Ormancılığın her alanında, planlama etabında, orman yangınlarıyla uğraşta teknolojinin son eserlerinden faydalandıklarını vurgulayan Karacabey, Genel Müdürlük olarak yangınlarla çabayı üç temel başlık altında sürdürdüklerini söyledi.

Karacabey, “Bunlardan biri yangın öncesinde yapılan tedbire faaliyetleri. İkincisi yangının söndürülmesi çalışmaları. Üçüncüsü de yangından sonra tekrar ormanlaştırma çalışmaları.” diye konuştu.

Yangınların yüzde 96’sı insan kaynaklı

Bu yıl çıkan yangınların yüzde 96’sının insan kaynaklı olduğuna dikkati çeken Karacabey, vatandaşlara ulaşarak yangının çıkmasını önlemeye yönelik çalışmaları öncelikli faaliyet olarak belirlediklerini bildirdi.

6 bin 700 yangına müdahale edildi

Milli Eğitim Bakanlığı ile Tarım Orman Bakanlığının bu yıl yaptığı mutabakatla birinci ve orta dereceli okullarda birinci dersin “Yeşil Vatan” olarak anlatıldığını anımsatan Karacabey, şöyle devam etti:

“Buna yönelik önümüzdeki günlerde Ulusal Eğitim Bakanlığımız ile ortak yürüteceğimiz çalışmalarla bütün öğrencilerimize yüz yüze ulaşarak, bilinçlendirme çalışmaları ve orman yangınlarına sebep olacak davranışlardan uzak durmaları konusunda eğitimler verilmesi istikametinde çalışmalarımız olacak. Ülkemizde bu yıl şu ana kadar 6 bin 700 orman ve orman dışı yangına müdahale ederek söndürdük. Bu yangınların yüzde 86’sı maalesef orman dışı alandan başlayıp, ormana sirayet eden yangınlar oldu. Hasebiyle ormanlık alanlarda aldığımız önlemlere ilaveten orman dışı alan yangınları konusunda da vatandaşlarımızın dikkatli olmalarını sağlamamız gerekiyor.”

Yangınlar 2 dakikada tespit ediliyor

Türkiye’nin yüzde 30’unun ormanlarla kaplı olduğunu, ormana yönelik çalışmaları yürütürken bu alandaki en yeni teknolojileri kullandıklarını belirten Karacabey, birçok ülkeye bu bahiste öncülük ettiklerini lisana getirdi.

Karacabey, insansız hava araçlarının (İHA) yanı sıra üzerinde en ileri görüntüleme sistemlerini bulunduran OTAĞ uçağının yangınlarla çabada ön plana çıktığına dikkati çekerek, “Bu uçak sayesinde 10 dakika üzere bir müddette orman üzerinde uçuş yapıp topografik haritayı elde edebildiğimiz üzere buradaki ağaç cinsleri, ağaçların gelişim çağları, zirve çapları yahut bu ağaçların o alanda kapladıkları hacme varıncaya kadar bilgileri uzaktan algılama sistemleriyle tespit edebiliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Orman yangınlarıyla uğraşta erken haber alma ve erken müdahalenin son derece kıymetli olduğunu vurgulayan Karacabey, kelam konusu teknolojilerle yangınları 2 dakikada tespit edip, ortalama 11 dakika içinde bunlara müdahale edildiğini bildirdi.

Karacabey, 2020’den itibaren orman yangınlarında etkin olarak kullanılan İHA’ların, yalnızca alevlerle çabada değil, ormanlara ziyan veren böceklerin, kuraklığın, biyolojik çeşitliliğin tespit edilmesinde ve envanter çalışmalarında da kullanıldığını anlattı.

“Gece görüşlü 5 helikopterimiz var”

Bu yıl çıkan yangınlarda tartışılan gece görüşlü helikopterlere ait de bilgi veren Karacabey, şunları söyledi:

“Gece misyon yapan helikopter uygulaması, dünyanın birçok ülkesinde denenmiş ancak hem çok tesirli sonuç alınamadığı için hem de çok önemli sayıda kaza kırıma sebep olduğundan vazgeçilmiş bir tekniktir. 2021’den sonra gece vazife yapan helikopterleri vakit zaman kullandık ve her an gece misyon yapabilecek durumda olan 5 helikopterimiz bulunuyor lakin bu helikopterler gece çok tesirli olamıyor, gece vazife yapmaları gereken yerde gündüzden uçuş yapıp, keşif yapmaları gerekiyor. Oradaki bütün maniaları koordinatlı olarak sistemlerine yüklemeleri ve gece o manilerden uzak kalmaları kıymet taşıyor. Yangın, tespit edilmiş alanın dışına hakikat taştığında bu hava araçları maalesef işlevlerini yerine getiremez hale geliyor. Hasebiyle ülkemizde gece vazife yapan yangın söndürme helikopterleri var ancak gereğinden fazla mana yüklememek gerekiyor bu hava araçlarına.”

“Ormanlarımızın sıhhati açısından teknolojilerin kullanılması önemli”

Karacabey, İHA ve OTAĞ başta olmak üzere kullanılan görüntüleme teknolojilerinin alana hakim olunmasını sağlayıp, kabiliyeti ve kapasiteyi artırdığını tabir etti.

Ormanlar için devreye alınan ORİKEM Projesi’nin de buraların 7 gün 24 saat izlenmesini ve zararlılara erken müdahale edilebilmesini sağladığını vurgulayan Karacabey, “Bugüne kadar ormanlarımızın 2 bin 800 noktasına fotokapanlar, kameralı sistemler yerleştirdik. Buradaki bütün zararlılara ve yöntemsiz müdahalelere karşı ormanlarımızı izliyoruz.” dedi.

Karacabey, kameralardan elde edilen imgelerin bir sistemden anlık takip edildiğini ve bu sayede bugüne kadar ormanlara yapılan birçok kanunsuz sürece müdahale edildiğini lisana getirdi.

Görüntüleri kadastro orman haritaları üzerinden incelediklerini aktaran Karacabey, böylelikle rastgele bir yöntemsiz müdahalenin olup olmadığını tespit edebildiklerini bildirdi.

Karacabey, kelam konusu sistemlerin erken tespit ve müdahale ile ormanların uğrayabilecekleri ziyanları ortadan kaldırmak hedefiyle kurulduğuna işaret ederek, “Ormanlarımızın sıhhati açısından bu teknolojilerin kullanılmasını son derece değerli buluyoruz.” diye konuştu.

“Önümüzdeki süreçte İHA’larla söndürme faaliyeti de gerçekleştirilebilir”

İHA’ların bir dakika içinde 3,5 milyon hektar alanı tarayabildiğini ve 2 dakika içinde bir yangını görebildiğini belirten Karacabey, bu araçların direkt yangına müdahale etmesini sağlayan teknolojinin şimdi hiçbir ülke tarafından kullanılmadığını söyledi.

Karacabey, yangınlara İHA’larla müdahale edilebilmesini sağlamanın son maksatlarından biri olduğunu lisana getirerek, şunları kaydetti:

“Sadece İHA değil ‘VTOL’ dediğimiz küçük hava araçları ve dronlar da kullanıyoruz. Bu yıl pilot uygulama olarak yangın söndürmede kullandığımız gereçlerin, hortumların dronlarla taşınmasını gerçekleştirmeye başladık. Zira kilometrelerce ormanın içerisine çalışanımız hortum taşıyor. Bu insan gücüyle hem vakit alıcı hem de çok yorucu oluyor. İnşallah önümüzdeki süreçte daha ağır yükleri taşıyabilen İHA’lar yahut İHA’larla söndürme faaliyeti de gerçekleştirilebilir. Yangın söndürmede kullanılan hava araçlarıyla ilgili TUSAŞ ile 2023’te protokol imzaladık. TUSAŞ, GÖKBEY helikopterlerimizin daha büyüğünü ve güçlüsünü OGM için üretiyor ve 2028’den itibaren yangınlarla uğraşta büsbütün yerli ve ulusal üretim yangın söndürme helikopterlerimiz misyon başında olacak. Gelişmiş ülkelerin de bu helikopterden temin etmek için TUSAŞ’ın kapısını çalacağını ümit ediyoruz.”

Durumu ağır olan Eylül Sözeri, ambulansla Kayseri Kent Hastanesi’ne sevk edildi. Fakat tabiplerin tüm gayretlerine karşın kurtarılamadı.

Eylül Sözeri’nin eniştesi Erol Karayılan İhlas Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, “Eylül okulda öğlen ortası yediği kek boğazına kaçmış. Orada kötüleşen Eylül’e birinci müdahaleyi öğretmenleri yapmış. Daha sonra sıhhat takımları müdahale ederek Kayseri Kent Hastanesi’ne kaldırıldı. Eylül burada yapılan tüm müdahalelere karşın kurtarılamadı” dedi.

Minik Eylül için Kalaba Merkez Camii’nde cenaze namazı kılındı. Avanos İlçe Müftüsü Şükrü Safa’nın kıldırdığı cenaze namazına, ailesi ve yakınlarının yanı sıra Avanos Kaymakamı Osman Bilici, Nevşehir Vilayet Ulusal Eğitim Müdürü Yusuf Yazıcı, öğretmenleri, arkadaşları ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Dumanların yükselmesi üzerine bölgeye jandarma, emniyet, 112 Acil Sıhhat ve Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı hava ve kara grupları sevk edildi.

Fen Lisesi yurdunun çatısına sıçrayan alevlere takımlar müdahale etti.

Fen ile Toplumsal Bilimler Lisesi’nde eğitim gören öğrenciler, önlem maksatlı tahliye edildi. Öğrencilerin bir kısmı aileleriyle, bir kısmı servislerle okuldan ayrıldı.

Toplumsal olaylara müdahale aracının (TOMA) da dayanak verdiği söndürme çalışmalarıyla yangın denetim altına alındı.

Çanakkale Vilayet Afet ve Acil Durum Müdürü Ahmet Ali Artun, Orman Bölge Müdürü Enver Demirci ve Vilayet Ulusal Eğitim Müdürü Mine Hayta, yangın sonrası okullarda incelemelerde bulundu.

Çanakkale Valisi Ömer Toraman, ABD merkezli X şirketinin toplumsal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, yangına 5 uçak, 5 helikopter, bir yangın idare helikopteri ile havadan, 8 arazöz, 9 su ikmal aracı, 9 pikap, bir birinci müdahale aracı, 3 iş makinesi ve 200 çalışanla karadan müdahale edildiğini belirtti.

Yangının Fen Lisesi ve Toplumsal Bilimler Lisesi’ne yakın olması sebebiyle öğrencilerin önlem gayeli tahliye edildiğini kaydeden Toraman, saat 14.15 prestijiyle yangının büsbütün denetim altına alındığını, soğutma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.

Çanakkale Valiliği, N toplumsal medya platformundan yaptığı açıklamada ise Çınarlı köyünde başlayan orman yangını sonrası Çınarlı köyüne yakın pozisyonda bulunan Çanakkale Fen Lisesi ile Çanakkale TOBB Toplumsal Bilimler Lisesi’nde tahsil gören öğrencilerin tedbiren tahliye edildiği hatırlatıldı.

İlgili ünitelerin süratli müdahalesiyle kısa müddette denetim altına alınan yangının daha sonra büsbütün söndürüldüğü belirtilen açıklamada, her iki okulda da yarın eğitim ve öğretim faaliyetlerine planlandığı biçimde devam edileceği bildirildi.