Yazıda, Anayasanın ve 1739 sayılı Ulusal Eğitim Temel Kanunu’nun ilgili unsurları uyarınca ülkede eğitim ve öğretim faaliyetlerinin, devletin nezaret ve kontrolü altında yürütülmesi gerektiği, resmi, özel ya da istekli her türlü kuruluşun eğitimle ilgili faaliyetlerinin Bakanlığın kontrolüne olağan olduğu belirtildi.

Bakanlığa bağlı olarak faaliyet gösteren özel öğretim kursu, çeşitli kurs, toplumsal aktiflik ve gelişim merkezi, öğrenci aktiflik merkezi ile çocuk aktiflik ve oyun konutu faaliyet alanlarının uygulayabileceği programlar ile kimlere hizmet sunabileceği Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nda ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde belirlendiği vurgulanan yazıda, bu kurumların, kurum açma müsaadelerine uygun olarak faaliyet göstermeleri, öğrenci yahut kursiyer kayıtlarını bu doğrultuda yapmaları gerektiği söz edildi.

Yazıda, valilikler tarafından bu konunun kurumlara bildirilmesi, kurumların bu çerçevede denetlenmesi ve hedefi dışında faaliyet gösterdiği tespit edilen kurumların, kurum açma müsaadesi ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının iptal edilmesi gerektiği aktarıldı.

Ayrıyeten özel öğretim kurumlarının, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin ilgili ek maddesinde Milli Eğitim Bakanlığı Bilişim Sistemleri (MEBBİS) üzerinden oluşturulacak kurumların tanıtıcı bilgilerin yer aldığı karekoda yer vermesi gerektiği hatırlatılan yazıda, bu karekod üzerinden kurumların Bakanlığa bağlı olarak faaliyet gösterip göstermediğinin teyit edilebildiği anımsatıldı.

Yazıda, Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında kurumların listesi ve kelam konusu kurumların faaliyet alanları ile uyguladıkları öğretim programlarına ait bilgilerin, Genel Müdürlüğün internet sitesinde yer aldığı ve buradan Bakanlığa faaliyet gösterip göstermediklerinin teyit edilebildiği kaydedildi.

Bina girişinde karekod bulunmayan özel öğretim kurumlarına süreç yapılacak

Yazıda, özel öğretim kurumlarının bina girişlerinde kelam konusu karekodun bulunup bulunmadığı ve mevcut karekodun MEBBİS modülünde yer alan kurum bilgilerine yönlendirme yapıp yapmadığının da incelenmesi istendi.

Girişinde karekod bulunmayan özel öğretim kurumları hakkında gereken süreçlerin yapılması gerektiği bildirilen yazıda, “İzinsiz eğitim faaliyeti yürüten yerlerin kayıt dışı ekonomik faaliyet yürütmeleri nedeniyle mali manada kayba neden oldukları, bu yerlerin Bakanlığımız kontrolü ve nezaretinde olmamaları sebebiyle güvenlik tehdidi oluşturdukları dikkate alınarak kelam konusu yerler için Genel Müdürlüğümüz internet sitesinde ‘https://ookgm.meb.gov.tr/izinsizegitim.php’ linki üzerinden oluşturulan ‘İzinsiz Eğitim Faaliyeti Bildirim Formu’ kullanılarak bu taraftaki ihbar ve şikayetler Bakanlığımıza iletilebilmektedir.” sözleri kullanıldı.

Yazıda, veli, öğrenci yahut kursiyerlerin bu kurumlara kayıt yaptırırken, karekod ya da Genel Müdürlüğün internet sitesi üzerinden kurumun Bakanlık onaylı olup olmadığını teyit etmeleri gerektiği vurgulandı.

Bakanlıktan müsaadesiz faaliyet gösteren yerlerin Genel Müdürlüğün internet sitesinde yer alan “İzinsiz Eğitim Faaliyeti Bildirim Formu” aracılığıyla bildirilmesi gerektiği belirtilen yazıda, bu konuların vilayetteki özel öğretim kurumları ile bu kurumlardan hizmet alan veli, öğrenci ve kursiyerlere duyurulması ve gerekli rehberlik ile kontrol çalışmalarının yürütülmesi istendi.

Karekod uygulaması

MEB’in özel eğitim kurumlarını kapsayan “karekod” uygulaması 2023’te hayata geçirilmişti. Uygulama sayesinde veli ve öğrenciler, karekodu okutarak kurumun ismi, faaliyet alanı ve kurucusuna ait bilgilere ulaşabiliyor.

Uygulamayla gayesi dışında müsaadesiz faaliyet yürüten kurumlara kayıt yaptırılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Okullardaki öğretim lisanı ile ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 49’uncu hususunda “Kurumlarda öğretim lisanı Türkçedir.” kararı yer almaktadır.

Bununla birlikte Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 10’uncu unsuru birinci fıkrası (ı) bendinde “Derslerin öğretimi Türkçe yapılır. Lakin merkezi imtihan puanı ile öğrenci alan ve önünde hazırlık sınıfı bulunan ortaöğretim kurumlarında matematik ve fen bilimleri kümesi derslerini birinci yabancı lisanla okutabilecek öğretmen bulunması ve en az 10 öğrencinin talep etmesi halinde bu derslerin öğretimi birinci yabancı lisanla de yapılabilir. Özel öğretim kurumlarında ve Memleketler arası Program uygulayan okullarda bu sayı aranmaz.” kararı bulunmaktadır.

Özel ilköğretim kurumlarında uygulanmak üzere Talim ve Terbiye Şurasının 27.06.2025 tarihli 19 sayılı kararı ile onaylanan haftalık ders çizelgesinin “Açıklamalar” kısmı 6’ncı hususunda “5. sınıfta Türkçe, matematik, fen bilimleri, toplumsal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri (20 ders saati) ile en az dört (4) ders saatlik seçmeli dersi tamamlamak kaydıyla imkan ve koşulları uygun olan okullarda isteğe bağlı olarak on yedi (17) ders saatine kadar yabancı dil dersi öğretimi yapılabilir.” sözü yer almaktadır.

Bu kapsamda, üstte belirtilen Yönetmelik kararlarında belirtilen kararlar, Bakanlık onaylı haftalık ders çizelgesinde yer alan açıklamalar ve memleketler arası diploma ve sertifika programları kapsamında yabancı lisanda okutulmasına müsaade verilen dersler dışındaki tüm derslerin Türkçe okutulması zaruridir.

Konuya ait olarak tüm özel okulların 2025-2026 eğitim öğretim yılı başlamadan evvel Valiliklerce bilgilendirilmesi gerekmektedir.

İşte o görüş yazısı;

Ahmet KANDEMİR

Eğitim öğretim fiyatlarına MEB mevzuatında belirlenen üst sonun çok üzerinde artırım yapıldığını belirten bir veli, KDK’ye başvurdu.

Başvuruyu inceleyen KDK, okulun, eğitim hizmetleri fiyatına Bakanlıkça belirlenen üst sondan artırım yaptığını, fakat eğitim dışındaki yemek, servis, takviye kursu, kırtasiye üzere hizmetlerde ise yüzde 236’lık artış uyguladığını tespit etti.

KDK’nin bu kapsamda aldığı tavsiye kararında, hem özel öğretim kurumları tarafından sunulan eğitim dışı hizmetlerle ilgili fiyat artışlarına hem de orta sınıfların yanında ilkokul, ortaokul, lise üzere kademe başlangıç fiyatlarına işaret edildi.

Bu çerçevede, özel öğretim kurumlarınca belirlenen kademe başlangıçları tahsil fiyatları ve eğitim dışı hizmetlerle ilgili fiyat artışları için Ulusal Eğitim Bakanlığının kontrolü ve sınırlamaları kapsamında yönetmelik düzenlemesi yapılması tarafında tavsiye kararı verildi.

Ayrıca, KDK, müracaata mevzu okul hakkında da inceleme başlatılması gerektiği kanaatine vararak, tavsiye kararı örneğinin ilgili kurumlara gönderilmesini kararlaştırdı.

– Kararın gerekçesinden

KDK’nin kararında, eğitim ve öğretim hizmetinin bir kamu hizmeti olduğu, hizmetin özel hukuk hukukî şahısları tarafından yerine getirilmesi halinde de yönetimin kontrol ve nezaret yetkisinin devam ettiği vurgulandı.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde, fiyat artışlarına ait düzenlemenin yer aldığı, müracaata husus okulun eğitim fiyatını burada belirtilen üst huduttan yaptığı belirtilen kararda, eğitim dışındaki yemek, takviye kursu, kırtasiye, kıyafet, etüt ve öteki hizmetlere ise enflasyon oranının çok üzerinde artış uyguladığı bildirildi.

Özel öğretim kurumlarının, eğitim hizmetini salt bir ticari faaliyet alanı olarak görmelerinin, “kamu hizmetini ifa etme anlayışından uzaklaşma” manasına geleceğine işaret edilen kararda, şunlara yer verildi:

“Eğitim hizmetlerinin ticarileşmesi kamu hizmeti anlayışıyla çelişebilecek bir duruma yol açmaktadır. Tüzel açıdan özel öğretim kurumları hür ekonomik tertip içinde yer alsa dahi devletin eğitim hakkını müdafaa yükümlülüğü gereği özel öğretim kurumlarının eğitim hizmetini salt bir ticari faaliyet alanı olarak değerlendirmesine imkan verilmemesi gerekmektedir. Kanun, yönetmelik ve yargı kararlarında belirtilen kamu hizmetini ifa etme anlayışı uyarınca eğitim hizmeti, piyasa şartlarının değil; kamu faydasının öncelikli olduğu bir kamu hizmeti alanıdır. Ayrıyeten bu kurumların faaliyetlerini yalnızca yarar sağlamak için düzenleyemeyecekleri Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 12. hususunda açıkça belirtilmiştir.”