Kurulda, bütçe görüşmeleri en uzun ve en kısa süren kurumlar bu yıl da değişmedi. Milletvekilleri en fazla mesaiyi 13 saat 56 dakikayla bu yıl da Etraf Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bütçesi üzerinde yaptı. Plan ve Bütçe Kurulunda, 2026 yılı bütçesi en kısa müddette kabul edilen kurum ise TBMM oldu. TBMM’nin 2026 yılı bütçesi komitede 9 saat 50 dakikada kabul edildi.

TBMM Genel Konseyinde ise 2026 yılı bütçesinin görüşmeleri kapsamında 154 saat mesai yapıldı. Görüşmelerde, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kabine üyeleri ve 457’si milletvekili olmak üzere toplam 1208 kelam hakkı talebi karşılandı.

Genel Konsey, bütçe görüşmeleri sırasında en uzun mesaisini Aile ve Toplumsal Hizmetler ile Ulusal Eğitim bakanlıklarının 2026 yılı bütçeleri üzerinde gerçekleştirdi, milletvekilleri kelam konusu Bakanlıkların bütçe görüşmeleri sırasında 13 saat 30 dakika çalıştı.

Genel Heyetin en kısa süren bütçe mesaisi ise 9 saat 48 dakikayla 2024 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin hususları üzerinde yapıldı.

– Ofsayt kalksın önerisi

Bütçe görüşmeleri sırasında, Meclis kürsüsü vakit zaman renkli imgelere de tanıklık etti. Birtakım milletvekilleri Meclis kürsüsüne bebek arabası, şemsiye, pamuk, domates, soğan, mandalina, kantar, fötr şapka, kasket, yapay çiçek üzere objelerle çıkarken kimi milletvekilleri ise kürsüden değerli tekliflerde bulundu.

Gençlik ve Spor Bakanlığının bütçesi üzerinde kelam alan CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül, kürsüden ofsaytın kaldırılması davetinde bulundu. Sarıgül, “Futbol heyecandır, güçtür, muazzam bir mutluluktur. Bakıyorsunuz, doksan dakika oynanıyor, gol atılıyor, bir oyuncunun ayağı yarım metre içeride diye emek hırsızlığı yapılıyor ve o gol sayılmıyor. Bakın, ofsaytın kalkması konusunda öncülük yapın, ofsayt kalksın, süratli futbol gelsin, daha çok gol olsun ve heyecan kesinlikle artsın.” tabirini kullandı.

TBMM Genel Konseyinde, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının 2026 yılı bütçelerinin görüşmeleri üzerinde kelam alan CHP Adana Milletvekili Orhan Sümer, kürsüye muharrir kasayla çıktı, Ticaret Bakanlığının bütçesini eleştirdi.

Gençlik ve Spor Bakanlığının bütçesinin görüşmeleri sırasında DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın, kürsüye Bakan Osman Aşkın Bak’ın da yer aldığı bir karikatürle çıktı. AK Parti Küme Başkanvekili Leyla Şahin Usta, karikatürde yer alan renkleri işaret ederek, “Burada LGBT’nin reklamını yaparak bir konuşmaya da müsaade edemeyiz.” diye konuştu. Güneş’in akabinde kürsüye çıkan DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo’nun da karikatürü göstermesi üzerine Genel Kurul’da AK Parti ve DEM Parti milletvekilleri ortasında tartışma yaşandı.

– “Şapkayı takarken merhum Demirel’e benzediniz”

Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bütçesi üzerinde kelam alan CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, kürsüye yanında getirdiği şemsiye ile çıktı. Türkiye’de şemsiyenin artık tarihi yapıta dönüşeceğini tabir eden Aygun, kuraklığa dikkati çekti.

Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı bütçesi üzerinde kelam alan CHP Adana Milletvekili Ayhan Barut, kürsüye, taktığı kasket ve yanında getirdiği pamuk, domates, soğan ve mandalina ile çıktı. “Buraya manav açmaya gelmedik” diyen Barut, çiftçinin 2025 yılında ne ektiyse ziyan ettiğini belirterek, tarım siyasetini eleştirdi.

Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığının bütçesi üzerinde kelam alan CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer, kürsüye üzerinde “Yeni doğan bebeğin aylık maliyeti 15 bin lira. Yüreğin var mı doğurmaya?” asılı bir afişin yer aldığı bebek otomobiliyle geldi. Dinçer, “Bugün Türkiye’deki doğum oranını tartışırken önümüze yalnızca bir bebek otomobilini değil, bu ülkedeki bayanların ve ailelerin omuzlarına yüklenen ağır bir yükü getiriyorum.” kelamlarını sarf etti.

Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin unsurları üzerinde kelam alan, CHP Kocaeli Milletvekili Harun Özgür Yıldızlı, kürsüye fötr şapka ile çıkarak, bütçeye ait tenkitlerde bulundu. Yıldızlı’nın konuşmasını tamamlamasının akabinde Meclis Başkanvekili Pervin Buldan, “Şapkayı takarken merhum Demirel’e benzediniz.” tabirini kullandı.

Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin hususları üzerinde söz alan DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, kürsüye yapay çiçekle çıktı. Genel Şura Salonu’ndaki çiçekleri gösteren ve 28 yıldır değiştirilmediğini argüman eden Sakık, “Hiçbir sıkıntıya tahlil bulamayan bu Meclis, devasa sıkıntıları nasıl çözecek?” dedi.

– Mikrofonlar devrildi

2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin unsurları üzerinde kelam alan CHP Eskişehir Milletvekili Jale Parıltı Süllü, kürsüye elindeki kantarla çıktı. Bütçeye yönelik tenkitlerde bulunan Süllü, “Bütün memlekette istikrar bozulmuş, kantarın topuzu kaçmış durumda.” diye konuştu.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, milletvekillerinin sorularını yanıtlarken Süllü’ye yönelik, “Biz kantarla değil dijital hassas terazilerle yolumuza devam ediyoruz. Bu hassasiyetle de devam edeceğiz.” tabirini kullandı.

2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin tümü üzerindeki görüşmeler sırasında, TBMM Sanayi, Ticaret, Güç, Natürel Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı, AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank kürsüye hibrit roket motorunda kullanılan yakıt ve bir koli bandıyla çıktı. Ateşlemedeki itki sisteminde kullanılan yakıt malzemesini göstererek, “Bu yakıtı uzayda alçak yörüngede ateşlerseniz bin kilometrenin ötesine çıkarabilir. İşte bizim yüksek teknoloji anlayışımızın bir ürünü” kelamlarını sarf eden Varank daha sonra koli bandını işaret ederek, “İşte bu CHP’nin teknolojideki rekabetçilik anlayışının bir eseri.” görüşünü paylaştı.

2026 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin tümü üzerindeki görüşmeler sırasında AK Parti ve CHP milletvekilleri ortasında başlayan tartışma arbedeye dönüştü. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş birleşime orta verdi. Orta sırasında da AK Parti ve CHP milletvekilleri ortasındaki arbede devam etti. Arbede sırasında Genel Konsey Salonu’ndaki saksı ve mikrofonlar devrildi.

CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer, kürsüye üzerinde “Yeni doğan bebeğin aylık maliyeti 15 bin lira. Yüreğin var mı doğurmaya?” yazılı afiş bulunan bir bebek otomobiliyle çıkarak, çocuk sahibi olmanın Türkiye’de giderek ağır bir ekonomik yüke dönüştüğünü söyledi. Dinçer, AK Parti iktidarları devrinde uygulanan iktisat ve toplumsal siyasetlerin bilhassa bayanlar ve aileler üzerinde büyük baskı oluşturduğunu savundu.

CHP Manisa Milletvekili Selma Aliye Kavaf ise boşanmaların temel nedenlerinin başında iktisadın geldiğini ileri sürdü. Konut kurmanın maliyetinin bir minimum ücretlinin en az 5 yıllık geliriyle dahi karşılanamadığını belirten Kavaf, birçok kentte ortalama kiraların taban fiyatı geçtiğini söyledi. Kavaf, “Böyle bir tabloda ‘aile birliğini koruyoruz’ demek gerçeklerle bağdaşmıyor” dedi.

Yaşlı nüfusun istihdama iştirakine da değinen Kavaf, bunun tercih değil mecburilik olduğunu savunarak, “Aktif yaşlanma pazarda, tarlada ya da güvenlik kulübesinde çalışmak değildir. Faal yaşlanma; toplumsal hayata iştirak, sıhhat, bakım hizmeti ve onurlu bir emekliliktir” değerlendirmesinde bulundu.

Halıcı, eğitimde istikrarsızlığın da temel sıkıntılardan biri olduğunu belirterek, eğitim siyasetlerinin uzun vadeli bir devlet anlayışı yerine günlük siyasi tercihlerle belirlendiğini savundu. Fakir ailelerin çocuklarının devlet okullarında temel gereksinimlere dahi erişemediğini lisana getiren Halıcı, Mesleksel Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamalarını da eleştirdi.

CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinin yalnızca mali bir doküman olmadığını, çocukların hayat hakkı, eşit eğitim ve laik-kamusal eğitimin geleceği açısından kritik ehemmiyette olduğunu söyledi. MEB’in uzun müddettir eğitimi yönetemediğini savunan Durmaz, sık değişen müfredatlar, imtihan sistemleri ve liyakat yerine sadakatin temel alınmasının eğitimi belirsizliğe sürüklediğini tabir etti.

CHP İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel, üniversitelerin geçmişte gençlere umut veren yapısından uzaklaştığını savunarak, yükseköğretimin siyasi kayırmacılık ve kayyum uygulamaları nedeniyle duraklama periyoduna girdiğini öne sürdü.

CHP İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın ise tutuklanmasının akabinde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı vazifesinden uzaklaştırılan Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilmesi sürecine reaksiyon gösterdi. Taşkın, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve İstanbul Üniversitesi’ni eleştirerek, kelam konusu kararın iptal edilmesi davetinde bulundu.

Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı bütçesi üzerine konuşan AK Parti Erzurum Milletvekili Fatma Öncü, sarsıntı konutlarının kelam verilen tarihlerde teslim edildiğini belirterek, yaşlı, bayan, çocuk ve engelli ayrımı yapılmadan toplumsal refahı artırmaya yönelik dönüşümlerin hayata geçirildiğini söyledi. Engellilerin kamu misyonlarında daha fazla yer aldığını tabir eden Öncü, engelli annesi olan bayan memurlara yönelik yarı vakitli çalışma ve erken emeklilik üzere düzenlemelerin getirildiğini kaydetti.

Öncü, kamu kurumlarında 15 bin çocuğun barınmasına hizmet edildiğini, 10 bin çocuğun esirgeyici aileye kavuştuğunu ve kamuda kalan 65 bin çocuğun istihdamının sağlandığını belirterek, “Adımız ak, alnımız ak. Milletimiz için sonuna kadar çalışacağız” dedi.

Kadına yönelik şiddette cezasızlık algısının gerçeği yansıtmadığını savunan Erdoğan, şiddet hatalarında cezaların artırıldığını, bayana yönelik taammüden yaralama hatasının tutuklama nedeni sayılan katalog hatalar ortasına alındığını hatırlattı. Erdoğan, şiddet olaylarının geniş biçimde yer bulduğunu fakat faillerin aldığı ağır cezaların kamuoyunda gereğince görünür olmadığını söyledi.

AK Parti Düzce Milletvekili Ayşe Keşir ise bayanın güçlenmesi için bütçede değerli kaynaklar ayrıldığını tabir etti. Eğitimde fırsat eşitliğinin sağlandığını belirten Keşir, “Kız çocukları için eğitimi tam erişilebilir hale getirdik. Üniversitelerde kız öğrenci oranını yüzde 52’ye çıkardık” dedi. Keşir, kamuda bayan istihdamının artırıldığını vurgularken, muhalefeti eleştiren tabirler kullandı.

Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi üzerine konuşan AK Parti Ankara Milletvekili Kurtcan Çelebi, her gelişimin okulla başladığını vurgulayarak, MEB’in bütçede öncelikli alanlar ortasında yer aldığını söyledi. Öğretmen sayısının iktidarları döneminde yüzde 132 artırıldığını kaydeden Çelebi, eğitim alanında kıymetli yatırımlar yapıldığını lisana getirdi.

Yükseköğretim alanında söz alan AK Parti Sinop Milletvekili Nazım Maviş, 100 stratejik alanda 2 bin doktora programının kıymetli bir adım olduğunu belirtti. 28 Şubat sürecinde üniversitelerde yaşanan uygulamaları “akademik soykırım” olarak nitelendiren Maviş, başörtüsü yasağı ve akademik ayrımcılığın sona erdirildiğini ifade etti.

AK Parti İstanbul Milletvekili Şengül Karslı, üniversitelerin ülke geneline yaygınlaştırıldığını ve Türkiye’nin bilimsel yayın sayısında dünyada üst sıralara yükseldiğini söyledi. Bayanların ve kız çocuklarının eğitimde daha güçlü bir pozisyona geldiğini vurguladı.

Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı bütçesi üzerine konuşan AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanı ve İstanbul Milletvekili Tuğba Işık Ercan, bütçenin toplumsal devlet anlayışının bir göstergesi olduğunu belirtti. Bayana yönelik şiddetin global bir sorun olduğunu vurgulayan Ercan, Türkiye’nin bu alanda güçlü bir altyapı oluşturduğunu söyledi.

Dünya Sıhhat Örgütü ve Avrupa Birliği datalarına atıfta bulunan Ercan, Türkiye’de bayana yönelik şiddet oranlarının birçok ülkenin altında olduğunu belirterek, “Sayın Cumhurbaşkanı’mızın da vurguladığı üzere, bu mevzuda sıfır tolerans unsurundan asla taviz vermedik, vermeyeceğiz” dedi. Ercan, aile kurumunun korunmasını temel sorumluluk olarak gördüklerini ve önümüzdeki 10 yılın “Aile Yılı” ilan edildiğini de kelamlarına ekledi.

Komite’de, milletvekilleri en uzun mesaiyi 13 saat 56 dakikayla Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bütçesi üzerinde yaptı. Plan ve Bütçe Komitesi’nde, 2026 yılı bütçesi en kısa müddette kabul edilen kurum ise TBMM oldu. TBMM’nin 2026 yılı bütçesi komitede 9 saat 50 dakikada kabul edildi.

Plan ve Bütçe Komitesi’ndeki bütçe görüşmeleri sırasında milletvekilleri ortasında vakit zaman tansiyon yükselirken, görüşmelere damga vuran kimi olaylar da gerçekleşti.

Farklı diyaloglar

Muhalefet milletvekilleri görüşmeler sırasında Komite’ye yanlarında getirdikleri piknik tüpü, traktör maketi, buğday, beyaz toros maketi, para, pul, karne üzere malzemelerle bakanlık bütçelerine yönelik tenkitlerde bulundu. Kelam konusu gereçler üzerinden kimi bakanlarla milletvekilleri ortasında farklı diyaloglar da yaşandı.

Güç ve Olağan Kaynaklar Bakanlığının 2026 yılı bütçe görüşmeleri sırasında, CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Bakan Alparslan Bayraktar ile selamlaştığı sırada, yanında getirdiği piknik tüpünü gösterdi. Akay, “Halkın mutfağında bu tüp maalesef boş.” dedi. Bunun üzerine Bakan Bayraktar, “Çünkü doğal gaz kullanıyorlar, gerek yok” karşılığını verdi.

CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ise Ulusal Eğitim Bakanlığının bütçe görüşmeleri sırasında, Bakan Yusuf Tekin ile tokalaştıktan sonra “Notlarınız, karneniz hazır.” diyerek hazırladıkları karneyi gösterdi. Bunun üzerine Bakan Tekin, “Bu karneden ötürü sana sıfır veriyorum. Söylediğin şeylerin yüzde 99’u palavra, yanlış” diye konuştu.

“1990’lı yılların sembolü, siz o vakit iktidardaydınız”

Adalet Bakanlığının bütçesinin görüşmeleri öncesinde CHP Malatya Milletvekili Ağbaba, partisinin tutuklu belediye liderlerinin fotoğraflarından oluşan dövizin yer aldığı kafesi Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’a gösterdi. Bunun üzerine Tunç, “Adalet var, ayrıcalık yok.” tabirini kullandı.

CHP milletvekillerinin beyaz renkli toros model arabanın maketini göstermesine karşılık ise Tunç, “1990’lı yılların sembolü, siz o vakit iktidardaydınız” karşılığını verdi.

CHP Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya ise sunumuna başladığı sırada Bakan Tunç’un yanına gelerek elindeki siyah zarfları bıraktı.

Bayana yönelik şiddetle ilgili kendisine mektuplar geldiğini belirten Kaya, “Kadına yönelik şiddet politiktir” diye konuştu. Bunun üzerine sunumuna orta veren Tunç, “Kadına şiddet kırmızı çizgimiz. Bayana şiddette cezaları artıran biziz. Siz bayana şiddetle ilgili ne yaptınız? Onu söyleyin. Gösteri yapmayın, gösteri yapıyorsunuz. Bayanlar üzerinden siyaset yaptırmayız. Bu türlü bir saygısızlık olabilir mi?” diye konuştu. Yaşanan tartışma üzerine Komisyon Başkanı AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş görüşmelere orta verdi.

Meclis, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştay Başkanlığının 2026 yılı bütçelerinin görüşmeleri sırasında söz alan İyi Parti Genel Lider Yardımcısı ve Samsun Milletvekili Erhan Usta, “Terörsüz Türkiye” gayesine yönelik kurulan Ulusal Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komitesi’nin çalışmalarını eleştirdi, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş aleyhinde çeşitli sözler kullandı.

Yansısının akabinde Kurtulmuş’un salondan ayrılması üzerine Komisyon Başkanı Muş görüşmelere ara verdi. Ortanın akabinde Kurtulmuş, tekrar Komite’ye gelirken, görüşmeler kaldığı yerden devam etti.

“Geçen seneye nazaran saçınız biraz daha beyazlamış”

Dışişleri Bakanlığının bütçe görüşmeleri sırasında, DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akca Cupolo, konuşmasına Bakan Hakan Fidan’ın saçlarıyla başladı. Cupolo, Fidan’a “Geçen seneye nazaran Melanin kaybınız artmış, saçınız biraz daha beyazlamış. Türkiye’nin dış işleri, Suriye’nin iç işleri, Amerika’nın orta işleri derken bu ağır mesai sizi hakikaten yaşlandırmış” diye konuştu.

Kelam konusu sözler Komite’deki milletvekillerini gülümsetirken, Cupolo konuşmasını “Önümüzdeki sene sizi daha az yaşlı görmek dileğiyle” diyerek tamamladı.

Fenerbahçe-Galatasaray ortasındaki derbi heyecanı Kurul görüşmelerine de yansıdı. Dün yapılan Cumhurbaşkanlığı ve bağlı kuruluşların 2026 yılı bütçelerinin görüşmeleri sırasında kelam alan CHP Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı, birçok milletvekilinin Komite’de olmadığını belirterek, “Bugün Galatasaray- Fenerbahçe maçı olduğu için herhalde birçok milletvekilimiz de yok. O yüzden de birinci kere tahminen de erken bitireceğiz” diye konuştu.

Öte yandan tekrar birebir toplantı sırasında CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Komite üyesi olmayan milletvekillerine tanınan 5 dakikalık müddette tarım siyasetine ait tenkitlerde bulundu. Mühletinin sona ermesi üzerine Gürer’in “Arkadaş bu beş dakikanız bende mi hızlı geçiyor?” sözleri, salondaki milletvekillerini gülümsetti.

Partisinin küme önerisi üzerine konuşan, Yeni Yol Partisi Küme Başkanvekili Selçuk Özdağ, 11. Yargı Paketi’nin yakında Meclis gündemine geleceğini anımsattı.

Bugüne kadar 10 yargı paketinin yasalaştığını hatırlatan Özdağ, “Paket üstüne paket, yama üstüne yama. Pekala soruyorum, Türkiye’de adalet düzeneği düzeldi mi? Vatandaşımız, ‘benim ülkemde hukuk var, ben mahkemeye gittiğimde hakkımı alırım.’ diyebiliyor mu? Yatırımcı, yabancı yatırımcı, teşebbüsçü ‘ben bir problemle karşılaşırsam Türkiye’nin adalet sistemine şartsız güvenebilirim’ diyebiliyor mu? Maalesef hayır. Devlet idaresi deneme yanılma tahtası değildir.” diye konuştu.

Çek ve ehliyet mağdurlarının af beklediğini anlatan Özdağ, “Süresiz nafaka yıllardır konuşuluyor ‘düzelteceğiz’ diyorsunuz, her pakette pas geçiyorsunuz. Bir insanı ömür uzunluğu borçlu bırakmak hangi adalet terazisine sığar? Boşanan tarafları birbirine düşman eden, yeni yuvaların kurulmasını engelleyen bu garabeti ne vakit çözeceksiniz?” dedi.

İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Erdem Olgun, yargı paketlerinde “toplumun kangren olmuş sorunları”nın olmadığını ileri sürdü.

Olgun, “Covid infaz periyodunun mağdurları hala belirsizlik içinde, bu pakette olup olmayacağı muhakkak değil. Muhtemelen tekrar yer almayabilir. Hukuk mesleklerine giriş sınavı mağdurları da tıpkı belirsizlik içinde bekliyorlar. Bu beşerler bir imtiyaz istemiyor, torpil istemiyor, lütuf istemiyor. Yalnızca hakkaniyetli bir geçiş süreci istiyorlar, devletin verdiği eğitimle, devletin getirdiği mani ortasında ezilmemek istiyorlar.” tabirlerini kullandı.

Gerçek ıslahatlara muhtaçlık olduğuna işaret eden Olgun, “Geliniz, bu kere farklı yapalım. Bu Meclis bürokrasiye teslim olmasın, adalet topluma geri dönsün, insanların umutlarını yeniden boşa çıkarmayın.” halinde konuştu.

DEM Parti Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü, yargıda şimdiye kadar yapılan düzenlemelere değinerek, “Değişen hiçbir şey yok, sözler tıpkı, cümleler birebir. Velhasıl, ortadan geçen 16 yılda bir arpa uzunluğu yol alınmamış, bu iktidar paketlerle, torbalarla fakat kendi bekasını temin etme kederinde olmuştur.” sözlerini kullandı.

CHP Karaman Milletvekili İsmail Atakan Ünver, yargı paketlerini eleştirerek, “Hukukun üstünlüğünü sağlamak, adaleti tesis etmek, yargıya siyasal müdahaleleri önlemek üzere asıllı gereksinimleri karşılamayı başarabilirsiniz. Bu paketler bu asıllı gereksinimleri gidermeyi başaramamıştır.” değerlendirmesinde bulundu.

– “Cezaevleri artık yalnızca cezalandırma alanı değil”

AK Parti Tokat Milletvekili Mustafa Arslan, AK Parti iktidarları devrinde “demokratikleşme, hukuk devleti unsurları ve adalete erişim” hususlarında tarihi nitelikte ıslahatlar gerçekleştirildiğini anlattı.

2025-2029 devrini kapsayan, Dördüncü Yargı Islahatı Strateji Belgesi’nin ayrıntıları hakkında bilgi veren Arslan, şunları kaydetti:

“Cezaevleri artık yalnızca cezalandırma alanı değil birebir vakitte toplumsal rehabilitasyon merkezleri haline gelmiştir. Mahkumların eğitime, mesleksel gelişime, sıhhate ve psikososyal takviyeye erişimi genişletilmiş, yeni infaz düzenlemeleriyle toplumsal ahenk süreçleri güçlendirilmiştir. Yargının iş yükünün azaltılması için hayata geçirilen orta buluculuk ve uzlaştırma kurumları hem vatandaşın ekonomik yükünü azaltmış hem de mahkemelerin gereksiz yere meşgul edilmesini önleyerek adaletin daha süratli tecellisini sağlamıştır. Bu kurumların başarısı hem ulusal hem de memleketler arası raporlarda ortaya konulmuştur.”

Görüşmelerin akabinde yapılan oylamalarda Yeni Yol Partisi, İYİ Parti, DEM Parti ve CHP’nin küme teklifleri kabul edilmedi.

Genel Heyette, CHP Gaziantep Milletvekili Melih Meriç’in “Göç ve Uyum Bakanlığı Kurulması Hakkında Kanun Teklifi”nin direkt gündeme alınması önergesi de reddedildi.

Öte yandan, komitelerde boş bulunan ve siyasi parti kümesi mensubu olmayan milletvekillerine düşen üyelikler için seçim yapıldı. Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komitesi üyeliğine HÜDA PAR Gaziantep Milletvekili Şahzade Demir ve Yeniden Refah Partisi Kocaeli Milletvekili Mehmet Aşıla, İnsan Haklarını İnceleme Komitesi üyeliğine HÜDA PAR Genel Lider Yardımcısı ve Batman Milletvekili Serkan Ramanlı, Avrupa Birliği Ahenk Komitesi üyeliğine Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, Bayan Erkek Fırsat Eşitliği Kurulu üyeliğine ise Yeniden Refah Partisi Konya Milletvekili Ali Yüksel seçildi.

Genel Kurul’da daha sonra vergiye yönelik düzenlemeleri de içeren Vergi Kanunları ile Kimi Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin görüşmelerine geçildi.

Partisinin küme önerisi üzerine konuşan, Yeni Yol Partisi Küme Başkanvekili Selçuk Özdağ, 11. Yargı Paketi’nin yakında Meclis gündemine geleceğini anımsattı.

Bugüne kadar 10 yargı paketinin yasalaştığını hatırlatan Özdağ, “Paket üstüne paket, yama üstüne yama. Pekala soruyorum, Türkiye’de adalet düzeneği düzeldi mi? Vatandaşımız, ‘benim ülkemde hukuk var, ben mahkemeye gittiğimde hakkımı alırım.’ diyebiliyor mu? Yatırımcı, yabancı yatırımcı, teşebbüsçü ‘ben bir problemle karşılaşırsam Türkiye’nin adalet sistemine şartsız güvenebilirim’ diyebiliyor mu? Maalesef hayır. Devlet idaresi deneme yanılma tahtası değildir.” diye konuştu.

Çek ve ehliyet mağdurlarının af beklediğini anlatan Özdağ, “Süresiz nafaka yıllardır konuşuluyor ‘düzelteceğiz’ diyorsunuz, her pakette pas geçiyorsunuz. Bir insanı ömür uzunluğu borçlu bırakmak hangi adalet terazisine sığar? Boşanan tarafları birbirine düşman eden, yeni yuvaların kurulmasını engelleyen bu garabeti ne vakit çözeceksiniz?” dedi.

İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Gurur Olgun, yargı paketlerinde “toplumun kangren olmuş sorunları”nın olmadığını ileri sürdü.

Olgun, “Covid infaz devrinin mağdurları hala belirsizlik içinde, bu pakette olup olmayacağı muhakkak değil. Muhtemelen yeniden yer almayabilir. Hukuk mesleklerine giriş sınavı mağdurları da birebir belirsizlik içinde bekliyorlar. Bu beşerler bir imtiyaz istemiyor, torpil istemiyor, lütuf istemiyor. Yalnızca hakkaniyetli bir geçiş süreci istiyorlar, devletin verdiği eğitimle, devletin getirdiği pürüz ortasında ezilmemek istiyorlar.” tabirlerini kullandı.

Gerçek ıslahatlara muhtaçlık olduğuna işaret eden Olgun, “Geliniz, bu defa farklı yapalım. Bu Meclis bürokrasiye teslim olmasın, adalet topluma geri dönsün, insanların umutlarını yine boşa çıkarmayın.” biçiminde konuştu.

DEM Parti Bingöl Milletvekili Ömer Faruk Hülakü, yargıda şimdiye kadar yapılan düzenlemelere değinerek, “Değişen hiçbir şey yok, sözler birebir, cümleler tıpkı. Elhasıl, ortadan geçen 16 yılda bir arpa uzunluğu yol alınmamış, bu iktidar paketlerle, torbalarla fakat kendi bekasını temin etme sıkıntısında olmuştur.” sözlerini kullandı.

CHP Karaman Milletvekili İsmail Atakan Ünver, yargı paketlerini eleştirerek, “Hukukun üstünlüğünü sağlamak, adaleti tesis etmek, yargıya siyasal müdahaleleri önlemek üzere temelli gereksinimleri karşılamayı başarabilirsiniz. Bu paketler bu asıllı muhtaçlıkları gidermeyi başaramamıştır.” değerlendirmesinde bulundu.

– “Cezaevleri artık yalnızca cezalandırma alanı değil”

AK Parti Tokat Milletvekili Mustafa Arslan, AK Parti iktidarları devrinde “demokratikleşme, hukuk devleti prensipleri ve adalete erişim” hususlarında tarihi nitelikte ıslahatlar gerçekleştirildiğini anlattı.

2025-2029 periyodunu kapsayan, Dördüncü Yargı Islahatı Strateji Belgesi’nin ayrıntıları hakkında bilgi veren Arslan, şunları kaydetti:

“Cezaevleri artık yalnızca cezalandırma alanı değil birebir vakitte toplumsal rehabilitasyon merkezleri haline gelmiştir. Mahkumların eğitime, mesleksel gelişime, sıhhate ve psikososyal takviyeye erişimi genişletilmiş, yeni infaz düzenlemeleriyle toplumsal ahenk süreçleri güçlendirilmiştir. Yargının iş yükünün azaltılması için hayata geçirilen orta buluculuk ve uzlaştırma kurumları hem vatandaşın ekonomik yükünü azaltmış hem de mahkemelerin gereksiz yere meşgul edilmesini önleyerek adaletin daha süratli tecellisini sağlamıştır. Bu kurumların başarısı hem ulusal hem de memleketler arası raporlarda ortaya konulmuştur.”

Görüşmelerin akabinde yapılan oylamalarda Yeni Yol Partisi, İYİ Parti, DEM Parti ve CHP’nin küme teklifleri kabul edilmedi.

Genel Şurada, CHP Gaziantep Milletvekili Melih Meriç’in “Göç ve Uyum Bakanlığı Kurulması Hakkında Kanun Teklifi”nin direkt gündeme alınması önergesi de reddedildi.

Öte yandan, komitelerde boş bulunan ve siyasi parti kümesi mensubu olmayan milletvekillerine düşen üyelikler için seçim yapıldı. Kamu İktisadi Teşebbüsleri Kurulu üyeliğine HÜDA PAR Gaziantep Milletvekili Şahzade Demir ve Yeniden Refah Partisi Kocaeli Milletvekili Mehmet Aşıla, İnsan Haklarını İnceleme Komitesi üyeliğine HÜDA PAR Genel Lider Yardımcısı ve Batman Milletvekili Serkan Ramanlı, Avrupa Birliği Ahenk Komitesi üyeliğine Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin, Bayan Erkek Fırsat Eşitliği Kurulu üyeliğine ise Yeniden Refah Partisi Konya Milletvekili Ali Yüksel seçildi.

Genel Kurul’da daha sonra vergiye yönelik düzenlemeleri de içeren Vergi Kanunları ile Birtakım Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Kararında Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin görüşmelerine geçildi.

Partisinin küme önerisi üzerinde kelam alan Yeni Yol Partisi Küme Lideri Bülent Kaya, Yeni Yol Partili 3 milletvekilinin Gazze’ye hakikat yol almaya devam ettiklerini belirterek, “Muhtemelen bugün İsrailli askerlerle karşı karşıya gelecekler. Buradan yalnızca kümemizi temsilen değil, 600 milletvekilinin vicdanını, TBMM’nin onurunu ve zulme karşı duruşunu temsilen o açık sularda Gazze’ye gerçek yol alan Sayın Sema Silkin Ün, Mehmet Atmaca, Necmettin Çalışkan’ı bütün milletvekilleri ismine hürmetle selamlıyorum.” dedi.

“Bu milletvekillerimize yapılacak makus muameleleri engelleyin” diye iktidara bir davette bulunmadığını kaydeden Kaya, “Çünkü onlar aşikâr bedelleri göze alarak esasen yola çıktılar. Gazzelilere yapılan soykırım karşısında bunlara ‘Kötü muamele yapılmasını engelleyin’ demeyi bir acziyet olarak görüyorum. Sizin yapacağınız tek bir şey var, bunların yüklendiği emeli gerçekleştirmek için, Gazze’ye o yardımı ulaştırmak için gerekli önlemleri alın.” sözlerini kullandı.

– “Uluslararası hukuk soruşturmasına altlık Türkiye’nin isimli makamlarınca oluşturulmuştur”

AK Parti Ankara Milletvekili Zeynep Yıldız, Türkiye’nin Global Sumud Filosu’na müşfik bir baba üzere kucak açtığını belirtti. Yıldız, şöyle konuştu:

“Uluslararası hukuk çerçevesinde, bütün seyahatleri boyunca insansız hava araçlarımız havadan, deniz araçlarımız, fırkateynlerimiz de denizden filoyu hep takip ederek gereksinimlerini gidermiştir. Tekrar tıpkı biçimde, filo geri döndükten sonra bütün filo iştirakçileri isimli tıbba götürülerek sıhhat kontrolünden geçirilmiş ve böylece muhtemel bir memleketler arası hukuk soruşturmasına da altlık Türkiye’nin isimli makamlarınca oluşturulmuştur. Bizler şunu çok net biliyoruz: İsrail yenilmektedir, içine düştüğü rasyonalite kaybı İsrail’e daima kusur yaptırmaktadır. Sumud Filosu yolcularının her birini hücrelere kapattılar ve böylece Gazzelilerin yıllardan beri maruz kaldıkları zulmü en güçlü halde anlatmış oldular.”

İsrail’in iki yıldan beri bütün dünyanın teknolojisine ve gücüne sahip olmasına karşın Gazze’yi yenemediğini kaydeden Yıldız, şunları kaydetti:

“Bütün dünya şu an Gazze’nin yanında saf tutmaktadır. Bugün Birleşmiş Milletler’in ilgili organları, Avrupa Kurulu Parlamenterler Meclisi’nin ilgili organları İsrail’in Gazze’de bir soykırım yaptığını teyit etmiştir. Biz bir gün bu gözü dönmüşlükle karşı karşıya geleceğiz, biz o güne kadar azığımızı topluyoruz, hazırlıklarımızı yapıyoruz, nitekim tam bağımsız bir Türkiye’yi inşa etmek için efor harcıyoruz. Allah bizleri bu zulmü dindirmeye memur eylesin.”

– “Her yıl 10 milyon öğrenciye, 3 milyon yetişkine ulaşılıyor”

Partisinin küme önerisi üzerine söz alan İYİ Parti Tekirdağ Milletvekili Selcan Taşcı, Avrupa uyuşturucu ticaretinin yüzde 80’inin PKK terör örgütü tarafından denetim edildiğini, PKK terör örgütünün her yıl 1,5 milyar dolardan fazla geliri yalnızca uyuşturucu ticaretinden sağladığını söyledi.

AK Parti İstanbul Milletvekili Ümmügülşen Öztürk, 2024-2028 yıllarını kapsayan Tütün, Uyuşturucu, Davranışsal Bağımlılıklarla Çaba Hareket Planı çerçevesinde Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Yeşilay ve üniversitelerle bu çabayı omuz omuza yürüttüklerini belirtti.

Uyuşturucu kullanımı ve satışı riskine karşı 137 binden fazla metruk binanın yüzde 88’inin yıkım ve onarımının yapıldığını lisana getiren Öztürk, “Okulda Bağımlılığa Müdahale Programı’nı devreye aldık. Eğitim ve tedbire çalışmaları bu gayretin temel ayağını oluşturmaktadır. Yeşilayın geliştirdiği Türkiye Bağımlılıkla Gayret Eğitim Programı alkol, tütün, unsur, teknoloji ve kumar bağımlılığını kapsayan modüllerle her yıl 10 milyon öğrenciye, 3 milyon yetişkine ulaşmaktadır.” bilgisini paylaştı.

Partisinin küme önerisi üzerine söz alan DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, bugün Türkiye’nin önünde kıymetli bir fırsat, bir yol olduğunu belirterek, “Bu, AİHM kararının gereğini yerine getirerek bütüncül hukuku, toplumsal adalete ve hukuka dönüşü yine inşa etme fırsatıdır. Türkiye’nin hukuk devleti olma tezini güçlendirmek lakin bu kararın gereğini yerine getirmekle olacaktır.” dedi.

İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Gurur Olgun, bugün Meclis koridorlarının bir siyasi parti kümesinin grup salonunda terör örgütü ele başı Abdullah Öcalan lehine atılan sloganlarla yankılandığını belirterek, “Burası Türkiye Büyük Millet Meclisi. Bu milletin kanıyla, canıyla kurduğu Cumhuriyet’in çatısı altında devlete kurşun sıkan bir teröristin ismini haykırmak devlete meydan okumak, hukuka baş tutmaktır. Sonra dönüp kürsüye çıkıyorsunuz, hukuk diyorsunuz. Hangi hukuk?” diye sordu.

AK Parti Ankara Milletvekili Murat Alparslan, “6-7 Ekim Olayları”nı hatırlatarak, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Bu, sav edildiği üzere yalnızca kolay bir demokratik hak ve protesto hareketi miydi? Katiyen hayır zira bir şiddet daveti vardı, sokakların aleve verilmesi vardı, kaos vardı, isyan vardı, başkaldırı vardı. Bu, denildiği üzere bir kumpas davası mıydı? Zinhar zira olaylar maddi formda gerçekleşmiş, kanıtlar toplanmış ve tüm yaşananlar hem kamuoyunun hem de tüm dünyanın gözleri önünde cereyan etmişti. Bu bir siyasi dava mı? Onun da kabulü mümkün değil zira ortada bir olay var, bu olayın ziyan gören mağdurları var, şikayetçileri var, toplanan kanıtlar var, failleri var, isnatlar var, şeffaf ve kamuoyunun gözü önünde süregelen bir yargılama var.”

Gelinen noktada sürecin nihayete ermediğini ve yargılama safahatının devam ettiğini lisana getiren Alparslan, şöyle konuştu:

“Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararı, bizlerin mevcut Anayasa’nın 90’ıncı unsuru gereği yargılamalardaki süreçlerde değerlendirdiğimiz ve dikkate aldığımız bir konudur. Bunu kendi hâkim yargı hakkımızla, Anayasa Mahkemesi kararlarıyla ve tüm dünyadaki meri mevzuatla birlikte kıymetlendirerek bu safahatı devam ettiriyoruz. Hülasa, yargılama devam etmektedir.”

CHP Muğla Milletvekili Gizem Özcan, üniversitelerde yemek fiyatı ortalamasının 50 TL iken KYK bursunun 3 bin TL olduğunu belirterek, “Bu, üniversite yemekhanesinde 2 öğün yemeğe bile güç yetiyor. Bu öğrenciler çay, kahve içmeyecek mi; tiyatroya, sinemaya gitmeyecek mi?” diye sordu.

Yapılan oylamalarda Yeni Yol Partisi, İYİ Parti ve DEM Parti’nin küme teklifleri kabul edilmedi.

CHP’nin küme teklifinin oylanmasından evvel ise talep üzerine yapılan yoklamada iki kere toplantı kâfi sayısı bulunamadı.

TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, bunun üzerine birleşimi yarın saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.

AK Parti Eskişehir Vilayet Başkanlığı tarafından, kazanın akabinde hastanede tedavi altına alınan AK Parti Milletvekili Ayşen Gürcan ve öbür yaralıların sıhhat durumuna ait açıklama yaptı. Açıklamada, milletvekili Gürcan’ın tedbir gayesiyle ağır bakımda olduğu belirtilerek, “Türkiye Büyük Millet Meclisi Ulusal Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Başkanı AK Parti Eskişehir Milletvekili Prof. Dr. Ayşen Gürcan, kendisini taşıyan arabanın dün akşam saatlerinde Eskişehir Mahmudiye ilçesi Doğanca mevkisinde kaza yapması sonucu yaralanmış, kazanın akabinde sıhhat takımlarınca Eskişehir Kent Hastanesi’ne kaldırılarak tedavi altına alınmıştır. Kazada, Sayın Gürcan’ı taşıyan otomobil ile çarpışan araçta bulunan 51 yaşındaki Canan Topçu maalesef hayatını kaybetmiş, 66 yaşındaki sürücü Neriman Oruç ise yaralanmıştır. Bu elim kaza sonucu hayatını kaybeden merhumeye şanlı Allah’tan rahmet, yaralı vatandaşımıza acil şifalar dileriz. Sayın Gürcan’ın hastanede yapılan tetkiklerinde, göğüs kafesi başta olmak üzere bedeninde çeşitli kırık ve çatlaklar tespit edilmiş olup, tedavisi tedbir gayesiyle ağır bakım servisinde sürdürülmektedir. Tıpkı araçta bulunan şoför Coşkun Çetiner başından ve sol elinden; Fatma Peker ise göğüs kafesinde meydana gelen çatlaklar nedeniyle yaralanmış olup, her iki yaralının da tedavileri Eskişehir Kent Hastanesi’nde devam etmektedir. Bu sıkıntı sürecimizde yanımızda olan, başta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, takviyelerini bildiren herkese şükranlarımızı sunarız” denildi.

Kazayla ilgili soruşturma sürüyor.

Engelliler Hakkındaki Kanun’da 7 yıl içinde yapılması öngörülen düzenlemelerin yıllardır ertelendiğini belirten Esen, bu hususla ilgili Meclis araştırması talep ettiklerini söz etti.

Esen, şöyle konuştu:

“Bu problemleri, günübirlik tahlillerle değil esaslı siyasetlerle ele almak zorundayız. Engelli bireylere yönelik tüm hizmetlerin tek bir çatı altında toplanması, kamu kurumları ortasında dağılmış olan vazifelerin bütüncül bir stratejiyle yönetilmesi gerekmektir. Bu nedenle engelliler bakanlığının kurulmasını da içeren yapısal dönüşüm mecburî bir gereksinim ve tam zamanıdır.”

İYİ Parti Manisa Milletvekili Şenol Sunat, Türkiye’de engelli bireylerin eğitime erişim hakkının anayasal teminat altında olduğunu lakin bu teminatın alanda yalnızca kağıt üzerinde kaldığını söyledi. Sistemin hem engelli bireyleri hem de onları eğitecek öğretmenleri yalnız bıraktığını öne süren Sunat, “Her engelli birey tıpkı değildir. Otizmli bir çocuğun gereksinimiyle bedensel engelli öğrencinin ya da işitsel engelli bir bireyin gereksinimleri tıpkı değildir. Biz ne yapıyoruz? Farklı teşhisleri, gereksinimleri birebir çuvala doldurup herkese birebir tahlilleri sunmaya çalışıyoruz. Devlet okullarında işitme engelli çocuklar için altyapı yok. İşaret lisanı bilen öğretmen yok. Görme engelli çocuk için malzeme yok. Otizmli çocuk için sabırla yaklaşacak özel eğitim almış öğretmen yok.” sözlerini sarf etti.

Sunat, engelli çocukların eğitim hakkını, ailelerin bakım yükünü, istihdam ve erişim sıkıntısını, ayrımcılık ve şiddetle çabayı kurumsal zemine oturtacak engelliler bakanlığı üzerinde çalışma yapılması gerektiğini söyledi.

– “Kota sisteminin aktifliğinin artırılması kıymet arz etmekte”

MHP Çankırı Milletvekili Pelin Yılık, MHP olarak engelli bireyleri, toplumun asli ve ayrılmaz bir modülü olarak gördüklerini, onların ömür kalitesini yükseltecek siyasetlerin bir devlet siyaseti haline gelmesini desteklediklerini söyledi.

Engelli bireylerin günlük hayatta istihdamdan eğitime, ulaşımdan toplumsal hizmetlere kadar birçok alanda önemli zorluklarla karşı karşıya olduğunu tabir eden Yılık, “Ne yazık ki kimileri için eğitim hakkı sadece maddelerde kalmakta, kimileri için kaldırımlar, merdivenler, toplu taşıma araçları gerçek birer mahzur haline gelmektedir.” dedi.

Türkiye’de çalışabilir durumda olan engelli nüfusun değerli bir kısmının iş gücüne dahil olmadığını lisana getiren Yılık, istihdam edilenlerin de çalışma hayatında değerli meselelerle karşı karşıya olduğunu kaydetti.

Yılık, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bu sıkıntılardan başlıcaları, iş yerindeki fiziki pürüzler, engelli çalışanlara yönelik tavır ve ön yargılar, vasıfsız işlerde düşük fiyatlarla çalışmak zorunda kalmak, ayrımcılığa maruz kalmak ve terfi imkanlarının yokluğudur. Engelli bireylerimiz için uygulanan kota sisteminin aktifliğinin artırılması, muhafazalı iş yeri modellerinin yaygınlaştırılması ve kamuda engelli memur atamalarının sürdürülebilir bir biçimde yapılması büyük ehemmiyet arz etmektedir.”

DEM Parti Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez, engellilere bakış açısının hak temelli değil yardım temelli olduğunu öne sürdü. Düşünmez, acıma ve merhamet üzerine kurgulanan bu bakış açısının problemleri hak temelinde çözmek yerine yardıma indirgediğini belirtti. Düşünmez, “Engellilerin tüm sıkıntılarının temeli onlara karşı yapılan ayrımcılığa dayalı bakış açısıdır. Engelliler, eşit yurttaş olarak görülmediği, onlara ve ailelerine karşı dışlayıcı, ayrımcı bir yaklaşım sergilendiği sürece yaşadıkları problemler artarak devam edecektir.” diye konuştu.

– “Engellilere karşı rastgele bir ayrımcılık kelam konusu olmamalı”

CHP Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, Türkiye’de engellilerle ilgili en değerli sorunun, engellilerin sayısı, yaşları, pürüz nedeni üzere hususlara ait yeni bir data tabanı bulunmaması olduğunu söyledi.

Engellilere ait kıymetli düzenlemelerin hayata geçirilmesine rağmen uygulamada yetersiz kalındığını söz eden Pala, “Türkiye’nin kabul ettiği mukavelelere nazaran manilerin kendi seçimlerini yapma özgürlüklerinin olması gerekiyor. Engellilere karşı rastgele bir ayrımcılık kelam konusu olmamalı ve engellilerin topluma tam iştiraklerinin sağlanabileceği bir nizamın hayata geçirilmesi gerekiyor. Engelli yurttaşların, insan hakları bağlamında onurlu ve özerkliğini koruyacak halde muhtaçlıklarının kesinlikle karşılanması gerekir.” dedi.

Pala, sıhhat çalışanları ortasında engellilere ait hizmet sunumuna has bilgi eksikliğinin, kimi sorumsuz tavırlar ve ayrımcı uygulamalar olduğunu, fizikî açıdan erişilemeyen sıhhat tesislerinin bulunduğunun altını çizdi.

Engellilerin, karar verme sistemlerine iştiraklerinin sağlanmamasından rahatsız olduğunu belirten Pala, “Eğer ülkede toplumun yaklaşık yüzde 10’unun engelli olduğundan kelam ediyorsak, lokal seviyede de merkezi seviyede de bu ülkedeki karar verme sistemlerine engellilerin kesinlikle iştirakini sağlamamız gerekir.” diye konuştu.

– “Birden fazla manisi taşıyan, biricik hizmet görmesi gereken kümeler oluşuyor”

AK Parti Düzce Milletvekili Ayşe Keşir, engelliler için hem merkezi hükümet hem lokal idarelerin siyasetleri ve uygulamalarının eşgüdümlü olmanın son derece kıymetli olduğunu belirtti.

Engelliler için AK Parti devirlerinde kıymetli düzenlemelerin hayata geçirildiğini anlatan Keşir, “En kıymetli dönüm noktası 2005 yılında çıkardığımız Engelliler Kanunu’dur. Bu kanun beraberinde yönetmelikler, imza koyduğumuz milletlerarası mukavelelerle birlikte yaklaşık 1500 unsurluk bir engelli külliyatımız var. Bunu asla yok sayamayız.” tabirlerini kullandı.

Engellilerin taleplerini gördüklerini vurgulayan Keşir, şunları kaydetti:

“Zaman ve gereksinimler değişiyor. Evvelden çıkardığımız kanun ve mevzuatta engellilik üzerinde yaptığımız pek çok uygunlaştırma var. Lakin artık şunu görmekteyiz, farklı mahzur kümeleri var. Birden fazla pürüzü taşıyan, biricik hizmet görmesi gereken kümeler oluşuyor. Onun için biraz daha tematik programlara gereksinim var. Bu, toplumsal paydaşları çok geniş bir mevzu ve yalnızca kamuya tek başına yüklenebilecek bir mevzu değil. Paydaşların içinde sivil toplum kuruluşları, mahallî idareler var. Hepsinin üzerine düşen farklı farklı vazifeler var ve önemli bir eşgüdümlü çalışmayı gerektiriyor. Bu komitenin, farklı mani kümeleri ya da birden fazla manisi olan bireyler üzere yeni gereksinimler ve yeni tanımlar açısından son derece yararlı olacağını düşünüyorum.”

– Tüm siyasi partiler olumlu oy kullandı.

22 üyeden oluşacak komitenin çalışma mühleti 3 ay olacak ve gerektiğinde Ankara dışında da çalışabilecek. Komitenin üyeleri daha sonra belirlenecek.

Öte yandan, bedensel engelli Yiğithan Kalfa, babası Murat Kalfa ve AK Parti Trabzon Milletvekili Vehbi Koç ile araştırma komitenin kurulması için Genel Heyette yapılan görüşmeleri bir mühlet izleyici locasından takip etti.