Ekonomim’de yer alan habere nazaran; 2003 yılı başında bir öğretmen 3,1 asgari ücret alırken, 2025’te bu oran 2,77’ye gerilemiş olarak görünüyor. Hatta 2023’ün başında bu oran 2’nin altına inmişti.

Memurlar içinde bile geride kalıyor

Memurlar içinde bile öğretmenlerin maaşlarındaki artış geride kalıyor. Son 10 yılda memur maaşlarına yapılan artırım oranı yüzde 2.232 oranında olurken, polis maaşlarındaki artış yüzde 2.140, minimum fiyattaki artış oranı yüzde 2.229 düzeyinde oluyor. Öğretmen maaşları ise 10 yılda yüzde 2.046 oranında en düşük düzeyde arttı.

OECD datalarına nazaran son sıralarda yer alıyor

2021 yılında OECD datalarına nazaran, Türkiye’de ilkokul öğretmenlerinin maaşları son sıralarda yer alıyordu. 33 ülke içinde Türkiye 29. Sırada listede izlenmişti.

Eğitim Islahatı Teşebbüsü’nün 2024 yılı Eğitim İzleme Raporu’na nazaran, Türkiye’de mesleğe MEB takımlarında yeni başlayan bir öğretmenle daha tecrübeli bir öğretmenin maaşları ortasındaki fark her kademede (ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim) yüzde 9 oldu. OECD ortalamasında ise bu fark tüm kademelerde yüzde 64-65 düzeyinde oluyor.

Alım gücü geriledi

2003 yılında 702,21 TL olan öğretmen maaşıyla 38 gram altın alınırken, günümüzde 61.126 TL’lik öğretmen maaşıyla 11 gram altın alınabiliyor.

Öğretmenlerin alım gücü de maaşlı birçok çalışan üzere gerilerken, kutsal bir meslek olan öğretmenlik için atama bekleyenler için de değerli bir gelişme tekrar öğretmenler gününde yaşanacak.

15 bin öğretmen ataması için Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarih vererek, “2024 KPSS sınavı ile KPSS artı mülakat sistemiyle son öğretmen atamasını 24 Kasım tarihi prestijiyle yapmış olacağız” dedi.

Emekli ikramiyesi bir çalışanın, çalışma hayatından emekliliğine geçerken, kesintisiz çalıştığı son periyot için aldığı toplu bir tazminat niteliğindedir. Bu ikramiye bir öğretmen için düşünüldüğünde, çalışma hayatının kesintisiz sürdüğü 25 yıllık mühlet için hatırı sayılır bir fiyatta olması gerekiyor.

Ekonomim’den Şeyda Uyanık’ın haberine nazaran;

Geçmişe yönelik bilhassa toplumsal medyada emekli tazminatlarıyla alınan konut ya da otomobil örnekleri dikkat çekiyor. 2010’dan bu yana bir öğretmenin emekli ikramiyesi alım gücünü ne kadar kaybetti.

Emekli tazminatı nasıl değişti?

Bir öğretmenin 25 yıllık çalışma hayatının sonunda aldığı emekli ikramiyesi 2000 yılında 6 bin 235 TL (o devir için 6 milyar 235 milyon) düzeyinde olurken, 2025 yılında bu hesaplama yaklaşık 1 milyon 24 bin 721 TL düzeyinde oluyor.

Ev alım gücü eridi

TCMB’nin Konut Ünite Fiyat datalarına nazaran, 2010 yılı 3. Çeyreğinde Türkiye’de ortalama bir konutun metrekare fiyatı 1.042 TL olurken, 2025 yılı 3. Çeyreğinde bu fiyat 42.557 TL’ye çıktı.

2010 yılından 2025 yılına emekli ikramiyesindeki artış oranı yüzde 2763 olurken, konut fiyatlarındaki artış yüzde 3985 düzeyinde oldu.

2010 yılında 35 bin 786 TL düzeyinde olan emekli ikramiyesiyle 34 metrekare bir konut alınabilirken, 2025 yılında bu oran 24 metrekareye düştü.

Asgari fiyat karşısında emekli ikramiyesi nasıl değişti?

2010 yılında 25 yıllık bir öğretmenin emekli ikramiyesi, 760,5 TL karşılığında 47 minimum fiyat ederken, 2025 yılında 22.104 TL olan minimum fiyatla 46 taban fiyata geriliyor.

Emekli tazminatıyla otomobil alınabiliyor mu?

2010 yılına ilişkin ulaşılabilen datalarda Volkswagen Golf’ün en alt versiyonunun fiyatı 36.700 TL düzeylerinde görünüyor. 2010 yılındaki emekli ikramiyesinin arabanın fiyatına oranı 0,97 ile 1’e yakın olurken, 2015 yılında 56 bin TL düzeyindeki araba fiyatıyla emekli ikramiyesinin oranı 1 oluyor. Yani 2015 yılında 25 yıllık bir öğretmen emekli olurken, ikramiyesiyle bir araba alabiliyor.

2020’de bu oran 0,64’e gerilerken, 2025’te ise 0,51’e geriliyor. 10 yılda arabanın yarısı erirken, emekli ikramiyesiyle aracın lakin yarısı alınabiliyor.

Rapordan öne çıkanlar şöyle:

*Ortaöğretimin zorunlu eğitim kapsamında olmasına rağmen, 14-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 8,7’sinin eğitimin dışında.

*18-21 yaş aralığında en az lise mezunu olanların oranı kadınlarda yüzde 80,1’e ulaşırken erkeklerde bu oran yüzde 73,8 olarak belirlendi.

■ Açık öğretim lisesi öğrencilerinin ortaöğretim içindeki payı son 10 yılın en düşük seviyesine geriledi ve yüzde 18,6 olarak gerçekleşti.

* 18-24 yaş arası ne eğitimde ne istihdamda olanların (NEET) eğitim ve istihdam dışı- oranı OECD ülkelerinde yüzde 13,8 iken Türkiye’de yüzde 31,1. Bu oranla Türkiye hem OECD ülkeleri ortalamasından oldukça yüksekte hem de OECD ülkeleri arasında ilk sırada yer aldı.

* 2015 ve 2016 yıllarında yaklaşık 50 bin öğretmen ataması yapılırken, 2017, 2022 ve 2024 yıllarında bu sayı 20 bin seviyelerine geriledi. 

* Türkiye, öğrenci başına yaptığı harcama ile OECD ülkeleri arasında Meksika’dan sonra en düşük harcama yapan ikinci ülke konumunda yer alıyor.