Sınav Telaşı ve Yönetimi

Sınav derdi denetim edilemediğinde, öğrencinin bilgi seviyesinden bağımsız olarak akademik performansını olumsuz etkileyebilir. Derdin bastırılması yerine, fark edilip yönetilmesi kıymetlidir.

• Derin nefes alma
• Gevşeme egzersizleri
• İçsel telkinler
• Dikkat odağını soruya yöneltme

Bu prosedürler, telaşın yönetilmesinde tesirli olmaktadır. Ayrıyeten, imtihan sürecinde öğretmen ve ailelerin tutumu, öğrencinin ruhsal dayanıklılığı üzerinde belirleyici rol oynamaktadır. Destekleyici bir çevre, öğrencinin sırf muvaffakiyete değil, sağlıklı bir imtihan sürecine de odaklanmasını sağlar.

Düzenli Hayat ve Planlı Çalışma

Sınava yönelik kaygı, yalnızca bilgi eksikliğinden değil; imtihanın manası, beklentiler ve kişinin kendisiyle ilgili kanılarından de kaynaklanabilir. Telaş denetim edilebilir seviyede olduğunda dikkat ve motivasyonu artırabilirken, denetim edilemediğinde hem fizikî hem de ruhsal sorunlara neden olabilir.

• Mide bulantısı
• Kalp çarpıntısı
• Nefes darlığı
• Dikkat dağınıklığı ve öz inanç azalması

Bu belirtiler öğrencilerin performansında düşüşlere yol açabilir. Bilhassa imtihanın sonucu üzerinde fazla ağırlaşmak, felaket senaryoları kurmak yahut kendi yetersizliğine inanmak da korkuyu artıran etmenler ortasındadır.

Başarı İçin Duygusal Denge

Sınav sürecinde başarılı olabilmek için sadece akademik bilgi kâfi değildir. Öğrencinin zihinsel ve duygusal olarak istikrarda kalması da en az bilgi kadar kıymetlidir. Bu nedenle imtihan öncesi periyotta sistemli uyku, istikrarlı beslenme, kâfi su tüketimi ve ekran mühletinin sonlandırılması üzere temel hayat alışkanlıklarının korunması gerekmektedir.

Planlı Çalışmanın Önemi

Çalışmanın plansız ve denetimsiz biçimde değil, maksatlara bölünerek yapılması, öğrencinin imtihan sürecine hakimiyetini artırırken korku seviyesini de azaltır. Hislerle baş edebilme marifetlerinin gelişmesi bu süreçte farklı bir kıymet taşır. Korkunun bastırılması değil, fark edilerek denetim altına alınması gerekmektedir.

Aileler ve Öğretmenlerin Rolü

Sınav sürecinde öğretmen ve ailelerin tutumu, öğrencinin ruhsal dayanıklılığı üzerinde belirleyici rol oynar.

• Anlayışlı, itimat veren ve yargılamayan bir yaklaşım, öğrencinin kendine olan inancını pekiştirir.
• Destekleyici bir çevre, öğrencinin sırf muvaffakiyete değil, sağlıklı bir imtihan sürecine de odaklanmasını sağlar.
• Ruh sıhhatini koruyan yaklaşımlar, öğrencilerin sadece sınavı değil, ömrü da sağlıklı biçimde yönetmesini mümkün kılar.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, okula başlama sürecinde çocukların yaşadıkları stres ve kaygı hakkında bilgi verdi, çocukların bu duygulardan kurtulabilmesi için öneriler paylaştı.

Her çocuk kaygıyı farklı şekilde deneyimliyor

Okula başlama kaygısının, çocukların okula başlama sürecine yönelik yaşadıkları endişe ve stres hali olduğunu dile getiren Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Bu kaygı, genellikle çocukların bilinmeyene karşı duydukları endişe, ayrılık korkusu ve yeni sosyal ve akademik ortama uyum sağlama konusundaki belirsizliklerinden kaynaklanır.” dedi. 

Araştırmalara göre, özellikle okul öncesi dönemde ve birinci sınıfa başlama aşamasında bu kaygının belirgin şekilde arttığını aktaran Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, çocukların yaşına, kişilik özelliklerine ve ailevi koşullarına bağlı olarak bu kaygının şiddetinin değişebildiğini söyledi ve her çocuğun kaygıyı deneyimleme sürecinin farklı olduğunu vurguladı. 

Yeni ortam ve bilinmeyen düzen çocukların endişelerini arttırabiliyor

Okula başlama kaygısının birçok farklı nedeni olabileceğine değinen Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, bu nedenleri şöyle sıraladı:

“Okul, çocuklar için genellikle yeni bir ortamdır. Yeni bir öğretmen, yeni arkadaşlar ve bilinmeyen bir düzen, çocuklarda kaygıya yol açabilir. Özellikle anne-babadan ilk kez ayrılma deneyimi, çocuklarda kaygıya neden olabilir. Anne-baba ile geçirilen süre, çocukların güvenli ve rahat hissetmeleri için önemlidir. Yeni bir sosyal çevrede nasıl davranacaklarını veya nasıl kabul göreceklerini bilmiyor olabilirler. Sosyal becerilerdeki eksiklikler, bu kaygıyı artırabilir. Yeni bir eğitim ortamında karşılaşacakları akademik zorluklar hakkında belirsizlik, çocukların endişelerini artırabilir. Aile içindeki stresli durumlar, ebeveynlerin okul başlangıcı konusunda yaşadıkları kaygılar veya çocuğun geçmiş deneyimleri, okula başlama kaygısını etkileyebilir.”

Çocuklarınızın duygularını ciddiye alın!

Çocukların kaygıyla baş etmelerine yardımcı olmak için öncelikle çocuğu okul ortamı hakkında bilgilendirmek ve okul öncesi ziyaretler yapmak gerektiğini aktaran Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Okulun nasıl bir yer olduğunu, öğretmenlerle tanışma fırsatlarını ve sınıf arkadaşlarıyla nasıl etkileşimler kurulabileceğini anlatın.” dedi.

Günlük rutinler oluşturmanın, çocukların güven duygusunu artırabileceğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, şöyle devam etti:

“Günlük rutinler oluşturmak, çocukların güven duygusunu artırır. Sabah kalkış, okul öncesi hazırlıklar ve akşam yatma saatleri gibi düzenli aktiviteler, çocuğun kendini güvende hissetmesine yardımcı olabilir. Çocuğun kaygılarını dinlemek ve bu kaygıları anlamaya çalışmak, ona destek olmanın etkili bir yoludur. Çocuğunuzun kaygılarını ve duygularını açıkça ifade etmesine olanak tanıyın. Onları dinleyin, duygularını ciddiye alın ve endişelerinin geçici olduğunu anlatın.”

Sakin ve olumlu olarak çocuğunuza örnek olun 

Öğretmenlerle düzenli iletişim kurulmasının önemini de vurgulayan Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü “Çocuğunuzun okulda nasıl ilerlediğini takip edin. Öğretmenlerin geri bildirimlerini dikkate alarak, gerektiğinde destekleyici önlemler alabilirsiniz.” dedi.

Ebeveynlerin, stres ve kaygıyı nasıl yönettiğini çocuklarına göstermelerinin önemli olduğunu da dile getiren Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Sakin ve olumlu bir tutum sergileyerek, çocuğunuza kaygıyla başa çıkma konusunda örnek olabilirsiniz. Ebeveynlerin kaygılı, stresli veya endişeli tavırları, çocukların da aynı duyguları yansıtmasına neden olabilir.” şeklinde konuştu.

Hangi noktada profesyonel yardım alınmalı? 

Çocuğun kaygısının birkaç hafta veya aylar boyunca devam etmesi durumuna dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Çocukta uzun süreli fiziksel ve duygusal semptomlar gözlemliyorsanız ve kaygı, çocuğunuzun günlük yaşamını, akademik ve sosyal işlevselliğini belirgin şekilde etkiliyorsa profesyonel yardım gerektirebilir. Çocuğunuzun okulda dikkatini toplamakta zorlanması, derslere katılma isteksizliği ve akademik performansında belirgin bir düşüş yaşaması profesyonel yardımı gerektirebilir.” uyarısında bulundu.

Uzman Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü ayrıca, çocuğun arkadaş edinme konusunda zorluk çekmesi veya sosyal ortamlardan kaçınması gibi sosyal etkileşimlerde belirgin sorunlar yaşaması halinde de bir uzmandan yardım alınması gerektiğini söyledi. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı