Ortaöğretim kurumlarının özel proje okulu kapsamına alınmasına ait yol ve temelleri içeren kılavuz, ilk kez proje okulu müracaatında bulunacak okullar ile mevcut proje okullarının proje faaliyetlerini nasıl yürüteceği ve izleme kıymetlendirme süreçlerinin nasıl gerçekleştirileceği konusunda kapsamlı bir yol haritası sunuyor.

Okul gelişim projeleri ve okul özel projeleri kapsamında yürütülecek çalışmalara ait kriterler de kılavuzda detaylı olarak açıklanıyor.

Kılavuza nazaran, bir eğitim kurumunun proje okulu olarak belirlenebilmesi için Milli Eğitim Bakanlığı Proje Okulları Yönetmeliği’nin 4. unsurunun birinci fıkrasında yer alan kriterlerinden en az birini sağlaması gerekiyor.

Proje teklifleri

Okullar, proje tekliflerini 4 yıl uygulanacak halde planlayabiliyor. Genel müdürlüklere bağlı proje okulu teklifleri, her vilayette ilgili genel müdürlüğe bağlı okul sayısının yüzde 10’unu geçmeyecek halde vilayet ulusal eğitim müdürlükleri tarafından yapılıyor.

Her vilayette ilgili genel müdürlüklere bağlı okul sayısının yüzde 1’ini geçmeyecek formda yalnızca okul gelişim projesi uygulayacak okullardan proje okulu teklifleri, ilgili ulusal eğitim müdürlüklerince gerçekleştirilecek.

Bu okulların okul gelişim planı doğrultusunda belirlenen gereksinimlerinin mahallî ve merkezi imkanlarla desteklenmesi de sağlanacak.

Kılavuzda okul müdürlüklerinin, ilçe ve vilayet ulusal eğitim müdürlüklerinin, ilgili genel müdürlüklerin vazife ve sorumlulukları da tanımlanıyor.

Teklif kurulu kurulacak

Müracaatların kabulünden kıymetlendirme ölçütlerine, proje izleme formlarından aksiyon planı örneklerine tüm süreç takvimi, detaylı olarak kılavuzda yer alıyor.

Takvime nazaran, 6-10 Ekim 2025 arasında il proje okulu kıymetlendirme komisyonu ve il proje okulu teklif komitesi kurulacak.

Okulların taahhüt ettikleri projelerde hedeflenen göstergelere ulaşma seviyesi, okul iklimi, öğrenme ortamları, akademik muvaffakiyet, sosyal-kültürel etkinlikler, bilişim-teknoloji, fen ve toplumsal bilimler, üretim, sürdürülebilirlik üzere temalar üzerinden pahalandırılacak. İzleme raporları, belirlenen tarihlerde ilgili genel müdürlüklere gönderilecek.

Kılavuz, proje okullarının, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli maksatları doğrultusunda bütüncül, yenilikçi ve sürdürülebilir eğitim uygulamalarını hayata geçirmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.

Bu yıl iki yıllık mühlet dolmaktadır. MEB hem yönetici görevlendirme hem de öğretmen atamaları noktasına proje okulları ile ilgili evvel takvimi akabinde da kılavuzu yayımladı.

MEB 2024 yılında genel bir yaklaşımla (bazı özel durumlar yaşansa da)

– Proje okullarında süreksiz görevlendirme olan öğretmenleri görevlendirme oldukları okullara atanmaları metodu uygularken,

– Öbür boş takımlarda ise yeniden genel manasıyla hizmet puanını temel aldı.

2024’de 2 yıllık uzatma nedeniyle 4-8 yılını dolduranlara yönelik süreç yapılmadığından yalnızca boş olan takımlara atama yapıldı diyebiliriz.

Bu yıl ise iki yıllık uzatma sona erdiğinden binlerce hatta on binlerce öğretmen yer değiştirme ile karşı karşıya kalacak.

İşte bu noktada başlarda soru işaretleri var. Çünkü proje okullarına atamada (atanma kaidesi hariç) hiçbir kriter yok. Bu durum uygulamanın başladığı 2016 yılından beri keyfiyetlere ve doğal olarak tartışmalara yol açtı.

Bu yıl bilhassa 4 yılını dolduracak öğretmenler durumlarının ne olacağını sormaktadırlar. Mevzuata nazaran müddetleri 4 yıl daha kurumlarında uzatılabilir.

İşte bu noktadaki baş karışıklıklarını gidermek bakanlığa düşüyor.

Yani MEB mevzuatta olmayan kılavuzda da yazmadığı uygulama formülünü açıklamalıdır.

Örneğin isteyen öğretmenlerin tamamının vazife mühletini 4 yıl daha uzatacak mı?

Uzatmayacaksa nasıl bir prosedür uygulayacak?

Boş takımlara ya da 4 yılı dolduranlardan boşalacak takımlara atamalar nasıl yapılacak? Hizmet puanı mı temel alınacak yoksa ayrıca bir formül mi uygulanacak?

İşte bu belirsizlikler öğretmenlerin performansını da etkilemektedir. Geleceğini göremeyen öğretmen ikilemlerle karşı karşıya kalmaktadır.

MEB’de 2016 yılından beri sorun olan bu mevzuda bakan TEKİN’in de “ben müsteşarken bu mevzuyu bu türlü sıkıntılı bırakmamıştım” demesine dahi yol açtığı konuşulmaktadır. Hatta bu konuda geçen yıl proje okulu sayısını azaltma noktasında da adımlar atılmak istenmiş lakin bu yıla ertelendiği anlaşılmıştı. Bu yıl de bu bahiste somut bir adım (münferit var) görülemedi.

MEB’in mevzuyu açıklığa kavuşturması, kapalı kapı gerisi diplomasi tartışmalarını sonlandıracak adımlar atması yerinde bir yaklaşım olacaktır.

MEB daha da ileri bir adım atarak hem yönetici görevlendirmelerinde hem de öğretmen atamalarında objektif kriterleri içeren mevzuat düzenlemesini süratle yapmalıdır.

Gerekirse geçmişte bilhassa Fen, Toplumsal Bilimler ve Anadolu Liselerinde (tüm liseler Anadolu Lisesi olmadan önce) de uyguladığı imtihan formülünü de uygulayabilir. Burada değerli olan eşit kaidelerde yarış, objektif kriter ve keyfiyete son veren uygulama yapılmasıdır. Aksi halde en beğenilen (başarılı) çocuklarımızın tercih ettiği proje uygulayan okullarımız, tartışmalardan kurtulamayacak, burada çalışan öğretmenlere farklı bakış açısı değişmeyecektir. Hakkıyla liyakati ile atanan öğretmen dahi “nasıl atandı?” sorusu ile karşı karşıya kalabilecektir.

Maksut BALMUK

Öğretmen, Yazar