İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Silvikültür Ana Bilim Dalında araştırma görevlisiyken yürütücülerinden olduğu proje kapsamında “Baybars” ismi verilen insansız kara aracı prototipiyle 2020 yılında TEKNOFEST Gaziantep’e katılan Safa Balekoğlu, grubuyla “insan faydasına teknolojiler” kategorisinde 4’ncü oldu.

TEKNOFEST’in akabinde çalışmalarını sürdüren Balekoğlu, ortaklarıyla birlikte elde ettikleri tecrübesi eğitim teknolojilerine aktararak robotik eğitim setleri geliştirmeye başladı.

Kurduğu firmayla çocukların robotik kodlama öğrenmesi için seti tekrar kurgulanabilir hale getiren Balekoğlu, robotik eğitim setlerini TEKNOFEST Güneydoğu’da ziyaretçilerin beğenisine sundu.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Öğretim Üyesi Doç. Dr. Safa Balekoğlu, AA muhabirine, Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında çalışmalarını sürdürdüklerini söyledi.

Robotik eğitim setlerini eğitim kurumlarına ulaştırdıklarını belirten Balekoğlu, şöyle konuştu:

“2023’ten bu yana robotik eğitim setlerinin üzerinde çalışıyoruz ve nihayete erdirdik. Setlerimiz büsbütün demonte üretiliyor. Çocuk, bir öğretmen eşliğinde, hazırladığımız müfredat eşliğinde büsbütün demonte biçiminde somun, cıvata, metal aksam, kartları, sensörleri birleştiriyor ve birleştirdikten sonra da yazılımını yaptığımız yazılımla birlikte çocuk onlara robotik kodlamayı yapıyor ve oradan kodlama temellerini altmış oluyor.”

– TEKNOFEST’te yarışmacı olarak başlayan süreç esere dönüştü

Yurt dışına da eser gönderdiklerini lisana getiren Balekoğlu, şöyle devam etti:

“Özbekistan ve Kuzey Makedonya’ya eserler gönderdik. TEKNOFEST’le bir arada ilerliyoruz. Yani aslında biz TEKNOFEST nesli ile birlikte, Milli Teknoloji Hamlesi altında bu işe başladık. 100’ün üzerinde üretilen robotlarımız farklı ülkelere verildi. Türkiye içinde de en az 200’ün üzerinde robotlarımız şu anda eğitim kurumlarında faaliyet gösteriyor. Bir eğitim setini aldığınızda temel düzey, bir daha ikinci bir set almanıza gerek kalmıyor. Modüler olduğu için birbirine monte ederek ileri düzeye ulaşabiliyorsunuz. Ayrıyetten çocuk 3D yazıcıdan rastgele bir kesimi kırıldığında, o parçayı 3D yazıcıdan basıyor ve robotumuza entegre edebiliyor. Bu biçimde çocuğa hem robotik kodlamayı hem de aslında üretim sürecine katkı sunmayı hedefliyoruz.”

Güngören’de bulunan Ergün Öner Mehmet Öner Anadolu Lisesi’nde 2018 yılında birkaç istekli öğrencinin teşebbüsü ve öğretmen ve okul idaresinin takviyesiyle Robotik ekibi kuruldu. Okulun kazan dairesinde kurulan EMONER Robotics grubu kısa müddette dünyanın en itibarlı müsabakalarında mükafatlar kazandı.

Kazan dairesinde başlatan kıvılcım

Ekibin kuruluş sürecini anlatan Kaptan Eylül Dönder, kıssanın büsbütün öğrencilerin inancıyla başladığını belirtiyor. 2018’den bu yana lise seviyesindeki en itibarlı müsabakalardan biri olan FRC (First Robotics Competition)’ye faal olarak katıldıklarını lisana getiren Dönder, takımın su altı robot yarışları, Teknofest, TÜBİTAK ve insansız hava araçları üzere birçok alanda da faaliyet gösterdiğini belirtti.

Ekibin kuruluşunu ve birinci aldıkları mükafattan bahseden Dönder “Takımımızın doğuşu okulumuzun kazan dairesidir. İstekli bir öğrenci kümesinin mentörlerimiz olan Hasan ve Erkan hocamıza bu yarış sürecinden bahsetmesi ve birinci yılını büsbütün kendi uğraşlarımızla bu ekip ortaya çıktı. 2019 yılında İstanbul’da gerçekleşen bir yarışa katıldık ve bizden çok tecrübeli olan gruplar ortasında en âlâ dereceyi elde ederek ikinciliğe yükseldik ve finalist kadro mükafatına layık görüldük. Bu başarımız sayesinde sadece sayılı kadronun davet aldığı dünya şampiyonasından özel davet aldık ve Houston dünya şampiyonasında çaylak ekipler ortasında en güzel dereceyi elde ederek en yeterli çaylak grup mükafatını aldık” dedi.

Maddi zorluklarla karşılaştık

Maddi zorluklara ve rakiplerine dikkat çeken Dönder “Biz bir devlet lisesi robotik kadrosuyuz ve biz bu müsabakalarda bizden imkanları çok daha yüksek okullardaki kadrolarla yarışıyoruz. Bizim kadromuzu öteki kadrolardan ayıran en değerli şey fırsatı kendimiz oluşturuyor oluşumuz. Robotumuzun birçok kesiminin Amerika’dan gelmesi mecburî lakin biz bu kesimleri birçok vakit getiremiyoruz. Getiremediğimiz modülleri da burada 3 boyutlu yazıcımız sayesinde tasarlayarak robotumuza uygun gereçler üretmeye çalışıyoruz. Çok önemli gümrük maliyetleri ile karşılaşıyoruz. Birçok aldığımız gereç gümrükte kaldı” tabirlerini kullandı.

Sürdürülebilirliğe çok ehemmiyet veren bir ekibiz

Grup üyesi olan bir başka öğrenci Serra Babacan kadro olarak sürdürülebilirliğe çok değer verdiklerini belirterek “Bu müsabaka kapsamında ve gelişen süreçte bir çok toplumsal sorumluluk projesi gerçekleştiriyoruz. Ortaokul ve ilkokul seviyelerinde robotik atölyeleri dahilinde robotik eğitimleri veriyoruz ve bu gruplarımızla da bir çok yarışa katılıyoruz. Bunun dışında sürdürülebilirliğe çok ehemmiyet veren bir takımız” dedi.

Kazandıkları ödüllerden de bahseden Babacan “Geçtiğimiz dönem Los Angeles’ta finalist olduk ve ikincilik mükafatına layık görüldük. Tıpkı vakitte yaptığımız çevreci ve sürdürülebilir projeler sayesinde sürdürülebilirlik mükafatına layık görüldük. Ekip kaptanımız Eylül Dönder kişisel dekanlar listesi mükafatına layık görüldü. Akabinde Teksas’da düzenlenen dünya şampiyonasına davet aldık. İştirak sağlayan 4 Türk ekibinden biriydik. Burada da sürdürülebilirlik mükafatına layık görüldük” diye konuştu.

Çocuklar yalnızca çalışan değil, öğrenen noktaya geldi

Robotik faaliyetler öğrencilerin geleceğini de şekillendiriyor

Ekmekçi, robotik faaliyetlerinin öğrencilerin geleceğine tesirine dikkat çekerek “Bu yarışlara sayesinden çocukların yalnızca çalışan değil öğrenen bir noktaya geldiğini gördük. Bu süreçte üniversiteye geçen bir çok öğrencimiz çok farklı firmaların üst seviye yöneticileri takımında. Hem öğrencilik konumlarında hem de tıpkı vakitte yöneticilik olarak da vazife alıyorlar. Bizden mezun olan öğrenciler tekrar üniversiteye başladıklarında bize geri dönerler. Genç mentör olarak isimlendirdiğimiz bu öğrenciler burada okula yeni başlayan çocuklara hem hamilik yaparlar hem de süreci anlatırlar” diye konuştu.