Sendikanın açtığı iptal davasını inceleyen mahkeme, öğretmenlerin mağduriyetine yol açan mazeret tayin sınırlamaları ve hizmet mühleti hesaplamalarına isimli müdahalede bulundu.

Aynı İlçe Grubu Engeli Hukuken Kalktı

Danıştay, yönetmelikte yer alan ‘Öğretmenin bulunduğu ilçe ile mazeretinin bulunduğu ilçe birebir ilçe kümesinde ise mazerete dayalı yer değişikliği başvurusu yapılamaz’ kararının yürütmesini durdurdu. Bu kararla birlikte, tıpkı ilçe kümesinde yer alan farklı ilçeler arasında mazeret tayini yapılmasını engelleyen kısıtlama büsbütün ortadan kaldırıldı.

Yüksek mahkemenin bu iptal kararı üzerine Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) harekete geçerek il içi mazeret tayini duyurusunu ve takvimini güncelledi. Yapılan düzenlemeyle il içi mazeret nakli isteyecek öğretmenler için ön müracaat müddeti 31 Temmuz 2026 tarihine kadar uzatıldı.

12 Yıllık Rotasyonda Valilik Yetkisine ve Hizmet Süresi Hesabına Fren

Danıştay kararı yalnızca mazeret tayinleriyle sonlu kalmadı. Yönetmelikte yer alan ve birebir eğitim kurumunda azami 12 yıllık çalışma müddetini tamamlayan öğretmenlerin rotasyona tabi tutulmasını öngören maddede; “ilçe kümelerinin valiliklerce belirlenmesi” yetkisi yönünden de yürütmenin durdurulmasına karar verildi.

Ayrıca isteğe bağlı yer değişikliğinde aranan 3 yıllık hizmet müddeti hesaplanırken, misyon yeri daha evvel isteğe bağlı değiştirilen öğretmenlerin eski okullarında geçen hizmet müddetlerinin yok sayılması uygulaması da Danıştay tarafından hukuka ters bulunarak durduruldu.

İlçe Grupları İptal Talebine Oy Çokluğuyla Red

Söz konusu davada Danıştay, sendikanın yönetmelikteki “ilçe grupları” ihdas edilmesine yönelik genel düzenlemenin büsbütün durdurulması talebini ise oy çokluğuyla reddetti. Yargı kararının akabinde gözler MEB’in uygulamaya koyacağı yeni atama temellerine çevrildi.

Osmaniye İdare Mahkemesinin 30/06/2026 tarihli, 2026/287 Esas Nolu ve 2026/689 Nolu Kararında;

“Osmaniye İli, …………. İlçesi, ………….. Ortaokulu’nda ………….. Öğretmeni

olarak misyon yapan davacının, norm takım fazlası öğretmen olduğu gerekçesiyle 2026 yılı Norm Kadro Fazlası Öğretmenlerin Atama Takvimi kapsamında Osmaniye ili, …………. İlçesi, …………. Ortaokulu’na atanmasına ait 14/01/2026 tarih ve ………… sayılı süreçle bildirilen 14/01/2026 tarih ve ………… sayılı Bakanlık Makam onaylı sürecin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNA GÖRE KONUNUN İNCELENMESİ

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer Değiştirme Suretiyle Atanma” başlıklı 72. maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, toplumsal, kültürel ve ulaşım Sartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve istikrarlı bir sistem içinde yapılır. Yeniden yahut yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile ünitesini koruma etmek bakımından kurumlar arasında gerekli uyum sağlanarak memur olan öteki eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen asıllar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde esinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir vazife bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu işçiye esinin vazife mühleti ile sonlu olmak üzere aşağıdaki kaidelerde müsaade verilebilir… Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki misyonlar ile kurumların özellik arz eden misyonlarına atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama asılları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak işçisi için bu yönetmelik temellerine nazaran Devlet Personel Başkanlığının görüsünü almak suretiyle bir işçi ve atama planı hazırlar.” kararına yer verilmiştir.

652 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEYE GÖRE KONUNUN İNCELENMESİ

652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin “Atama” başlıklı 37. maddesinde; “(3)Öğretmenlerin Bakanlıkça belirlenen hizmet bölge yahut alanlarında en az üç eğitim öğretim yılı misyon yapması temeldir. Bunların yer değiştirme suretiyle atamaları her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek formda sonuçlandırılır. Bakanlıkça belirlenen özür kümelerine bağlı yer değiştirmeler ise yarıyıl ve/veya yaz tatillerinde yapılır. (4) Öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamalarında uyulacak temel prensipler, özür grupları, hizmet bölgeleri ve alanları, hizmet puanı ve öteki konulara ait adap ve temeller yönetmelikle belirlenir…” düzenlemesine yer verilmiştir.

7528 SAYILI ÖĞRETMENLİK MESLEĞİ KANUNUNA GÖRE KONUNUN İNCELENMESİ

7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nun 18. maddesinde; “(1) Öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamaları, her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek halde sonuçlandırılır. (2) Öğretmenlerin sıhhat ve can güvenliği mazeretlerine bağlı yer değiştirmeleri yıl içinde yer değiştirme takvimine tabi olmaksızın, başka mazeretlere bağlı yer değiştirmeleri ise yarıyıl ve/veya yaz tatilinde yapılır. (3) Öğretmenlerin mazeret durumlarına ve isteğe bağlı yer değiştirmeleri, Bakanlığın öğretmen ihtiyacı ve öğretmenin tercihi dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne nazaran yapılır. (4) Mazeret durumlarına bağlı yer değiştirme istekleri hizmet puanı yetersizliği sebebiyle yerine getirilemeyenlere, 657 sayılı Kanunun 72 nci maddesi kapsamına girenlerin hakları gizli kalmak kaydıyla, talepleri halinde istekte bulundukları yere atanmaya hak kazanıncaya kadar aylıksız müsaade verilebilir. Bu formda aylıksız müsaade verilen öğretmenler, bağlı bulundukları il/ilçe ulusal eğitim müdürlüklerine bu hedefle tahsis edilmiş bulunan bos öğretmen kadrolarına aylıksız izinli olmak koşuluyla atanır. Bunların atandıkları bu takımlar aylıksız müsaade müddetiyle sonlu olarak gizli tutulur. Fakat aylıksız müsaadeye ayrılan öğretmenler, üçüncü yılın sonuna kadar istedikleri yere atamalarının yapılamaması halinde durumlarına uygun bos öğretmen kadrolarına öncelikle atanır. (5) Öğretmenlerin atamaları, Bakanlıkça il/ilçe buyruğuna yahut direkt eğitim kurumuna yapılır. Bakanlıkça il/ilçe buyruğuna atama yapılması halinde öğretmenlerin atandıkları ildeki misyon yerleri, hizmet puanları dikkate alınarak il ulusal eğitim müdürünün teklifine nazaran valilerce belirlenir. (6) Kadrolarının bulunduğu eğitim kurumlarında norm takım fazlası olan öğretmenler, il içerisinde bos norm takımı bulunan eğitim kurumlarına yer değiştirme talebinde bulunabilir. Hizmet puanı yetersizliği sebebiyle talepte bulundukları eğitim kurumlarına atanamayanlar ile talepte bulunmayanların atamaları, öncelikle aynı ilçe grubu içerisinde bos norm takımı bulunan eğitim kurumlarına olmak üzere ilgili valilerce il içerisinde resen yapılabilir. (7) Öğretmenlerin isteğe ve mazeret durumlarına bağlı yer değiştirme suretiyle atamaları ile hizmet bölgeleri, hizmet alanları, ilçe kümeleri ve bu maddenin uygulanmasına ait başka konular Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” kararlarına yer verilmiştir.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA BAĞLI ÖĞRETMENLERİN ATAMA VE YER DEĞİŞTİRME YÖNETMELİĞİ’NE GÖRE KONUNUN İNCELENMESİ

Dava konusu sürecin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 09/01/2026 tarih ve 33132 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1. maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin hedefi, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi eğitim kurumlarının öğretmen kadrolarına yapılacak atamalar ile takımlı öğretmenlerin yer değiştirmelerine ait metot ve temelleri düzenlemektir.(2) Bu Yönetmelik, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi eğitim kurumlarına takımlı öğretmen olarak atanacaklar ile bu eğitim kurumlarında misyon yapan öğretmenleri kapsar.” kuralına, “Temel ilkeler” başlıklı 4. maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik çerçevesinde gerçekleştirilen atama ve yer değiştirme süreçlerine ait temel unsurlar şunlardır: a) Öğretmenlerin Ülke genelinde istikrarlı dağılımını sağlamak temeldir. b) Kadrolu öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atamaları, her yıl yapılan atama plan ve programları çerçevesinde eğitim öğretim faaliyetlerini etkilemeyecek halde sonuçlandırılır. c) Yer değiştirme periyotlarında elektronik ortamda yapılan atamalar eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı ve kadrolu öğretmenin tercihi dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne nazaran yapılır. ç) Yer değiştirme dönemi dışında yapılan sıhhat ve can güvenliği mazeretlerine bağlı yer değiştirmelerde öğretmen ihtiyacı dikkate alınarak mazeretin giderilmesi temel alınır.” kuralına, “Mazeret durumuna bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 29. maddesinde; “(1) Kadrolu öğretmenlerin aile birliği, sıhhat, can güvenliği mazeretlerine yahut engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır. Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine bağlı yer değiştirmeler yarıyıl ve yaz tatilleri dışında da yer değiştirme takvimine bağlı olmaksızın yalnızca öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına yapılır. (2) Kadrolu öğretmenlerin; aile birliği, sıhhat, can güvenliği mazeretlerine yahut engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında bu Yönetmelikte karar bulunmayan hallerde; 7528 sayılı Kanun, 657 sayılı Kanun ile 19/4/1983 tarihli ve 83/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik kararları uygulanır. Ancak; a) Aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme, her iki esin de takımlı öğretmen olması ve bu kapsamda yer değiştirmek istedikleri yerlerde alanları prestijiyle öğretmen ihtiyacı bulunmaması durumunda, istemeleri halinde her ikisinin de alanları prestijiyle öğretmen ihtiyacı bulunan il/ilçeye atanmaları suretiyle gerçekleştirilebilir. b) Yeniden atama ve kurumlar arası tekrar atama yoluyla takımlı öğretmenliğe atananlardan atandığı yerde en az 1 yıl çalışmayanlar ile esi isteğe bağlı sigortalı olan kadrolu öğretmenler, aile birliği mazeretine bağlı olarak yer değiştirme isteğinde bulunamaz. c) Esleri süreksiz olarak görevlendirilen takımlı öğretmenler, eslerinin süreksiz olarak görevlendirildiği yere aile birliği mazeretine bağlı yer değiştirme isteğinde bulunamaz. (3) Kadrolu öğretmenlerin mazerete bağlı yer değiştirme süreçleri için Bakanlık tarafından yarıyıl ve yaz tatillerinde duyuru yapılır ve müracaatlar elektronik ortamda alınır. Müracaat Sartları, müracaatın biçimi ve öbür konular duyuruda belirtilir. (4) Yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılan mazerete bağlı yer değişikliklerinde, başvurusu onaylananların ataması duyuru edilen kontenjan dahilinde tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne nazaran yapılır. (5) Mazeretin bulunduğu ilçe ile vazife yapılan ilçe birebir ilçe kümesinde ise mazerete bağlı yer değişikliği müracaatında bulunulamaz. ” kuralına, “İlçe grupları” başlıklı 41. maddesinde; (1) İllerde; coğrafik özellikler, ulaşım imkanları ve eğitim hizmetlerinin faal yürütülmesi dikkate alınarak, iki yahut daha fazla ilçenin bir araya getirilmesi suretiyle ilçe kümeleri oluşturulmuştur ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-2 İlçe Grupları Çizelgesinde gösterilmiştir. (2) İlçe kümeleri, öğretmenlerin yer değiştirme süreçleri bakımından misyon yeri olarak kabul edilir. Bu kapsamda yapılan süreçler, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamındaki memuriyet mahalli tarifini etkilemez.” kuralına, “İhtiyaç yahut norm takım fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri” başlıklı 34.maddesinde “(1) Kadrolu öğretmenlerden; rastgele bir sebeple gereksinim fazlası haline gelenler ile misyonlu oldukları eğitim kurumlarında alanlarında norm takım sayısı azalanlar, hizmet puanı üstünlüğüne nazaran yapılacak kıymetlendirme sonucunda hizmet puanı en az olandan başlamak üzere norm takım fazlası olarak belirlenir. Hizmet puanının eşitliği halinde sırasıyla; öğretmenlikteki hizmet müddeti daha az olan, öğretmenliğe daha sonra başlayan norm takım fazlası olarak belirlenir. Hizmet puanının hesabında norm takım fazlası belirleme sürecinin son günü temel alınır ve yer değiştirme süreçlerinde aynı hizmet puanı kullanılır. (2) İhtiyaç yahut norm takım fazlası olarak belirlenen takımlı öğretmenler, öncelikle takımlarının olduğu ilçedeki sonra ilçe grubu içindeki eğitim kurumlarına tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne nazaran atanırlar. Hizmet puanı yetersizliği sebebiyle tercihte bulundukları eğitim kurumlarına atanamayanlar ile tercihte bulunmayanların atamaları, aynı ilçe grubu içerisinde bos norm takımı bulunan eğitim kurumlarına, hizmet puanı düşük olandan başlanarak resen yapılır. (3) İkinci fıkra kapsamında alanlarında bos norm takım bulunmaması sebebiyle rastgele bir kuruma atanamayanlar, il genelinde eğitim kurumlarına tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne nazaran atanırlar. Tercihte bulunmayanlar ile tercihine yerleşemeyenlerin atamaları, il genelinde öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına, hizmet puanı düşük olandan başlanarak resen yapılır. (7) Sağlık kurulu raporunda en az yüzde 40 oranında engelli olduğu belirtilen takımlı öğretmenler ile esi yahut bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan öfkelerinden tam bağımlı olduğunu engelli sağlık kurulu raporuyla belgelendiren takımlı öğretmenlerden norm takım fazlası pozisyonunda bulunanlar, engellilik durumlarının devamı mühletince resen vazife yeri belirlemeden istisnadır. …” düzenlemesine yer verilmiştir

DEVLET MEMURLARININ YER DEĞİŞTİRME SURETİYLE ATANMALARINA DAİR YÖNETMELİĞİNE GÖRE KONUNUN İNCELENMESİ

25/06/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin “Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Göz Önünde Bulundurulacak Hususlar” başlıklı 9. maddesinde; “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının istikrarlı bir formda dağılımını sağlamak için tahsili, uzmanlığı, is deneyimi, mesleksel bilgisi üzere özellikleri ile bos takım durumu göz önünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır. .. İlgili mevzuatı uyarınca mecburî yer değiştirmeye tabi tutulan eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı, mülki yönetim amirliği hizmetleri sınıfı, jandarma hizmetleri sınıfı, sahil güvenlik hizmetleri sınıfı ve emniyet hizmetleri sınıfına giren memurlar, Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay ve astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile hakim ve savcıların misyon müddetiyle sonlu olmak üzere atandıkları yere, memur olan esinin atanmasında mevzuatı uyarınca yürürlüğe konulan norm takım sayılarına ait kararlar uygulanmaz.” kuralına, “Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 14.maddesinde; “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; a) Kamu işçisi olan esinin, kurum içi yer değiştirme suretiyle atanma imkanının olmaması yahut mevzuatı uyarınca esin mecburî yer değiştirmeye tabi tutulan bir vazifede bulunması durumunda bu kapsamdaki esin bulunduğu yere, …, atanması suretiyle yapılabilir…” kuralına, “Özel Yönetmelikler” başlıklı 28. maddesinde ise; “Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde hala misyonda bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tespiti öngörülen öbür konuları kapsıyan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe ters kararlar yer alamaz. ..” kuralına yer verilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAYLA İLGİLİ OLARAK MEVZUAT HÜKÜMLERİ BİR ARADA DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE;

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğinin 28. maddesinde “Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe alışılmamış kararlar yer alamaz” kuralına yer verilmiş olup, anılan Yönetmeliğin 9. maddesinde de, ilgili mevzuatı uyarınca mecburî yer değiştirmeye tabi tutulan eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı, mülki yönetim amirliği hizmetleri sınıfı, jandarma hizmetleri sınıfı, sahil güvenlik hizmetleri sınıfı ve emniyet hizmetleri sınıfına giren memurlar, Türk Silahlı Kuvvetlerine mensup subay ve astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile hakim ve savcıların vazife müddetiyle sonlu olmak üzere, atandıkları yere, memur olan esinin atanmasında mevzuatı uyarınca yürürlüğe konulan norm takım sayılarına ait kararların uygulanmayacağının karar altına alınması karsısında, eŞi zarurî yer değiştirmeye tabi bir vazifede bulunan memurlar hakkında norm takım sayıları temel alınarak idari bir tasarrufta bulunulamayacağı açıktır.

Bu durumda; davacının eşinin Osmaniye İli, ……………. İlçesi, …………. Okulu’nda öğretmen olarak görev yaptığı, Öğretmenlerin de Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesinde sayma yolu ile belirtilen mecburî yer değiştirmeye tabi işçilerden olması sebebiyle, davacının norm takımla ilişkilendirilmek suretiyle takım durumu ve hizmet puanı üzere münasebetlerle aile birliğini bozacak biçimde, resen atamaya tabi tutulma imkanının bulunmadığı ve dava konusu atama sürecinin davacının Anayasa ile garanti altına alınan aile birliğinin bozulmasına neden olduğu sonucuna varıldığından, es durumu gözetilmeksizin davacının norm takım fazlası olduğu gerekçesiyle Osmaniye İli, ………….. İlçesi, ……………. İlkokuluna ………….. öğretmeni olarak atanmasına ait süreçte ve bu sürece karsı yapılan itirazın yanıt verilmemek suretiyle zımnen reddine ait süreçte hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Ayrıca, davalı yönetim tarafından, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 29. maddesi uyarınca, aynı ilçe grubu içinde mazerete bağlı yer değişikliği için müracaat hakkı tanınmadığı ileri sürülmüşse de; bu kapsamda normlar arasındaki altlık ve üstlük bağının kıymetlendirilmesi gerekmektedir. Normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk unsuruna nazaran, normlar arasında altlık ve üstlük bağlantısı kelam konusu olmakta ve her norm geçerliliğinin bir üst hukuk normundan almaktadır. Diğer bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması manasına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma karşıt kararlar içeremeyeceği, alt norm niteliğindeki düzenleyici süreçlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir seklide daraltamayacağı yahut kısıtlayamayacağı, hasebiyle düzenleyici bir sürecin kendisinden evvel gelen kanun kararlarına muhalif düzenlemeler getiremeyeceği kabul edilmektedir. Davalı idarece ileri sürülen “…ilçe grubu içinde yer değişikliği için mazeret sunulmayacağı” yönündeki argüman bu açıklamalar bağlamında değerlendirildiğinde;

Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 29. maddesinin 5. fıkrasında düzenlenen “Mazeretin bulunduğu ilçe ile misyon yapılan ilçe birebir ilçe kümesinde ise mazerete bağlı yer değişikliği müracaatında bulunulamaz.” kararının, mazeret sebebiyle yer değişikliğine ait hakkın kullanımını 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu’nda öngörülmeyen formda daralttığı/ kısıtladığı, kanunda yer almayan coğrafik bir sınırlamanın bahse husus yönetmelik kararı ile getirildiği dikkate alındığında, üst norma uygun olmayan yönetmelik kararının davaya bahis uyuşmazlığın tahlilinde temel alınamayacağı değerlendirildiğinden davalı yönetimin aksi yöndeki savunmalarına prestij edilmemiştir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Osmaniye İdare Mahkemesinin 30/06/2026 tarihli, 2026/287 Esas Nolu ve 2026/689 Nolu Kararını bilgisayarınıza indirmek için

Ahmet KANDEMİR

Bakan Tekin, 1 Eylül 2023 tarihi prestijiyle misyona başlayan kontratlı öğretmenlerin, 7528 sayılı Kanun kapsamında öngörülen çalışma müddeti kaidesi sebebiyle 2026 Yaz Periyodu Mazerete Bağlı Yer Değişikliği süreçlerine bu kademede başvuramayacağını belirtti.

Eylül ayında özel duyuru yayımlanacak

Öğretmenlerin aile bütünlüğü ve mazeret taleplerinin Bakanlık tarafından hassasiyetle değerlendirildiğini söz eden Tekin, sürecin istişare kültürü içerisinde yürütüldüğünü kaydetti.

Bakan Tekin açıklamasında, “Yasal çalışma mühletini tamamlayacakları Eylül ayında, mazerete bağlı yer değişikliği talepleri için kendilerine özel farklı bir duyuru yayımlanacaktır” tabirlerini kullandı.

Açıklamanın akabinde 2023 atamalı kontratlı öğretmenlerin, gerekli çalışma müddetini tamamlamalarının akabinde mazerete bağlı yer değişikliği müracaatları için yeni bir takvim beklemesi gerektiği belirtildi.

Bakan Tekin, 1 Eylül 2023 tarihi prestijiyle misyona başlayan kontratlı öğretmenlerin, 7528 sayılı Kanun kapsamında öngörülen çalışma mühleti koşulu sebebiyle 2026 Yaz Devri Mazerete Bağlı Yer Değişikliği süreçlerine bu basamakta başvuramayacağını belirtti.

Eylül ayında özel duyuru yayımlanacak

Öğretmenlerin aile bütünlüğü ve mazeret taleplerinin Bakanlık tarafından hassasiyetle değerlendirildiğini tabir eden Tekin, sürecin istişare kültürü içerisinde yürütüldüğünü kaydetti.

Bakan Tekin açıklamasında, “Yasal çalışma müddetini tamamlayacakları Eylül ayında, mazerete bağlı yer değişikliği talepleri için kendilerine özel başka bir duyuru yayımlanacaktır” tabirlerini kullandı.

Açıklamanın akabinde 2023 atamalı kontratlı öğretmenlerin, gerekli çalışma mühletini tamamlamalarının akabinde mazerete bağlı yer değişikliği müracaatları için yeni bir takvim beklemesi gerektiği belirtildi.

a) Takımlı öğretmenler, takımlarının bulunduğu eğitim kurumunda fiilen öğretmen veya ikinci görev kapsamında eğitim kurumu yöneticisi olarak 3 yıllık çalışma mühletini tamamlamaları,

halinde müracaatta bulunabilir.

(2) Çalışma müddetlerinin hesabında yer değiştirme yapılacak yılın 30 Eylül tarihi temel alınır.” kararları,

“İller ortası isteğe bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 33 hususunda; “(1) Vilayetler ortası isteğe bağlı yer değiştirmelerde;

a) Takımlı öğretmenler, takımlarının bulunduğu vilayette fiilen öğretmen veya ikinci görev kapsamında eğitim kurumu yöneticisi olarak 3 yıllık çalışma müddetini tamamlamaları,

halinde müracaatta bulunabilir.

(2) Çalışma müddetlerinin hesabında yer değiştirme yapılacak yılın 30 Eylül tarihi temel alınır.” kararları bulunmaktadır.

NEDEN, 2023 YILINDA ATANAN KONTRATLI ÖĞRETMENLER İÇİN VİLAYET İÇİ VE VİLAYET DIŞI YER DEĞİŞTİRME TALEBİNDE BULUNULAMAZ?

Ayrıca Yönetmeliğin “Sözleşmeli öğretmenlerin takıma atanmaları” başlıklı 5. hususundaki kararlarına nazaran, kontratlı öğretmen olarak görev yapanlardan 3 yıllık çalışma müddetini tamamlayanlar, talepleri halinde misyon yaptıkları yerde öğretmen kadrolarına atanmakta mazeret atamaları hariç vilayet içi ve vilayet dışı yer değiştirmelere 1 yıl sonra müracaatta bulunabilmektedirler.

2023 yılı Mayıs ayında kontratlı öğretmen olarak atanan öğretmenlerimizden güvenlik soruşturması yetişenler 2023 Eylül ayında misyona başlamış, güvenlik soruşturması yetişmeyenlerin misyona başlamaları Ekim-Kasım aylarını bulmuştur.

Bu müracaat ve açıklamalar evvelki yönetmelikten kalan ezberlenmiş başvuralar olup bu tıp müracaatta bulunan sendikaların yeni yönetmelikteki değişikliklerin farkına varmadıkları kantindeyiz.

Kısacası kontratlı öğretmenlerin vilayet içi ve vilayet dışı yer yer değiştirmelerinde 3+1 kuralı uygulandığından 2023 yılında atanan kontratlı öğretmenler için vilayet içi ve vilayet dışı yer değiştirme talebinde bulunulamaz.

2023 YILINDA ATANAN KONTRATLI ÖĞRETMENLER İÇİN HANGİ YILDA VİLAYET İÇİ VE VİLAYET DIŞI YER DEĞİŞTİRME TALEBİNDE BULUNULABİLİR?

2023 yılı Mayıs ayında kontratlı öğretmen olarak atanan öğretmenlerimizin 3+1 kuralından ötürü 2027 yılı vilayet içi ve vilayet dışı başvurularında 31 Aralık tarihinin çalışma müddetinin hesabında baz alınmasını haklı bir talep olarak yapılabilecektir.

PEKİ, 2023 YILINDA ATANAN KONTRATLI ÖĞRETMENLER İÇİN BU YIL YAZ TATİLİ İÇİN MAZERET DURUMUNA BAĞLI YER DEĞİŞTİRME TALEBİNDE BULUNULABİLİR Mİ?

Fakat Yönetmeliğin “Mazeret durumuna bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 29. hususundaki “(1) Kadrolu öğretmenlerin aile birliği, sıhhat, can güvenliği mazeretlerine yahut engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılır. Sıhhat ve can güvenliği mazeretlerine bağlı yer değiştirmeler yarıyıl ve yaz tatilleri dışında da yer değiştirme takvimine bağlı olmaksızın yalnızca öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına yapılır.” kararlarına nazaran, yalnızca kadrolu öğretmenlerin aile birliği, sıhhat, can güvenliği mazeretlerine yahut engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri yarıyıl ve yaz tatillerinde yapılmakta olup sıhhat ve can güvenliği mazeretlerine bağlı yer değiştirmeler yarıyıl ve yaz tatilleri dışında da yer değiştirme takvimine bağlı olmaksızın yalnızca öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarına yapılmaktadır.

Kısacası mazeret durumuna bağlı yer değiştirmelerde 3+1 kuralı uygulanmamakta sözleşmelilikten takıma geçiş tarihi çalışma müddetine baz alınarak yalnızca 3 yıl hesaplanmaktadır.

Bu nedenle 2023 yılı Mayıs ayında kontratlı öğretmen olarak atanan öğretmenlerimizden hiç birisi eylül ve eylülden sonra vazifeye başladıkları için 2026 Yılı Yaz Tatili Öğretmenlerin Mazeret Yer Değiştirmelerinde müracaatta bulunamayacaklardır.

Dolayısıyla Milli Eğitim Bakanlığı, 2026 Yılı Yaz Tatili Öğretmenlerin Mazeret Yer Değiştirmeleri duyurusunda 31 Aralık tarihini takıma geçiş tarihi olarak baz alıp 2023 yılı Mayıs ayında kontratlı öğretmen olarak atanan öğretmenlerimizin mağduriyetlerini gidermelidir.

Ahmet KANDEMİR

Bakanlığımıza bağlı takımlarda vazife yapan 696 KHK kapsamında vazife yapan daima ve süreksiz işçiler

hariç olmak üzere daima emekçilerin;

• Aile Birliği,
• Can ve Mal Güvenliği,
• Sıhhat,
• Eğitim,
• Şehitlik yahut Vefat,
• Becayiş,
• Engellilik,

Mazeretlerine bağlı olarak üniteler ve vilayetler ortasında yer değiştirme süreçleri Bakanlığımızın 2023/33 sayılı Personel Yer Değiştirme Süreçleri Genelgesi kararları doğrultusunda aşağıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde yapılacaktır

Eğitim Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği

Asli misyonlarını aksatmamak kaydıyla yüksek lisans yahut doktora yapan çalışanlar ile devam mecburiyeti olan bir yükseköğretim kurumunun ikinci öğretim (birinci-gündüz öğretimi hariç) kısmında tahsil gördüğünü belgelendiren emekçiler tahsil gördükleri vilayet’e yer değiştirme talebinde bulunabileceklerdir.

B.5. Şehitlik yahut Vefat Durumuna Bağlı Yer Değişikliği

Bakanlığımız ünitelerinde daima emekçi takımında vazife yapan çalışanlardan; eşi yahut çocuklarından biri şehit olan yahut vefat edenler, bir yıl içerisinde yer değiştirme talebinde bulunabileceklerdir.

B.6. Becayiş Yolu ile Yer Değiştirmek İsteyenler

İşçiler, yer değiştirilmek istenen yerlerde kontenjan fazlalığı olmamak ve tıpkı koşullarda olmak kaydı ile karşılıklı yer değiştirme talebinde bulunabileceklerdir.

B.7. Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği

Bakanlığımız ünitelerinde daima emekçi takımında misyon yapan ve ilgili mevzuata göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk (%40) oranında engelli olduğu belirtilen emekçiler ile ağır engelli raporlu eş yahut bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan çalışanlar, İlgi (b)’de kayıtlı Kanun yeterince engellilik durumundan kaynaklanan münasebetlere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabileceklerdir. Personelin, kendisinin/eşinin/bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavileri sebebiyle yer değişikliğini talep etmesi halinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, emekçinin ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması temeldir.

A.8. İsteğe Bağlı Yer Değiştirme Talepleri

Engelli yahut eski hükümlü/terörle çabada malul sayılmayacak biçimde yaralananlar (TMY) kapsamında istihdam edilen ve bulunduğu yerde beş yılını tamamlayan personeller, kontenjan fazlalığı olan vilayetlerden kontenjan açığı olan vilayetlere mazeret aranmaksızın yer değiştirme talebinde bulunabileceklerdir. Engelli yahut eski hükümlü/TMY emekçi kontenjan açığı olmayan yerlere bu kapsamda yer değiştirme suretiyle atama yapılamaz

2026 Yılı 1. Periyot (Şubat Ayı) Daima Emekçilerin Mazerete Bağlı Yer Değiştirme Duyurusu

2026 Yılı 1. Devir (Şubat Ayı) Daima Çalışanların Mazerete Bağlı Yer Değiştirmeye Temel Vilayetlere İlişkin Boş Kontenjan Listesi

Öncelikle takvimi inceleyecek olursak:

Takvime nazaran;

– mazerete bağlı vilayet içi yer değiştirme 16 Temmuz 2025’de yapılacak

– 6 Ağustos 2025’de mazerete bağlı vilayetler ortası yer değiştirme yapılacak

– 11 Ağustos 2025’de ise sıra çalıştırılacak

– 27 Ağustos 2025’de ise norm fazlası atamaları yapılacak,

https://www.memurlar.net/common/news/documents/1123323/03160945_2025yiliogretmenyerdegistirmetakvimi.pdfÖncelikle vilayet içi mazeret kümesi mağdur olacak

Bu kümedeki öğretmenler geçmiş yıllarda vilayetler ortası mazeret kümesi ile yarışmakta idi. Böylelikle vilayet içinde ya da dışında yapılan müracaatta puan üstünlüğüne nazaran atama yapılmaktaydı. Bu küme öğretmenler için boş takım neredeyse kalmamıştır. Sıralı okullar da bu öğretmenlere açılmayacaktır. Vilayetler ortasına bağlı boşalacak okulları da tercih edemeyeceklerdir zira geçmiş yıllarda olduğu üzere vilayet içi ve vilayetler ortası birlikte yapılmayacaktır.

Sıralı okulların açılmaması ise yönetmeliğe terstir zira yönetmelik mazeret tayinlerinde tüm boş takımların açılmasını söylüyor.

Yönetmelik 59.madde:

“MADDE 59 – (1) Mazerete bağlı yer değiştirmelerde, öğretmenlerin mazeretlerinin karşılanabilmesi bakımından öğretmen ihtiyacı bulunan eğitim kurumlarının tamamına vilayet ulusal eğitim müdürlüklerince elektronik müracaat sayfasında yer verilir.”

Hükmüne karşıt bir durum kelam hususudur.

Vilayet içi yer değiştirme duyurusunda ise sıralı okullar hiçbir atama devrine açılmaz diyor sıra bitene kadar.

Duyuru F/3 unsuru.

https://www.memurlar.net/common/news/documents/1134871/06174340_il_ici_istege_bagli_yer_degistirme_duyurusu_2025.pdf

Burada MEB’in hakkını yemeyelim yönetici görevlendirme nedeniyle boşalacak takım kullanılabilecektir. MEB takvimini bu halde belirlemiştir. Ama 14 Temmuzdan sonra emekli olacakların takımları kullanılamayacaktır. (ki çoklukla 15 Temmuz hatta 15 Ağustos maaşı sonrası emekli olur öğretmenler)

İller ortası mazeret kümesi için

Bu küme öğretmenler için de; vilayet içi mazerete bağlı yer değiştirmeye tabi öğretmenlerin yaşayacağı sıraya bağlı ve 5 Ağustos sonrası emekli olacakların takımlarının bu küme için kullanılamaması sorunu devam edecektir.

Mazeret atamaları için il/ilçe buyruğu uygulaması yapılıp yapılmayacağı ise tekrar muamma olarak duruyor maalesef.

Norm fazlası atamaları

Bu küme öğretmenler de bu yaz birinci kere takvimde yer aldılar. Tüm bu atamalardan sonra kalacak takımlara norm fazlaları atanacak.

Bu nedenlerle bu yaz; norm fazlası ve yaz mazeret tayini bekleyen öğretmenler için geçmiş yıllara nazaran daha sıcak geçecek üzere görünüyor.

Örneğin

– sıra tayini yönetmelikte yoktur ve tüzel alt yapısı eksiktir.

– Mazeret tayinlerine tüm takımların açılmaması ise yönetmeliğe karşıtlık teşkil etmektedir üstte açıkladığımız üzere.

– yaz periyodunda norm fazlası atama yapılması ise yönetmeliğe ilçe kümeleri eklenmeden yapılamaz/yapılmamalıdır.

Sıra tayininin tek ve kesin tahlil olmadığını ise daha evvel ayrıntılı olarak ele almıştık.

https://www.memurlar.net/haber/1131140/ogretmenlerin-yer-degistirmesinde-sira-tayini-cozum-mu.html

Maksut BALMUK

Öğretmen, Yazar