Eğitim-Bir-Sen Genel Lider Yardımcısı Muammer Karaman, buradaki konuşmasında, Eğitim-Bir-Sen’in dayanağının sadece kameraların çevrildiği aksiyon anlarıyla sonlu olmadığını vurgulayarak, öğretmen adaylarının seslerini duyurabilmeleri için sürecin başından itibaren yanlarında olduklarını söyledi.

Van’dan Şırnak’a, Mardin’den Iğdır’a kadar Türkiye’nin dört bir yanından öğretmen adaylarının meydanlara gelebilmesi için dayanak verdiklerini belirterek meselelerini, taleplerini lisana getirebilmeleri için dün olduğu üzere bugün de yanlarında olduklarını tabir etti.

“Mülakat sistemine başından beri karşıyız”

Eğitim-Bir-Sen’in öğretmen alımında mülakat sistemine başından beri karşı olduğunu hatırlatan Karaman, sistemin yarattığı mağduriyetlere dikkati çekti. Karaman, “10 bin, 15 bin ya da 20 bin öğretmen alıyorsunuz ama bunun üç katı adayı Türkiye’nin dört bir yanından getirip mülakata giriyor, akabinde üçte ikisini boynu bükük biçimde geri gönderiyorsunuz. Bu tablo bile mülakat sisteminin ne kadar yanlış olduğunu göstermeye kâfi.” değerlendirmesini yaptı.
Mülakat sürecinde önemli yanılgılar yapıldığını belirten Karaman, 1611 öğretmenin ise sistemde yapılan yanlışlar nedeniyle yargı yoluna başvurduğunu hatırlattı. O devir yapılan 20 bin öğretmen ataması dikkate alındığında bu sayının yaklaşık yüzde 10’a denk geldiğini vurgulayan Karaman, “Dolayısıyla sistemin memnunluk getiren, doğruyu arayan, öğretmen ihtiyacını gideren bir sistem olmadığı açıktır.” diye konuştu.

“Kontenjan düşüşleri plansızlığın göstergesi”

2024 KPSS sürecinde kontenjanların dramatik biçimde düşürüldüğünü belirten Karaman, kimi branşlarda kontenjanların binli sayılardan 20’li, 30’lu sayılara gerilediğini hatırlattı. Bu durumun açık bir plansızlık olduğunu söz eden Karaman, “Aralarında doktora yapan, yüksek lisans yapan, sınıfa girdiğinde bu ülkeye çok bedelli katkılar sunacak nitelikte öğretmen adayları var. Bu plansızlığın bedelini öğretmen arkadaşlarımız ödememelidir.” dedi.

Milli Eğitim Akademisi süreci ve ekonomik belirsizlikler

Milli Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı (AGS) kapsamında planlanan sürece de değinen Karaman, öğretmen adaylarının en az 14 ay sürecek bir eğitim devrine alınacağını, bu süreçle birlikte fiilen yaklaşık iki yıl boyunca atama yapılmamış olacağını söyledi. Adaylara verilecek 33 bin liralık harçlığın büyükşehirler için yetersiz olduğuna dikkati çeken Karaman, “İstanbul ve Ankara üzere kentlerde bu arkadaşlarımız nerede kalacak, hangi imkanlarla bu süreci tamamlayacak? Barınma sorunu dahi planlanmış değil.” sözlerini kullandı.

“Öğretmensiz sınıf olmaz”

Türkiye’nin öğretmen atama sisteminde ciddi sıkıntılar bulunduğunu vurgulayan Karaman, bu sıkıntıların artık görmezden gelinemeyeceğini söyledi.
“Öğretmensiz sınıfı olmayan Türkiye, keyifli Türkiye’dir. Okul bahçesinde nöbet tutan, velisiyle konuşan öğretmeni olan Türkiye güçlü Türkiye’dir” diyen Karaman, sınıfların ve öğrencilerin öğretmensiz bırakılmasının kabul edilemez olduğunu tabir etti.
Karaman, Eğitim-Bir-Sen’in dün olduğu üzere bugün ve yarın da öğretmenlerin yanında olmaya, haklı gayretlerine dayanak vermeye devam edeceğini kelamlarına ekledi.

“Araştırmanın en dikkat cazibeli sonucu zarurî eğitim mühletinin 12 yıl olmasının uzun bulunmasıdır”

Türkiye’nin 81 vilayetinden 36 bini aşkın iştirakçiyle yürütülen 4+4+4 mecburî eğitim sistemine yönelik saha araştırması başlığıyla yayınladıkları çalışmanın 2012 yılından bu yana uygulanan zarurî eğitim sisteminin mevcut durumunu kıymetlendiren en kapsamlı çalışma olduğunu belirten Ali Yalçın, “Bu saha araştırmamızda iştirakçilerden 17 bin 762 öğretmen, 7 bin 34 yönetici, 5 bin 415 lise öğrencisi son sınıf öğrencisi ve 5 bin 907 kişi ise bunların velilerinden oluşuyor. Araştırmanın en dikkat alımlı sonucu mecburî eğitim müddetinin 12 yıl olmasının uzun bulunduğu. Öğretmenlerin yüzde 93,8’i yöneticilerin yüzde 97,1’i, öğrencilerin yüzde 78,5 ve velilerin de yüzde 78,8’i bu süreyi uzun buluyor. Mühletin toplum ve çalışma hayatının beklentilerle uyumlu olmadığını düşünenlerin oranı öğretmenlerin yüzde 75,2’i, yöneticilerin yüzde 82,8’i, velilerin ise yüzde 58,9’u oluşturuyor. Öğretmenleri yüzde 70’i yöneticilerin de yüzde 78,9’u bu kanaati paylaşıyor. İştirakçilerin birçok öğrencilerin meslek seçiminde gereğince yönlendirilmediğini, öğretmenler yüzde 66,6 bu kanaatte. Yöneticilerin yüzde 71’i bu kanaatte, meslek seçimini gereğince yönlendirmediğini, sistemin toplumsal duyusal gelişimi sınırladığını vurguluyorlar. Öğretmenlerin yüzde 83,6’sı öğrencilerin yüzde 75,9’u son yılın gerekli olmadığı görüşünü paylaşıyor” biçiminde konuştu.

“En çok önerilen model ise 3+1 yani 3 yıl zarurî, 1 yıl isteğe bağlı eğitim”

Araştırma sonucu zarurî eğitim müddetinin toplumun beklentileri ve hayatın gerçekleriyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini vurgulayan Yalçın, “Katılımcıların yaklaşık yüzde 90’ı lise son sınıfın üniversite hazırlık ve meslek planlama yılına dönüştürülmesi gerektiğini savunuyor. Araştırma esnek ve modüler orta öğretim modellerine güçlü bir dayanak sunuyor. En çok önerilen model ise 3+1 yani 3 yıl zarurî 1 yıl isteğe bağlı eğitim ve 2+2, 2 yıl mecburî 2 yıl isteğe bağlı halinde 2 seçenek bu araştırmada öne çıkıyor. Eğitim Bir-Sen olarak bu bulguların sistemin müddet, içerik ve yapı bakımında tekrar düzenlenmesi ve bir yol haritası oluşturulması konusunda kıymetli ipuçları sunduğunu düşünüyoruz. Sonuç olarak araştırmamızda elde ettiğimiz bulgular doğrultusunda mecburî eğitim müddeti toplumun beklentileri ve hayatın gerçekleriyle uyumlu hale getirilmelidir” açıklamalarında bulundu.

“Daha kısa ancak nitelikli eğitim modeli erken mesleksel yönlendirmeye imkan tanıyacaktır”

TBMM tutanaklarını da taradıklarını söz eden Ali Yalçın, “Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanaklarına baktığımızda çeşitli tarihlerde taradığımız yazılı soru önergelerinde şu başlıkların yer aldığı gözüküyor. Müddetin uzatılmasının yapısal problemleri artırması, mühletin uzatılmasının eğitimi nitelikli hale getirmemesi, uzun müddetin öğrenciler için yük oluşturması, mühletin artışının erken okul terklerine yol açması, mühletin esnek ve yine yapılandırılması gerektiği, kısa ve odaklanmış modellerin geliştirilmesi gerektiği üzere bu manada meclis tutanaklarında pek çok sefer görüşler tabir ediliyor. Mecburî eğitim mühleti, toplumsal yarar ve toplumun değişim beklentileri, süratle gelişen teknoloji, yapay zeka ve bu husustaki süratli gelişmeler, bilgi temelli eğitimden marifet temelli eğitime dönüşen eğitim sistemleri üzere çeşitli nedenlerle zarurî eğitim sisteminin dönüştürülmesi bir beklenti olarak önümüzde durmaktadır. Daha kısa lakin nitelikli ve kişisel farklılıklara hassas bir eğitim modeli hem erken mesleksel yönlendirmeye imkan tanıyacak hem de eğitim sisteminin daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasını sağlayacaktır” diye konuştu.

“OECD ülkeleriyle uyumlu biçimde mecburî eğitim müddeti 11 yıla çekilir”

Ali Yalçın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in zorunlu eğitim müddetine ait bakanlık ön çalışmasını Cumhurbaşkanlığı Kabinesi’ne sunacaklarını tabir ettiğini hatırlatarak, “Milli Eğitim Bakanlığı başta olmak üzere bu manada saha araştırmamız tüm kamu kurumlarına ulaştırılmış ve bu mevzuda saha beklentileri kamuoyuna yansıtılmıştır” dedi.

Lisans eğitim mühletine ait YÖK Lideri Prof. Dr. Erol Özvar’ın hususa ait görüşlerini aktaran Yalçın, bu çalışmaları yakından takip ettiklerini söyledi.

Öğrenciler, öğretmenler ve velilerin farklı gereksinimlere cevap verebilecek alternatif modellerin tıpkı sistem içerisinde yer almasını talep ettiğini söyleyen Ali Yalçın, raporda ortaya çıkan modelin öngördüğü katkıları şu formda söz etti:

“Birincisi sistemin verimliliğini artırmaya vesile olabilir. Mecburî eğitimin 12 yıldan 11 yıla esnetilmesi kaynakların daha faal ve gayeye yönelik kullanımını mümkün kılabilir. Okul çeşitleri ortasında esnek geçişlerin olması kapasite fazlası yerine muhtaçlık temelli planlama yapılmasına imkan sağlar. 2’ncisi kişisel yönelimi güçlendirir. Öğrenciler 11’inci sınıfın sonunda akademik, mesleksel ya da alternatif yönelimlere nazaran kendileri için yol haritası çizebilirler. 3’üncü olarak istihdam ve maharet ahengini arttırabilir. Bu da isteğe bağlı son yıl direkt iş gücüne geçişi hedefleyen öğrenciler için sektörel modüller, kısa sertifika programları ve mesleksel yeterlilik dokümanlarıyla desteklenir. 4’üncü olarak akademik kaliteye bunun tesiri olabilir. Üniversiteye hazırlık sürecinde yer alan öğrenciler için yapılandırılmış, odaklı ve destekleyici akademik içerikler sunulur. Zorunluluktan çıkarılan 12’nci sınıf bu kümenin gereksinimlerine nazaran daha özgür halde tasarlanabilir. 5’incisi milletlerarası ahenk artar. OECD ülkeleriyle uyumlu biçimde mecburî eğitim müddeti 11 yıla çekilir. Ayrıyeten modüler ve şahsileştirilmiş öğrenme yapıları UNESCO’nun geleceğin eğitimi vizyonu ve ‘OECD’nin öğrenme pusulası 2030’ unsurlarıyla de örtüşmüş olacaktır. Biz bu tartışmalar ışığında, saha araştırması bilgileri ışığında hususun toplumsal taraflarla tartışılması Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın bu mevzuda 21’inci Ulusal Eğitim Şurası’nı düzenleyerek bunu tartışmaya açmasını son derece kıymetli buluyoruz.”