaran ödenmesi gereken işsizlik sigortası primi, sigortalı ve patron payının tamamı sigortalının işe giriş tarihinden itibaren 5 yıl müddet ile Hazine tarafından karşılanacak.

Bu kapsamda sağlanan prim teşvikinden patronlar yararlanacak ve Hazine tarafından patrona sağlanan sigortalı primi payı teşviki meblağının sigortalıya ödenmesi patrondan talep edilemeyecek. Bu kapsamdaki teşvikten faydalanabilmek için Toplumsal Güvenlik Kurumuna verilmesi gereken aylık prim ve hizmet dokümanlarının yasal müddeti içinde verilmesi ve Hazine tarafından karşılanmayan primlerin yasal müddeti içinde ödenmesi gerekecek.

İşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve kontrolüne, yerleştirme yapılacak takım ve durumların belirlenmesine, merkezi imtihan ve yerleştirme süreçlerine ait yordam ve asılları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkili olacak.

Merkezi İzleme Sistemi’ne bağlı kamera sistemleriyle elde edilen veriler

Kanun’da yapılan değişiklikle, Anayasal unsurlar gözetilerek, yatılı toplumsal hizmet kuruluşlarında sunulan toplumsal hizmet kalitesinin artırılması, bireylerin ve kuruluşların güvenliğinin sağlanması, bireylerin uygun olma halinin temini, acil durumlara süratli ve tesirli bir halde müdahale edilmesi ve cürüm işlenmesinin önlenmesi maksadıyla yazılım dayanaklı kamera sistemleri kurulacak.

Yatılı toplumsal hizmet kuruluşlarında sunulan hizmetlerin kalite ve verimliliğinin artırılması, özel ihtiyaçlı bireylerin gereksinimlerinin tespit edilmesi, cürüm işlenmesinin önlenmesi ve acil durumlarda erken müdahalenin sağlanması emeliyle Merkezi İzleme Sistemi’ne bağlı yazılım dayanaklı kamera sistemlerinden yararlanılacak.

Bu çerçevede elde edilecek ferdî datalar isimli yahut idari soruşturmaya temel teşkil etmemesi halinde, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuatında gösterilen adap çerçevesinde, kayıt tarihinden 2 yıl geçtikten sonra silinecek. Bu datalar mahkeme kararı olmaksızın hiçbir kurum, kuruluş yahut kişi ile paylaşılamayacak. Fakat kamu hizmetlerinin kalite ve verimliliğinin artırılması ile plan ve siyaset geliştirilebilmesi gayesiyle bu bilgilerden anonim hale getirilmek suretiyle yararlanılabilecek.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığına sunulan Sosyal Hizmetler Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile Toplumsal Hizmetler Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor.

Buna nazaran, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, bu düzenleme ile öbür kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Bakanlığa verilmiş olan misyonları kapsamında sunulan hizmetlerden yararlanacak kişi ve hanelerin tespiti, ulusal siyaset ve stratejilerin oluşturulması ve toplumsal yardımlardan yararlanacak şahısların objektif ölçütlere nazaran belirlenmesinde kullanılmak üzere müracaat mevzusuyla ilgili olmak kaydıyla, toplumsal yardım yahut toplumsal hizmet müracaatında bulunan ya da halihazırda bu yardım ve hizmetlerden yararlanan bireyler ile bu bireylerin hanelerine ilişkin taşınır, taşınmaz, toplumsal güvenlik, toplumsal yardım, sıhhat, gelir, sarfiyat, varlık, nüfus ve mali durumlarına ait her türlü bilgi ve bilgiyi gerçek ve hukukî şahıslardan talep edebilecek.

Söz konusu bilgi ve bilgiler, genel idare kapsamındaki kamu yönetimleri ile kamu hukuksal kişiliğini haiz kurumlar ve sermayesinin yarısından fazlası direkt doğruya yahut dolaylı olarak bu kurum ve kuruluşlara ilişkin iştirakler ile kamu hizmeti sunan başka hükmî bireylerden de direkt istenebilecek.

Bakanlık, bu kapsamda data ve bilgilerin temin edilmesi, işlenmesi ve kaydedilmesi dahil bunlara ait her türlü süreci elektronik ortamda yapabilecek ve bunları arşivleyebilecek. Bu data ve bilgiler, kullanıma açık hale gelmesi ya da Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca belirlenen kaidelerin gerçekleşmesi halinde imha edilecek. Bu kararın uygulanmasına ait yöntem ve asılları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkili olacak.

Kanun’da yapılan değişiklikle bayan konukevi hizmetinden yararlanan ve geliri bulunmayan yahut meslek elemanının görüşü ve kıymetlendirme komitesinin kararına nazaran kâfi geliri olmadığı bedellendirilen bayanlara ve çocuklara, Ailenin Korunması ve Bayana Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında süreksiz maddi yardım yapılmasına karar verilmemiş olması halinde, Ailenin Korunması ve Bayana Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’da belirtilen orana nazaran hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık verilecek.

Konukevinde kalan bayanların beraberindeki tahsil gören çocukları ile çeşitli nedenlerle tahsiline devam etmeyen ve fiyatlı olarak bir işyerinde çalışmayan çocuklarına, Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına bağlı çocuk bakım kuruluşlarında kalan çocuklara verilen ölçü kadar hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık verilecek. Bu kararın uygulanmasına ait yöntem ve asıllar Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek.

Geçiş hükümleri

Sosyal Hizmetler Kanunu’nda yapılan değişiklikler nedeniyle hak kaybı oluşmasının ve mağduriyet yaşanmasının önlenmesi için geçiş sürecine ait düzenleme yapılıyor. Buna nazaran, isteğe bağlı sigorta ödemelerine yönelik yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden evvel gerçekleştirilen isteğe bağlı sigorta ile toplumsal ekonomik dayanak bedelleri talep edilmeyecek.

Korunma kararı veya Çocuk Koruma Kanunu uyarınca bakım önlemi kararı alınmış olanlara ilgili düzenlemede 5 yıl olarak düzenlenen müddet kuralı, bu kararın yürürlüğe girdiği tarihte 16 yaşını doldurmuş olanlar için 2 yıl, 15 yaşını doldurmuş olanlar için 3 yıl, 14 yaşını doldurmuş olanlar için 4 yıl biçiminde uygulanacak.

Değişikliğin yürürlüğe girmesinden evvel hak sahibi olanlardan daha evvel istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu kararın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 ay içerisinde Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına başvurmaları halinde kelam konusu istihdam hakkından yararlanabilecek. Bu şahısların işe yerleştirilmeleri, karar değiştirilmeden evvelki metot ve temellere nazaran yapılacak.

Düzenlemenin “14 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da gözetici aile yanından hizmet aldığı mühlet boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla müsaadesiz ayrılmamış olmak” koşulundaki müddetin hesabında kararın yürürlük tarihinden evvelki müddetler dikkate alınmayacak.

Toplu taşıma hizmeti veren işletmecilere gelir desteği

Teklifle, Katma Bedel Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, Darülaceze’ye yapılacak besin, paklık, giyecek ve yakacak bağışları ile öteki bağış ve yardımlar Katma Bedel Vergisi’nden istisna tutulacak.

Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’da yapılan değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, ilgili fıkra kararları kapsamında hizmet verecek toplu taşıma araçları, toplu taşıma hizmetlerinin kapsamı ile bu hizmetlerden fiyatsız ve indirimli yararlanmaya ait metot ve asıllar, Hazine ve Maliye, İçişleri, Çalışma ve Toplumsal Güvenlik ile Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının görüşleri alınarak Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Aile ve Toplumsal Hizmetler bakanlıklarınca ortaklaşa çıkarılan yönetmelikle düzenlenecek.

İlgili kararlar kapsamında, belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ilişkin kent içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracı ile özel deniz ulaşımı aracı için bunların işletmecilerine, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulan ödenekten ilgili belediyeler aracılığıyla her ay gelir takviyesi ödemesi yapılacak.

Yapılacak aylık gelir dayanağı ödemesini yıllık olarak belirlemeye, bu fiyatı faaliyette bulunulan yere ve/veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ilişkin kent içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracını taşıma kapasitesine nazaran farklılaştırmaya ve yapılacak ödemeye ait başka temel ve metotlar Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Hazine ve Maliye bakanlıklarınca ortaklaşa belirlenecek.

Çocuk Muhafaza Kanunu’nda düzenleme

Teklifle, İş Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, bayan çalışanın doğum sonrası fiyatlı müsaade mühleti 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak. Böylelikle bayan personel doğumdan evvel 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta fiyatlı müsaadeli olacak. Lakin sıhhat durumu uygun olduğu takdirde, hekimin onayı ile bayan personelin talep etmesi halinde doğumdan evvel çalışabileceği mühlet 3 haftadan 2 haftaya düşürülecek.

Bir yahut daha fazla çocuğa eşiyle birlikte yahut münferit olarak esirgeyici aile olan personele, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün fiyatsız müsaade verilecek.

Kadın çalışana, isteği halinde, 24 haftalık, çoğul gebelik halinde ise 26 haftalık müddetin tamamlanmasının akabinde fiyatsız müsaade verilecek.

Kanun’da yapılan değişiklikle, emekçiye eşinin doğum yapması halinde verilen fiyatlı müsaade mühleti 5 günden 10 güne çıkarılacak.

Çocuk Muhafaza Kanunu’na eklenen karara nazaran, cinsel taarruz, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel alaka, uyuşturucu yahut uyarıcı unsur imal ve ticareti, uyuşturucu yahut uyarıcı unsur kullanılmasını kolaylaştırma, müstehcenlik, fuhuş, insan ticareti, taammüden öldürme cürümlerinden haklarında isimli sicil ve arşiv kayıtlarında mutlaklaşmış mahkumiyet kararı bulunanlar, kamuya, özel dala yahut sivil toplum kuruluşlarına ilişkin her ne isimle olursa olsun çocukların ağır olarak bulunduğu çocuk hizmet üniteleri, isimli görüşme odaları, eğitim kuruluşları, çocuk aktiflik ve oyun konutları, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeleri ve salonları, e-oyun yerleri, çocuk spor okulu, vücut eğitimi ve spor tesisleri olarak işletilen iş yerlerini şahsen işletemeyecek, bu iş yerlerinde çalıştırılamayacak ve rastgele bir sıfatla fiilen bu iş yerlerinde vazife alamayacak.

Bu kapsama giren şahıslara birebir kararda belirtilen iş yerlerinin açılması yahut işletilmesi için müsaade ve ruhsat verilmeyecek. Kelam konusu iş yerlerinin bu kapsamdaki bireylerce işletildiğinin tespit edilmesi halinde bu bireylere iş yerinin periyodu için 6 ay mühlet tanınacak ve bu müddette kişi iş yerini fiilen işletemeyecek. Bu mühlet içinde zaman süreci yapılmadığı takdirde verilen müsaade ve ruhsatlar, bunları veren kamu kurum ve kuruluşları tarafından iptal edilecek.

Bu kapsamdaki iş yerlerinde çalışanlar, isimli sicil ve arşiv bilgilerine dayanılarak oluşturulan bu iş yerlerinde çalışabileceğini gösterir resmi belgeyi 6 ayda bir patrona ibraz etmek zorunda olacak.

Hükme ters olarak personel çalıştıran şahsa, mahallin mülki yönetim amiri tarafından düzenlemeye alışılmamış olarak çalıştırdığı her bir kişi başına brüt taban fiyatın 3 katı fiyatında idari para cezası verilecek. Tersliğin cezanın bildiriminden itibaren 1 ay içinde giderilmediğinin tespiti halinde, karara karşıt olarak çalıştırılan her bir kişi başına brüt taban fiyatın 7 katı meblağında idari para cezası kesilecek. Bu cezanın bildirisinden itibaren bir ay içinde tersliğin hala giderilmemiş olması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen müsaade ve ruhsatlar iptal edilecek. Düzenlemenin uygulanmasına ait yordam ve temeller, Adalet ile Aile ve Toplumsal Hizmetler bakanlıklarınca ortaklaşa belirlenecek.

Fiyatlı doğum müsaadesine yönelik başka düzenlemeler

Kanun teklifiyle Toplumsal Sigortalar ve Genel Sıhhat Sigortası Kanunu’nda değişiklik yapılıyor. Buna nazaran, hizmet akdi ile bir yahut birden fazla patron tarafından çalıştırılan, köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi ismine ve hesabına bağımsız çalışanlardan sigortalı bayanın yahut sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşinin, kendi çalışmalarından ötürü gelir yahut aylık alan bayanın ya da gelir yahut aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşinin gebeliğinin başladığı tarihten itibaren doğumdan sonra gebelik ve analık haliyle ilgili rahatsızlık ve engellilik hallerinin analık hali kabul edilmesinde mühlet 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak.

Kanun’da yapılan öteki bir değişikliğe nazaran ise hizmet akdi ile bir yahut birden fazla patron tarafından çalıştırılan, köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi ismine ve hesabına bağımsız çalışan muhtarlar ile ticari kar yahut hür meslek çıkarı nedeniyle gerçek yahut kolay adapta gelir vergisi mükellefi olan, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olan, ziraî faaliyette bulunan sigortalı bayanın analığı halinde, doğumdan evvelki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması koşuluyla, doğumdan evvelki 8 ve sonraki 16 haftalık müddette, çoğul gebelik halinde ise doğumdan evvelki 8 haftalık müddete 2 haftalık mühlet eklenerek çalışmadığı her gün için süreksiz iş göremezlik ödeneği verilecek.

Bu kapsamdaki sigortalı bayanın erken doğum yapması halinde doğumdan evvel kullanamadığı çalıştırılamayacak mühletler ile isteği ve tabibin onayıyla doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışma mühleti 2 hafta kalıncaya kadar biçiminde değiştirilecek.

AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan ve TBMM Başkanlığına sunulan Sosyal Hizmetler Kanunu ve Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, Darülaceze’ye yapılacak bağış ve yardımlar kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Hatalarla Gayret Edilmesi Hakkında Kanun’da “oyun”, “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” tarifleri karar altına alınıyor. Buna nazaran, internet üzerinden dağıtılan, oynanan yahut güncellenen dijital oyunlar, oyunları yahut oyun içi bileşenleri üreten gerçek yahut hükmî şahıslar ile oyunların dağıtılmasına yahut oynanmasına imkan sağlayan gerçek yahut hükmî şahıslar tanımlanıyor.

Kanun’un, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen, “içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi” başlıklı kararda düzenlemeye gidiliyor. Buna nazaran, toplumsal ağ sağlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli önlemleri almakla yükümlü olacak. Toplumsal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara mahsus ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli önlemleri alacak. Bu kapsamda alınan önlemler toplumsal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn denetim araçları sağlayacak. Ebeveyn denetim araçları ise hesap ayarlarının denetim edilmesine, satın alma, kiralama ve fiyatlı üyelik üzere fiyata dayalı süreçlerin ebeveyn müsaadesine yahut onayına tabi kılınmasına ve kullanım mühletinin izlenmesi ve bu müddetin sonlandırılmasına ait düzenekleri içerecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici önlemleri almakla yükümlü olacak.

Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan toplumsal ağ sağlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak, Kanun uyarınca verilen içeriğin çıkarılması yahut erişimin engellenmesi kararlarına husus yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması konusunda gerekli her türlü önlemi alacak.

Verilen idari para cezasının bildiriminden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Lideri tarafından Türkiye’de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve hukuksal bireylerin ilgili toplumsal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni mukavele kurulamayacak ve buna ait para transferi yapılamayacak. Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ait hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde kelam konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hakim ikinci müracaat üzerine vereceği kararında, yüzde 50’den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı BTK Başkanı tarafından itiraz yoluna gidilebilecek. Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK’ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, verilen idari para cezalarının 4’te biri tahsil edilecek, reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları resen kararsız kalacak. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara BTK tarafından bildirim yapılacak.

Bu karar, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Oyun sağlayıcı ve dağıtıcının yükümlülükleri

Oyun sağlayıcı, oyunları yaş kriterlerine nazaran derecelendirmekle yükümlü olacak. Oyun dağıtıcı tarzına uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak fakat, oyun sağlayıcı tarafından derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine nazaran derecelendirmek kaydıyla sunabilecek. Oyun dağıtıcı içerik yahut yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri gizli kalmak kaydıyla, adabına uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.

Türkiye’den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcı, BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği, isimli yahut idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim yahut taleplerin gereği ile bu düzenleme kapsamındaki öbür yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye’de gerçek yahut hukukî kişi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri Kuruma bildirmekle yükümlü olacak.

Oyun dağıtıcı, temsilcinin irtibat bilgilerine kolaylıkla görülebilecek ve direkt erişilebilecek halde internet sitesinde yer verecek.

Oyun dağıtıcı, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn denetim araçları sağlayacak. Bunlar, hesap ayarlarının denetim edilmesine, satın alma, kiralama ve fiyatlı üyelik üzere fiyata dayalı süreçlerin ebeveyn müsaadesine yahut onayına tabi kılınmasına ait düzenekleri içerecek.

BTK, oyun sağlayıcı ve oyun dağıtıcının bu düzenlemeye ahengine ait olarak oyun sağlayıcı ve oyun dağıtıcıdan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, algoritmalar, bilgi sürece sistemleri ve ticari tavırlar dahil her türlü açıklamayı talep edebilecek. Oyun sağlayıcı ve oyun dağıtıcı BTK tarafından talep edilen bilgi ve evrakları derhal ve 15 günü geçmemek üzere BTK tarafından belirlenecek müddet içinde vermekle yükümlü olacak.

BTK tarafından çıkarılacak yönetmelikle, oyun sağlayıcının ve oyun dağıtıcının uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine nazaran derecelendirmeye dair adap ve asıllar belirlenecek.

Bu karar kapsamındaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun dağıtıcıya Kurum tarafından bildirimde bulunulacak. Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime bahis yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun dağıtıcıya Lider tarafından 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar idari para cezası verilebilecek. Verilen idari para cezasının bildirisinden itibaren 30 gün içinde bildirime mevzu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar bir defa daha idari para cezası kesilebilecek. İdari para cezası fiyatı, ihlalinin niteliği, yükü, kullanıcılar üzerindeki tesiri yahut meydana gelen ziyan dikkate alınarak takdir edilecek.

İkinci kere verilen idari para cezasının bildirisinden itibaren 30 gün içinde bildirime mevzu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Lider, oyun dağıtıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Müracaatın kabulüne ait hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde bildirime mevzu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Lider, oyun dağıtıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine müracaat yapabilecek. Hakim ikinci müracaat üzerine vereceği kararında, yüzde 50’den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek. Bu kararlara karşı Lider tarafından Ceza Muhakemesi Kanunu kararlarına nazaran itiraz yoluna gidilebilecek.

Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere Kuruma gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Bildirime husus yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, verilen idari para cezalarının 4’te biri tahsil edilecek ve hakim kararları resen kararsız kalacak. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara Kurum tarafından bildirim yapılacak.

Bu karar, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Risk değerlendirmesi yükümlülüğü

Sosyal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcı, Türkiye’ye yönelik sunduğu yahut sunacağı hizmetler için Anayasa ile teminat altına alınan temel hakların, aile ve çocukların, kamu sistemi ve kamu sıhhatinin korunması ile hukuka karşıt içeriklerin yayılmasına elverişliliği açısından risk değerlendirmesi yapmak ve BTK’ye bildirmekle yükümlü olacak.

BTK, risk değerlendirmesine bahis hizmetleri incelerken gerekli görmesi halinde ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş alabilecek.

BTK, inceleme sonucunda sunulan yahut sunulacak hizmetlerdeki riskin en aza indirilmesi için ilgili toplumsal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcıdan açıklama isteyebilecek. İlgili toplumsal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcı, açıklamalarını 15 gün içinde Kuruma gönderecek. BTK tarafından yapılan kıymetlendirme sonucunda sunulan hizmetin bir kısmının yahut tamamının durdurulması ve hizmet sunum halinin değiştirilmesi de dahil olmak üzere gerekli önlemlerin alınması konusunda ilgili toplumsal ağ sağlayıcı ve oyun dağıtıcıya bildirim yapılabilecek.

Bildirimden itibaren 15 gün içinde bildirime mevzu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı tarafından 1 milyon liradan 30 milyon liraya kadar idari para cezası verilebilecek. İdari para cezası meblağı, ihlalinin niteliği, tartısı, kullanıcılar üzerindeki tesiri yahut meydana gelen ziyan dikkate alınarak takdir edilecek. İdari para cezasının bildirisinden itibaren 30 gün içinde BTK tarafından bildirilen önlemleri almayanlar hakkında Lider, internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Bu karar, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Askeri işçinin fiyatlı doğum müsaadesi süresi

Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu, Jandarma Teşkilat, Misyon ve Yetkileri Kanunu’nda yapılan değişiklikle bayan işçiye sağlanan fiyatlı doğum sonrası müsaade müddeti 8 haftadan 16 haftaya, toplam fiyatlı doğum müsaadesi müddeti 24 haftaya çıkarılıyor.

En fazla 3 yaşında bir çocuğu eşiyle birlikte yahut münferit olarak evlat edinen askeri çalışana çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta müddetle müsaade verilecek. Bu müsaade evlatlık kararı verilmeden evvel çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanacak.

Bir yahut daha fazla çocuğa eşiyle birlikte yahut münferit olarak hami aile olan askeri işçiye çocuğun hami aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün müsaade verilecek.

Teklifle, Darülaceze Nizamnamesi’nde değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, Darülaceze yurt içinde ve ilgili mevzuata nazaran yurt dışında hizmet verebilecek.

Darülaceze, muhtaçlık sahiplerine yardım gayesiyle ilgili mevzuat kararlarına nazaran besin bankacılığı faaliyetinde bulunabilecek ve gereksinim sahiplerine aşevi hizmeti verebilecek.

‘SOSYAL SORUMLULUK ŞUURUNU ÖĞRENİYORLAR’

Torbalı Cumhuriyet Mesleksel ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü Raşit Alpay Karataş, “Amacımız, Torbalı ilçesine gelen tarım çalışanlarımıza bir nebze olsun dayanak vermek. Yardımlaşma hislerini ön plana çıkartarak çocuklarımıza bu duyguyu tattırmak. O nedenle öğrencilerimizle mercimek çorbası, tavuk sote, pilav ve tulumba tatlısından oluşan 150 kişilik iftar menüsü hazırladık. Öğrencilerimiz yemekleri yaparak hem mesleksel teknik eğitim manasında iş maharetlerini geliştiriyorlar. Ayrıyeten ramazan ayında toplumsal sorumluluk şuurunu öğreniyorlar. Hazırladığımız yemekleri ‘Kapalı kutu’ dediğimiz termoslar içinde ilçemizin kırsal mahallerindeki tarım emekçilerimize, araçlarımızla göndereceğiz” dedi.

ÖĞRENCİLER YARDIMDAN MUTLU

Yiyecek ve İçecek Kısmı 12’nci sınıf öğrencisi Merve Beklen (17), “Ramazan ayı birlik ve dayanışma ayı. Ramazan da tarım çalışanlarımıza de bu türlü bir katkıda bulunduğumuz için çok mutluyum” dedi. Emirhan Yılmaz (17) da “Bu projede rol aldığım için çok memnunum. Yardımlaşınca kendimi memnun hissediyorum. Bugün domates ve havuç doğradık. Ustamıza yardım ettik” diye konuştu. İsa Akçay (18) ise, “Ben, çorbanın yapılmasına yardımcı oldum, karıştırdım. İşimizi seviyoruz yani severek yapıyoruz. O yüzden de yorgunluk duymuyoruz” dedi.

‘YEMEKLERİ İMECE YÖNTEMİYLE YAPTIK’

Okul öğretmenlerinden Recep Çiftçi, “Ramazan ayının vermiş olduğu birlik ve beraberlik ruhundan ötürü dönemlik emekçilerimizi bugünkü iftar menüsünü bakanlığımızın öncülüğünde hazırladık. Stajyer arkadaşlarımızla bir arada, yemekleri imece tarzıyla yaptık. Hem onlar kendilerini yetiştiriyorlar hem de bu formda tarım çalışanlarına katkı sağlıyorlar” dedi.

Programda ramazan ayı münasebetiyle okullarda gerçekleştirilen “Maarif’in Kalbinde Ramazan” aktifliklerine değinen Bakan Tekin, ramazan ayının tüm vatandaşlara iyi olmasını temenni etti.

Toplumun ortak bedellerinin gelecek jenerasyonlara aktarılmasının ehemmiyetine işaret eden Tekin, Bakanlık olarak ana fonksiyonlarından birinin, öğrencilerin akademik eğitimlerini vermenin yanında içinde bulundukları, mensubu oldukları toplumu, milleti, onun pahalarını içselleştirmesi ve gelenek, kültür ile dayanışma ruhunun gelecek jenerasyonlara aktarılması olduğunu kaydetti.

Tekin, şu açıklamalarda bulundu:

“Bu, bugüne kadar nasıl gelmiş, hangi ritüellerle, hangi araçlarla gelmiş. Bundan sonra da bu araçlarla gelecek jenerasyonlara aktarılması gerekiyor. Ülkemizin ortak pahaları var, Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyet, demokrasi, insan hakları, hukuk devleti, devlet geleneğimiz, dini bayramlarımız. Çocuklarımızın cetlerinin, dedelerinin mirasına hakkıyla sahip çıkabilmeleri için içinde yaşadığımız toplumda Allah korusun 6 Şubat stili olaylar cereyan ettiği vakit ulusal birlik hissiyle hareket edebilmeleri için, yardımlaşma ve dayanışmanın bir toplumun devamlılığı için ne manaya geldiğini görebilmeleri açısından çocuklarımızı bilinçlendirmek, Ulusal Eğitim Bakanlığının talim ve terbiye faslı içindeki değerli başlıklardan bir tanesi. Biz de bu realiteden, bu sorumluluktan hareketle ki gerçekten hem Anayasa’mız hem de Milli Eğitim Bakanlığı olarak bizim tabi olduğumuz yasal düzenlemeler bize bunu emrediyor, işimiz bu.”

“Dayanışma ve birliktelik dileğini perçinleyecek işler yapalım istiyoruz”

Bahar yarıyılının başladığı birinci haftada okullarda Türk bayrağı temalı etkinlikler gerçekleştirildiğini, bayrağın ulusal birliğin sembolü olduğunu hatırlatan Tekin, bu kapsamda çocukların bayrağın manası ve bayrağa yönelik davranış biçimleri konusunda farkındalıklarını artıracak etkinlikler yapıldığını, binlerce okulda yüz binlerce aktiflik düzenlendiğini tabir etti.

Ramazan ayının ise yardımlaşma ve dayanışma hislerini geliştiren, toplumda birliktelik oluşturan bir periyot olduğunu kaydeden Tekin, 81 ile gönderilen genelge doğrultusunda çocukların bu hislerini geliştirecek ve ramazan ayının ulusal birlik ve beraberliği güçlendirecek bir araç olarak değerlendirilmesini sağlayacak aktifliklerin yapılmasının istek edildiğini belirtti.

81 vilayetteki tüm okullardan süsleme ve hazırlıklara ait olumlu geri dönüşler aldıklarını aktaran Tekin, sürece katkı sağlayan öğretmenlere, velilere ve öğrencilere teşekkür etti.

Bakan Tekin, ramazan ayına ait çalışmaların çocukların oruç tutup tutmamasıyla ilgili olmadığını vurgulayarak, emellerinin ramazan ayı ve Ramazan Bayramı ruhunun ve şuurunun çocuklar tarafından görülmesi ve ulusal şuur oluşturulması olduğunu aktardı.

“Maarif’in Kalbinde Ramazan” teması kapsamında yapılan çalışmalara yönelik tenkitlere de değinen Tekin, gönderilen genelgede yapılmak istenen konuların açık halde tabir edildiğini belirtti.

Tekin, şunları kaydetti:

“Muhalefeti evvel okuma yazma öğrenmeye davet ediyorum. Sanırım cehalet bulaşıcı bir hastalık. Okumadan, anlamadan, niyet okuyuculuk yaparak tenkit yapmayı siyaset zanneden bir kitle var. Çok üzülerek bunun altını çiziyorum. İki sayfalık bir genelge var, lütfedip okusalar ya da okuma yazma bilseler okuyacaklar aslında. Okusalar o kadar hoş izah ettik ki genelgede neyi murat ettiğimizi, bu etkinliklerle nereye varmak istediğimizi çok hoş anlattık. Bizim bir tane kederimiz var, bizim sıkıntımız bu kadar çatışmanın, bu kadar farklı dayatmaların bilhassa toplumsal medya üzerinden olduğu bir ortamda çocuklarımızın ulusal şuurlarını geliştirecek, dayanışma ve birliktelik isteğini perçinleyecek işler yapalım istiyoruz. Yazıda da bunun altını ısrarla çizdik.

Bu eleştiriyi yapan beşerler bizim hiç Anayasa falan okuduğumuzu bilmiyorlar herhalde. Ben yıllarca üniversitelerde Anayasa Hukuku dersi anlattım. Laikliğin ne demek olduğunu, nasıl anlaşılması gerektiğini, milletlerarası örneklerden de Türkiye örneklerinden de hareketle hepsine tek tek anlatmaya, açıklamaya açığım. Tanımladıkları şey, bir dayatma. Laiklik o denli bir şey değil. Biz metnimizde de metnin ekinde okullara gönderdiğimiz örnek etkinlikler listesinde de Anayasa’ya alışılmamış tek bir söz yok. Bir sefer bunu bu halde sunmanın dediğim üzere cehaletten öbür hiçbir açıklaması yok.”

“İşimizi hukuka, Anayasa’ya, üniversal unsurlara uygun bir biçimde yapmaya devam edeceğiz”

Bakan Tekin, eleştirilerin elle tutulur hiçbir tarafı olmadığını belirterek, yazıda Anayasa’dan, kanunlardan ve Ulusal Eğitim Bakanlığının vazifelerinden bahsettiklerini bildirdi.

Yapılan etkinliklerle programlar ortasındaki ahenkten bahsettiklerini ve bunların gönüllülük aslına nazaran yapıldığını vurgulayan Tekin, “Dolayısıyla burada rastgele bir sorun yok. Ben şunu beklerdim, mesela okullarımızda Noel ağaçları süslenirken bu şahısların sesinin çıkmasını beklerdim, bunu eleştirmelerini beklerdim. Bizim kültürümüze Noel nereye oturuyor? Bunu söylemelerini beklerdim. Bunu söylemiyorsunuz, bununla ilgili hiçbir tenkit yapmıyorsunuz lakin ramazan ile ilgili konu bahis olduğu vakit ya okuma yazma ya cehalet. Artık nasıl tanımlarsanız tanımlayın, niyet okuyuculuk diyelim, en pak sözle yaklaşımları bu formda. Hasebiyle bu mevzu bizim açımızdan çok değerli bir bahis değil, biz işimizi hukuka, Anayasa’ya, kozmik prensiplere uygun bir biçimde yapmaya devam edeceğiz.” dedi.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne ait değerlendirmelerde bulunan Tekin, modelin müfredatta esaslı değişiklikler içerdiğini aktardı.

Uygulamanın 2 yıldır 7 başka sistem ile izleme ve kıymetlendirme sürecine tabi tutulduğunu tabir eden Tekin, okul zümre öğretmenlerinden Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına, Teftiş Heyeti Başkanlığından ilgili ünitelere kadar tüm yapının süreci alanda takip ettiğini bildirdi.

Ders kitaplarının yeni formata nazaran hazırlandığını aktaran Tekin, modelin memleketler arası ortamlarda da sunulduğunu, maharet temelli ve mahallî ögeleri merkeze alan yaklaşımı nedeniyle farklı ülkelerde takdir topladığını kaydetti.

“Sınavla ilgili hiçbir değişiklik gündemimizde yok”

Sınav sistemiyle alakalı bir değişiklik olup olmayacağıyla ilgili soruya Tekin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatı doğrultusunda öğrencilerin okul dışında ek bir kaynağa gereksinim duymadan eğitim süreçlerini tamamlamalarının hedeflendiğini söyledi.

Okullarda verilen eğitimin kâfi olduğunu vurgulayan Tekin, “Bizi izleyen gençlerimize bir tek tavsiyem var, biz istiyoruz ki size, velilerinize, ailelerinize ek bir külfet getirmeyelim. Bizim müfredatımız, programlarımız, okullardaki ders kitaplarımız, okullarda bu dersi anlatan öğretmenlerimiz, sizler için kâfi.” dedi.

İhtiyaç duyan öğrenciler için destekleme ve yetiştirme kurslarının bulunduğunu hatırlatan Tekin, öğrencilerin eksik gördükleri derslerde okul idaresine başvurarak fiyatsız kurslardan yararlanabileceklerini kaydetti.

Tekin, şöyle konuştu:

“Sınavla ilgili hiçbir değişiklik gündemimizde yok. Bu hususta da önemli bir dezenformasyon yürüyor. O dezenformasyona karşı altını çizerek söylüyorum, imtihan süreçleri ile ilgili çocuklarımızın başını karıştırmayın. Hiçbir değişiklik yok lakin değişecek olan şey şu, halihazırda 12. sınıftaki öğrencilerimiz mevcut müfredata nazaran, onların soruları o müfredata nazaran hazırlanmış lakin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli yani şu anda 10. sınıfta olan gençlerimiz 12. sınıfa geldiğinde öbür bir müfredatla eğitim almış olacaklar. Münasebetiyle onların yalnızca soru havuzu değişecek. YÖK Başkanlığımızın koordinesinde onların müfredatına nazaran sorular hazırlanıyor. Yani şu an 10. sınıftaki çocuklarımızın soru havuzu yine yazılmış olacak lakin bu imtihan sistemiyle alakalı hiçbir değişiklik gündemimizde yok.”

“Bu yılki alan araştırmasından sonra bir karar vermiş oluruz”

Tekin, okullardaki orta tatilinin kaldırılıp kaldırılmayacağına ait soruya, 2 yıldır öğrenciler, öğretmenler ve veliler üzerinde her periyot anket çalışması yapıldığını bildirdi.

Akademik takvim planlamasında 180 iş günü zaruriliği ile resmi tatillerin birlikte değerlendirildiğini belirten Tekin, öğretmenlerin yasal tatil müddetlerinin de dikkate alındığını tabir ederek, “Mesela 2027 yılında Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı, orta tatil… Hepsi o bahar yarıyılının içinde olacak, bunları yerleştirmek de güç. Bütün bu parametrelerin hepsini bir arada kıymetlendiriyoruz. Bu yılki alan araştırmasından sonra bir karar vermiş oluruz.” dedi.

Bilindiği üzere; her derece ve çeşitteki eğitim kurumlarına ilişkin bina ve tesisler, etrafın gereksinimlerine ve uygulanacak programların özelliklerine nazaran Ulusal Eğitim Bakanlığınca planlanır ve yaptırılır. İnançlı okullar ile eğitim-öğretimin dehşetten, şiddetten ve tasadan uzak, öğrencilerin akademik muvaffakiyetinin en üst seviyeye çıkarıldığı, öğrencilerin okul sevgilerinin arttırıldığı. okulda sorun oluşturan kural ihlallerinin en aza indirildiği, gerek öğrencilerin, gerekse çalışanların birbirlerine karşı daha saygılı ve sorumlu davranmalarının özendirildiği, her öğrenci için itina ve kabul hissinin hakim olduğu bir eğitim iklimi oluşması hedeflenmektedir. Belirlenen maksatların gerçekleştirilmesi emeliyle mevzuatta çeşitli düzenlemelere yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumlan Yönetmeliğinin “Öğrenci sıhhati ve okul güvenliği” başlıklı 78’inci hususu ile Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Okul güvenliği” başlıklı 218’inci unsurunda inançlı okul ortamının sağlanması için her türlü eğitim ve rehberlik faaliyetlerine kıymet verileceği, öğrencilerin fiziki ve ruhsal şiddetten korunması için irtibat araçlarıyla kamera ve alarm sistemlerinden de yararlanılarak gerekli önlemler alınacağı ve güvenliğin sağlanmasına yönelik işçi görevlendirileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

30.01.2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2010/2 Sayılı Başbakanlık Genelgesinin 5. hususunda kamu kurum ve kuruluşlarında hizmet yürütülen mahallerin kamera ile izlenmesi uygulamalarının gözden geçirilerek; hizmetin niteliği itibariyle mecburî güvenlik muhtaçlığı ve kamu faydasını gerçekleştirme hedefi dışında insan onuru ve temel kişilik haklarına karşıt biçimde kamu vazifelilerinin izlenmesine imkan veren uygulamaların tespit edilmesi durumunda, bu uygulamaların önüne geçilmesi konusunda gerekli önlemler alınması talimatına yer verilmiştir.

Yukarıda bahsi geçen mevzuatın uygulanmasına ait olarak Ulusal Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 04.09.2008 tarih ve 7124 sayılı yazılarında; anaokulu, anasınıfı, kreş, yuva ve başka okul öncesi eğitim kurumlarında kameralı izleme sistemi kurulması ve uygulanması hakkında, kelam konusu kurumlardaki eğitim etkinliklerinin kameralı sistemle izlenmesinin uygun olmayacağı, lakin güvenlik hedefiyle tahsil aktiflikleri yapılan kısımların dışında kalan yerlerin kamera ile izlenebileceği mütalaa edilmiştir.

Öte yandan: Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 11’inci unsurunun dördüncü fıkrasında “Okullarda, bahçe giriş ve bina kapıları öncelikli olmak üzere, en az on beş gün müddetle imaj kayıtlarını depolayacak güvenlik kamera sistemi kurulur. Fakat, okul ve öteki kurumların derslik ve ders yapılan kısımlar, öğretmenler odası, yönetici ve öteki çalışma/dinlenme odaları, rehberlik odası, kütüphane, spor salonu, yüzme havuzu, tuvalet lavabo, ibadethane ve gibisi ünitelerin içini görecek formda güvenlik kameraları yerleştirilemez.” düzenlemesi ile kamera sistemi kurulacak alanlar tahdidi olarak belirlenmiştir.

Diğer taraftan; 26.04.2018 tarihli ve 2018/10 sayılı Okullarda Güvenlik Tedbirlerinin Alınması bahisli Genelgenin (z) unsurunda; “Okul bina ve eklentilerinde, kamera ve alarm sistemlerin ilgi (h) protokolle bağlı minimum teknik gereklere uygun donatıma ve teknolojiye sahip biçimde kurulması, okul etraf ve alan güvenliğinin kamera izleme, kayıt ve takip süreçlerinin yönetilmesi” talimatı ve T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, T.C. İçişleri Bakanlığı, T.C. Ulusal Eğitim Bakanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliği Ortasında 20.06.2022 tarihinde imzalanan Okullarda İnançlı Ortamın Sağlanmasına Yönelik Esirgeyici ve Önleyici Önlemlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolünün 8.3.8. hususunda “Okul/kurumlarda inşaat sonrası mevcut olan fiziki eksikliklerin (binada bulunması mecburî ve güvenliğe ait olan yangın söndürme sistemi, kamera kayıt sistemi, alarm sistemi vb.) tamamlanarak eğitim-öğretime başlanması için kelam konusu sistemlerin teslim alınma sürecinde oluşturulan kurullarda iş güvenliği uzmanları ile sivil savunma uzmanlarının görevlendirilmesini sağlar.” kararı yer almaktadır.

Okullarda kamera sistemlerinin kurulmasına dair 20.06.2022 tarihli ve 53167239 sayılı Ulusal Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı Ortasında beş yıl müddetli “Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine Ait Hami Önleyici Hizmet ve Önlemlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü” ile Ulusal Eğitim Bakanlığının okul içi ve etrafına hakim alanlara kamera sisteminin kurulmasıyla yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğün Bakanlığımız tarafından yerine getirileceği kararlaştırılmıştır.

Öte yandan; 6698 sayılı Ferdî Bilgilerin Korunması Kanununun 4’üncü unsurunda;

“Kişisel bilgiler, lakin bu Kanunda ve başka kanunlarda öngörülen yöntem ve temellere uygun olarak işlenebilir.

Kişisel bilgilerin işlenmesinde aşağıdaki prensiplere uyulması mecburidir:

a) Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma.

b) Hakikat ve gerektiğinde aktüel olma.

c) Muhakkak, açık ve yasal hedefler için işlenme.

ç) işlendikleri hedefle irtibatlı, hudutlu ve ölçülü olma.

d) İlgili mevzuatta öngörülen yahut işlendikleri emel için gerekli olan mühlet kadar koruma edilme.”

Kanun’un “Kişisel dataların işlenme şartları” başlıklı 5’inci hususunda yer alan;

“(1) Ferdî bilgiler ilgili kişinin açık isteği olmaksızın işlenemez.

(2) Aşağıdaki koşullardan birinin varlığı halinde, ilgili kişinin açık isteği aranmaksızın şahsî datalarının işlenmesi mümkündür:

a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi.

b) Fiili imkansızlık nedeniyle isteğini açıklayamayacak dununda bulunan yahut isteğine hukuksal geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir diğerinin hayatı yahut vücut bütünlüğünün korunması için zarurî olması.

c) Bir mukavelenin kurulması yahut ifasıyla direkt doğruya ilgili olması kaydıyla, mukavelenin taraflarına ilişkin ferdî bilgilerin işlenmesinin gerekli olması.

ç) Data sorumlusunun türel yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için mecburî olması.

Bilgi sorumlusunun türel yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zarurî olması.

d) İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması.

e) Bir hakkın tesisi, kullanılması yahut korunması için data işlemenin zarurî olması.

f) İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine ziyan vermemek kaydıyla, data sorumlusunun legal menfaatleri için bilgi işlenmesinin mecburî olması” kararları ferdî dataların hangi unsur ve kaidelerde işlenebileceğini belirlemiştir.

Bu bilgiler ışığında Ulusal Eğitim Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü 02.12.2025 tarihli ve 147738589 sayılı görüş ve kıymetlendirme yazısında;

1-Bakanlığımızca inançlı okul ortamının sağlanması ve öğrencilerin fiziki ve ruhsal şiddetten korunması için irtibat araçlarıyla kamera ve alarm sistemlerinden de yararlanılarak gerekli önlemler alınmaktadır. Bununla birlikte okul ve öteki kurumların derslik ve ders yapılan kısımları, öğretmenler odası, yönetici ve başka çalışma/dinlenme odaları, rehberlik odası, kütüphane, spor salonu, yüzme havuzu, tuvalet lavabo, ibadethane ve gibisi ünitelerin içini görecek halde güvenlik kameraları yerleştirilemeyeceği,

2-Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumlan Yönetmeliği ile Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde okul müdürlerinin okulun tertip ve disipliniyle ilgili her türlü önlemi alması gerektiği; okulun öğrenci, her türlü eğitim ve öğretim, idare, işçi, tahakkuk, taşınır mal, yazışma, eğitici ve toplumsal etkinlikler, yatılılık, bursluluk, taşımalı eğitim, güvenlik, beslenme, bakım, muhafaza, paklık, sistem, nöbet, halkla ilgiler mevzularında verilen vazifeleri yerine getirme yahut misyonların yerine getirilmesini sağlama misyon yetki ve sorumluluğu bulunduğu konularının düzenlendiği; okul müdürünün okulun başka yönetici, öğretmen, veli ve öğrencileriyle daima etkileşim halinde olduğu, 6698 sayılı Kanun kapsamında, bireylere ilişkin manzara ve ses kayıtlarının, işlenmesi için açık istek yahut Kanun’un 5’inci unsurunda düzenlenen sürece kurallarından birinin bulunması gerektiği; bu sebeplerle kamu hizmetinin yürütüldüğü hizmet odası niteliğinde olan okul müdürü odasının ortak alan olarak kıymetlendirilmesine imkan bulunmadığı ve güvenlik kamerası yerleştirilmesinin uygun olmayacağı,

3-Bakanlığımızca güvenlik muhtaçlığı dışında insan onuruna ve temel kişilik haklarına karşıt olacak biçimde kamu vazifelilerinin izlenmesine imkan veren ve kontrol aracı olabilecek formda müdür odasına kamera yerleştirilmesiyle ilgili rastgele bir talimat verilmediği, ayrıyeten bahis ile ilgili olarak yaygın bir uygulama bulunmadığı;

4-Bununla birlikte; genel ve özel hayatı olumsuz etkileyecek önemli tehditler olması halinde mahalli emniyet ünitelerinin bilgisi, mülki yönetim amirinin onayı, şahsî dataların işlenmesi ve korumasında gerekli tedbirlerin alınması ve kamera bulunduğuna ait ikaz ve bilgilendirmenin yapılması kaydıyla müdür odasına kamera yerleştirilebilmesinin mümkün olabileceği mütalaa edilmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İşte görüş ve kıymetlendirme yazısı;

Ahmet KANDEMİR