Nüfus Alarm Veriyor: Boşanmalar Yüzde 33’e Ulaştı

Raporda yer alan istatistiki bilgiler, tehlikenin boyutunu ortaya koydu. Türkiye’de nüfusun kendini yenileme seviyesi olan 2,1 eşiğinin altına birinci defa 2003 yılında inildiği ve bu düşüş grafiğinin 2014 yılından beri kesintisiz sürdüğü aktarıldı. Günümüzde boşanmaların evliliklere oranının yüzde 33’e ulaştığı kaydedilirken, tek kişilik hanehalkı oranının da yüzde 20’lere yaklaştığı hatırlatıldı.

Erkekler Komut Alıyor, Genç Bayanlar Hudut Çiziyor

Rapora katkı sunan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Esin Tüccar, Türk aile yapısının en büyük açmazının global ve dijital değişim kaynaklı rol çatışması olduğunu belirtti. Bayan ve erkek rollerinde keskin bir kırılma yaşandığını söz eden Tüccar, şu tespitlerde bulundu:

Yeni Tehlike: “Çocuk Egemen” ve Duygusuz Aile

Genç erkeklerin ebeveynliğe daha çok dahil olmasının olumlu bir gelişme olduğunu fakat bunun “çocuk egemen” patolojik bir aile yapısı doğurduğunu söyleyen Dr. Tüccar, hayatın merkezine yalnızca çocuğun konulmasının eşler ortasındaki alakayı bitirdiğini vurguladı. Toplumsal medyanın tesiriyle konut sonları içinde birbiriyle konuşmayan, temassız ve duygusuz yeni bir aile modelinin türediğini aktaran Tüccar; evlilik öncesi bağlantı eğitimlerinin zarurî olmasını ve dijital ebeveynlik şuurunun geliştirilmesini önerdi.

“Para Ödemek Aileyi Kurtarmaz”

Prof. Dr. Mahmut Hakkı Akın ise boşanmanın artık harika bir durum olmaktan çıkıp sıradanlaştığına dikkat çekti. Klasik gözetici aile yapısının çözüldüğünü söz eden Akın, “Dünyadaki örnekler de gösteriyor ki yalnızca evliliğe ve çocuk sayısına karşılık para ödenmesi, aile kurumunu kurtarmaya yetmeyecektir. Toplumun bu riskler konusunda ayrıntılıca bilgilendirilmesi gerekiyor” ihtarında bulundu.

Dijital Tansiyon Okulda Değil Beşikte Başlıyor

Rapordaki en çarpıcı bulgulardan birini paylaşan Doç. Dr. Elyesa Koytak, Türkiye’de her 10 ebeveynden en az 5’inin dijital dünyada geçirilen müddet konusunda çocuğuyla çatıştığını söyledi. Koytak, “7-12 yaş ortası çocuğu olanlarda bu kriz yüzde 59’a varıyor. Daha da kıymetlisi, 0-6 yaş ortası çocuğu olanlarda bile bu oran yüzde 52. Yani ebeveyn ile çocuk ortasındaki dijital tansiyon okul çağında değil, şimdi bebeklik ve okul öncesi devirde başlıyor” dedi.

Milli Eğitim’den “Veli Randevu Sistemi” Önerisi

Okul-aile ilgilerinin tekrar dizayn edilmesi gerektiğini savunan Milli Eğitim Bakanlığı Daire Başkanı Hikmet Azer ise veli toplantılarının daha verimli hale getirilmesini ve “veli randevu sistemi” üzere kurumsal sistemlerin hayata geçirilmesini önerdi. Azer, genç ve dinamik nüfusun stratejik kıymetine dair farkındalık çalışmalarının artırılması gerektiğinin altını çizdi.

Milletvekillerinin görüş ve tekliflerinin akabinde komitede kabul edilen ve üst kurula gönderilen rapor, 6 ana kısımdan, 204 sayfadan ve 82 tekliften oluşuyor.

“Dijital ortamlarda çocukları muhafaza yasası hazırlanmalıdır”

“Dijital Mecralarda Çocuklarımızı Bekleyen Tehdit ve Riskler” bahisli taslak raporun sunuş kısmında değerlendirmelerde bulunan Katırcıoğlu, şunları kaydetti:

Kurul çalışmalarının anlatıldığı raporda, dijital bağımlılığın çocuklar üzerindeki olumsuz tesirleri, öteki ülkelerin uğraş örnekleri ve çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik tespit ve teklifler yer aldı.

Dijital ortamlarda işlenen çocuklara yönelik hata tiplerinin kapsamının, yapay zeka kullanımı da dahil edilerek yine kıymetlendirilmesi gerektiği vurgulanan raporda, Çocuk Muhafaza Kanunu’na çocuğun dijital ortamdaki kapalılık hakkını teminat altına alan ve siber hatalara karşı kollayıcı, önleyici kararlar içeren düzenlemelerle bu hatalara yönelik ağırlaştırılmış yaptırımlar içeren kararlar oluşturulması teklifinde bulunuldu.

Raporda, çocukların mahremiyetlerinin ve şahsî imajlarının, kamu kurumları dahil olmak üzere dijital platformlarda müsaadesiz ve denetimsiz halde paylaşılmasını önleyecek açık ve bağlayıcı yasal kararlar hayata geçirilmesi gerektiği belirtilerek, şu tekliflere yer verildi:

“Çocukların dijital içeriklerdeki temsili ile toplumsal medya ve çevrim içi platformlarda reklam/pazarlama yoluyla hedeflenmesine ait çocuk haklarına dayalı etik yayın unsurları oluşturulmalı, bu çerçevede içerik üreticilerine, yayıncılara ve platformlara yönelik rehber prensipler geliştirilerek kontrol sistemleri güçlendirilmelidir. Çocukların dijital ortamlarda karşılaşabileceği risklerin farkında olarak bu risklerden kendilerini koruyabilen şuurlu bireyler haline gelmelerini sağlamak hedefiyle dijital okuryazarlık ve dijital güvenlik dersleri Ulusal Eğitim müfredatına zarurî ders olarak dahil edilmeli, ana sınıfı dahil olmak üzere tüm eğitim kademelerinde uygulanmalıdır.”

Eğitim ortamlarında çocukların mahremiyetlerinin korunması hedefiyle, eğitimcilerin dijital platformlarda öğrenci imgelerini müsaadesiz ve denetimsiz halde paylaşmalarının önlenmesine yönelik Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bir yönetmelik hazırlanması ve bu kapsamda gerekli idari ve etik düzenlemelerin hayata geçirilmesi istenen raporda, “Eğitim ortamında muhtaçlık duyulmayan teknolojik aygıtların (telefon, akıllı saat vb.) okul ortamında kullanılmamasına yönelik uygulamalar tüm okullarda standart hale getirilmeli, öğretmenlerin sınıf içi dijital dikkat dağınıklığını önlemeye yönelik uygulamaları, açık mevzuat kararları ve yönetmeliklerle teminat altına alınmalıdır.” değerlendirmesine yer verildi.

“Çocuk hattı” uygulaması

Okullarda vazife yapan ruhsal danışman ve rehber öğretmen sayısının artırılması, çocukların dijital dünyada karşılaşabileceği bağımlılık, siber zorbalık ve istismar risklerine karşı erken müdahale ve farkındalık çalışmalarının etkin ve faal bir halde yürütülmesi tavsiyesinde bulunulan raporda, şunlar kaydedildi:

“Çocukların yaş ve gelişim seviyelerine uygun olmayan toplumsal medya hizmetlerine erişimin sonlandırılması, yaş doğrulama ve içerik kontrolü sistemlerinin aktif formda uygulanması tavsiye edilerek, toplumsal medya platformlarının çocuklar için 15 yaşını doldurana kadar hizmet sunmaması ve 18 yaşına kadar filtrelenmiş içerik sunması yasal hale getirilmelidir. İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının gerekli yasal düzenlemeleri acilen hayata geçirmesi, yaş doğrulama sistemlerinin tüm dijital hizmetler bakımından mecburî hale getirilmesi ehemmiyet arz etmektedir. Ayrıyeten, gereksinim duyulması halinde, çocukların kullandığı teknolojik aygıtlara yönelik olarak 18 yaşına kadar ‘çocuk hattı’ gibisi SIM kart uygulamalarının hayata geçirilmesi üzere fonksiyonel ve kollayıcı önlemlerin, alanında uzman kurum ve bireylerce kıymetlendirilmesi gerekmektedir.”

Raporda, mevcut kontrol yapısının “çocuk hakları” odağında güçlendirilmesi ve özel ihtisas kurulları kurularak çocukların dijital ortamda karşılaşabileceği tehdit ve kabahat çeşitlerine yönelik uzmanlaşmış üniteler oluşturulması gerektiği belirtilerek, “Sosyal medya platformlarında içerik yüklerken hangi yaş kümelerine hitap edildiğinin belirtilmesi zarurî olmalıdır. Çocukların fizikî, ruhsal ve toplumsal gelişimlerinin korunması, uyku sistemlerinin sağlıklı biçimde sürdürülebilmesi ve dijital ortamlarda maruz kalabilecekleri risklerin azaltılması emeliyle, 18 yaşın altındaki çocukların kullandığı taşınabilir aygıtlar üzerinden sağlanan internet erişiminin, 22.00-06.00 saatleri ortasında sonlandırılması yahut yavaşlatılması aslı benimsenmelidir.” denildi.

Dijital ortamlarda çocuklara yönelik sürümlerde “kumara ve sanal bahise özendirici mekanizmaların” yasaklanması istenen raporda, “Çocukların yasa dışı bahis ve kumar faaliyetlerine yönelmesini önlemeye yönelik kollayıcı ve önleyici önlemlerin artırılması gerekmektedir. Bu kapsamda, dijital mecralarda ve fizikî ortamlarda bahis içeriklerine erişimin engellenmesi, çocukları gaye alan dolaylı reklam ve tanıtım faaliyetlerinin kontrol altına alınması kıymet taşımaktadır. Çocuklarda görülen dijital, internet, oyun ve teknoloji bağımlılığı üzere farklı bağımlılık çeşitleriyle çabaya yönelik çeşitli ve şimdiki ruhsal müdahale programları geliştirilmelidir.” sözleri kullanıldı.

ADIMLARI HIZLANDIRIN

Edinilen bilgilere nazaran, konuşmasında gerekli talimatları kabine üyelerine de verdiğine dikkat çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, MYK üyelerine de mevzuyu takip etmeleri talimatı vererek, atılması gereken adımların hızlandırılmasını istedi. Sanal kumar ve yasa dışı bahsin aile bütünlüğünü bozduğu, toplumsal alakaları zayıflattığı, gençleri maksat aldığı ve oluşturulan kara para nizamı ile iktisada ziyan verdiğini vurgulayan Erdoğan, gerekli tüzel ve idari altyapının güçlendirilerek ilgili kurum ve STK’larla iş birliğinin artırılması gerektiğini söyledi. Aile kurumunu zayıflatan hiçbir faaliyete geçit vermeyeceklerinin altını çizen Erdoğan konuşmasında dijitalleşmeyle birlikte bu biçim faaliyetlerin yaygınlaştığı, buna paralel olarak intihar olaylarının çoğaldığını, bu sıkıntının siyaset üstü bir problem olduğunu vurguladı.

60 SAYFALIK RAPOR

Toplantıda, TBMM çalışmaları da masaya yatırıldı. AK Parti’nin, Terörsüz Türkiye süreci için hazırladığı rapor ele alındı. 50 sayfadan oluşması beklenen raporun 60 sayfaya çıkarıldığı, raporda; topluma kazandırma, iş bulma üzere sorunların işlendiği, Milli Eğitim Bakanlığı, Aile ve Sosyal Siyasetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı katkılarıyla yönetmelik ve yönerge çıkarılması üzere tekliflerin yer aldığı öğrenildi. Raporun hafta sonu Meclis Başkanlığına teslim edilmesi bekleniyor.

YENİDEN ÇALIŞILACAK

Öte yandan, kamudaki meslek meslek mensupları ve yöneticilerinin aylık fiyatlarında 30 bin liralık uygunlaştırma öngören düzenleme kamuoyunda reaksiyona neden olmuş, düzenleme Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatıyla geri çekilmişti. Toplantıda bu bahsin da istişare edildiği, Erdoğan’ın mevzu ile alakalı daha kapsamlı bir çalışma yapılması gerektiği değerlendirmesinde bulunduğu öğrenildi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yeni haftada da gündem ağır olacak.

Bu hafta TBMM ve 12 bakanlığın bütçesi Genel Konsey gündeminde

Meclis Genel Kurulu yarın 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu teklifi görüşmeleri için toplanacak. Görüşmeler hafta sonu dahil 14 gün boyunca kesintisiz devam edecek.

Bütçenin geneli üzerine görüşmeler, yürütmenin sunuş konuşmasıyla başlayacak. Siyasi parti kümeleri 60’ar dakika kelam alacak.

Genel Konseyde salı günü, Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Adalet ve Dışişleri bakanlıklarının bütçeleri ele alınacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı bütçeleri çarşamba günü gündemde olacak. Görüşmeler, perşembe günü Milli Savunma Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; cuma günü de Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçeleriyle devam edecek. Hafta sonu Sıhhat, Güç ve Alışılmış Kaynaklar, Aile ve Toplumsal Hizmetler ile Ulusal Eğitim bakanlıklarının bütçeleri görüşülecek.

Tarihi kurulda rapor takvimi işliyor

Öte yandan, Ulusal Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Kurulunda raporlama mesaisi sürecek. AK Parti 50, MHP 116, CHP ise 17 sayfalık raporunu tamamladı.

Komisyon üyesi siyasi partilerin tamamının bu hafta içinde raporlarını Meclis Başkanlığı’na teslim etmesi bekleniyor.