EĞİTİM-BİR-SEN açıklaması şu formda;

ÖNLÜK DÜZENLEMESİ SERBEST KIYAFET EYLEMİMİZLE ÇELİŞMİYOR

Milli Eğitim Bakanlığının 2026-2027 eğitim öğretim yılına ait genelgesinde, öğretmenlerin ve eğitim çalışanlarının önlük giymesine yönelik düzenlemeye yer verilmesi, kamuda kılık kıyafet tartışmalarını tekrar gündeme getirmiştir.

Eğitim-Bir-Sen olarak yıllardır özgürlüklerin yanında, baskı ve dayatmaların karşısında duruyor; kamu çalışanlarının, milletimizin bedelleri ve genel kabul gören anlayışlar doğrultusunda benimsedikleri kıyafet tercihleri sebebiyle ayrımcılığa maruz bırakılmaması için çabamızı sürdürüyoruz.

Eğitim çalışanlarının milletimizin kıymetlerini, mesleğin saygınlığını, toplumsal kabul ve hassasiyetleri gözeterek kıyafetlerini özgürce seçebilmelerini savunuyoruz. 2013 yılında başlattığımız bugün de sürdürdüğümüz sivil itaatsizlik aksiyonumuzun özü ve gayesi da budur.

Elbette özgürlük, sorumluluktan bağımsız değildir. Öğretmenlik, mesleksel saygınlığı muhafazayı, örnek olmayı ve çocuklarımızın gelişimine karşı yüksek sorumluluk taşımayı gerektiren özel bir meslektir.

Eğitim çalışanlarının bu sorumluluğun şuurunda olduklarını, kıyafet tercihlerini yaparken, kelam ve davranışlarını belirlerken örnek olma misyonuyla hareket ettiklerini biliyor, meslektaşlarımıza güveniyoruz.

Kaldı ki eğitim sistemleri memnuniyet ve muvaffakiyet ürettiği gerekçesiyle sıklıkla örnek gösterilen pek çok ülkede, mesleğin saygınlığını korumak, öğretmenlerin ve kurumların prestijini artırmak ismine bu alanı düzenleyen kuralların mevcudiyeti bilinmektedir.
Biz, bu sıkıntıyı “önlük taraftarlığı” yahut “önlük karşıtlığı” üzere sığ bir taban üzerinde tartışmayı yanlışsız bulmuyoruz.

Asıl sıkıntı, eğitim çalışanlarının özgürlük alanını korurken öğretmenlik mesleğinin saygınlığını ve kamu hizmetinin gereklerini birlikte gözetebilecek adil ve kalıcı bir istikrarın kurulmasıdır. Bu istikrarın tek taraflı dayatma ve baskıyla kurulması mümkün olamaz.

Öte yandan, son devirde eğitim kurumlarında çekildiği teziyle sosyal medyada deverana sokulan kimi imgelerin toplumda oluşturduğu reaksiyonlardan hareketle önlem arayışına girilmesini anlayışla karşılıyoruz.

Kamuda birtakım mesleklere mahsus kıyafet uygulamalarının (hakim, avukat, doktor vb.) bulunduğu da dikkate alındığında, Bakanlığın önlük düzenlemesinde rastgele bir art niyet aranmasını yanlışsız bulmuyoruz. Düzenlemeyle varılmak istenen gayenin, bugün de devam eden sivil itaatsizlik hareket kararımızla çelişen bir yönü bulunmadığını kıymetlendiriyoruz.

Genelge üzerinden yapılan tartışmalar, sivil itaatsizlik hareketlerimize husus olan sorunun kalıcı tahlile kavuşturulması gerektiğini bir defa daha göstermiş, Konfederasyonumuz Memur-Sen’in KPDK’nın “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik” gündemiyle toplanması yönündeki ısrarlı davetlerinin ne kadar yerinde olduğunu ortaya koymuştur.

Dünyanın kritik bir süreçten geçtiğinin hatırlatılıp ulusal birliğe duyulan gereksinimin sıklıkla vurgulandığı bir devirde, sonları ve tekniği açıkça belirtilmemiş uygulamaların oluşturacağı gereksiz tartışmaların yorgunluktan diğer bir sonuç üretmeyeceği bilinmelidir.

Çözümün adresi Kamu Personeli Danışma Kuruludur. Bakanlığın önlük uygulamasını istismar ederek tansiyon üretmek isteyenlere fırsat verilmemeli, bahis KPDK’da toplumsal taraflarla birlikte ele alınmalı, milletimizin kıymetlerini ve beklentilerini, mesleksel sorumlulukları ve çalışanların özgürlüğünü gözeten kalıcı bir düzenleme bütün kamu görevlilerini kapsayacak halde hayata geçirilmelidir.

Okul kıyafetlerinde arma mecburiliği geri getirildi. Kararı pahalandıran TOKÜSFED Başkan Yardımcısı Mustafa Erçin, uygulamanın okullardaki güvenliği artıracağını ve hazır armalı eserlerin velileri 250 TL’lik ekstra terzi masrafından kurtaracağını söyledi.

“Arma sayesinde okullarda güvenlik ve disiplin artacak”

Daha evvel uygulanan düz kıyafet özgürlüğünde alanda çeşitli sorunlar yaşandığını belirtip Bakanlığın 22 Temmuz’da yayımladığı yeni yönetmelikle gerçek bir adım attığını söyleyen Mustafa Erçin, “Okul kıyafetlerinde armanın mecburî hale gelmesiyle birlikte okullarımızda sistem, ahenk ve disiplin yine ön plana çıktı. Bu durum okullarımıza ek bir güvenlik sağladı. Ayrıyeten okullarımız, kıyafetlerini en az 4 yılda bir değiştirme şartıyla istedikleri modeli tercih edebilmeye devam edecek” dedi.

“Hazır armalı eser velinin cebini korumak için daha avantajlı”

Velilerin bütçelerine uygun kıyafetleri diledikleri mağazadan alabileceklerini hatırlatan Erçin, armalı eserlerin hazır olarak satın alınmasının çok daha ekonomik olduğunu belirterek, “Velilerimiz düz renk bir kıyafet alıp buna sonradan arma diktirmek istediklerinde, hem armaya hem de terziye başka fiyat ödemek zorunda kalıyor. Bu da günümüz koşullarında en az 200 ile 250 lira arasında ekstra bir maliyet demek. Halbuki mağazalarda resmi arması üzerinde hazır dikili olan kıyafetler ile arması olmayanlar arasında en fazla 50 lira fark ediyor. Münasebetiyle hazır armalı kıyafet tercih etmek velilerimiz için çok daha avantajlı” tabirlerini kullandı.

“Sektörde hazırlıklar yüzde 90 düzeyinde, eserlerin tamamı yüzde 100 yerli”

Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde okul kıyafeti üretimlerinin yüzde 80 ila yüzde 90 oranında tamamlandığını açıklayan Erçin, dalın büsbütün ulusal kaynaklarla çalıştığını vurgulayarak şunları söyledi:

“Okul kıyafeti kesimi yüzde 100 yerli ve ulusal bir bölümdür. Kumaşından düğmesine, fermuarından fasoncusuna, tedarikçisinden mağazadaki çalışanına kadar her şey iç piyasadan karşılanıyor. Dışarıdan hiçbir ithal eser girmiyor. Bu yerli üretimin rahmeti de direkt ülke ekonomimize olumlu bir formda yansıyor.”

Bakan Tekin’in gündeminde okullarda özgür kıyafet uygulaması, Orman yangınları ve Mecburî bağış tartışması vardı.

Tekin, Hür kıyafet uygulamasında birtakım meseleler çıktığını belirtti.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, “Tarım ve Orman Bakanımızla birlikte bu yıl ormanların ve ağaçların bakımı manasında bir dizi aktifliği birlikte yapmak üzere bir karar aldık.” dedi.

Tekin, “Her çocuğumuz bir fidan, birinci dersimiz Yeşil Vatan’ mottosuyla başlatacağız. Aile ve Yeşil Vatan temasını gündeme almalarını arkadaşlarımızdan istedik” sözlerini kullandı.

‘KAYIT SIRASINDA BAĞIŞ YOK’

Bakan Tekin, kayıt sırasında zarurî bağış durumunun olmadığını kaydetti.

OKUL ÜNİFORMALARI AÇIKLAMASI!

Bakan Tekin, okul üniformaları konusunda, “Her yıl öğretmenlerimiz, idarecilerimiz ne marka ne öbür hiçbir tanımlama olmaksızın okul kıyafetiyle ilgili bir tanımlama yapsınlar dedik. Bizim kademelerimiz 4 yıl. 4 yıl boyunca kıyafet değişmesin, velinin çocuğu 4 yıl boyunca o kıyafetle okulda devam edebilsin diye bu türlü bir düzenleme yaptık.” dedi.

Detaylar Geliyor…

Yeni Düzenlemenin Detayları

Ayakkabı ve deri dalının temsilcileri, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin‘i ziyaret ederek, okullardaki yeni kıyafet yönetmeliğini tamamlayacak olan “okul ayakkabısında yeni kriterler” ile ilgili yol haritasını belirledi. Gelecek yıldan itibaren Ulusal Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda tek tip deri ayakkabı uygulamasına geçilecek. Bu kapsamda gençler, daha sağlıklı olduğu belirtilen deri ayakkabı kullanımına özendirilecek ve ithal spor ayakkabılar ile sahtelerinin kullanımının önüne geçilecek.

Önce Yararları Anlatılacak

Gelecek eğitim yılından itibaren (2026-2027) başlanması öngörülen tek tip deri ayakkabı düzenlemesinin öncesinde, bu ayakkabıların sıhhat açısından yararları ve sürdürülebilirlik için olumlu yanlarıyla ilgili çeşitli etkinlikler gerçekleştirilecek. Bu etkinlikler Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı tarafından desteklenecek.

Velilerden Gelen Talepler

Düzenlemenin hem ekonomik hem de pedagojik açıdan yararları olacağına inanılıyor. Ayrıyeten velilerden gelen, “Ailesinin maddi durumu müsait olan öğrenciler ithal, markalı spor ayakkabılar giyebilirken, gücü buna yetmeyen öğrenciler bu ayakkabıları giyemiyor. Bu durum öğrencileri ve münasebetiyle velilerini makus etkiliyor” görüşlerinin de kararda tesirli olduğu belirtiliyor. Düzenleme, bu sene resmen başlayan standart kıyafet yönetmeliğinin değerli bir tamamlayıcısı olarak da görülüyor.

Yerli Üreticiye Katkı

Yaklaşık 18 milyon öğrenciyi yakından ilgilendiren bu kararın ekonomik açıdan yararı ise ithal ayakkabı kullanımını azaltarak yerli üreticiyi desteklemek olacak. Türkiye’de toplam tüketim içerisinde ithal ayakkabı kullanımı son yıllarda artarak %25‘e yaklaşmıştı. Satılan her 4 ayakkabıdan 1’i ithal geliyordu.

Aynı vakitte gerek yerli gerekse ithal ayakkabıda “çakma” diye tabir edilen düzmece ayakkabıya olan talep de son yıllarda kıymetli ölçüde artmıştı. Bu nedenle yeni düzenlemenin eğitime ve sıhhate vereceği katkı kadar iktisada de katkı sağlaması bekleniyor.

Yeni Ayakkabılar Nasıl Belirlenecek?

• Tıpkı kıyafetlerde olduğu üzere okulların okul aile birlikleri ve öğretmenlerin görüşleri alınacak.
• Ayakkabının üzerinde marka, desen yahut baskı üzere özendirici ya da reklam ögesi taşıyan detaylar olmayacak.
• Gençlerin ayak sıhhati ve yerli kesimin sürdürülebilirlik siyasetleri kapsamında deri ayakkabılara müsaade verilecek.
• Marka, logo yahut işaret olmayacağından veliler muhakkak satıcılara bağlı kalmayacak. Aileler bütçesine uygun deri ayakkabıları çocukları için tercih edebilecek.

Kısa Tarihçe: Kıyafet ve Ayakkabı Yönetmelikleri

Türkiye’de okullarda tek tip kıyafet devri, 1930’larda siyah önlük kullanılmasıyla başlamıştı. 1990’lı yıllardan itibaren farklı renklerde önlükler de kullanılmaya başlandı. 2012 yılında yayımlanan yönetmelikle birlikte öğrencilerin kılık kıyafetlerinin hür olmasına müsaade verildi. Okullarda giyilen ayakkabılar da bu yönetmelikleri takip etti ve 2012’den sonra farklı renk ve markalarda spor ayakkabı kullanımı süratle yaygınlaştı.

2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı Hazırlıkları

Gölbaşı Mogan Mesleksel ve Teknik Anadolu Lisesi‘nde gerçekleştirilen toplantıya bakan yardımcıları Celile Eren Ökten, Nazif Yılmaz, Ömer Faruk Yelkenci ile Bilal Macit, genel müdürler ve 81 ilin ulusal eğitim müdürleri katıldı. Toplantıda konuşan Bakan Tekin, “2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı Genelgesi”nin yakında duyurulacağını bildirerek genelgeye ait bilgiler verdi.

Genelgede Öne Çıkan Konular

• 2025 yılının “Aile Yılı” ilan edilmesi: Her vilayette aile sorununu sistemin odağına alıp çocuklara bunun manası üzerine farkındalık oluşturacak etkinlikler ve projeler yapılacak.
• Dijital içeriklerin kullanımı: EBA, HEMBA ve Velivizyon platformlarında dijital içeriklerden yararlanılması sağlanacak.
• Okul ile halk eğitimi merkezi müdürlükleri ortasında işbirliği: Velilerin eğitim ve öğretim süreçlerine etkin iştiraklerinin sağlanması hedefleniyor.

Okul Kıyafetlerinde Yeni Düzenlemeler

Bakan Tekin, okul formasının ekonomik, sade, kullanışlı ve kolay temin edilebilir olmasının öncelikli olduğunu vurguladı. Ayrıyeten özel sıhhat durumu bulunan öğrencilerin uygun kıyafet giymesine de müsaade verilecek.

• Kıyafetlerde özel işaret, baskı ve desen olmayacak.
• Belirlenen okul kıyafeti görseli okulun internet sayfasında yayımlanacak.
• Kıyafetler 4 eğitim öğretim yılı geçmeden değiştirilemeyecek.

Orman Sevgisi ve Fidan Dağıtımı

2025-2026 eğitim öğretim yılının birinci haftasında orman sevgisi ve ormanları muhafaza temalı etkinlikler düzenlenecek. Tarım ve Orman Bakanlığı ile iş birliği yapılarak çocukların ağaç dikmeleri teşvik edilecek ve fidan dağıtımı gerçekleştirilecek.

Eğitimde İstişare ve Katılımcılık

Bakan Tekin, eğitimde başarıya ulaşmanın birebir gayeye birlikte yürümekten geçtiğini belirtti. Misyona geldikleri günden bugüne kadar atılan adımların paydaşlar ve eğitimcilerle yapılan istişareler ışığında hayata geçirildiğini vurguladı. Toplantıda alınan kararların güzel olması temenni edildi.

İl müdürleri toplantısı, ünite amirlerinin sunumlarıyla gün uzunluğu devam edecek.

OKULLARDA YENİDEN FORMA UYGULAMASINA GEÇİLİYOR

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından yapılan açıklamada, 2025-2026 eğitim öğretim yılından itibaren okullarda tekrar forma (okul kıyafeti) uygulaması başlatıldığı hatırlatıldı.

Açıklamaya göre, MEB’in serbest kıyafet uygulamasını sona erdirme kararı, vatandaşlar tarafından memnuniyetle karşılanırken, konuyla ilgili Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ni (CİMER) arayan ve başvuru yapan veliler, karardan dolayı Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e teşekkürlerini iletti.

OKUL FORMALARI, EKONOMİK, SADE, KULLANIŞLI OLACAK

Buna göre, okul kıyafetleri ekonomik, sade, kullanışlı, kolay temin edilebilir ve pedagojik esaslara uygun olacak, velilere mali yük getirecek özel kıyafet aldırılamayacak. Sağlık durumu nedeniyle özel giyim ihtiyacı olan öğrenciler buna uygun kıyafet giyebilecek.

OKUL AİLE BİRLİKLERİ FORMA SATAMAYACAK

Okul-aile birlikleri kıyafet satışı yapamayacak veya serbest rekabeti engelleyecek yönlendirmelerde bulunamayacak. Özel gün ve etkinliklerde veliye ek maliyet oluşturacak kıyafet zorunlu tutulmayacak, atölye, laboratuvar gibi ortamlarda ise okul onayıyla uygun iş kıyafeti kullanılabilecek.

Öte yandan her okul, kendi kıyafetini sağlıklı, rahat ve dayanıklı olacak şekilde belirleyecek. Pamuklu/yünlü malzeme kullanılacak, kıyafetler öğrencilerin gelişimini kısıtlamayacak. Velilere ek mali külfet getirilmemesi için okul kıyafeti en az 4 yıl değiştirilmeden kullanılacak. Rozet ve arma gibi hazır simgeler kullanılmayacak, veliler istedikleri yerden alışveriş yapabilecek.

Uygulamanın öğrenci sağlığına, okul kültürüne ve eğitim ortamına katkı sağlayacağı düşünülüyor.

VELİLERDEN TEŞEKKÜR GELDİ

Açıklamada, vatandaşların CİMER’e ulaşan teşekkür mesajlarından bazılarına da yer verildi.

Bir vatandaş, “Okullarda tek tip kıyafet kararı doğru bir karardır. Aileler serbest kıyafette farklı kıyafet almakta zorlanıyordu.” ifadelerini kullanırken, bir başka vatandaş “Sayın Yusuf Tekin Bey’in okullarda formaya dönüş kararını duymak beni öğretmen olarak sevindirdi. İlkokul, ortaokul ve lisede farklı tasarımlar için yarışma bile düzenlenebilir.” değerlendirmesini yaptı.

Bir diğer mesajda, “Okullarda serbest kıyafet uygulaması sona eriyor, forma geri dönüyor! Haber basından geldi, okudum. Bakanım, tamamen hak veriyorum. Ben şahsen forma düzenini destekliyorum. Çünkü serbest kıyafet, çocuklar arasında büyük bir eşitsizlik yaratıyor. Formaya dönüş kararınız çok yerinde, teşekkür ederim.” ifadeleriyle uygulamaya yönelik memnuniyet aktarıldı.

Başka bir mesajda da “Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Yusuf Tekin, bugünkü duyurunuz beni bir veli olarak çok mutlu etti. Çocuklarımızın okullarda formayla eğitim görmesini memnuniyetle karşılıyorum. Serbest kıyafet dönemi, çocuklar arasında kıyas, rekabet ve psikolojik baskı yaratıyordu. Artık okullarımızda yeniden düzen ve eşitlik olacak. Bu kararınızdan dolayı şahsınız ve ekibinize teşekkür ederim. Tebrik ediyorum.” değerlendirmesi yapıldı.

2025-2026 eğitim öğretim yılından itibaren geçerli olacak bu uygulama ile ilgili olarak, veliler ve öğretmenler Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin‘e teşekkürlerini iletti.

Kararın akabinde, okul kıyafetlerinin ekonomik, sade, kullanışlı ve kolay temin edilebilir olacağı, velilere mali yük getirecek özel kıyafetlerin mecburî tutulmayacağı belirtildi. Ayrıyeten, sıhhat durumu nedeniyle özel giysi gereksinimi olan öğrenciler için uygun kıyafet seçimi yapılabilecek.

Yeni Okul Kıyafeti Uygulamasının Detayları

• Okul-aile birlikleri kıyafet satışı yapamayacak ve hür rekabeti engelleyici yönlendirmelerde bulunamayacak.
• Özel gün ve etkinliklerde veliye ek maliyet oluşturacak kıyafet zarurî tutulmayacak.
• Atölye ve laboratuvar üzere ortamlarda okul onayıyla uygun iş kıyafeti kullanılabilecek.
• Her okul, kendi kıyafetini sağlıklı, rahat ve güçlü olacak halde belirleyecek.
• Pamuklu/yünlü malzeme kullanılacak ve kıyafetler öğrencilerin gelişimini kısıtlamayacak.
• Okul kıyafeti en az 4 yıl değiştirilmeden kullanılacak.
• Rozet ve arma üzere hazır simgeler kullanılmayacak, veliler istedikleri yerden alışveriş yapabilecek.

Uygulamanın Katkıları

Öğrenci sıhhatine, okul kültürüne ve eğitim ortamına olumlu katkı sağlaması beklenen bu uygulama ile birlikte, okullarda nizam ve eşitlik hedefleniyor. Velilere ek mali külfet getirilmemesi için çeşitli tedbirler alınırken, öğrencilerin gelişimi de göz önünde bulunduruluyor.

Vatandaşlardan Teşekkür Mesajları

• “Okullarda tek tip kıyafet kararı hakikat bir karardır. Aileler özgür kıyafette farklı kıyafet almakta zorlanıyordu.”
• “Sayın Yusuf Tekin Bey’in okullarda formaya dönüş kararını duymak beni öğretmen olarak sevindirdi. İlkokul, ortaokul ve lisede farklı dizaynlar için müsabaka bile düzenlenebilir.”
• “Okullarda hür kıyafet uygulaması sona eriyor, forma geri dönüyor! Bakanım, büsbütün hak veriyorum. Ben şahsen forma nizamını destekliyorum. Zira özgür kıyafet, çocuklar ortasında büyük bir eşitsizlik yaratıyor. Formaya dönüş kararınız çok yerinde, teşekkür ederim.”
• “Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Yusuf Tekin, bugünkü duyurunuz beni bir veli olarak çok keyifli etti. Çocuklarımızın okullarda formayla eğitim görmesini memnuniyetle karşılıyorum. Özgür kıyafet periyodu, çocuklar ortasında kıyas, rekabet ve ruhsal baskı yaratıyordu. Artık okullarımızda yine nizam ve eşitlik olacak. Bu kararınızdan ötürü şahsınız ve grubunuza teşekkür ederim. Tebrik ediyorum.”