Yürütmenin durdurulması istendi

Sendikadan yapılan açıklamaya nazaran dava dilekçesinde, kılavuzun “Ortak Yazılı Sınav Sisteminin Uygulama Adımları” başlıklı kısmındaki (e), (f) ve (ğ) maddeleri ile “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı kısmın (a) maddesinin evvel yürütmesinin durdurulması, akabinde iptali talep edildi.

Soru sayısına sınırlama

Kılavuzun (e) ve (ğ) maddeleriyle okul genelindeki ortak imtihanlarda zümre öğretmenlerinin hazırlayabileceği soru sayısı 2 ile sonlandırıldı. Havuzdan çekilen sorulardan ise en fazla 2’sinin değiştirilmesine müsaade verildi.

Türk Eğitim-Sen, okulların fiziki kuralları, sınıf mevcutları ve öğrenci seviyeleri arasındaki farklılıkların gözetilmediğini belirtti. Açıklamada, bu mutlak sayısal sonun öğretmenin ölçme ve değerlendirmedeki pedagojik rolünü daralttığı ve ölçülülük prensibiyle bağdaşmadığı savunuldu.

Sisteme girilen senaryolar kaydedildikten sonra soru kaynağı ve zahmet düzeylerinde değişikliğe müsaade verilmemesinin de eğitim sürecinin gerektirdiği pedagojik esnekliği ortadan kaldırdığı tabir edildi.

“İdari yük” vurgusu

Açıklamada, kılavuzun “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı kısmının (a) maddesindeki kurala da dikkat çekildi. Bu madde, her öğrencinin her soruya verdiği puanın sisteme tek tek işlenmesini zarurî kılıyor.

Türk Eğitim-Sen’e nazaran bu uygulama eğitim çalışanları üzerinde değerli bir idari yük oluşturuyor. Kalabalık sınıflarda ve çok sayıda şubede derse giren bir öğretmenin sırf imtihan sonuçları için yılda binlerce bilgi girişi yapması, ders hazırlığı ve öğrenci gelişimi üzere asli vazifelere ayrılması gereken vakti azaltıyor.

Sendika ayrıyeten, ülke genelindeki teknolojik altyapı farklılıkları ve mevsimsel erişim meselelerinin gözetilmeden bu yükümlülüğün hayata geçirildiğini, bu sebeple düzenlemenin kamu faydası ve hizmet gereklerine uygun olmadığını savundu.

Açıklamada, normlar hiyerarşisi prensibine nazaran yönetmeliğin, kılavuzdan üstün olduğu hatırlatılarak, kılavuzun, yönetmeliği açıklamak ve uygulanmasını kolaylaştırmak emeliyle yayımlanacağı ve yönetmeliğe alışılmamış yükümlülükler getiremeyeceğine vurgu yapıldı. Ayrıyeten açıklamada, OYSS Uygulama Kılavuzu’na yapılan incelemenin akabinde, alt düzenleme niteliğindeki kılavuzun kimi maddelerinin yönetmeliğin açık kararlarıyla türel manada çeliştiğine ait tespitler yapıldığı söz edildi.

Soru hazırlama yetkisinin kısıtlanması

Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde okul geneli yazılı imtihanların hazırlanmasına ait olarak öğretmen ve okul zümrelerine tanınan yetki ve sorumlulukların, Kılavuz kararlarıyla daraltıldığının görüldüğü kaydedilen açıklamada, “Yönetmelik uyarınca okul geneli yazılı imtihanlar lokal seviyede zümre öğretmenlerinin takdirindedir. Kılavuz ile bu takdir yetkisi yüzde 20 oranına çekilerek merkezi sisteme bağlanmıştır. Bu halde imtihan hazırlama yetkisi daraltılmıştır. Yönetmelik ile tanınan yetkilerin, alt düzenleme niteliğindeki Kılavuzla etkisizleştirilmesini hakikat bulmuyoruz” tabirlerine yer verildi.

Sınav formatı ve mahallî karar düzeneklerinin devre dışı bırakılması

Yeni kılavuzla ilgili bir öbür sorunun ise imtihan formatı ve lokal karar düzeneklerinin devre dışı bırakılmasından kaynaklandığı belirtilen açıklamada, “Yönetmeliğe nazaran Bakanlığın ülke geneli ortak imtihan yapmadığı durumlar için ortak imtihan kararı alma yetkisi İlçe Milli Eğitim Müdürleri Kurulu’na, onların da karar almadığı durumlarda ise Okul Zümreleri’ne verir. Bu da eğitim süreçlerinin mahallî muhtaçlıklar doğrultusunda yürütülmesi açısından büyük değer taşımaktadır. Lakin Kılavuzla birlikte Yönetmelik’in öngördüğü kademeli yetki zamanı bypass edilerek tüm süreç direkt merkezi yazılıma (OYSS) devredilmektedir” denildi.

Soru değiştirme ve müdahale sınırı

OYSS Uygulama Kılavuzu’nda, “Eğitim kurumu alan zümresi, soru havuzundan çekilen soruları gerekçelendirerek en fazla iki kez soru değiştirme yetkisine sahip olacaktır” kararına yer verildiğine dikkat çekilen açıklamada, “Bu düzenleme, öğretmenlerin soru değiştirme yetkisini hem münasebet kuralına bağlarken, sonlandırmaktadır. Öğretim sürecinin ve ölçme-değerlendirmenin asli sorumlusu olan alan öğretmeninin, sınıfın öğrenme seviyesine uymayan bir soruyu değiştirme hakkının münasebete bağlanması ve “en fazla iki defa” ile sonlandırılması, öğretmenin mesleksel takdir ve ölçme yetkisini mevzuata karşıt olarak kısıtlamaktadır. Bu cins sınırlamalar; okullar, öğrenciler arasındaki farklılıklar göz önüne alındığında ölçme ve kıymetlendirme süreçlerini olumsuz etkileyebilecektir” değerlendirmesinde bulunuldu.

E-Okul data girişi ve ek idari yükümlülükler

OYSS Uygulama Kılavuzu’nun, e-Okul üzerinden yapılacak data girişleri bakımından öğretmenlere ek dijital ve idari yükümlülükler getirdiği vurgulanan açıklamada, “Oysa ilgili İlköğretim Kurumları ve Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliklerinde imtihan sonuçlarının e-Okul sistemine toplam puan (ders notu) olarak işlenmesi temel alınırken; Kılavuz ile öğretmenlere mevzuatın üzerinde ek bir dijital ve bürokrasi bilgi sürece yükümlülüğü getirilmektedir. Öğretmenlerin iş yükünü artıran, angaryaya dönüşen ve mesleksel motivasyonlarını düşüren bu tıp düzenlemelerden vazgeçilmelidir. Bu noktada OYSS Kılavuzu, okullarda ölçme ve kıymetlendirme standartlarını yükseltmeyi amaçlamakla birlikte, türel destek ve düzenlemelerin normlar hiyerarşisine uygunluğu bakımından Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile açık uyumsuzluklar içermektedir. Bu uyumsuzlukların idari sürecin iptali davasına mevzu olmasını önlemek hedefiyle; Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde gerekli değişiklikler yapılarak OYSS uygulamasının ve merkezi soru havuzunun kullanımının türel desteği yönetmelik seviyesinde açıkça düzenlenmelidir. Ayrıyeten, Kılavuz kararları, Yönetmelik’te zümrelere tanınan yetkiler ve öğretmenlerin mesleksel takdir haklarıyla uyumlu hale getirilmeli; uygulama asılları bu yetkileri ve hakları sınırlandırmayacak halde tekrar düzenlenmelidir. Eğitimde niteliği artırmak istiyorsak, “Ben yaptım, oldu” anlayışını bir kenara bırakmalı; tüzel altyapıdan mahrum kılavuzlara bel bağlamamalıyız. Öğretmenlerin mesleksel özerkliğine hürmet duyulmalı, hukuka uygun ve kapsayıcı düzenlemeler yapılmalıdır. Birebir vakitte okulların altyapıları güçlendirilmeli, bölgeler arasındaki imkan farklılıkları en aza indirilmeli, tüm öğrenciler eşit eğitim fırsatına sahip olması sağlanmalıdır” sözleri kullandıldı.

Açıklama, şöyle devam etti:

“Milli Eğitim Bakanlığını, Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile çelişen OYSS Uygulama Kılavuzu kararlarını ivedilikle gözden geçirmeye çağırıyoruz. Bölgesel ve kişisel farklılıkları dikkate alarak öğretmenlerin ve okul zümrelerinin imtihan hazırlama yetkilerini sonlandıran maddelerin revize edilmesini; Mevzuata ve pedagojik prensiplere uygun, süreç odaklı bir ölçme ve kıymetlendirme anlayışının benimsenmesini talep ediyoruz. Türk Eğitim-Sen Genel Merkezi olarak, pedagojik unsurlara, hukuka ve ölçme-değerlendirme mevzuatına alışılmamış olduğunu değerlendirdiğimiz bu uygulamaların takipçisi olacağız ve idari/hukuki teşebbüslerde bulunacağız.”

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, okullarda yürütülen ölçme ve kıymetlendirme uygulamalarının niteliğini artırmak, uygulama birlikteliğini güçlendirmek ve öğretmenlerin ortak yazılı imtihan hazırlama süreçlerini teknoloji takviyeli bir yapıyla desteklemek emeliyle geliştirilen Ortak Yazılı Sınav Sistemi, kamuoyunda farklı tartışmaları beraberinde getirdi.

Yeni sistemle ilgili; öğretmenlerin iş yükünü artıracağı, öğretmen yetkinliklerinin ön planda tutulmadığı, paydaşlarla görüşülmeden ve pilot uygulama yapılmadan devreye alındığı üzere tenkitler yöneltildi. Milli Eğitim Bakanlığı kaynakları, sisteme yönelik haksız tenkitler yapıldığını belirtti. Sistemin, imtihan hazırlamaya ait teknik süreçlerin daha kolay ve sistematik biçimde yürütülmesine imkan sağlayacağını vurgulayan Bakanlık kaynakları, kulaktan dolma bilgilerle yapılan yorumların gerçeklerle bağdaşmadığını söz etti.

Eğitim topluluğunda son günlerde hararetli tartışmalara sebep olan Ortak Yazılı Sınav Sistemi ile ilgili tenkitleri ve olumsuz değerlendirmeleri biz de Bakanlık kaynaklarına sorduk ve karşılıklarını aldık:

Öğretmen ve okul yöneticileriyle görüşülerek hazırlandı

Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından mevzu soru dağılım tabloları, okul geneli ortak imtihan uygulamaları, imtihanlarda açık uçlu madde kullanımı ve imtihan tahlili uygulamalarına ait 2025-2026 eğitim öğretim yılı içerisinde kapsamlı bir saha araştırması gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında ülke örneklemini yansıtacak formda 81 ilden resmi-özel farklı okul cinslerinde 150 ortaokul ile 152 lisenin okul geneli imtihan süreçlerine ait bilgiler toplandı, okullarda kullanılan imtihan evrakının mevzuata uygunluğu açısından değerlendirmeler yapıldı. Bu kapsamda ortaokul seviyesinde 6, ortaöğretim seviyesinde ise 10 temel branştan olmak üzere toplam 2 bin 110 imtihan uygulamasına ait evrak incelendi İncelemeler sonucunda elde edilen bilgiler, alanda vazife yapan farklı okul çeşitlerindeki öğretmen ve yöneticiler ile odak küme görüşmelerinde ayrıntılı olarak ele alındı.

Pilot uygulamasında başarılı sonuçlar alındı

Ortak Yazılı Sınav Sistemi pilot uygulaması 2025-2026 eğitim öğretim yılında 8-12 Haziran 2026 tarihleri arasında 9. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi ile 10. sınıf ideoloji derslerinde 11 ilde gerçekleştirildi. Pilot uygulamaya din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde 880, ideoloji dersinde ise 1119 okul olmak üzere toplam 1999 okul katıldı. Teknik işleyiş ve uygulama açısından muvaffakiyetle gerçekleştirilen pilot uygulama sonrasında öğretmen deneyimlerine ilişkin yapılan izleme araştırmasında öğretmenlerin, projenin uygulanmasına yönelik memnuniyet seviyelerinin yüksek olduğu tespit edildi.

Ortak yazılı sınav uygulaması birinci defa yapılmıyor

9 Eylül 2023’te yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile ortaokul ve ortaöğretim seviyesindeki okullarda, uygulamalı imtihanlar hariç, öğretmenlerin ortak kıymetlendirme yapabilmelerine imkan vermek üzere, birden fazla şubede okutulan derslere ilişkin imtihanların ortak yapılması uygulamasına geçildi. 2023-2024 eğitim öğretim yılından bu yana tüm okullarda okul geneli imtihan, ortak yazılı imtihan olarak gerçekleştirildi. Okul geneli ortak yazılı sınav soruları, eğitim kurumu alan zümrelerince hazırlanıyor ve tıpkı dersin işlendiği tüm şubelerde uygulanıyor.

“Açık uçlu soru” tüm okullarda uygulanıyor

Aynı yönetmelikte açık uçlu soru uygulamasıyla ilgili karar bulunuyor. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi’nin 5. maddesinde, “Okullar tarafından yapılacak tüm imtihanlar açık uçlu yahut açık uçlu ve kısa karşılıklı sorulardan oluşan yazılı yoklama biçiminde yapılır” kararı yer alıyor. Bu doğrultuda 2023-2024 eğitim öğretim yılından bugüne tüm okullarda açık uçlu soru uygulaması devam ediyor.

Sınav tahlili yeni bir uygulama değil

Sınav tahlil uygulaması, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde yer alan, “Bu imtihanlarda şube ve sınıflar bazında imtihan tahlilleri yapılır. Konu ve kazanım eksikliği görülen öğrencilerin durumları, ders ve sınıf seviyesinde eksik olduğu tespit edilen mevzu ve kazanımlar ders ve zümre öğretmenleri tarafından değerlendirilir” kararı kapsamında yapılıyor. Hasebiyle sınav analiz uygulaması, bu sistemle birinci sefer hayata geçirilen bir uygulama değil.

Konu soru dağılım tabloları ve senaryolar eylül ayında duyuruldu

Öğrenci ve velilerinin öğretim programı içeriği, ölçme ve kıymetlendirme uygulamalarının kapsamı ve maksatları hakkında bilgi sahibi olması, ölçme ve kıymetlendirme uygulamalarının öğretim programı ile uyumlu halde gerçekleştirilmesi maksadıyla 9 Eylül 2023 tarihinde yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile husus soru dağılım tablosu uygulaması başlatıldı. 2026-2027 eğitim öğretim yılı husus soru dağılım tabloları ve alternatif senaryolar Ölçme, Değerlendirme Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 10 Eylül 2026 tarihli resmi yazı ile duyuruldu ve Bakanlığın web sitesinde paylaşıldı.

Ortak yazılı imtihanlarla ilgili birçok mevzuda kararı öğretmenler verecek

Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin en değerli özelliklerinden biri, öğretmenlerin mesleksel yetkinliğini ve karar verme süreçlerini merkeze alması. Konu soru dağılım tabloları ve senaryolar göz önüne alındığında ortalama 6-8 açık uçlu sorudan oluşan imtihanların soru kaynağının belirlenmesi, 2 adet sorunun zümrece oluşturulması, öğrencilerin gelişim seviyesine uygun olmayan 2 sorunun değiştirilmesi, soruların zahmet seviyesi ve puan kıymetlerinin belirlenmesi gibi başlıklarda, eğitim kurumu sınıf/alan zümresince karar verilecek.

Ayrıca sistem, öğretmenlerin soru ve yanıt anahtarlarına ait geri bildirimlerine nazaran şekillenecek bir yapıda kurgulandı.

Ölçme ve kıymetlendirme süreçlerini kolaylaştıracak

Ortak Yazılı Sınav Sistemi, öğretmenlerin çok kısa bir müddet içerisinde öğretim programı ile uyumlu, geçerli ve emniyetli bir ölçme aracı hazırlayabilecekleri yapıda tasarlandı. Ayrıyeten yeni EBA üzerinde dijital araçlar öğretmenlerin kullanımına sulanarak imtihan tahlilleri ve geri bildirim süreçlerinin aktif ve süratli bir halde gerçekleştirilmesi sağlanacak.

Daha verimli bir geri bildirim süreci

Öğrenci puanlarının soru bazında sisteme girilmesi, sonuçların ilgili öğrenme çıktılarıyla birlikte kıymetlendirilmesine imkan sağlayacak. Bu sayede hem öğretmenler sınıfları hakkında ayrıntılı tahlil yaparak varsa eksik öğrenmelere ait yeni planlamalar yapabilecek hem öğrenciler güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri hakkında bilgi sahibi olabilecek. Ayrıyeten veliler de öğretim süreçleri hakkında ispata dayalı geri bildirim alarak öğrencilerinin öğrenme sürecine aktif bir formda eşlik edebilecek.

Öğrenme muhtaçlıkları ve sınıfın genel özelliklerine nazaran husus soru dağılım tablolarında farklı senaryolar

Konu soru dağılım tabloları, okulların farklı özellikleri, okul çeşitleri, bölgesel şartlar, öğrencilerin akademik hazır bulunuşluk seviyeleri ve sınıfların öğrenme gereksinimleri üzere değişkenler dikkate alınarak birden fazla senaryo içerecek biçimde hazırlanıyor. Ayrıyeten öğretmenlerin sıhhat sıkıntıları yahut öteki mazeretler sebebiyle müsaadeli ya da raporlu olabilmeleri üzere uygulama sürecini etkileyebilecek durumlar da bu yaklaşım kapsamında göz önünde bulunduruluyor. Farklı senaryoların oluşturulmasındaki temel amaç, öğretmenlere ders verdikleri sınıfların akademik seviyesini, öğrenme muhtaçlıklarını ve sınıfın genel özelliklerini dikkate alarak uygulanacak yazılı imtihanların kapsamını belirleme konusunda belli bir esneklik alanı sağlamak. Bu doğrultuda öğretmenlerin, ilgili öğretim programında yer alan öğrenme çıktıları arasından imtihanda ölçülecek olanları, sınıflarının özelliklerini ve öğretim sürecinin gerçekleşme şartlarını dikkate alarak belirleyebilmeleri amaçlanıyor.

Ortak Yazılı Sınav Sistemi nedir, sebep kuruldu?

OYSS; imtihan planlamasından soru hazırlamaya, puanlamadan öğrenci, sınıf ve şube bazında tahlile kadar okul geneli ortak yazılı imtihan sürecinin tamamının dijital ortamda yürütüleceği bir platform. Kılavuza nazaran gaye, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda okul içi ölçmeyi daha geçerli ve muteber hale getirmek, maharet temelli açık uçlu soruların kullanımını yaygınlaştırmak ve okullar arasında uygulama birliği sağlamak.

Sistem, Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği ile Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’ndeki ortak imtihan ve imtihan tahlili kararlarına dayanıyor. Uygulamadan evvel 2025-2026 eğitim öğretim yılının ikinci devrinde pilot çalışma yapıldı. Pilot uygulama, 9. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi ile 10. sınıf ideoloji derslerinde 11 ilde toplam 1.999 okulda gerçekleştirildi.

Hangi sınıf ve derslerde uygulanacak?

Sistem, resmi ve özel ortaokulların 5, 6 ve 7. sınıflarında Türkçe, matematik, fen bilimleri, toplumsal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce derslerinde kullanılacak. Liselerin 9, 10 ve 11. sınıflarında ise Türk lisanı ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, ideoloji ve İngilizce derslerini kapsayacak.

Bu listenin iki istisnası var: 7. ve 11. sınıf İngilizce dersleri sisteme dahil edilmedi. Azınlık okullarındaki din kültürü ve ahlak bilgisi imtihanları da OYSS dışında tutuldu.

Milletlerarası özel öğretim kurumları, akşam liseleri, mesleksel eğitim merkezleri, özel eğitim meslek okulları ile özel eğitim uygulama okulları (I, II ve III. kademe) ve bu okulların programını uygulayan özel eğitim sınıfları sistemi kullanmayacak.

Sınav kağıdı nasıl hazırlanacak?

Sınavlar, MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı bahis soru dağılım tablolarındaki senaryolara nazaran hazırlanacak. Alan zümresi okula uygun senaryoyu seçecek ve bu senaryo imtihandan evvel öğrencilere duyurulacak. Sisteme girişleri zümre başkanı yapacak.

Her sınavda iki soru zümre öğretmenlerince yazılacak. Öğretmenler, seçilen senaryodaki iki öğrenme çıktısı için birer açık uçlu soru ve puanlama anahtarı hazırlayıp sisteme girecek. Kalan sorular, MEB’in soru havuzundan gelecek. Havuza birinci imtihanlar öncesinde yaklaşık 8 bin soru aktarılması, her imtihan devrinde de yaklaşık 8 bin yeni soru eklenmesi hedefleniyor.

Havuzdaki sorular imtihandan 4 gün evvel öğretmenlerin kullanımına açılacak. Zümre, münasebetini belirterek havuzdan gelen sorulardan en fazla ikisini değiştirebilecek. Soruların kolay, orta ve güç olarak zahmet seviyesini ve puan pahasını öğretmenler belirleyecek, fakat puanlar sistemin tanımladığı aralıklarda girilecek ve toplam 100 puan olacak.

Senaryo, soru kaynağı ve zahmet düzeyleri kaydedildikten sonra değiştirilemeyecek. Sınav kağıdı en fazla 4 sayfa olacak. İkili öğretim yapan okullarda sabahçı ve öğlenci kümelere farklı sorular sorulacak.

Sınav sonuçları nasıl değerlendirilecek?

Sınavı, ilgili ders saatinde sınıfta dersi olan öğretmen uygulayacak, değerlendirmeyi ise dersin öğretmeni yapacak. Öğretmenler, öğrencinin iştirak durumunu ve her sorudan aldığı puanı, imtihan kağıdındaki soru sırasına uygun halde e-Okul’a girecek.

Soru bazlı puanlar sayesinde sistem; öğrenci, sınıf ve şube seviyesinde tahlil üretecek. Öğretmen, hangi öğrenme çıktısında sınıfın güçlü olduğunu, hangisinde takviyeye muhtaçlık duyulduğunu görebilecek. Öğrenciler de toplam puanın yanı sıra öğrenme çıktısı bazında güçlü ve zayıf yönlerini izleyebilecek. Tıpkı dersteki farklı imtihanların karşılaştırılmasıyla akademik gelişimin vakit içindeki seyri de takip edilebilecek.

Sınav sonuçlarını içeren toplu öğrenci listeleri yayımlanmayacak, okullar ve sınıflar arasında mukayeseli data çıkarılmayacak. Geçerli mazereti olmadan imtihana ve mazeret imtihanına girmeyen öğrenciler ile kopya çekenlerin durumu puanla değerlendirilmeyecek, sisteme işlenerek ortalamaya dahil edilecek.

Gizlilik ihlalinde ne olacak?

Kılavuz, soruların fotoğrafının çekilmesini, kopyalanmasını, çoğaltılmasını ve paylaşılmasını açıkça yasaklıyor. Sınavın kapalılığına muhalif davrananlar hakkında ilgili mevzuat çerçevesinde isimli ve idari süreç yapılacak.

Bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) kapsamındaki kaynaştırma öğrencilerinin soruları ve değerlendirmesi alan öğretmenlerince yapılacak. Az gören öğrenciler ile meskende ve hastanede eğitim alan öğrenciler için gerekli önlemleri okul müdürlükleri alacak.

Sınav takvimi ve değerli tarihler neler?

Sisteme ait bilgilendirme ve eğitimler 19-23 Ekim 2026 tarihlerinde tamamlanacak, OYSS 26 Ekim 2026 Pazartesi günü kullanıma açılacak. Sınavlar 40 dakika sürecek; günde tek imtihan varsa 2. ders saatinde, iki imtihan varsa 2. ve 4. ders saatlerinde yapılacak. 10 Kasım 2026 tarihindeki imtihanlar 4. ders saatinde uygulanabilecek.

Ortaokullarda fen bilimleri sınavı 3 Kasım, matematik 5 Kasım, toplumsal bilgiler 6 Kasım, Türkçe 10 Kasım, İngilizce 12 Kasım, din kültürü ve ahlak bilgisi 13 Kasım 2026 tarihinde yapılacak. 6. sınıf matematik sınavı ise ülke geneli ortak yazılı imtihan kapsamında 11 Kasım 2026 Çarşamba günü gerçekleştirilecek.

Liselerde biyoloji sınavı 3 Kasım, kimya ve tarih 4 Kasım, matematik 5 Kasım, fizik ve ideoloji 6 Kasım, coğrafya 10 Kasım, Türk lisanı ve edebiyatı ile din kültürü ve ahlak bilgisi 11 Kasım, İngilizce 13 Kasım 2026 tarihinde yapılacak. 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı sınavı, ülke geneli ortak imtihan olarak 12 Kasım 2026 Perşembe günü uygulanacak.

Mazeret imtihanları, okul müdürlüklerinin planlamasıyla 23-27 Kasım 2026 tarihleri arasında tekrar OYSS üzerinden yapılacak. Mazeret sınavına da katılamayan öğrencilerin sınavı, mazeretin bittiği tarihi izleyen 5 iş günü içinde dersin öğretmenince yapılacak.

“Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu” için .

“Birinci Dönem Birinci Yazılı Sınavlar Uygulama Takvimi” için .

Yeni uygulamada imtihan sorularının büyük kısmı yapay zeka takviyeli sistem tarafından hazırlanacak. Örneğin 10 soruluk bir imtihanda öğretmen yalnızca iki soruyu belirlerken kalan sekiz soru yapay zeka tarafından oluşturulacak.

Nefes’te yer alan habere nazaran, sistem, ortaokullarda 5, 6 ve 7’nci sınıfların Türkçe, matematik, fen bilimleri, toplumsal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce derslerini kapsayacak.

Liselerde ise 9, 10 ve 11’inci sınıflarda Türk lisanı ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, İngilizce ve ideoloji derslerinde uygulanacak. LGS’ye hazırlanan 8’inci sınıflar ile YKS’ye hazırlanan 12’nci sınıflar kapsam dışında tutulacak.

Açık uçlu soruların da yer alacağı imtihanların akabinde öğretmenler, öğrencilerin her sorudan aldığı puanı sisteme başka ayrı girecek. Böylelikle soru hazırlama ve sonuçların tahlil edilmesi dahil ölçme ve kıymetlendirme süreçleri dijital ortamda yürütülecek. Bakanlık, uygulamayla imtihanlarda birlik sağlamayı hedefliyor.

Ancak yeni sistem, farklı sosyoekonomik şartlardaki öğrencilerin birebir sorularla kıymetlendirilmesine yönelik tenkitleri de beraberinde getirdi.

Nefes’e konuşan eğitimci Özgür Bozdoğan, ölçme ve kıymetlendirme sürecinin her okulun ve sınıfın gereksinimlerine nazaran öğretmenler tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi.

Devlet okulları arasında bile kıymetli şart farklılıkları bulunduğuna dikkat çeken Bozdoğan, Ankara’nın Mamak ilçesindeki dar gelirli bir mahallede eğitim gören öğrenciyle ekonomik şartları daha yeterli olan bir bölgedeki öğrencinin birebir halde değerlendirilmesinin gerçek olmadığını belirtti.

Bozdoğan, “Bu sistem öğretmenlik mesleğinin özerkliğine ziyan verir. Öğretmenlerden görüş dahi alınmadı” diyerek düzenlemeye reaksiyon gösterdi.

Gelecekte mühendislik, tıp ve temel bilimler üzere alanlarda iz bırakmayı hedefleyen şampiyon öğrenciler, Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi çatısı altında alacakları nitelikli eğitimin bu hayallere ulaşmadaki en kritik adım olduğunu belirtiyor.

Öğrenciler, LGS’ye hazırlanan yeni adaylara da planlı çalışma ve vizyoner maksatlar koyma tavsiyesinde bulundu.

– “Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesine gitmek istiyorum”

Eyüpsultan Asımın Nesli İmam Hatip Ortaokulu öğrencisi Fatih Adelli, imtihana okulundaki dershanenin çabasıyla hazırlandığını belirterek, öğretmenlerine teşekkür etti.

Adelli, meskendeki çalışmalarında da çok soru yerine verimli soru çözmeye odaklandığını kaydederek, “Düzenli uyku, bol bol kitap okuma, bu türlü etkenlerle muvaffakiyet geldi.” dedi.

Bu süreçte ailesinin ve okulunun her vakit arkasında olduğunu lisana getiren Adelli, “Hepsine çok teşekkür ederim. Beni hiç yalnız bırakmadılar. Hiçbir vakit bana inançlarını kaybetmediler.” diye konuştu.

Adelli, sonuçlar açıklandığında yanında arkadaşlarının bulunduğunu belirterek, çok büyük memnunluk yaşadığını, bu durumun tanım edilemez olduğunu lisana getirdi.

Tercihlerine ait de Adelli, “Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesine gitmek istiyorum. Hem imam hatiplerde en iyilerden bir tanesi olduğu için hem de farklı farklı alanlarda beni geliştirebileceğini düşündüğüm için bu liseye gitmek istiyorum.” tabirlerini kullandı.

Adelli, gelecek planları için üniversite ve meslek üzerinde düşünmediğini aktararak, Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda da (YKS) bir derece elde edip, güzel bir üniversiteye yerleşmek istediğini kelamlarına ekledi.

– “Uzun saatler boyunca masa başında kalmak, çalışmak gerekiyor”

Kayseri Emekli Öğretmen Ramazan Büyükkılıç Ortaokulu öğrencisi Hatice Rümeysa Bircan da imtihana hazırlanırken çokça soru çözdüğünü anlattı.

Konular işlendikten sonra test kitaplarından işledikleri hususun sorularını kolay, orta ve yeni jenerasyon bazlı çözdüğünü aktaran Bircan, bu halde kendisini hem husus manasında geliştirdiğini hem de yeni jenerasyon soruları gördüğü için farklı şekillerdeki sorulara alışabildiğini söyledi.

Bircan, bu sürecin yoğun bir çalışma temposu gerektirdiğini vurgulayarak, “Uzun saatler boyunca masa başında kalmak, çalışmak gerekiyor. Münasebetiyle birçok emek vermemiz lazım. Ben de bu süreçte gerek kütüphanede gerek dershanede, okulda çok fazla çalıştım. Öğretmenlerime çok fazla soru götürdüm. Böylelikle birçok fedakarlık yaptım. Bu sayede de bugün bu başarıyı elde etmiş bulunmaktayım.” diye konuştu.

Ailesinin ruhsal olarak her vakit yanında olduğunu lisana getiren Bircan, 500 tam puan almanın kıymetli olduğunu fakat her şeyden evvel sıhhatin geldiğinin kendisine öğretildiğini söz etti.

Bircan, “Öğretmenlerimse bu yolda bana çok dayanak oldular. Zira bu yol her vakit sahiden kolay değil. Birden fazla vakit netlerimde düşüşler oldu, çok yanlış yaptığım, berbat geçirdiğim denemeler oldu. Bu süreçte de öğretmenlerimin dayanağıyla bir şeyler yapabildiğimi düşünüyorum. Çok fazla soru sordum öğretmenlerime, bu da beni çok geliştirdi.” formunda konuştu.

– “Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi gerçekten çok değerli bir okul”

Sonuçlar açıklandığında yanında annesinin olduğunu aktaran Bircan, “Aslında pek emin değildim sonucumdan. Zira ful yaptığımı kitapçıkta biliyordum ancak ‘Ya olmazsa, ya yanlışım çıkarsa.’ diye düşünüyordum. Çok şükür yanlışım çıkmadı. Nitekim çok keyifli oldum. Zira emeklerimin karşılığını almıştım. Bir yıl boyunca çok çalışmıştım, çok fedakarlık yapmıştım. Sonunda ‘Değdi.’ dedim ve o anda bir rahatlama geldi.” dedi.

Bircan, gayesinde Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi ile Kabataş Erkek Lisesinin olduğunu belirterek, “Bu ikisi tercihlerim arasında. Hangisini birinci sıraya müellifim bilmiyorum lakin Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi de nitekim çok kıymetli bir okul. Bu okulu seçmemin en değerli imkanlarından birisi de zati kulüp faaliyetleri. Birebir biçimde öbür yazacağım okullar da o denli. Umarım iyisi olur.” diye konuştu.

Gelecek yıllarda imtihana girecek öğrencilere de seslenen Bircan, şunları paylaştı:

“Bence muhakkak paragraf çözsünler. Zira bu yalnızca Türkçeyi etkileyen bir şey değil, bütün dersler paragraf hünerine sahip olmayı gerektiriyor. Bu yüzden mutlaka paragraf alışkanlığı kazanmaları lazım. Ayrıyeten, ben tertipli bir biçimde matematiğe çalışılması gerektiğini düşünüyorum. Zira matematik çok nankör bir ders. O yüzden her gün katiyen matematik çözülmeli, paragrafa ehemmiyet verilmeli. Ayrıyeten, netlerimizi görmek, yanlışlarımızı telafi etmek için deneme çözmek de çok kıymetli diye düşünüyorum.”

Ulusal Eğitim Bakanlığı’ndan (MEB) yapılan açıklamaya nazaran, daha evvel yayımlanan kılavuz, bu araştırma raporunda ortaya konan bulgular temel alınarak hazırlandı.

Bu yönüyle “Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu”nun temelini oluşturan araştırma raporu, model doğrultusunda geliştirilen bağlam temelli çoktan seçmeli soruların alandaki uygulamalarından elde edilen bulguları ortaya koyarken, marifet odaklı soru geliştirme süreçlerine de bilimsel destek sunuyor.

Araştırma kapsamında geliştirilen sorular, 12 ilde gerçekleştirilen pilot uygulamada toplam 14 bin 556 öğrenci üzerinde test edildi. Çalışmada temel eğitim seviyesinde 6. sınıf, ortaöğretim seviyesinde ise 10. sınıf öğrencilerinin iştirakiyle farklı ders alanlarında uygulamalar gerçekleştirildi.

Geliştirilen soruların alanda nasıl işlediğini somut bulgularla ortaya koyuyor

Pilot uygulamalardan elde edilen nicel dataların yanı sıra öğrencilerle yürütülen bilişsel görüşmeler aracılığıyla soruların hedeflenen zihinsel süreçleri ne ölçüde harekete geçirdiği de değerlendirildi.

Böylelikle geliştirilen soruların geçerliliğine ait nitel bulgular elde edilerek ölçme araçlarının niteliği bilimsel datalar ışığında incelendi.

Araştırma bulguları doğrultusunda hazırlanan “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu”, marifet temelli soru hazırlama sürecinin temel müracaat kaynağı niteliği taşıyor.

Rapordaki bulgular, kılavuzda yer alan soru yazım unsurlarının oluşturulmasında belirleyici rol üstlenirken, geliştirilen soruların alanda nasıl işlediğini de somut bulgularla ortaya koyuyor.

Maharet odaklı eğitim yaklaşımının güçlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor

Öğretmenler, soru yazarları, ders kitabı muharrirleri, ölçme ve kıymetlendirme uzmanları ile program geliştirme uzmanları için hazırlanan araştırma raporu, bağlam seçimi, süreç bileşenlerinin sorulara yansıtılması ve psikometrik tahliller üzere birçok teknik bahiste kurumsal bir çerçeve sunuyor.

Gerçek hayat senaryoları üzerinden öğrencilerin bilgi ve marifetlerini birlikte değerlendirmeyi temel alan raporun, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda ölçme ve kıymetlendirme süreçlerinde ortak bir anlayışın geliştirilmesine ve maharet odaklı eğitim yaklaşımının güçlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Rapora, “https://tymm.meb.gov.tr/upload/kilavuz/becerilerin-olculmesine-iliskin-arastirma-raporu.pdf” internet adresinden ulaşılabiliyor.

Bu yönüyle “Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu”nun temelini oluşturan araştırma raporu, model doğrultusunda geliştirilen bağlam temelli çoktan seçmeli soruların alandaki uygulamalarından elde edilen bulguları ortaya koyarken, maharet odaklı soru geliştirme süreçlerine de bilimsel destek sunuyor.

Araştırma kapsamında geliştirilen sorular, 12 ilde gerçekleştirilen pilot uygulamada toplam 14 bin 556 öğrenci üzerinde test edildi. Çalışmada temel eğitim seviyesinde 6. sınıf, ortaöğretim seviyesinde ise 10. sınıf öğrencilerinin iştirakiyle farklı ders alanlarında uygulamalar gerçekleştirildi.

Geliştirilen soruların alanda nasıl işlediğini somut bulgularla ortaya koyuyor

Pilot uygulamalardan elde edilen nicel bilgilerin yanı sıra öğrencilerle yürütülen bilişsel görüşmeler aracılığıyla soruların hedeflenen zihinsel süreçleri ne ölçüde harekete geçirdiği de değerlendirildi.

Böylelikle geliştirilen soruların geçerliliğine ait nitel bulgular elde edilerek ölçme araçlarının niteliği bilimsel datalar ışığında incelendi.

Araştırma bulguları doğrultusunda hazırlanan “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu”, maharet temelli soru hazırlama sürecinin temel müracaat kaynağı niteliği taşıyor.

Rapordaki bulgular, kılavuzda yer alan soru yazım prensiplerinin oluşturulmasında belirleyici rol üstlenirken, geliştirilen soruların alanda nasıl işlediğini de somut bulgularla ortaya koyuyor.

Marifet odaklı eğitim yaklaşımının güçlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor

Öğretmenler, soru yazarları, ders kitabı muharrirleri, ölçme ve kıymetlendirme uzmanları ile program geliştirme uzmanları için hazırlanan araştırma raporu, bağlam seçimi, süreç bileşenlerinin sorulara yansıtılması ve psikometrik tahliller üzere birçok teknik hususta kurumsal bir çerçeve sunuyor.

Gerçek ömür senaryoları üzerinden öğrencilerin bilgi ve maharetlerini birlikte değerlendirmeyi temel alan raporun, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda ölçme ve kıymetlendirme süreçlerinde ortak bir anlayışın geliştirilmesine ve maharet odaklı eğitim yaklaşımının güçlendirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Rapora, “https://tymm.meb.gov.tr/upload/kilavuz/becerilerin-olculmesine-iliskin-arastirma-raporu.pdf” internet adresinden ulaşılabiliyor.

İmtihan saat 09.30’da başladı. Birinci toplam 50 soru soruldu ve 75 dakika mühlet verildi. İkinci oturum ise saat 11.30’da başladı. Öğrenciler 40 soruyu 80 dakikada cevaplandı. Öğrencilere kuru meyveli yulaf bar, ceviz, kuru üzüm ve sudan oluşan beslenme paketi dağıtıldı.

LGS 2026, kavramsal öğrenmeyi ve süreç odaklı kazanımları merkeze alan bir imtihandı. LGS öğrencilerin sadece bilgi seviyelerini değil; okuduğunu manaya, yorumlama, tahlil etme, çıkarım yapma ve bilgiyi farklı bağlamlara transfer edebilme marifetlerini ölçen istikrarlı bir imtihan olarak öne çıktı.

TÜRKÇE

MATEMATİK

MEB müfredatına uyumlu, bilgiyi sorgulayan, 4 kolay kazanımla çözülebilen soruların yanında üst seviye bilgi ve beceriyi ölçen 5 soru da yer aldı. Genel olarak matematik testi, öğrencileri en çok zorlayan derslerden biri olmuş. Yaklaşık 3-4 sorunun ayırt edici ve zorlayıcı olduğu söz edildi. Geçen yıllardaki sorulara nazaran daha fazla süreç gerektiren ve üst seviye yorum marifetini ölçen sorulardan oluşmuştur. Bilhassa doğrusal denklemler ve üçgenler hususlarından gelen kimi sorular öğrencileri düşündürmüş. Öğrenciler matematik testini genel olarak “yarı yarıya” seviyesinde kıymetlendirmiş.

FEN BİLİMLERİ

Fen sorularının bilgi seviyesinin yanında okuduğunu manaya, yorumlama, tahlil etme, karşılaştırma ve çıkarım yapma maharetlerini ölçen nitelikte hazırlanmış. Geçen yıla nazaran daha uzun olduğu lakin genel olarak daha kolay bulunduğu belirtiliyor. Soruların 2025 LGS Fen Bilimleri sorularına emsal olduğu ve seçeneklerin net olduğu söz edildi. Bir adaptasyon sorusunun düşündürücü olduğu belirtilirken, öz ısı konusundaki bir sorunun da ayırt edici olduğu vurgulandı. Deney yorumlama ve grafik okuma sorularının yüklü olduğu söz edildi. Genel değerlendirmelerde fen dersinin kolay olduğu tarafında görüşler öne çıktı. Soruların MEBİ sorularına yakın olduğu belirtildi.

Mahmut Özay

İki oturum biçiminde yapılan imtihanın birinci kısmı saat 09.30’da başladı, ikinci oturum ise 11.30’da yapıldı.

Birinci oturumda öğrenciler, 50 sorudan oluşan sözel alan testini 75 dakika içinde tamamladı.

İkinci oturumda ise 40 soruluk sayısal alan testi için öğrencilere 80 dakika mühlet verildi.

SINAVDA ULUSAL EKİP DETAYI

Liselere Geçiş Sistemi’nin (LGS) sona ermesinin akabinde yayımlanan soru kitapçıkları incelenirken, matematik testindeki bir soru toplumsal medyada dikkat çekti. Sayısal kısımda yer alan soruda, “Bizim Çocuklar” sözü üzerinden hazırlanan bir sorunla öğrencilerin süreç yapması istendi.

A Ulusal Futbol Kadrosu için kullanılan “Bizim Çocuklar” sloganının soru kökünde yer alması, imtihan sonrası toplumsal medyada da gündem oldu.