Daha evvel alınan yabancı isimler da değişecek

Daha evvel yabancı isimle ruhsatlandırılmış Türk özel öğretim kurumlarının isimleri da mevzuata uygun hale getirilecek. Bu kapsamdaki kurumlar, mevcut yabancı isimlerini kullanmaya devam edemeyecek.

Özel öğretim kurumlarına Türk ulusal eğitiminin genel ve özel emelleri ile temel unsurlarına, kurumun emeline, eğitim programına ve seviyesine uygun, belirli bir mana taşıyan Türkçe isim verilecek.

Azınlık okulları, yabancı ve milletlerarası özel öğretim kurumları ile yalnızca yabancı lisan eğitimi veren kurslara ise yabancı isim verilebilecek.

Kurum isimlerinin belirlenmesinde Türk milletinin ulusal, ahlaki, insani, manevi ve kültürel pahaları de gözetilecek. Bu bedellere ters ve öğrencilerin psikososyal gelişimine olumsuz tesir edebilecek isimler kullanılamayacak.

Anayasada yer alan ulusal kültür ile ulusal ve manevi kıymetlerin korunmasına ait temeller ile ilgili mevzuat kararları doğrultusunda, ulusal eğitimin temel unsur ve maksatlarına riayet edilerek kurum isimlerinin ulusal ve manevi pahalarla bağdaşması; kültürel yozlaşma, kimlik erozyonu, paha erimesi, dilsel yabancılaşma ve öğrencilerin psikososyal gelişiminde aksiliklere sebebiyet verilmemesi temel alınacak.

Bu kapsamda mevzuata uygun kurum ismi değişikliği müracaatları, en geç 1 Ekim 2026 tarihine kadar yapılacak.

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan kılavuzda, müracaat, tercih ve yerleştirmeyle ilgili süreçler hakkında detaylı bilgilere yer verildi.

Kılavuza nazaran, fiyatsız öğrenci okutma uygulamasında öncelikli olan şehit ve gazi çocukları ile devlet muhafazası altındaki çocuklar, 5-17 Ağustos tarihleri arasında müracaat yapabilecek.

Özel öğretim kurumlarında fiyatsız okumak üzere müracaat yapacak öğrenci ve kursiyerlerin müracaat ve tercih süreçleri, kurum çeşidine nazaran farklı tarzlarda gerçekleştirilecek.

Özel okullarda fiyatsız okumak için müracaatlar, öğrencinin kayıtlı olduğu okul müdürlüğü tarafından e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi’nde Bakanlıkça hazırlanan modül üzerinde oluşturulan form doldurularak alınacak. 2026-2027 eğitim öğretim yılında ilkokul 1. sınıf ve ortaokul 5. sınıfta tahsil görecek öğrencilerin müracaat süreçleri aday kaydının bulunduğu okuldan; hazırlık sınıfında ve 9. sınıfta tahsil görecek öğrencilerin müracaat süreçleri ise ortaöğretime kayıt yapılmış olması durumunda ilgili okuldan, kayıt yapılmamış olması durumunda ise bitirdiği ortaokuldan yapılacak.

Tercih süreçleri 18-26 Ağustos’ta

Tercih süreçleri, 18-26 Ağustos tarihleri arasında e-Okul sistemi üzerinden öğrenci velisi ya da vasisi tarafından yapılacak. Her öğrenci en az 5, en fazla 10 kurum tercihinde bulunabilecek. Oluşacak puan sıralamasına nazaran yerleştirmeler sistem üzerinden gerçekleştirilecek. Yerleştirme sonuçları 31 Ağustos’ta duyuru edilecek.

Özel motorlu taşıt şoförleri kursları, özel ulaştırma hizmetleri mesleksel eğitim ve geliştirme kursları ve iş makineleri şoför (operatörlük) eğitim kurslarına müracaat ve tercih süreçleri il ve ilçe ulusal eğitim müdürlükleri tarafından yürütülecek. Müracaatlar, 18 yaşını dolduran aday kursiyerin kendisi yahut 18 yaşını doldurmayan aday kursiyerler için velisi ya da vasisi tarafından yapılacak. Başvuranın kurum tercihleri doğrultusunda süreçler il ve ilçe ulusal eğitim müdürlükleri tarafından kayıt olunmak istenen devir başlamadan evvel “Özel MTSK Modülü”nden yapılacak. Aday kursiyer, en fazla 5 kurs tercihi yapabilecek. Yerleştirmeler mevzuatta belirtilen mühletler içerisinde, puan üstünlüğüne ve tercih sırasına nazaran Özel MTSK Modülü üzerinden yapılacak.

Diğer özel kurumlara müracaat ve tercih süreçleri

Özel kurs, özel öğretim kursu, toplumsal aktiflik ve gelişim merkezi, öğrenci aktiflik merkezi, lisan, konuşma ve ergoterapi merkezi, rehberlik ve ruhsal müşavere merkezi üzere öbür özel kurumlara müracaat ve tercih süreçleri il ve ilçe ulusal eğitim müdürlükleri tarafından yürütülecek. Müracaatlar, 18 yaşını dolduran aday kursiyerin kendisi yahut 18 yaşını doldurmayan aday kursiyerler için veli ya da vasisi tarafından yapılacak. Başvuranın kurum tercihleri doğrultusunda tercih süreçleri il ve ilçe ulusal eğitim müdürlükleri tarafından kayıt olunmak istenen periyot başlamadan evvel MEBBİS Özel Öğretim Kurumları Modülü/ e-Özel Modülü’nden yapılacak. Müracaat mühleti içinde kurum ve program tercihlerinde il ve ilçe ulusal eğitim müdürlükleri aracılığıyla değişiklik yapılabilecek. Yerleştirmeler mevzuatta belirtilen müddetler içerisinde, puan üstünlüğüne ve tercih sırasına nazaran MEBBİS Özel Öğretim Kurumları Modülü/ e-Özel Modülü üzerinden yapılacak.

Kurumlara sistem üzerinden yerleşen öğrenci ve kursiyerler, müddeti içinde ilgili kuruma kayıt yaptırmamaları durumunda fiyatsız okuma haklarından vazgeçmiş sayılacak.

Ücretsiz okuma uygulaması sadece 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nda öncelik verilen çocuklara yönelik olduğundan, süreç sonunda kurumun boş kontenjanı kalması durumunda işlemler Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde yer alan kararlara nazaran gerçekleştirilecek.

Ücretsiz okutma, kurumların servis fiyatı dışındaki tüm fiyatlarını kapsayacak.

Ücretsiz Okutulacak Öğrenci/Kursiyer Yerleştirme Kılavuzu’na

Valilik tarafından yapılan açıklamada, “Toplumumuzun manevi bedelleri doğrultusunda, öğrencilerimizin ve eğitim çalışanlarının temel hak ve özgürlükleri kapsamında yer alan ibadet gereksinimlerinin karşılanması kıymet arz etmektedir. Bu bağlamda, okul ortamlarında öğrencilerin toplumsal, kültürel ve ahlaki gelişimlerinin desteklenmesi ile birlikte, inanç ve ibadetlerini uygun ortamlarda yerine getirebilecekleri alanların sağlanması eğitim hizmetlerinin bütünleyici bir kesimi olup değerli bir gereksinim haline gelmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapatma ve Ad Verme Yönetmeliğinin 5. maddesinin (c) bendi ile Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinin 81. maddesinin 6. fıkrası çerçevesinde; öğrencilerin uygun vakit aralıklarında ibadetlerini inançlı olarak yerine getirebilmeleri ve ibadet gerekçesiyle okul dışına çıkışlarının en aza indirilerek eğitim süreçlerinin verimli bir formda kullanılması hedefiyle cuma namazı üzere toplu ibadetlere katılmak isteyenler için okul bünyesinde uygun fiziki kaidelere sahip mescit alanlarının oluşturulması gerekmektedir. Bu kapsamda; yeni yapılacak okul ve eğitim kurumlarının proje ve planlamalarında, cuma namazı kılınabilmesine imkan sağlayacak, kâfi fiziki kapasiteye sahip mescit alanına yer verilmesi, halihazırda kullanılan okul ve eğitim kurumlarında ise mevcut imkanlar çerçevesinde uygun alanların dönüştürülmesi suretiyle, cuma mescidi olarak kullanılmak üzere alan oluşturulması konusunda; bilgilerini ve gereğini rica ederim” tabirlerine yer verildi.

Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikle, fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş olup da 15 yaşını doldurmamış olanların işlediği fiilin tüzel mana ve sonuçlarını algılayamaması yahut davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gereğince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu olmayacak fakat bu şahıslar hakkında çocuklara özgü güvenlik önlemlerine hükmolunacak. İşlediği fiilin hukuksal mana ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığı halinde, bu şahıslar hakkında kabahat ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasını gerektirdiği takdirde 13 yıldan 18 yıla, müebbet mahpus cezasını gerektirdiği takdirde 10 yıldan 12 yıla kadar mahpus cezasına hükmolunacak. Diğer cezaların yarısı indirilecek ve bu halde her fiil için verilecek mahpus cezası 9 yıldan fazla olamayacak.

Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış olan bireyler hakkında hata, ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezasını gerektirdiği takdirde 19 yıldan 27 yıla, müebbet mahpus cezasını gerektirdiği takdirde 15 yıldan 18 yıla kadar mahpus cezasına hükmolunacak. Diğer cezaların üçte biri indirilecek ve bu halde her fiil için verilecek mahpus cezası 15 yıldan fazla olamayacak.

Türk Ceza Kanunu’na eklenen yeni kararla, somut olayda kasta dayalı kusurun yükü, güdülen hedef ve saik, hatanın işleniş formu ve daha evvelden kasıtlı bir hatadan ötürü mahpus cezasına mahkum edilmiş olma konularından biri ya da birkaçı göz önünde bulundurularak taammüden öldürme ve sonucu nedeniyle ağırlaşmış yaralama hatalarını işleyen 15-18 yaş kümesindeki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmayabilmesi, 12-15 yaş kümesindeki çocuklara ise bir üst kümenin ceza rejiminin uygulanabilmesi konusunda hakime takdir yetkisi tanınıyor.

Kanun’un, “Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular” kararında yapılan değişiklikle, tekerrür kararlarının uygulanmasındaki yaş istisnası 18’den 15’e düşürülüyor. Buna nazaran, kabahati işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış olan şahısların işlediği hatalar münasebetiyle tekerrür kararları uygulanmayacak.

Teklifle, Kanun’un “Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali” kararında yer alan hataların cezaları artırılarak aile kurumunun ve bilhassa çocukların korunması amaçlanıyor. Buna nazaran, aile hukukundan doğan bakım, eğitim yahut takviye olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi için şikayet üzerine öngörülen “1 yıla kadar” mahpus cezası, “3 aydan 2 yıla kadar” halinde düzenleniyor. Gebe olduğunu bildiği eşini yahut daima birlikte yaşadığı ve kendisinden hamile kalmış bulunduğunu bildiği evli olmayan bir bayanı çaresiz durumda terk eden kimseye verilmesi öngörülen 3 aydan bir yıla kadar mahpus cezasının sonu 6 aydan 2 yıla kadar yükseltilecek. Bu fiiller sebebiyle çocuğun taammüden öldürme ve sonucu nedeniyle ağırlaşmış yaralama hatasını işlemesi halinde şikayet aranmaksızın, faile karar uyarınca verilecek ceza yarısından 2 katına kadar artırılacak.

Velayet hakları kaldırılmış olsa da itiyadi sarhoşluk, uyuşturucu yahut uyarıcı maddelerin kullanılması ya da onur kırıcı tutum ve hareketlerin sonucu maddi ve manevi itina noksanlığı sebebiyle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sıhhatini ağır biçimde tehlikeye sokan ana yahut babaya öngörülen mahpus cezasının hududu ise “3 aydan bir yıla kadar” yerine 1 yıldan 3 yıla kadar olacak.

İnfaz kurumunda geçirdiği 1 gün 2 gün olarak dikkate alınacak

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle, mahkeme tarafından iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde soruşturma evresine ait bütün dokümanlar incelendikten sonra, eksik yahut yanılgılı noktalar belirtilmek suretiyle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında toplumsal inceleme yaptırılmaksızın düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilecek.

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, çocuk mahkumların mahpus cezalarının direkt çocuk eğitimevlerinde infazına başlanması yerine infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması ve düzgün halli olduğunun tespit edilmesi halinde eğitimevlerine ayrılması karar altına alınıyor.

Düzenlemeyle çocuk kapalı ceza infaz kurumunda 12-18 yaş grubu çocukların barındırılmasında kabahat tiplerinin de dikkate alınması sağlanıyor. Buna göre, 12-18 yaş grubu çocuklar, kabahat çeşitleri, cinsiyetleri ve fiziki gelişim durumları göz önüne alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının farklı başka kısımlarında barındırılacak.

Çocuk mahkumların çocuk kapalı ceza infaz kurumundan çocuk eğitimevine ayrılmalarına psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, toplumsal çalışmacı, ruhsal danışman, rehberlik uzmanı ve öğretmen gibi en az bir uzman vazifelinin de iştirakiyle idare ve gözlem kurulu tarafından en geç 3 ayda bir yapılan kıymetlendirme sonucunda karar verilecek. Çocuk eğitimevine ayırmaya ait olarak tavır ve davranışları olumsuz bedellendirilen çocuk mahkumların tekrar değerlendirilmeye tabi tutulma müddetleri 6 ayı geçemeyecek.

Terör cürümleri, örgüt kurmak, yönetmek yahut örgüte üye olmak kabahatleri ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen hatalar hariç olmak üzere, kasıtlı hatalardan toplam 3 yıl yahut daha az mahpus cezası ile taksirli kabahatlerden toplam 5 yıl yahut daha az müddetle mahpus cezasına mahkum olan çocuk mahkumlar hakkında verilen cezalar direkt çocuk eğitimevlerinde yerine getirilecek.

Direkt çocuk eğitimevine alınanlar dahil olmak üzere bu kurumlarda bulunan çocuk mahkumlardan firar edenler yahut diğer bir fiilden ötürü haklarında tutuklama kararı verilenler idare ve gözlem kurulu kararıyla, kapalı ceza infaz kurumuna iade yahut odaya kapatma disiplin cezası alıp, bu cezası katılaşmış olanlar yahut asayiş ve nizamın sağlanması emeliyle disiplin cezası katılaşmış olsa bile hareketi kurum tertibi ya da kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturanlar idare ve gözlem kurulu kararıyla çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilecek.

Çocuk mahkumların, kabahat ve ceza tiplerine nazaran, çocuk eğitimevlerine ayrılıp ayrılmamalarına, çocuk eğitimevlerinde geçirecekleri mühletlere, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine, direkt çocuk eğitimevlerine alınmalarına, direkt çocuk eğitimevlerine alınanların çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine ve öbür konulara ait metot ve asıllar yönetmelikte gösterilecek.

Kanun’da yapılan düzenlemeyle, Türk Ceza Kanunu’nun taammüden öldürme cürümleri, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen kabahatler, uyuşturucu yahut uyarıcı madde imal ve ticareti kabahati ve hata işlemek maksadıyla örgüt kurma kabahati hariç olmak üzere, şartlı salıverilme müddetinin hesaplanmasında mahkumun 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün 2 gün olarak dikkate alınacak.

Teklifle, Kabahatler Kanunu’na yeni madde ihdas ediliyor. Kanuna “Amaç dışı bıçak taşıma” başlığıyla eklenen maddeyle, her ne isim altında olursa olsun, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan her çeşit bıçak ile öteki kesici, delici yahut bereleyici aletlerin, Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanuna nazaran ruhsatlandırılan yerler ile ilgili yönetmeliğe nazaran ruhsatlandırılan iş yerleri dışında satışı ve sergilenmesi, 18 yaşından küçük çocuklara satılması ve çocuklar tarafından satın alınması yahut taşınması yasaklanacak.

Bu yasaklara uymayanlara 5 bin lira, kabahate bahis bıçak yahut aletlerin sayı yahut nitelik bakımından vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası verilecek.

Ayrıyeten bu kabahatin işlendiğini öğrenen işletici yahut sorumlunun yetkili makamlara bildirim yapmaması halinde 5 bin lira idari para cezası verilecek. Kabahatin konusunu oluşturan yahut işlenmesi suretiyle elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilecek.

Kabahat münasebetiyle idari para cezasına ve el koymaya kolluk vazifelileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülki amir tarafından karar verilecek.

Kabahati işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında çocuğun üstün faydası gözetilerek Çocuk Koruma Kanunu kararları uyarınca kollayıcı, destekleyici ve yönlendirme önlemlerine karar verilmesi maksadıyla mülki amir tarafından çocuk yargıcından önlem talebinde bulunulacak. Bu madde kararı internet satışları ve uzaklıklı satışlar için de uygulanacak.

Bir sanat yahut mesleğin icrası ve eğitim için gerekli bıçak, şiş ve benzerlerinin icra yerinde ve icra eden şahıslarca kullanılması, bulundurulması ve taşınması bu madde kararlarına tabi olmayacak.

Düzenlemeyle, Çocuk Koruma Kanunu’na yeni madde ekleniyor. Buna nazaran, ceza sorumluluğu olmayan isimli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik önlemi niteliğinde “yönlendirme tedbirleri” ihdas ediliyor.

Yönlendirme önlemleri, ceza sorumluluğu olmayan isimli süreçteki çocuklar bakımından, çocuklara özgü güvenlik önlemi olarak tanımlanıyor.

Yönlendirme önlemleri, “sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri”, “dijital risklerden korunma tedbiri”, “kitap ve kütüphane tedbiri”, “çevreye hürmet ve etraf paklığı tedbiri” ve “tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılık tedbiri” başlıklarında sıralanıyor.

“Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri”yle spor kulüpleri, gençlik merkezleri, spor tesisleri ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarında, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile mahallî idareler tarafından yerine getirilmek üzere çocukların 20 saatten 300 saate kadar psikososyal gelişimine katkı sağlayacak vazife almalarına hükmedilecek.

“Dijital risklerden korunma tedbiri”yle kullandığı telefon aygıtı, telefon çizgisi yahut her türlü bilgisayar, tablet ve gibisi dijital aygıtın bildirilerek aygıtın önlem kararından sonraki hareketlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından 3 aydan az 2 yıldan fazla olmamak üzere çeşitli takip yazılımlarıyla ilgili kurum kontrolüne açmaya, riskli olarak tarifli kimi mecralar, uygulamalar ve dijital platformlara erişimin engellenmesine karar verilecek.

“Kitap ve kütüphane tedbiri”, kütüphane ve okuma salonu üzere yerlerde Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, üniversiteler ile mahallî idareler tarafından yerine getirilmek üzere 20 saatten 300 saate kadar psikososyal gelişimine katkı sağlayacak vazife almayı yahut bu kuruluşların yetkililerince belirlenen yapıtların okunmasını kapsayacak.

“Çevreye hürmet ve etraf paklığı tedbiri”yle Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, üniversiteler ile lokal idareler tarafından yerine getirilmek üzere 20 saatten 300 saate kadar park, bahçe, kıyı üzere belirlenecek bir bölgede etraf paklığı yapmaya, belirlenecek bitkilerin bakımı, ağaçlandırma ve çiçeklendirme faaliyetlerine katılmaya hükmedilecek.

“Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı madde ile davranışsal bağımlılık tedbiri”yle Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Yeşilay tarafından yerine getirilmek üzere çocukların sıhhatleri için tehlike oluşturan bağımlılıklarının tedavi ve rehabilitasyonu için belirlenecek programları tamamlamaya karar verilecek.

Bu önlemlerin yerine getirilmesi sırasında ortaya çıkabilecek direnç yahut zorluklara karşı kolluktan yardım istenebilecek.

Ayrıyeten önlemlerin yerine getirilmesinde kurumların uyumu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından, il ve ilçelerde kurumların uyumu ile takip vali ve kaymakam tarafından sağlanacak.

Bu maddenin uygulanmasına ait yordam ve asıllar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek. Eklenen madde ile çocuklara yönelik yine topluma kazandırıcı müdahale araçlarının güçlendirilmesi ve yine cürüm sürece riskinin azaltılması amaçlanıyor.

Acil korunma kararı alınması maksadıyla 24 saat içinde rapor düzenlenebilecek

Çocuk Koruma Kanunu’na yeni fıkralar ekleniyor.

Buna nazaran, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol, uyuşturucu yahut uyarıcı madde bağımlılığı, davranışsal bağımlılık ya da ağır tehlike arz eden bulaşıcı hastalık sebebiyle kendisi yahut diğerleri açısından önemli tehlike oluşturduğu bedellendirilen ve rastgele bir suretle Sağlık Bakanlığına yahut üniversitelere bağlı yataklı sıhhat kurumlarına gelen yahut getirilen çocuk hakkında, tedaviye gereksinim bulunduğunun ilgili uzman tabip tarafından tespit edilmesi halinde, acil korunma kararı alınması emeliyle 24 saat içinde rapor düzenlenecek.

Sağlık kurumu, uzman tabip raporunun düzenlendiği tarihten itibaren en geç 24 saat içinde çocuk yargıcına başvuracak. Müracaattan itibaren en geç 48 saat içinde ilgili dal uzman doktorunun yer aldığı 3 uzman doktordan oluşan resmi sağlık kurulu tarafından düzenlenen rapor mahkemeye sunulacak. Hakim, başvuru ve sağlık kurulu raporunu kıymetlendirerek talep hakkında en geç 48 saat içinde karar verecek.

Çocuğun sıhhat kuruluşuna gelmesi yahut getirilmesinden hakim kararının sıhhat kuruluşuna bildirimine kadar geçen müddette, çocuğa gerekli görülen tıbbi müdahale ve tedavi uygulanacak. Bu süreçte gereksinim duyulması halinde kolluktan yardım istenebilecek. Kolluk, bu kapsamda yapılan talepleri, kanunla kendisine tanınan yetkiler çerçevesinde yerine getirecek.

Hakim, çocuğun üstün faydasını gözeterek çocuğun bulunduğu yerin bilinmeyen tutulmasına ve gerekli görmesi halinde şahsî alakanın kurulmasına yahut sonlandırılmasına karar verebilecek. Hakim, sağlık kurulu raporunu dikkate alarak acil korunma kararının kaldırılmasına, devamına yahut çocuğun durumuna uygun öbür bir hami ve destekleyici önleme karar verecek.

Düzenlemeyle, Çocuk Koruma Kanunu’nda yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “adli süreçteki” olarak değiştirilecek. Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari önlemlerin alınması maksadıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı il yahut ilçe müdürlüklerine bildirilecek.

Kanuna eklenen fıkralarla, isimli süreçteki çocuklar hakkında yapılan yargılama sonunda kararın açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi halinde yönlendirme önlemlerinden uygun görülen biri yahut birkaçı da kontrollü özgürlük önlemi olarak uygulanacak. Bu fıkra uyarınca hükmedilecek yükümlülükler, düzenlemede sayılan kurumlar tarafından yerine getirilecek.

Kabahatin işlenmesi sebebiyle mağdurun yahut kamunun uğradığı zararın az olması halinde isimli süreçteki çocuklar hakkında kararın açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi için zararın giderilmesi kaidesi aranmayabilecek.

Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında toplumsal inceleme yaptırılması mecburî olacak. Cumhuriyet savcısı, mahkeme yahut çocuk hakimi tarafından 15 yaşını doldurmuş çocuk hakkında toplumsal inceleme yaptırılmaması halinde, münasebeti iddianamede yahut kararda gösterilecek.

Hami ve destekleyici önlemlerin ilgili kurum yahut kuruluş tarafından yerine getirilmesi sırasında gerekmesi halinde kolluktan yardım istenebilecek.

Esirgeyici ve destekleyici önlemlerin yerine getirilmesinde kurumların uyumu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca, il ve ilçelerde kurumların uyumu ile takip vali ve kaymakam tarafından sağlanacak. Bu emelle il ve ilçelerde sekretarya hizmetleri aile ve toplumsal hizmetler il müdürlükleri tarafından yürütülecek.

Hakim yahut mahkeme tarafından verilen gözetici ve destekleyici önlem kararları, yerine getirilmek üzere ilgili kurum yahut kuruluşa gönderilecek.

Çocuk hakkında verilen hami ve destekleyici önlem kararlarının gereklerine muhalif hareket eden ana, baba, vasi yahut bakım ve nezaretinden sorumlu kimse, fiil cürüm teşkil etse dahi ihlal edilen önlemin niteliğine ve karşıtlığın tartısına nazaran çocuk hakimi kararıyla 3 günden 10 güne kadar “tazyik hapsi” ile cezalandırılacak.

Bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilecek. Tazyik hapsine ait kararlar, katılaşmasını müteakip cumhuriyet başsavcılığı tarafından yerine getirilecek. Bu kararlar çocuk hakimi tarafından ilgili kuruma bildirilecek.

Teklifle, Sosyal Hizmetler Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor. Buna nazaran, Kanun’da tanımlar başlığında yer alan “Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezi”ni açıklamakta kullanılan “suça sürüklenen” ibaresi “adli süreçteki” olarak değiştiriliyor.

Yine Sosyal Hizmetler Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan değişikliklerde de kanunların farklı maddelerinde geçen “suça sürüklenen” ibareleri “adli süreçteki” olarak değiştirilecek.

“Teklif, ilerleyen günlerde TBMM Genel Kurulu’nun takdirine sunulacaktır”

Teklifin kabul edilmesinin akabinde açıklamalarda bulunan Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, teklifte kıymetli düzenlemelerin bulunduğunu belirtti.

Görüşmeler sırasında çocuğun üstün faydasının temel alındığını vurgulayan Yüksel, kanun teklifinin çocuk adalet sistemine değerli katkılar sunacağını söz etti.

Yüksel, “Çocuklarımızı her türlü ihmal, istismar ve riskten korumak, onları geleceğe hazırlamak sadece hukuk sisteminin değil, herkesin ortak sorumluluğudur. Teklif, ilerleyen günlerde TBMM Genel Kurulu’nun takdirine sunulacaktır.” dedi.

Bakımevi açma kaidesindeki çocuk sayısı düşürüldü

Yönetmeliğin 2 nci maddesinin birinci fıkrası değiştirildi.

Eskisi şöyleydi: “Bakımevleri kurumun bağlı yahut ilgili olduğu bakanın onayı alınmak suretiyle kurumca istihdam edilen memurların 0-6 yaş kümesine giren en az 50 çocuğu için kurumun idari ve mali işlerle ilgili ünitesine bağlı olarak açılabilir.”

Yenisi bu formda: “Bakımevleri kurumun bağlı yahut ilgili olduğu bakanın onayı alınmak suretiyle kurumca istihdam edilen memurların 0-6 yaş kümesine giren en az 30 çocuğu için çalışanın yazılı talebi üzerine kurumun idari ve mali işlerle ilgili ünitesine bağlı olarak açılır. Yazılı talebin 30’dan az olması halinde de çocuk bakımevi açılabilir.”

Bakımevi açılabilmesi için aranan taban çocuk sayısı 50’den 30’a düşürüldü, ayrıyeten çalışanın yazılı talebi koşulu getirildi. 30’dan az talep olması halinde de bakımevi açılabilmesine imkan tanındı.

İlgili kurum ismi güncellendi ve yeni bir fıkra eklendi

Aynı maddenin ikinci fıkrasında yer alan “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Genel Müdürlüğüne” ibaresi “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına” halinde değiştirildi.

Ayrıca üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere yeni bir fıkra eklendi. Yenisi bu biçimde: “Açılan çocuk bakımevleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bilişim sistemi ile Milli Eğitim Bakanlığı e-okul sistemine işlenir ve gerekmesi durumunda güncellemeler yapılır.”

Bina ve fiziki kurallarda değişiklik

Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi değiştirildi.

Eskisi şöyleydi: “Müstakil tek yahut çok katlı bir binada yahut bir apartmanın taban katı yahut bu katla ilişkili olarak bir kaç katında,”

Yenisi bu halde: “Müstakil tek yahut çok katlı bir binada, bir apartmanın taban katı yahut üçüncü katını geçmemek üzere başka katlarında,”

İkinci fıkranın (3) numaralı bendinde yer alan oda büyüklüğü ölçütü de değişti.

Eskisi şöyleydi: “her çocuk için en az 2 m2 alan ile 6 m3 hava düşecek hacimde”

Yenisi bu halde: “her çocuk için en az 1,5 m² alan ile 4,5 m³ hava düşecek hacimde”

Oda başına düşen minimum alan ve hacim ölçütleri düşürüldü.

(5) numaralı bentte yer alan “10” ibaresi “20” olarak değiştirildi. Buna nazaran evvelce her 10 çocuğa bir klozet ve bir lavabo tahsisi aranırken, yeni düzenlemeyle bu oran her 20 çocuğa bir klozet ve bir lavabo halinde gevşetildi.

Ayrıca tıpkı fıkraya yeni bir bent eklendi. Yenisi bu şekilde: “Yürürlükte bulunan deprem yönetmeliği ve bu husustaki başka mevzuata uygun olması,”

Çocukların yaş gruplandırması yine belirlendi

Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri değiştirildi.

Eskisi şöyleydi:

“a) Birinci Grup: 0-3 yaş kümesinde (0-36 aylık çocuklar) bulunan en çok 10 çocuk bir küme oluşturur ve her küme için bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.

b) İkinci Grup: 4-5 yaş kümesinde (37-60 aylık çocuklar) bulunan en çok 20 çocuk bir küme oluşturur ve her küme için çocuk gelişimcisi yahut eğitimcisi niteliklerini haiz bir işçi ile bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.

c) Üçüncü Grup: 6 yaş kümesinde (61-72 aylık çocuklar) bulunan en çok 20 çocuk bir küme oluşturur ve her küme için çocuk gelişimcisi yahut eğitimcisi niteliklerini haiz bir işçi ile bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.”

Yenisi bu formda:

“a) Birinci Grup: 0-2 yaş kümesinde (0-24 aylık çocuklar) bulunan en çok 10 çocuk bir küme oluşturur ve her küme için çocuk gelişimcisi yahut eğitimcisi niteliklerini haiz bir işçi ile bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.

b) İkinci Grup: 2-4 yaş kümesinde (25-48 aylık çocuklar) bulunan en çok 20 çocuk bir küme oluşturur ve her küme için çocuk gelişimcisi yahut eğitimcisi niteliklerini haiz bir işçi görevlendirilir.

c) Üçüncü Grup: 4-6 yaş kümesinde (49-72 aylık çocuklar) bulunan en çok 20 çocuk bir küme oluşturur ve her küme için çocuk gelişimcisi yahut eğitimcisi niteliklerini haiz bir işçi görevlendirilir.”

Yaş aralıkları tekrar belirlendi: birinci küme 0-3’ten 0-2 yaşa, ikinci küme 4-5’ten 2-4 yaşa, üçüncü küme 6 yaştan 4-6 yaşa çekildi. Ayrıyeten birinci kümede çocuk bakıcısı zorunluluğunun yanına çocuk gelişimcisi/eğitimcisi kuralı eklenirken, ikinci ve üçüncü kümelerde her küme için başka çocuk bakıcısı bulundurma zaruriliği bent metninden çıkarıldı.

Bu değişikliğe bağlı olarak birinci fıkradan sonra gelmek üzere yeni bir fıkra eklendi. Yenisi bu biçimde: “Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen kümelerden, her iki küme için en az bir çocuk bakıcısı görevlendirilir.” Böylece ikinci ve üçüncü küme için çıkarılan başka çocuk bakıcısı mecburiliği, kümeler için ortak bir taban kaide olarak yine düzenlendi.

Mevcut ikinci fıkranın ikinci cümlesi de değiştirildi.

Eskisi şöyleydi: “İkinci ve üçüncü küme çocuklar uygun fiziki yer ve işçi bulunmaması halinde birlikte bulundurulabilir.”

Yenisi bu halde: “İkinci ve üçüncü küme çocuklar, uygun fiziki yer ve işçi bulunmaması halinde çocuklar arasındaki yaş farkı en fazla 2 yaş olacak halde birlikte bulundurulabilir.”

Farklı kümelerdeki çocukların bir arada bulundurulabilmesi artık aralarındaki yaş farkının en fazla 2 yaş olması kuralına bağlandı.

Ücret belirleme yetkisi değişti

Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında değişiklik yapıldı.

Eskisi şöyleydi: “Her çocuk için alınacak aylık fiyat, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü görüşü de alınmak suretiyle, her mali yıl başında Maliye Bakanlığınca belirlenir. Belirlenen fiyatı gerektiğinde yıl içinde değiştirmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

Yenisi bu biçimde: “Her çocuk için alınacak aylık fiyat, her mali yıl başında Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir. Belirlenen fiyatı gerektiğinde yıl içinde değiştirmeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.”

“Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü görüşü de alınmak suretiyle” ibaresi büsbütün kaldırıldı, yani fiyat belirlenirken bu kurumun görüşünün alınması koşulu yürürlükten kalktı. Ayrıyeten “Maliye Bakanlığı” ibareleri yeni bakanlık ismine uygun olarak “Hazine ve Maliye Bakanlığı” formunda değiştirildi.

7/24 aslına nazaran çalışan bakımevi açılabilecek

Yönetmeliğin 18 inci maddesinin birinci fıkrasının sonuna yeni bir cümle eklendi.

Eskisi şöyleydi: “Bakımevleri kurumun çalışma saatlerinin başlamasından yarım saat evvel ve çalışma saatinin bitiminden yarım saat sonrasına kadar hizmet verirler.”

Yenisi bu biçimde: Aynı karara ek olarak, “İhtiyaç bulunması halinde yedi gün yirmi dört saat temeline nazaran çalışan çocuk bakımevleri açılabilir.” cümlesi eklendi.

Buna nazaran muhtaçlık halinde, kurumun mesai saatleriyle hudutlu olmaksızın 7 gün 24 saat hizmet veren çocuk bakımevleri açılabilecek.

İl ve ilçe merkezlerinde bakımevi açma kuralı değişti

Yönetmeliğin 20 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “50 çocuğunun” ibaresi “30 çocuğu için işçinin yazılı talebi” biçiminde değiştirildi.

Buna nazaran il ve ilçe merkezlerinde bakımevi açılabilmesi için aranan taban çocuk sayısı 50’den 30’a düşürüldü ve bu sayı için işçinin yazılı talepte bulunması kuralı getirildi.

Denetim mercii güncellendi

Yönetmeliğin ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü” ibaresi “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı” biçiminde, ikinci fıkrasında yer alan “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne” ibaresi ise “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına” halinde değiştirildi.

Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü 18.05.2022 tarih ve 49924917 sayılı yazısında aşağıdaki açıklamaya yer verilmiştir.

Bilindiği gibi, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 19. hususunda yer alan; “Yeni binalarda kurum açma süreçlerinde binanın eğitim ve öğretim açısından teklif edilen kurumun özelliğine uygunluğu için valilikçe görevlendirilen en az iki maarif müfettişi yahut iki şube müdürü ya da bir maarif müfettişi ile bir şube müdürü tarafından yerinde yapılan incelemeye dair rapor ile binaya ilişkin, … evrakının birer örneği valilikçe Bakanlığa gönderilir.” hükmü,

Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapatma ve İsim Verme Yönetmeliğinin 6. hususunda yer alan; “Yapılan müracaatın; …., kararlarına uygun olup olmadığını incelemek üzere vilayet ulusal eğitim müdürlüğünce beş iş günü içinde, maarif müfettişi vilayet yahut ilçe ulusal eğitim şube müdürü/eğitim uzmanı/araştırmacılardan en az iki kişi görevlendirilir. Ayrıyeten, …., Görevlendirilen maarif müfettişi/il yahut ilçe ulusal eğitim şube müdürü/eğitim uzmanı/araştırmacı inceleme raporunu görevlendirme yazısının/onayının kendilerine bildiri tarihinden itibaren en geç on beş iş günü içinde düzenler ve teslim eder.” kararı,

Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği . fıkrasında yer alan; “Disiplin soruşturmasında muhakkik görevlendirilmesi halinde muhakkik, hakkında soruşturma yapacağı memurdan alt düzeyde olamaz. “ kararı bulunmaktadır.

Bu bilgiler ışığında Ulusal Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 18.05.2022 tarih ve 49924917 sayılı görüş yazısında; “Özel Öğretim Kurumları Kanununa tabi olarak kurum açma, kapatma ve isim verme süreçlerinin mevzuata uygun olup olmadığı konusunun tespiti için ilçe ulusal eğitim müdürlüklerinde misyon yapan şube müdürlerinin de muhakkik olarak görevlendirilebileceği konusunda bilgilerinizi ve gereğini rica ederim. “ açıklamalarına yer verilmiştir.

İşte o görüş yazısı;

Ahmet KANDEMİR

Teklif münasebetinde, düzenlemenin Anayasa’nın toplumsal devlet unsuruna dayandığı belirtilirken devlet muhafazasındaki gençlerin toplumsal hayata ahenginin güçlendirilmesi ve kamu hizmetinde verimliliğin artırılması amaçlandığı söz edildi.

Kuruluş bakımından yararlanma mühleti 5 yıla çıkarılıyor

Mevcut uygulamada, devlet muhafazasındaki gençlerin kamuya yerleştirilme hakkından yararlanabilmesi için toplumsal hizmet modellerinden en az iki yıl yararlanmış olması yeterliydi. Kanun teklifinde bu müddet beş yıl olarak yine düzenleniyor.

Buna nazaran, korunma kararı yahut bakım önlemi kararı kapsamında olanların; kuruluş bakımı yahut esirgeyici aile hizmetlerinden en az beş yıl fiilen yararlanmış olması ve reşit olduğu tarihte de bu hizmetlerden yararlanmaya devam ediyor olması gerekecek.

30 yaş hududu getiriliyor

Teklifte birinci kere birtakım yeni kaideler da getiriliyor. Buna nazaran kelam konusu istihdam hakkından yararlanabilmek için;

• Türk vatandaşı olmak
• En az ortaöğretim mezunu olmak
• 18 yaşını doldurduktan sonra 5 yıl içinde başvurmak
• Başvuru tarihinde 30 yaşından gün almamış olmak

şartları aranacak.

Ayrıca 14 yaşından sonra kurumdan yahut esirgeyici aile yanından hizmet aldığı müddet içinde 90 günden fazla müsaadesiz ayrılmamış olmak da yeni kaideler ortasında yer alıyor.

Kura sistemi kaldırılıyor, merkezi imtihan geliyor

Mevcut sistemde hak sahibi gençlerin kamuya yerleştirilmesi kura prosedürüyle yapılıyordu. Kanun teklifinde bu yol değiştirilerek merkezi imtihan sonuçlarına nazaran yerleştirme yapılması öngörülüyor.

Buna nazaran Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hak sahipliği onaylanan adayların kamu kurumlarına yerleştirilmesi merkezi imtihan sonuçları dikkate alınarak gerçekleştirilecek.

Düzenleme ile devlet muhafazasında yetişen gençlerin eğitim hayatına teşvik edilmesi ve yetkinliklerine uygun takımlarda istihdam edilmeleri hedefleniyor.

Kamu kurumlarına ayrılan kontenjan sistemi korunuyor

Kanun teklifinde kamu kurumlarının istihdam yükümlülüğüne ait oran ise korunuyor. Buna nazaran kamu kurum ve kuruluşlarında dolu takım ve durumların binde biri, bu kapsamda istihdam edilecek şahıslar için ayrılmaya devam edecek.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı her yıl kurumlara düşen takım sayısını belirleyecek ve yerleştirmeler buna nazaran yapılacak.

Yerleştirme yılda en az bir kere yapılacak

Teklifte yerleştirme süreçlerinin en az yılda bir sefer yapılması öngörülüyor. Yerleştirilen bireyler bu haktan sırf bir defa yararlanabilecek.

Ayrıca öğretmenlik alanlarından mezun olanların atamaları ise Öğretmenlik Mesleği Kanunu kararlarına nazaran gerçekleştirilecek.

İşte kanun teklifinde yer alan değişiklik metni:

MADDE 8- 2828 sayılı Kanunun ek 1 inci hususu aşağıdaki biçimde değiştirilmiştir.
“EK HUSUS 1- Bu unsur ile sağlanan istihdam hakkından yararlanmak için;
a) Bu Kanun kapsamında hakkında korunma kararı yahut 5395 sayılı Kanun uyarınca bakım önlemi kararı alınmış olmak,
b) Korunma kararı yahut bakım önlemi kararı devam ederken fasılalı olarak geçen yararlanma müddetleri dahil en az beş yıl kuruluş bakımı yahut esirgeyici aile toplumsal hizmet modellerinden fiilen yararlanmak ve reşit olduğu tarih prestijiyle fiilen yararlanmaya devam ediyor olmak,
c) Korunma, bakım önlem kararı yahut bu Kanunun 24 üncü hususunun birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarih prestijiyle Türk Vatandaşı olmak,
ç) 14 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da hami aile yanından hizmet aldığı müddet boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla müsaadesiz ayrılmamış olmak,
d) En az ortaöğretim mezunu olmak,
e) 18 yaşın doldurulduğu ve korunma, bakım önlem kararı yahut bu Kanunun 24 üncü unsurunun birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren beş yıl içinde Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına müracaat yapmış olmak ve müracaat tarihi prestijiyle 30 yaşından gün almamış olmak,
kaidelerinin tamamının taşınması zaruridir.
Üstte belirtilen koşullar kapsamında hak sahibi olanların işe yerleştirilmeleri aşağıdaki yordam ve temeller çerçevesinde yapılır:
a) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun dolu takım ve durumları toplamının binde biri, bu husus kapsamında istihdam edilecekler için ayrılır ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilir. Dolu takım ve konum toplamı binden az olan kamu kurum ve kuruluşlarına, talep edilmesi durumunda yerleştirme yapılır.
b) Hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından onaylananların merkezi yerleştirme süreçleri merkezi imtihan sonuçlarına nazaran yapılır.
c) Yerleştirme yapılacak takım ve konum sayısı 2 Sayılı Genel Takım ve Yolu Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine tabi kurumların dolu memur takımları ile kontratlı işçi durumları ve emekçi takım sayılarının toplamının binde biridir. Toplam takım ve durum sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki bilgiler temel alınır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından bu madde kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam takım sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilir. Kurumlar, bildirilen bu takımları merkez ve taşra teşkilatları prestijiyle dağıtımını yaparak yerleştirme periyotlarında Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına bildirir. Bu husus kapsamına girenlerin yerleştirilmeleri; ortaöğretim ve daha üst tahsil mezunları için kurumların talepleri doğrultusunda tahsil durumları prestijiyle ihraz ettikleri unvanın Genel Takım ve Metodu Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunları için memur unvanlı takım ve konumlara, en az yılda bir kez olmak üzere Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığınca yapılır yahut yaptırılır. Öğretmenlik alanları için Ulusal Eğitim Bakanlığınca belirlenen yükseköğretim programlarından mezun olanlar 10/10/2024 tarihli ve 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu kararları uyarınca istihdam edilirler. Ulusal Eğitim Akademisi ile ilişikleri disiplin soruşturması dışında bir sebeple kesilenler memur unvanlı takımlara atanırlar. Kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi halinde Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığınca belirlenecek metot ve temeller dahilinde resen yerleştirme yapılır.
ç) Hak sahipleri bu unsur kapsamındaki istihdam hakkından sırf bir kez faydalanabilirler. Hak sahiplerinden rastgele bir kamu kurum ve kuruluşuna yerleştirilip atama onayı alınanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin takım ve durumlara her ne surette olursa olsun atananlar ve 7528 sayılı Kanuna nazaran hazırlık eğitimine alınanlar bu hususta verilen hakkı kullanmış sayılır. Tahsil seviyesinin misyona başlama sonrasında değişmesi genel kararlar dışında bir atama yahut unvan değişikliğine hak teşkil etmez.
d) Kamu kurum ve kuruluşları, bu hususta belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilenlerin atama süreçlerinin sonucunu, rastgele bir nedenle işten ayrılan çalışana ait belirlenecek bilgileri ve hala çalışmakta olanların bilgilerini yönetmelikte belirlenecek vakit içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu Kuruma bildirir.
e) Genel Takım ve Yöntemi Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamı dışında kalan kurumlar da bu husus kapsamında istihdamla yükümlü oldukları takım ve durumları Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına bildirmek zorundadır. Lakin, bu kurumlara yapılacak yerleştirmelerde ilgili kurumların talep ettikleri takım ve statüler temel alınır.
f) Bu unsur kapsamında yapılacak yerleştirmelerde; yerleştirilen kişinin atama onayının alınması ile birlikte başka kanunlardaki kararlara bakılmaksızın ve öteki bir sürece gerek kalmaksızın teklif yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına takımlar ihdas edilmiş ve kurumların takım ve durum cetvellerinin ilgili kısımlarına eklenmiş sayılır. Bu halde ihdas edilen takımlar, rastgele bir biçimde boşalması halinde diğer bir sürece gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.
Tahsil durumlarına bakılmaksızın birinci fıkra kapsamına giren bireylerin özel kesimde çalıştırılmaları halinde, 5510 sayılı Kanunun 81 inci unsuruna nazaran ödenmesi gereken ve tıpkı Kanunun 82 nci hususu uyarınca belirlenen prime temel çıkar alt hududu üzerinden hesaplanan malullük, yaşlılık ve mevt sigortası primi, kısa vadeli sigorta kolları primi ve genel sıhhat sigortası primi, sigortalı ve patron payı primlerinin tamamı ile 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 49 uncu unsurunun birinci fıkrasına nazaran ödenmesi gereken işsizlik sigortası primi, sigortalı ve patron payının tamamı sigortalının işe giriş tarihinden itibaren beş yıl mühlet ile Hazine tarafından karşılanır. Bu fıkra kapsamında sağlanan prim teşvikinden patronlar yararlanır ve Hazine tarafından patrona sağlanan sigortalı primi payı teşviki fiyatının sigortalıya ödenmesi patrondan talep edilemez. Bu fıkra uyarınca teşvikten faydalanabilmek için Toplumsal Güvenlik Kurumuna verilmesi gereken aylık prim ve hizmet evraklarının yasal müddeti içinde verilmesi ve Hazinece karşılanmayan primlerin yasal müddeti içinde ödenmesi kaidedir.
İşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve kontrolüne, yerleştirme yapılacak takım ve durumların belirlenmesine, merkezi imtihan ve yerleştirme süreçlerine ait yordam ve asılları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkilidir.”

Burada konuşan Çiftçi, kelam konusu protokolle “Afete Hazır Üniversite” maksadına resmiyet kazandırdıklarını belirtti.

Türkiye’nin bilim, bilgi ve irfan birikimini temsil eden üniversiteleri, gençlerin gücünü, devletin kurumlarının kapasitelerini afetlere karşı ortak bir kararlılıkta buluşturduklarını söz eden Çiftçi, “Türkiye, coğrafyası prestijiyle zelzele başta olmak üzere, sel, heyelan, yangın ve öbür afet cinsleriyle sıkça karşı karşıya kalmaktadır. Doğal afetleri büsbütün engellemek mümkün değildir. Fakat yıkıcı tesirlerini azaltmak bizim elimizdedir. Her manada afetlere karşı hazırlık kapasitemizi güçlendirmek, farkındalığı artırmak, risk belirleme ve azaltma stratejilerimizi oluşturmak, afetlerin yıkıcı tesirini azaltmanın en değerli yoludur.” diye konuştu.

Çiftçi, 6 Şubat 2023’teki “asrın felaketi” olarak hafızalara kazınan sarsıntıların ağır kayıplar yaşattığını hatırlattı.

Yaşanan bu afetlerin ve yıkıcı sonuçların, hazırlıksız olmanın ağır sonuçlarının olacağını gösterdiğini lisana getiren Çiftçi, “Bu nedenle, afet idaresi kriz anında başlatılacak bir süreç değildir. Afet olmadan evvel başlayan bilimle, eğitimle ve planlamayla olumsuz tesirleri en aza indirilecek bir süreç idaresidir. Devletimizin tüm kurumlarıyla, milletimizin birlik ruhuyla Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde asrın felaketini asrın dayanışmasına dönüştürmesi, bütün zorlukları aşabileceğimizin göstergesi olmuştur.” sözlerini kullandı.

“Afet temalı seçmeli derslerin yaygınlaşması sağlanacak”

Bakan Çiftçi, protokolün, afet ve acil durumlara hazırlık kapasitelerini güçlendirirken, “ilköğretimden üniversiteye” afet idare süreçlerine büyük katkı sağlayacağının altını çizdi.

Bu protokol ile üniversitelerde gerçekleştirilecek eğitim, gönüllülük, tatbikat, ortak AR-GE ve akademik faaliyetlerin temel çerçevesini ortaya koyduklarını belirten Çiftçi, şunları kaydetti:

“Aynı vakitte afet farkındalık eğitimlerinin ülke genelinde ortak bir anlayış doğrultusunda yürütülmesini de hedefliyoruz. Üniversitelerimizde afet idaresi, risk azaltma ve gönüllülük alanlarında ders ve modüllerin açılması teşvik edilerek, farklı disiplinlerde afet temalı seçmeli derslerin yaygınlaşması sağlanacaktır. Lisansüstü seviyede araştırmalar ve tez çalışmalarını desteklerken tıpkı vakitte ortak AR-GE projeleriyle bilimsel bilgiyi pratiğe aktaracağız. Afet idaresi problemini salt bir teori ve mühendislik olarak ele almıyoruz. Sosyolojiden psikolojiye, bağlantıdan kent planlamasına kadar çok disiplinli bir yaklaşımı benimseyerek hareket ediyoruz.”

“En az bir kere tatbikat yapılmasını hedefliyoruz”

Çiftçi, AFAD Gönüllülük Sistemi ile uyumlu öğrenci topluluklarının kurulması için her türlü takviyesi sağlayacaklarının altını çizerek, şunları tabir etti:

“Bu topluluklarda gönüllülük faaliyetlerine katılan öğrencilerimize iştirak dokümanı ve sertifika vereceğiz. Toplumsal manada sorumluluk şuurunu inşa ederken, yaşanacak afet durumlarında alanda misyon alacak nitelikli insan kaynağı da oluşmuş olacaktır. Neye, nerede, nasıl ve ne vakit müdahale edebileceğini bilen bir insan, bir hayatın kurtulmasına elbet vesile olacaktır. Üniversitelerimizin yerleşkelerinde yılda en az bir defa tatbikat yapılmasını hedefliyoruz. Saha uygulamaları, simülasyonlar eğitimlerin tesirini daha güçlü hale getirecektir.”

“hazirim.gov.tr” afet farkındalık internet sayfasında, afet öncesi, sırası ve sonrası noktasında yapılması gerekenleri kolay, erişilebilir ve ortak bir içerikle kamuoyuna sunulduğunu hatırlatan Çiftçi, bunun, yaşamsal her alanın dijitalleştiği bu periyotta, afet şuurunun dijital tabanda yaygınlaşmasına ve farkındalık oluşturulmasına kıymetli bir katkı sağlayacağını söyledi.

Bakan Çiftçi, Milli Eğitim Bakanlığı ile yürüttükleri “Her Okula Bir Afet Farkındalık Öğretmeni” projesiyle afet şuurunu daha küçük yaşlardan itibaren kazandırmayı öncelikli gayeler ortasına aldıklarını lisana getirdi.

Afetlerle çabada devletin vazife ve sorumluluğunun büyük olduğunu vurgulayan Çiftçi, “Afetlerle çabada toplumsal sorumluluk da büyük bir ehemmiyet taşımaktadır. Devletimizin gücü ve kudretiyle, milletimizin farkındalık şuuru bir ortaya geldiğinde ortaya asrın afetlerle uğraş direnci çıkacaktır. Bizler, güçlü Türkiye’nin, afet sonrası müdahale kapasitesini ve afet öncesi risk azaltma kültürünü sağlam bir halde inşa etmesini olmazsa olmazımız olarak görüyoruz.” dedi.

“Üniversitelerimiz, yerleşkelerini barınma alanı olarak tahsis etti”

YÖK Lideri Prof. Dr. Erol Özvar da imzalanacak protokolün iki kurum ortasında Türkiye’nin afetlere karşı daha dirençli, hazırlıklı ve şuurlu bir toplum olma iradesinin kurumsal bir tezahürü olduğunu söyledi.

Protokolün birebir vakitte üniversiteler ile kamu kurumları ortasında uzun vadeli, sistemli ve sürdürülebilir eşgüdüm için de güçlü bir adım olduğunu belirten Özvar, Yükseköğretim sistemi olarak ülkenin her kentinde bulunan 208 üniversite, yaklaşık 187 bin akademisyen ve 6 milyondan fazla üniversite öğrencisiyle büyük bir beşeri, bilimsel ve kurumsal kapasiteye sahip olduklarını hatırlattı.

Özvar, bu kapasitenin, afet şuurunun yaygınlaştırılmasında, risk azaltma kültürünün geliştirilmesinde ve afet sonrası arama-kurtarma ile insani yardım faaliyetlerinde aktif biçimde rol üstlenmesinin mümkün olduğunu lisana getirdi.

“Asrın felaketi” olarak nitelendirilen Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat zelzeleleri sonrasında üniversitelerin çok kısa müddette organize olduğunu anımsatan Özvar, “Üniversitelerimiz çok kısa müddette organize olmuş, yerleşkelerini barınma alanı olarak tahsis etmiş, akademik ve teknik uzmanlıklarını alana taşımış, sıhhat ve psikososyal dayanak hizmetlerine katkı sunmuş, öğrencilerimiz istekli faaliyetlerde aktif rol almıştır.” dedi.

Üniversitelerin bu süreçte yaraların sarılmasına sunduğu katkının, yükseköğretimin toplumsal sorumluluk şuurunu en güçlü biçimde ortaya koyduğunu kaydeden Özvar, protokolün bu tecrübeyi kurumsal bir çerçeveye kavuşturacak olması bakımından manalı olduğunu vurguladı.

“Etkin bir uyum düzeneğinin işletilmesini temin edeceğiz”

Özvar, protokolün temel gayesinin yükseköğretim kurumlarında afet farkındalığını artırmak, afet risklerinin azaltılmasına yönelik çalışmaları sistemli hale getirmek, gönüllülük kültürünü yaygınlaştırmak ve üniversitelerin afetlere hazırlık kapasitesini güçlendirmek olduğunu bildirdi.

Bu kapsamda, afet farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırılması, afet idaresi ve risk azaltma alanlarında ders, modül ve akademik içeriklerin geliştirilmesi, AFAD Gönüllülük Sistemi ile uyumlu öğrenci topluluklarının teşvik edilmesi ve akredite grupların oluşturulmasının mümkün olacağına işaret eden Özvar, şunları kaydetti:

“Üniversite yerleşkelerinde yılda en az bir kere tatbikat yapılması, saha uygulamaları ve simülasyon programlarının geliştirilmesi üzere müşahhas adımlar da bu işbirliği çerçevesinde hayata geçirilecektir. Gayemiz ‘Afete Hazır Üniversite’ anlayışını bütün üniversitelerimize yerleştirmektir. Bu formda yükseköğretim kurumlarımızın afetlere karşı hazırlıklı, uyum içinde hareket edebilen ve topluma örnek yapılar haline gelmesini hedeflemekteyiz. Yükseköğretim Kurulu olarak biz de üniversitelerimizde ‘Afet Risk İdaresi Uyum Üniteleri’nin kurulmasını teşvik edecek, afet idaresi ve risk azaltma gayretlerini öncelikli alanlar ortasında kıymetlendirecek ve AFAD ile üniversitelerimiz ortasında aktif bir uyum sisteminin işletilmesini temin edeceğiz.”

Üniversitelerin bilimsel birikimi ile AFAD’ın alandaki deneyiminin birleşmesinin afet öncesi hazırlık, afet anı müdahale ve afet sonrası güzelleştirme süreçlerinde çok daha güçlü bir kapasite ortaya çıkacağını vurgulayan Özvar, protokolün iyi olmasını diledi.

AFAD Başkanı Pehlivan’ın konuşması

AFAD Lideri Ali Hamza Pehlivan da konuşmasında, 1-7 Mart Sarsıntı Haftası’nı vesile kılarak, 365 gün anlayışıyla okullarda, kamu kurum ve kuruluşlarında, köylerden mahallelere kadar eğitim ve farkındalık faaliyetleri yürüttüklerini belirtti.

Bu manada, okullarda yürütülen faaliyetlerle birlikte yükseköğretim kurumlarında da işbirliğinin dünden bugüne devam ettiğini lisana getiren Pehlivan, “Nitekim üniversitelerimizde şu ana kadar yapmış olduğumuz bütün plan, projelerde değerli hocalarımızla işbirliğini daima yaptık, inşallah bundan sonra da devam ettireceğiz.” diye konuştu.

Konuşmaların akabinde protokol, Bakan Çiftçi ve Özvar tarafından imzalandı, kentsel arama-kurtarma alanında akredite olan üniversitelere sertifikaları takdim edildi.

AFAD Başkanlığı Zelzele ve Risk Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar da afet farkındalığı konusunda bir sunum yaparak, “hazirim.gov.tr” internet sitesi hakkında bilgilendirmede bulundu.

Bakan Çiftçi daha sonra AFAD’ın tanıtım ve bilgilendirme stantlarını gezerek, ilgili çalışandan bilgi aldı.

Protokolün amacı

AFAD ile YÖK ortasında imzalanan protokolle yükseköğretim kurumlarında afet farkındalığının artırılması, afet risklerinin azaltılması, afet gönüllüğünün geliştirilmesi ve üniversitelerin afetlere hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Protokol, üniversitelerde kurulabilecek afet idaresi gruplarının eğitimi ve AFAD akreditasyon sistemi ile uyumlu formda akredite edilmesine ait yol ve asılları da kapsıyor.

Burada konuşan Çiftçi, kelam konusu protokolle “Afete Hazır Üniversite” maksadına resmiyet kazandırdıklarını belirtti.

Türkiye’nin bilim, bilgi ve irfan birikimini temsil eden üniversiteleri, gençlerin gücünü, devletin kurumlarının kapasitelerini afetlere karşı ortak bir kararlılıkta buluşturduklarını tabir eden Çiftçi, “Türkiye, coğrafyası prestijiyle zelzele başta olmak üzere, sel, heyelan, yangın ve öteki afet cinsleriyle sıkça karşı karşıya kalmaktadır. Doğal afetleri büsbütün engellemek mümkün değildir. Lakin yıkıcı tesirlerini azaltmak bizim elimizdedir. Her manada afetlere karşı hazırlık kapasitemizi güçlendirmek, farkındalığı artırmak, risk belirleme ve azaltma stratejilerimizi oluşturmak, afetlerin yıkıcı tesirini azaltmanın en kıymetli yoludur.” diye konuştu.

Çiftçi, 6 Şubat 2023’teki “asrın felaketi” olarak hafızalara kazınan zelzelelerin ağır kayıplar yaşattığını hatırlattı.

Yaşanan bu afetlerin ve yıkıcı sonuçların, hazırlıksız olmanın ağır sonuçlarının olacağını gösterdiğini lisana getiren Çiftçi, “Bu nedenle, afet idaresi kriz anında başlatılacak bir süreç değildir. Afet olmadan evvel başlayan bilimle, eğitimle ve planlamayla olumsuz tesirleri en aza indirilecek bir süreç idaresidir. Devletimizin tüm kurumlarıyla, milletimizin birlik ruhuyla Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde asrın felaketini asrın dayanışmasına dönüştürmesi, bütün zorlukları aşabileceğimizin göstergesi olmuştur.” tabirlerini kullandı.

“Afet temalı seçmeli derslerin yaygınlaşması sağlanacak”

Bakan Çiftçi, protokolün, afet ve acil durumlara hazırlık kapasitelerini güçlendirirken, “ilköğretimden üniversiteye” afet idare süreçlerine büyük katkı sağlayacağının altını çizdi.

Bu protokol ile üniversitelerde gerçekleştirilecek eğitim, gönüllülük, tatbikat, ortak AR-GE ve akademik faaliyetlerin temel çerçevesini ortaya koyduklarını belirten Çiftçi, şunları kaydetti:

“Aynı vakitte afet farkındalık eğitimlerinin ülke genelinde ortak bir anlayış doğrultusunda yürütülmesini de hedefliyoruz. Üniversitelerimizde afet idaresi, risk azaltma ve gönüllülük alanlarında ders ve modüllerin açılması teşvik edilerek, farklı disiplinlerde afet temalı seçmeli derslerin yaygınlaşması sağlanacaktır. Lisansüstü seviyede araştırmalar ve tez çalışmalarını desteklerken birebir vakitte ortak AR-GE projeleriyle bilimsel bilgiyi pratiğe aktaracağız. Afet idaresi problemini salt bir teori ve mühendislik olarak ele almıyoruz. Sosyolojiden psikolojiye, bağlantıdan kent planlamasına kadar çok disiplinli bir yaklaşımı benimseyerek hareket ediyoruz.”

“En az bir kere tatbikat yapılmasını hedefliyoruz”

Çiftçi, AFAD Gönüllülük Sistemi ile uyumlu öğrenci topluluklarının kurulması için her türlü dayanağı sağlayacaklarının altını çizerek, şunları tabir etti:

“Bu topluluklarda gönüllülük faaliyetlerine katılan öğrencilerimize iştirak evrakı ve sertifika vereceğiz. Toplumsal manada sorumluluk şuurunu inşa ederken, yaşanacak afet durumlarında alanda misyon alacak nitelikli insan kaynağı da oluşmuş olacaktır. Neye, nerede, nasıl ve ne vakit müdahale edebileceğini bilen bir insan, bir hayatın kurtulmasına elbet vesile olacaktır. Üniversitelerimizin yerleşkelerinde yılda en az bir kere tatbikat yapılmasını hedefliyoruz. Saha uygulamaları, simülasyonlar eğitimlerin tesirini daha güçlü hale getirecektir.”

“hazirim.gov.tr” afet farkındalık internet sayfasında, afet öncesi, sırası ve sonrası noktasında yapılması gerekenleri kolay, erişilebilir ve ortak bir içerikle kamuoyuna sunulduğunu hatırlatan Çiftçi, bunun, yaşamsal her alanın dijitalleştiği bu devirde, afet şuurunun dijital yerde yaygınlaşmasına ve farkındalık oluşturulmasına kıymetli bir katkı sağlayacağını söyledi.

Bakan Çiftçi, Milli Eğitim Bakanlığı ile yürüttükleri “Her Okula Bir Afet Farkındalık Öğretmeni” projesiyle afet şuurunu daha küçük yaşlardan itibaren kazandırmayı öncelikli amaçlar ortasına aldıklarını lisana getirdi.

Afetlerle gayrette devletin vazife ve sorumluluğunun büyük olduğunu vurgulayan Çiftçi, “Afetlerle uğraşta toplumsal sorumluluk da büyük bir değer taşımaktadır. Devletimizin gücü ve kudretiyle, milletimizin farkındalık şuuru bir ortaya geldiğinde ortaya asrın afetlerle çaba direnci çıkacaktır. Bizler, güçlü Türkiye’nin, afet sonrası müdahale kapasitesini ve afet öncesi risk azaltma kültürünü sağlam bir biçimde inşa etmesini olmazsa olmazımız olarak görüyoruz.” dedi.

“Üniversitelerimiz, yerleşkelerini barınma alanı olarak tahsis etti”

YÖK Lideri Prof. Dr. Erol Özvar da imzalanacak protokolün iki kurum ortasında Türkiye’nin afetlere karşı daha dirençli, hazırlıklı ve şuurlu bir toplum olma iradesinin kurumsal bir tezahürü olduğunu söyledi.

Protokolün tıpkı vakitte üniversiteler ile kamu kurumları ortasında uzun vadeli, sistemli ve sürdürülebilir eşgüdüm için de güçlü bir adım olduğunu belirten Özvar, Yükseköğretim sistemi olarak ülkenin her kentinde bulunan 208 üniversite, yaklaşık 187 bin akademisyen ve 6 milyondan fazla üniversite öğrencisiyle büyük bir beşeri, bilimsel ve kurumsal kapasiteye sahip olduklarını hatırlattı.

Özvar, bu kapasitenin, afet şuurunun yaygınlaştırılmasında, risk azaltma kültürünün geliştirilmesinde ve afet sonrası arama-kurtarma ile insani yardım faaliyetlerinde aktif biçimde rol üstlenmesinin mümkün olduğunu lisana getirdi.

“Asrın felaketi” olarak nitelendirilen Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat sarsıntıları sonrasında üniversitelerin çok kısa müddette organize olduğunu anımsatan Özvar, “Üniversitelerimiz çok kısa müddette organize olmuş, yerleşkelerini barınma alanı olarak tahsis etmiş, akademik ve teknik uzmanlıklarını alana taşımış, sıhhat ve psikososyal takviye hizmetlerine katkı sunmuş, öğrencilerimiz istekli faaliyetlerde etkin rol almıştır.” dedi.

Üniversitelerin bu süreçte yaraların sarılmasına sunduğu katkının, yükseköğretimin toplumsal sorumluluk şuurunu en güçlü biçimde ortaya koyduğunu kaydeden Özvar, protokolün bu tecrübeyi kurumsal bir çerçeveye kavuşturacak olması bakımından manalı olduğunu vurguladı.

“Etkin bir uyum sisteminin işletilmesini temin edeceğiz”

Özvar, protokolün temel gayesinin yükseköğretim kurumlarında afet farkındalığını artırmak, afet risklerinin azaltılmasına yönelik çalışmaları sistemli hale getirmek, gönüllülük kültürünü yaygınlaştırmak ve üniversitelerin afetlere hazırlık kapasitesini güçlendirmek olduğunu bildirdi.

Bu kapsamda, afet farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırılması, afet idaresi ve risk azaltma alanlarında ders, modül ve akademik içeriklerin geliştirilmesi, AFAD Gönüllülük Sistemi ile uyumlu öğrenci topluluklarının teşvik edilmesi ve akredite takımların oluşturulmasının mümkün olacağına işaret eden Özvar, şunları kaydetti:

“Üniversite yerleşkelerinde yılda en az bir defa tatbikat yapılması, saha uygulamaları ve simülasyon programlarının geliştirilmesi üzere müşahhas adımlar da bu işbirliği çerçevesinde hayata geçirilecektir. Gayemiz ‘Afete Hazır Üniversite’ anlayışını bütün üniversitelerimize yerleştirmektir. Bu halde yükseköğretim kurumlarımızın afetlere karşı hazırlıklı, uyum içinde hareket edebilen ve topluma örnek yapılar haline gelmesini hedeflemekteyiz. Yükseköğretim Kurulu olarak biz de üniversitelerimizde ‘Afet Risk İdaresi Uyum Üniteleri’nin kurulmasını teşvik edecek, afet idaresi ve risk azaltma eforlarını öncelikli alanlar ortasında kıymetlendirecek ve AFAD ile üniversitelerimiz ortasında aktif bir uyum sisteminin işletilmesini temin edeceğiz.”

Üniversitelerin bilimsel birikimi ile AFAD’ın alandaki deneyiminin birleşmesinin afet öncesi hazırlık, afet anı müdahale ve afet sonrası düzgünleştirme süreçlerinde çok daha güçlü bir kapasite ortaya çıkacağını vurgulayan Özvar, protokolün iyi olmasını diledi.

AFAD Başkanı Pehlivan’ın konuşması

AFAD Lideri Ali Hamza Pehlivan da konuşmasında, 1-7 Mart Sarsıntı Haftası’nı vesile kılarak, 365 gün anlayışıyla okullarda, kamu kurum ve kuruluşlarında, köylerden mahallelere kadar eğitim ve farkındalık faaliyetleri yürüttüklerini belirtti.

Bu manada, okullarda yürütülen faaliyetlerle birlikte yükseköğretim kurumlarında da işbirliğinin dünden bugüne devam ettiğini lisana getiren Pehlivan, “Nitekim üniversitelerimizde şu ana kadar yapmış olduğumuz bütün plan, projelerde değerli hocalarımızla işbirliğini daima yaptık, inşallah bundan sonra da devam ettireceğiz.” diye konuştu.

Konuşmaların akabinde protokol, Bakan Çiftçi ve Özvar tarafından imzalandı, kentsel arama-kurtarma alanında akredite olan üniversitelere sertifikaları takdim edildi.

AFAD Başkanlığı Zelzele ve Risk Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar da afet farkındalığı konusunda bir sunum yaparak, “hazirim.gov.tr” internet sitesi hakkında bilgilendirmede bulundu.

Bakan Çiftçi daha sonra AFAD’ın tanıtım ve bilgilendirme stantlarını gezerek, ilgili çalışandan bilgi aldı.

Protokolün amacı

AFAD ile YÖK ortasında imzalanan protokolle yükseköğretim kurumlarında afet farkındalığının artırılması, afet risklerinin azaltılması, afet gönüllüğünün geliştirilmesi ve üniversitelerin afetlere hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Protokol, üniversitelerde kurulabilecek afet idaresi gruplarının eğitimi ve AFAD akreditasyon sistemi ile uyumlu formda akredite edilmesine ait yöntem ve asılları da kapsıyor.

Burada konuşan Çiftçi, kelam konusu protokolle “Afete Hazır Üniversite” maksadına resmiyet kazandırdıklarını belirtti.

Türkiye’nin bilim, bilgi ve irfan birikimini temsil eden üniversiteleri, gençlerin gücünü, devletin kurumlarının kapasitelerini afetlere karşı ortak bir kararlılıkta buluşturduklarını tabir eden Çiftçi, “Türkiye, coğrafyası prestijiyle sarsıntı başta olmak üzere, sel, heyelan, yangın ve öbür afet cinsleriyle sıkça karşı karşıya kalmaktadır. Doğal afetleri büsbütün engellemek mümkün değildir. Lakin yıkıcı tesirlerini azaltmak bizim elimizdedir. Her manada afetlere karşı hazırlık kapasitemizi güçlendirmek, farkındalığı artırmak, risk belirleme ve azaltma stratejilerimizi oluşturmak, afetlerin yıkıcı tesirini azaltmanın en değerli yoludur.” diye konuştu.

Çiftçi, 6 Şubat 2023’teki “asrın felaketi” olarak hafızalara kazınan zelzelelerin ağır kayıplar yaşattığını hatırlattı.

Yaşanan bu afetlerin ve yıkıcı sonuçların, hazırlıksız olmanın ağır sonuçlarının olacağını gösterdiğini lisana getiren Çiftçi, “Bu nedenle, afet idaresi kriz anında başlatılacak bir süreç değildir. Afet olmadan evvel başlayan bilimle, eğitimle ve planlamayla olumsuz tesirleri en aza indirilecek bir süreç idaresidir. Devletimizin tüm kurumlarıyla, milletimizin birlik ruhuyla Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde asrın felaketini asrın dayanışmasına dönüştürmesi, bütün zorlukları aşabileceğimizin göstergesi olmuştur.” tabirlerini kullandı.

“Afet temalı seçmeli derslerin yaygınlaşması sağlanacak”

Bakan Çiftçi, protokolün, afet ve acil durumlara hazırlık kapasitelerini güçlendirirken, “ilköğretimden üniversiteye” afet idare süreçlerine büyük katkı sağlayacağının altını çizdi.

Bu protokol ile üniversitelerde gerçekleştirilecek eğitim, gönüllülük, tatbikat, ortak AR-GE ve akademik faaliyetlerin temel çerçevesini ortaya koyduklarını belirten Çiftçi, şunları kaydetti:

“Aynı vakitte afet farkındalık eğitimlerinin ülke genelinde ortak bir anlayış doğrultusunda yürütülmesini de hedefliyoruz. Üniversitelerimizde afet idaresi, risk azaltma ve gönüllülük alanlarında ders ve modüllerin açılması teşvik edilerek, farklı disiplinlerde afet temalı seçmeli derslerin yaygınlaşması sağlanacaktır. Lisansüstü seviyede araştırmalar ve tez çalışmalarını desteklerken tıpkı vakitte ortak AR-GE projeleriyle bilimsel bilgiyi pratiğe aktaracağız. Afet idaresi sorununu salt bir teori ve mühendislik olarak ele almıyoruz. Sosyolojiden psikolojiye, bağlantıdan kent planlamasına kadar çok disiplinli bir yaklaşımı benimseyerek hareket ediyoruz.”

“En az bir kere tatbikat yapılmasını hedefliyoruz”

Çiftçi, AFAD Gönüllülük Sistemi ile uyumlu öğrenci topluluklarının kurulması için her türlü takviyesi sağlayacaklarının altını çizerek, şunları söz etti:

“Bu topluluklarda gönüllülük faaliyetlerine katılan öğrencilerimize iştirak evrakı ve sertifika vereceğiz. Toplumsal manada sorumluluk şuurunu inşa ederken, yaşanacak afet durumlarında alanda misyon alacak nitelikli insan kaynağı da oluşmuş olacaktır. Neye, nerede, nasıl ve ne vakit müdahale edebileceğini bilen bir insan, bir hayatın kurtulmasına elbet vesile olacaktır. Üniversitelerimizin yerleşkelerinde yılda en az bir defa tatbikat yapılmasını hedefliyoruz. Saha uygulamaları, simülasyonlar eğitimlerin tesirini daha güçlü hale getirecektir.”

“hazirim.gov.tr” afet farkındalık internet sayfasında, afet öncesi, sırası ve sonrası noktasında yapılması gerekenleri kolay, erişilebilir ve ortak bir içerikle kamuoyuna sunulduğunu hatırlatan Çiftçi, bunun, yaşamsal her alanın dijitalleştiği bu periyotta, afet şuurunun dijital tabanda yaygınlaşmasına ve farkındalık oluşturulmasına değerli bir katkı sağlayacağını söyledi.

Bakan Çiftçi, Milli Eğitim Bakanlığı ile yürüttükleri “Her Okula Bir Afet Farkındalık Öğretmeni” projesiyle afet şuurunu daha küçük yaşlardan itibaren kazandırmayı öncelikli maksatlar ortasına aldıklarını lisana getirdi.

Afetlerle gayrette devletin misyon ve sorumluluğunun büyük olduğunu vurgulayan Çiftçi, “Afetlerle çabada toplumsal sorumluluk da büyük bir ehemmiyet taşımaktadır. Devletimizin gücü ve kudretiyle, milletimizin farkındalık şuuru bir ortaya geldiğinde ortaya asrın afetlerle uğraş direnci çıkacaktır. Bizler, güçlü Türkiye’nin, afet sonrası müdahale kapasitesini ve afet öncesi risk azaltma kültürünü sağlam bir biçimde inşa etmesini olmazsa olmazımız olarak görüyoruz.” dedi.

“Üniversitelerimiz, yerleşkelerini barınma alanı olarak tahsis etti”

YÖK Lideri Prof. Dr. Erol Özvar da imzalanacak protokolün iki kurum ortasında Türkiye’nin afetlere karşı daha dirençli, hazırlıklı ve şuurlu bir toplum olma iradesinin kurumsal bir tezahürü olduğunu söyledi.

Protokolün tıpkı vakitte üniversiteler ile kamu kurumları ortasında uzun vadeli, sistemli ve sürdürülebilir eşgüdüm için de güçlü bir adım olduğunu belirten Özvar, Yükseköğretim sistemi olarak ülkenin her kentinde bulunan 208 üniversite, yaklaşık 187 bin akademisyen ve 6 milyondan fazla üniversite öğrencisiyle büyük bir beşeri, bilimsel ve kurumsal kapasiteye sahip olduklarını hatırlattı.

Özvar, bu kapasitenin, afet şuurunun yaygınlaştırılmasında, risk azaltma kültürünün geliştirilmesinde ve afet sonrası arama-kurtarma ile insani yardım faaliyetlerinde etkin biçimde rol üstlenmesinin mümkün olduğunu lisana getirdi.

“Asrın felaketi” olarak nitelendirilen Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat sarsıntıları sonrasında üniversitelerin çok kısa müddette organize olduğunu anımsatan Özvar, “Üniversitelerimiz çok kısa müddette organize olmuş, yerleşkelerini barınma alanı olarak tahsis etmiş, akademik ve teknik uzmanlıklarını alana taşımış, sıhhat ve psikososyal dayanak hizmetlerine katkı sunmuş, öğrencilerimiz istekli faaliyetlerde etkin rol almıştır.” dedi.

Üniversitelerin bu süreçte yaraların sarılmasına sunduğu katkının, yükseköğretimin toplumsal sorumluluk şuurunu en güçlü biçimde ortaya koyduğunu kaydeden Özvar, protokolün bu tecrübeyi kurumsal bir çerçeveye kavuşturacak olması bakımından manalı olduğunu vurguladı.

“Etkin bir uyum sisteminin işletilmesini temin edeceğiz”

Özvar, protokolün temel hedefinin yükseköğretim kurumlarında afet farkındalığını artırmak, afet risklerinin azaltılmasına yönelik çalışmaları sistemli hale getirmek, gönüllülük kültürünü yaygınlaştırmak ve üniversitelerin afetlere hazırlık kapasitesini güçlendirmek olduğunu bildirdi.

Bu kapsamda, afet farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırılması, afet idaresi ve risk azaltma alanlarında ders, modül ve akademik içeriklerin geliştirilmesi, AFAD Gönüllülük Sistemi ile uyumlu öğrenci topluluklarının teşvik edilmesi ve akredite grupların oluşturulmasının mümkün olacağına işaret eden Özvar, şunları kaydetti:

“Üniversite yerleşkelerinde yılda en az bir kere tatbikat yapılması, saha uygulamaları ve simülasyon programlarının geliştirilmesi üzere müşahhas adımlar da bu işbirliği çerçevesinde hayata geçirilecektir. Gayemiz ‘Afete Hazır Üniversite’ anlayışını bütün üniversitelerimize yerleştirmektir. Bu formda yükseköğretim kurumlarımızın afetlere karşı hazırlıklı, uyum içinde hareket edebilen ve topluma örnek yapılar haline gelmesini hedeflemekteyiz. Yükseköğretim Kurulu olarak biz de üniversitelerimizde ‘Afet Risk İdaresi Uyum Üniteleri’nin kurulmasını teşvik edecek, afet idaresi ve risk azaltma gayretlerini öncelikli alanlar ortasında kıymetlendirecek ve AFAD ile üniversitelerimiz ortasında aktif bir uyum düzeneğinin işletilmesini temin edeceğiz.”

Üniversitelerin bilimsel birikimi ile AFAD’ın alandaki deneyiminin birleşmesinin afet öncesi hazırlık, afet anı müdahale ve afet sonrası güzelleştirme süreçlerinde çok daha güçlü bir kapasite ortaya çıkacağını vurgulayan Özvar, protokolün iyi olmasını diledi.

AFAD Başkanı Pehlivan’ın konuşması

AFAD Lideri Ali Hamza Pehlivan da konuşmasında, 1-7 Mart Zelzele Haftası’nı vesile kılarak, 365 gün anlayışıyla okullarda, kamu kurum ve kuruluşlarında, köylerden mahallelere kadar eğitim ve farkındalık faaliyetleri yürüttüklerini belirtti.

Bu manada, okullarda yürütülen faaliyetlerle birlikte yükseköğretim kurumlarında da işbirliğinin dünden bugüne devam ettiğini lisana getiren Pehlivan, “Nitekim üniversitelerimizde şu ana kadar yapmış olduğumuz bütün plan, projelerde değerli hocalarımızla işbirliğini daima yaptık, inşallah bundan sonra da devam ettireceğiz.” diye konuştu.

Konuşmaların akabinde protokol, Bakan Çiftçi ve Özvar tarafından imzalandı, kentsel arama-kurtarma alanında akredite olan üniversitelere sertifikaları takdim edildi.

AFAD Başkanlığı Zelzele ve Risk Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar da afet farkındalığı konusunda bir sunum yaparak, “hazirim.gov.tr” internet sitesi hakkında bilgilendirmede bulundu.

Bakan Çiftçi daha sonra AFAD’ın tanıtım ve bilgilendirme stantlarını gezerek, ilgili işçiden bilgi aldı.

Protokolün amacı

AFAD ile YÖK ortasında imzalanan protokolle yükseköğretim kurumlarında afet farkındalığının artırılması, afet risklerinin azaltılması, afet gönüllüğünün geliştirilmesi ve üniversitelerin afetlere hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Protokol, üniversitelerde kurulabilecek afet idaresi gruplarının eğitimi ve AFAD akreditasyon sistemi ile uyumlu halde akredite edilmesine ait adap ve temelleri da kapsıyor.