Kanun teklifi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile polis meslek yüksekokullarına başvuracak adaylarda aranan kaideleri yönetmelikten çıkarıp kanun metnine yazıyor. Düzenlemenin desteği, Anayasa Mahkemesinin iki başka iptal kararı. Buna karşılık koşullar mevcut yönetmeliklerden aynen aktarılmıyor: jandarma tarafında kamu misyonundan çıkarılmamış olma ve kumar kuralı ekleniyor. Yönetmelikte bulunan evlilik ve hamilelik koşulu ile terör örgütleriyle irtibat ve iltisak bendi ise teklif metninde yer almıyor.

Polis ve jandarma okulu koşulları sebep kanuna taşınıyor?

Her iki düzenlemenin arkasında Anayasa Mahkemesinin iptal kararları bulunuyor.

Mahkeme, 12 Şubat 2026 tarihli ve E:2025/257, K:2026/44 sayılı kararıyla 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13/A maddesinde yer alan “nitelikleri” ibaresini iptal etti. Kararda, akademiye alınacak öğrencilerin devletten maaş alan vazifeliler olmadığı vurgulanarak, bu bireylerde aranacak kaidelerin belirlenmesinin eğitim ve tahsil hakkına sınırlama getirdiği belirtildi.

Mahkeme, 15 Ocak 2026 tarihli ve E:2025/194, K:2026/15 sayılı kararıyla da 4652 sayılı Polis Yükseköğretim Kanununun 30 uncu maddesindeki, polis meslek yüksekokullarına alınacak öğrencilerde aranacak kaidelerin yönetmelikle düzenlenmesini öngören ibareyi iptal etti.

İki kararın ortak münasebeti tıpkı: eğitim ve öğretim hakkı Anayasanın 42 nci maddesiyle garanti altında olduğundan, bu hakka getirilecek sınırlamalar sırf kanunla düzenlenebilir.

Teklif, bu sebeple 2803 sayılı Kanunun 13/A maddesine yeni fıkralar ekliyor ve 4652 sayılı Kanuna 10/A maddesini ihdas ediyor.

Jandarma okullarında hangi yeni kaideler geliyor?

Teklifin birinci maddesi, fakülte ve meslek yüksekokuluna alınacak adaylar için on bir bent halinde kaide sayıyor. Bunların üçü, yürürlükteki Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Fakülte ve Meslek Yüksekokulları Temin Yönetmeliğinde bulunmuyor.

Birincisi kamu misyonundan çıkarılmamış olma koşulu. Yönetmelik sırf askeri okullardan, Emniyet Teşkilatına bağlı okullardan ve jandarma ile sahil güvenlik eğitim kurumlarından çıkarılmamış olmayı arıyor. Teklif bu listeye “Kamu vazifesinden çıkarılmamış olmak” bendini ekliyor.

İkincisi kumar şartı. Teklif, “Kumar oynamaktan ötürü idari yaptırım uygulanmamak” bendini getiriyor. Yönetmeliğin ilgili maddesinde kumara ait bir koşul yer almıyor.

Siyasi parti kuralının niteliği de değişiyor. Yönetmelik, müracaat tarihinde rastgele bir siyasi partiye üye olmadığına dair yazılı beyan sunulmasını istiyor. Teklif ise direkt “Başvuru tarihinde rastgele bir siyasi partiye yahut siyasi partilerin yan kuruluşlarına üye olmamak” kuralını koyuyor. Beyan yükümlülüğü, maddi bir koşula dönüşüyor ve yan kuruluşlar kanun seviyesine çıkıyor.

Jandarma okullarında evlilik ve hamilelik koşulu kalkıyor mu?

Teklif metninde bu koşul yok. Yürürlükteki yönetmelik ise adaylarda “evli, hamile, çocuklu olmamak yahut rastgele bir bayanla yahut erkekle nikahsız olarak birlikte yaşamamak” koşulunu arıyor.

Teklifin ilgili fıkrası “aşağıdaki koşullar aranır” sözüyle başlayıp on bir bent sayıyor ve bu bentler arasında uygar duruma ait bir karar bulunmuyor.

Aynı durum, terör örgütleriyle irtibat ve iltisak bendi için de geçerli. Yönetmelik, terör örgütlerinin aksiyon ve toplantılarına karışmamış olmanın yanında, Bakanlar Kurulu ve mahkeme kararlarıyla terör örgütü kabul edilen örgütlerle irtibatı ve iltisakı bulunmamayı da farklı bir kaide olarak sayıyor. Teklif sadece birinci koşulu kanuna yazıyor, irtibat ve iltisak bendine yer vermiyor.

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu olması koşulu da teklif metninde geçmiyor. Bu bahiste 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanununun farklı bir destek oluşturduğu belirtilmelidir.

Polis meslek yüksekokulunda hangi koşullar değişiyor?

Teklifin altıncı maddesi, 4652 sayılı Kanuna eklenen 10/A maddesinde on üç bent halinde koşul sayıyor. Yürürlükteki Polis Meslek Yüksekokulları Giriş Yönetmeliğiyle karşılaştırıldığında üç fark öne çıkıyor.

En belirgini terör kuralı. Teklif, “Terör örgütleri ile bu örgütlerle kontaklı yapıların hareketlerine, toplantılarına, yürüyüş ve mitinglerine karışmamış, desteklememiş, katılmamış olmak” bendini getiriyor. Yönetmeliğin koşulları düzenleyen maddesinde terör örgütlerine ait bir bent bulunmuyor.

İkinci fark siyasi parti kaidesinin vakti. Yönetmelik bu kaidesi “geçici kayıt tarihi itibarıyla” arıyor. Teklif ise “başvuru tarihinde” diyerek ölçüm anını öne çekiyor.

Üçüncü fark bir eksilme. Yönetmelik, şehit ve vazife malulü eş ve çocukları için taban puanın en az yüzde 80’inin alınmasını kâfi sayıyor. Teklif metninde bu kolaylığa ait bir karar yer almıyor.

Yaş kuralı ise motamot korunuyor. Hem yönetmelik hem teklif, imtihanın yapıldığı yılın ekim ayının birinci günü itibarıyla 18 yaşını tamamlamış ve tıpkı yılın 1 Ocak tarihi prestijiyle 26 yaşından gün almamış olma kaidesini arıyor. Yükseköğretim Kurumları Sınavından Bakanlıkça belirlenen taban puanı alma koşulu da değişmiyor.

Buna karşılık yönetmeliğin genelev, randevuevi ve genel ahlaka alışılmamış eser üretimine ait detaylı bendi teklife aktarılmıyor. Teklif bunun yerine Türk Ceza Kanununun genel ahlaka karşı hataları düzenleyen kısmına atıf yapıyor.

Jandarma okullarında imtihan puanı nasıl hesaplanacak?

Teklifin en somut değişikliği puanlama sisteminde. Yürürlükteki yönetmelik, giriş puanını fakülte ve meslek yüksekokulu için başka farklı hesaplıyor.

Yönetmeliğe nazaran fakültede giriş puanı, yazılı imtihan puanının yüzde 60’ı, ortaöğretim muvaffakiyet puanının yüzde 5’i, fiziki yeterlilik puanının yüzde 15’i ve mülakat puanının yüzde 20’sinin toplamı. Meslek yüksekokulunda yükler yazılı imtihan için yüzde 45, mülakat için yüzde 35 olarak uygulanıyor.

Teklif bu yapıyı tek bir formülle değiştiriyor: muvaffakiyet sıralamasına temel puan, müracaat sıralamasına temel puanın yüzde 50’si, fiziki yeterlilik sınavı puanının yüzde 25’i ve mülakat sınavı puanının yüzde 25’inin toplamı olacak. Fakülte ile meslek yüksekokulu arasındaki yük farkı kalkıyor ve ortaöğretim muvaffakiyet puanı formülden çıkıyor.

Aday çağırma ölçütü de değişiyor. Yönetmelik, kontenjanın “en az on katına kadar” aday çağrılmasını öngörüyor. Teklif ise “en fazla on katı kadar aday” sözünü kullanıyor; on kat, alt hudut olmaktan çıkıp üst hudut haline geliyor.

Barajın oranı ise tıpkı kalıyor. Yönetmelik fiziki yeterlilik ve mülakat imtihanlarında 500 tam puan üzerinden en az 300 puan istiyor. Teklif, 100 tam puan üzerinden en az 60 puan kaidesi getiriyor. Ölçek değişiyor, yüzde 60’lık eşik korunuyor.

Teklif ayrıyeten tabip, diş tabibi, güverte ve makine branşları için başka bir rejim kuruyor. Bu branşlarda başvurusu kabul edilen tüm adaylar imtihanlara çağrılacak ve muvaffakiyet sıralaması sadece fiziki yeterlilik puanının yüzde 50’si ile mülakat puanının yüzde 50’sinden oluşacak.

Muvazzaf subay ve astsubay adaylarında hangi şartlar aranacak?

Teklif, kendi nam ve hesabına fakülte, yüksekokul yahut meslek yüksekokulunu bitirip muvazzaf subay ya da astsubay olmak için başvuranlar için de kuralları kanuna yazıyor.

Muvazzaf subay adaylarında en az dört yıl süreli yükseköğretim kurumu mezunu olmak ve müracaat yapılan yılın Ocak ayının biri prestijiyle 27 yaşını bitirmemiş olmak aranacak. Bu hudut tabipler için 32, uzmanlığını tamamlamış tabipler için 35 yaş olarak uygulanacak.

Muvazzaf astsubay adaylarında en az iki yıl süreli yükseköğretim kurumu mezunu olmak ve 24 yaşını bitirmemiş olmak isteniyor. Dört yıl yahut daha fazla süreli yükseköğretim kurumu mezunları için bu hudut 27 yaş.

Başvuru sıralamasına temel puan da kanunda belirleniyor. Subay adaylarında Kamu Personeli Seçme Sınavı puanının yüzde 60’ı ile Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı puanının yüzde 40’ının toplamı, astsubay adaylarında ise Kamu Personeli Seçme Sınavı puanı temel alınacak.

Öğretmen branşının yabancı dil alt branşları için üç imtihanlı bir formül öngörülüyor: Kamu Personeli Seçme Sınavı puanının yüzde 40’ı, Yabancı Dil Sınavı puanının yüzde 40’ı ve Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı puanının yüzde 20’sinin toplamı.

Fakülte ve meslek yüksekokuluna başvuran adaylarda ise sıralama, yükseköğretim kurumları imtihan puanının yüz tam puan üzerinden oranlanmasıyla hesaplanacak.