Ek ders fiyatlarındaki vergi hesaplarını da içeren ayrıntılı bir yazıyı hesap örneğiyle birlikte 2024 yılında ele almıştık. Ayrıntıya bu linkten ulaşabilirsiniz.

https://www.memurlar.net/haber/1121597/ogretmenlerin-ek-ders-ucretleri-bu-ay-farkli-yatacak.html?amp=1

Aralık2025 ek derslerin hesaplara yatması ile birlikte öğretmenler bir şok yaşamışlardır. Zira yatan ek ders fiyatları öbür aylara nazaran yüzde 15-27 aralığında düşüş göstermiştir.

Yani örneğin; Ekim ayında bir ders için 163 TL fiyat alınırken Aralık 2025’de bu meblağ yıllık matrah durumuna nazaran 138,56 ile 119 TL aralığına gerilemiştir.

Bunun nedenini kısaca özetleyecek olursak;

2022 yılından beri gelir vergisi için minimum fiyat kadar istisna uygulaması başlamıştır. Yani aylık gelirin(matrahın) taban fiyat kadar kısmından vergi alınmamaktadır. Aşan kısmı için ise vergi alınmaktadır.

Öğretmenin/memurun matrah hesabı yapılırken tüm maaş değil yalnızca maaşın aşikâr bir kısmı alınmaktadır.

Örneğin 70bin TL maaşı olan bir öğretmenin aylık matrahı yaklaşık 18binTL civarındadır. Öğretmenin öbür geliri yoksa (ek ders, imtihan. vs) matrahı, taban fiyat olan 22bin TL’nin altında olduğu için o ay vergi ödemez. 22bini aşan ölçüler için ise vergi öder.

Şöyle örnek verelim. Öğretmen Kasım ayı başında(Ekim ayı ek dersi) 5bin TL ek ders alsın. Kasım ayındaki birinci geliri bu olduğu ve minimum fiyatın altında kaldığı için vergi kesilmeden alır ek ders fiyatını.

Bu öğretmen 15 Kasım geldiğinde maaşını alınca buradan da 18binTL matrah çıkınca ek ders ile birlikte matraha temel çıkarı 18bin+5bin=23bine ulaşır. Buradan 22bin TL minimum ücret(yuvarlayarak yazıyorum) kadar kısmı düşersek öğretmenin maaşından 1000TL’lik kısım için vergi kesilir. Kesilen vergi yıl içinde ulaştığı vergi dilimine nazaran yüzde 15 ile yüzde 27 ortasında değişir. Yani 1000 TL için 150-270TL aralığında vergi kesilir maaşından.

Bu ortada ek ders fiyatlarının ay bittikten sonra (çalışılan ayın ardından gelen ay başında) hesaplandığını bu nedenle bir sonraki ayın matrahına girdiğini hatırlatalım.

2025 Aralık ayında ek dersler ay bitmeden hesaplandı zira 2026 bütçesine kalmaması gerekiyordu. Bu her yıl bu türlü olur.

Aralık 2025’de;

1- Ayın birinci günlerinde Kasım ayı ek ders fiyatı alındı (diyelim ki 5 bin) Kasım ayına ilişkin birinci gelir (asgari fiyat altında) olduğu için vergi kesilmedi.
2- 15 Aralık’ta maaş alındı (diyelim maaşa ilişkin matrah 18binTL oldu). Maaştan üstteki hesapta olduğu üzere 1000 TL için vergi kesildi.
3- 2026 bütçesine kaymasın diye Aralık ek ders fiyatı aralık bitmeden ödendi (önceki ay hesabına nazaran yeniden 5bin TL’lik ders olsun)

Bu ay matrah aşıldığı için bu 5bin TL’nin tamamı için vergi kesilmiştir. Bu da evvelki ayda da tıpkı saat ek dersi olan öğretmenin 5binTL yerine yüzde 15’lik dilimde ise (ki en azından yüzde 20’lik dilime geçiyor neredeyse tüm öğretmenler) 750 TL vergi ödemiş ve 4250 TL almıştır.

Yüzde 20’lik dilimde ise 4bin TL,
Yüzde 27’lik dilimde ise 3650TL ek ders fiyatı almıştır.
Yani aralık ayı ek ders fiyatlarının hesaplamadan kaynaklı sebeplerle yüzde 15-27 aralığında düşük alınması kelam konusu olmuştur.

Maksut BALMUK
Öğretmen, Yazar

Yani bir çalışandan (işçi-memur farketmez) asgari ücret kadar gelirinden vergi alınmıyor. O ay içindeki gelir asgari ücret kadar ise hiç vergi ödemiyor geliri daha fazla ise fazlalık miktardan vergi kesiliyor.

Vergi dilimi başlangıcı yüzde 15 olup yıl içinde matrah arttıkça oran yüzde 20-27 . şeklinde uygulanıyor.

Öğretmen dahil memurların gelirlerindeki bazı kalemler vergi dışında olup sadece temel maaş kalemlerinden oluşan miktar aylık matraha sayılıyor ve gelir vergisi kesiliyor.

Örneğin;

Aralık 2024 maaşı 42.328TL olan lisans mezunu memurun aylık matrahı yaklaşık 15bin TL,

Aralık 2024 maaşı 44.355 TL olan öğretmenin aylık matrahı da yaklaşık 15bin TL’dir.

Buradan da görüleceği üzere aylık matrahlar asgari ücret olan 17 bin TL’nin altındadır.

Bu durumda bu iki memura da ilgili ay içinde başka gelirleri yoksa gelir vergisi istisnası uygulanır ve hiç gelir vergisi vermezler.

Öğretmenlerin ek ders gelirlerinin ise tamamı vergi matrahına tabidir. Yani aylık 5bin TL ek ders ücreti olan bir öğretmenin Aralık ayında 15bin maaştan gelen matrah 5bin de ek dersten gelen matrah olmak üzere toplam 20bin TL matrahı olur ve 20binden asgari ücret olan 17bin TL yi düştüğümüzde 3bin TL için vergi öder.

Eğer;

• yüzde 15’e tabi ise 3.000×0,15=450
• yüzde 20’ye tabi ise 3.000×0,20=600
• yüzde 27’ye tabi ise 3.000×0,27=810TL vergi öder.

Öğretmenlerin Aralık vergi dilimi; yıl içinde az ek dersi olanlar için yüzde 20’ye, çok ek dersi olanlar için yüzde 27’ye ulaşır. Ek ders gibi sınav vs görevleri de matraha tabidir.

Ayrıca MEB 2022’de başlayan vergi istisnası uygulaması sonrasında ek dersler ay sonu mu hesaplanır, diğer ayın başında mı hesaplanır bir türlü standart oluşturamamıştı. İllere, ilçelere göre farklılık gösteren bu uygulamada bu yaz birlik sağladı ve diğer ayın başında hesaplanması uygulamasına geçildi.

Örneğin; Ekim ayı ek dersi 1 Kasım itibari ile hesaplandı ve böylece o ay(Kasım ) ilk geliri ek ders olan öğretmenin yukarıda örnek verdiğimiz 5bin TL ek dersten asgari ücretin altında kaldığı için hiç vergi kesilmedi. 15 Kasım da maaştan 15binTL matrah geldiği için sadece 3bin TL için vergi ödedi.

Aralık ayına gelince ek ders hesabı yeni yıla kalmasın (her yıl olduğu gibi 2024 bütçesinden karşılansın) diye Aralık ayı sonu itibari ile hesaplanıyor.

Yani Aralık ayında aynı örnekte olduğu gibi;

5 binTL 1 Aralık itibari ile (aralık başında) aldığı ek ders,
15 Aralık maaşından 15bin TL ve
31 Aralık’da ödenecek 5 bin TL olmak üzere matraha tabi tutar 25bin TL ye çıkacak. 17bin TL asgari ücreti düşersek vergiye tabi tutar 8bin TL olacak.

Her ay 5bin TL ek dersi olan öğretmen her ay 3bin TL için vergi öderken bu ay 8bin TL için ödemiş olacak.

Her aydan farklı 5bin TL’nin vergisi ise;

Eğer;

• yüzde 15’e tabi ise 5.000×0,15=750
• yüzde 20’ye tabi ise 5.000×0,20=1000
• yüzde 27’ye tabi ise 5.000×0,27=1350TL vergi ödeyecek ve bu vergi ek dersten kesilecek.

Denilebilir ki 2025 Ocak ayı başında ek ders almayacağı için maaşta vergisi çıkmayacaktır. Evet bu yaklaşım doğru fakat Ocak ayı vergi oranının %15 olduğunu, Aralık ayında öğretmenlerin en az yüzde 20 vergi dilimine, bazılarının ise yüzde 27’ye tabi olduklarını unutmamak gerekir. Büyük bir kayıp olarak görülmese de ek ders ücreti arttıkça kaybın da artacağını söyleyebiliriz.

Bu ay ek ders hesabını yapan öğretmenlere; geçmiş aylara göre birim ek ders ücretinin farkının da yukarıda izah ettiğimiz vergiden kaynaklandığını belirtmiş olalım.

Maksut BALMUK
Öğretmen, Yazar