Bakan Işıkhan, toplantıda yaptığı konuşmada, mevsimlik tarım işçiliğinin, ülkenin ziraî üretim yapısında değerli bir yer tuttuğunu söyledi.

Tarımın muhtaçlık duyduğu iş gücünün karşılanması, üretimin sürdürülebilirliği ve kırsal nüfusun ekonomik hayata iştiraki bakımından mevsimlik tarım personellerinin değerli bir rolü bulunduğuna işaret eden Işıkhan, “Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği kadar bu üretime emek veren vatandaşlarımızın beşere yakışır çalışma ve hayat şartlarına sahip olması da önceliklerimiz arasında. Bakanlık olarak, bu yaklaşımımızı yalnızca çalışma hayatıyla sonlu tutmuyor, mevsimlik tarım çalışanlarımızın ve ailelerinin barınma, eğitim, sıhhat, ulaşım ve toplumsal hizmetlere erişimini birlikte ele alıp değerlendirmekteyiz.” diye konuştu.

Bu alandaki çalışmalarının uzun yıllara dayandığını belirten Işıkhan, 2010’da başlatılan çalışmaların, 2017’de yayımlanan genelgeyle daha sistematik bir yapıya kavuşturulduğunu söz etti.

Işıkhan, 2024’te alandan elde edilen deneyimler ve ilgili kurumların katkıları doğrultusunda 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yeni bir çerçeve oluşturulduğunu anımsatarak, Bakanlık uyumunda uygulanan Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi’nin (METİP) kıymetli bir kamu uygulaması olarak hayata geçirildiğini ve bu alanda sahada somut bir model ortaya koyduğunu lisana getirdi.

– “2026 yılı prestijiyle 21 ilimizde 37 etkin METİP alanımız bulunmaktadır”

Gelinen noktada artık bu tecrübeyi bir sonraki evreye taşımak gerektiğini vurgulayan Işıkhan, şu tabirleri kullandı:

“Çünkü bugüne kadar oluşturduğumuz altyapının ve elde ettiğimiz tecrübenin, daha sürdürülebilir, daha lokal ve daha iştirakçi bir yapıya dönüşmesi gerekiyor. METİP kapsamında 2010-2013 yılları arasında 38 ilimizde hazırlanan 65 projeye yaklaşık 96 milyon lira kaynak aktarılmış, 2017-2026 periyodunda ise 23 ilimize yaklaşık 180 milyon lira ödenek tahsis edilmiştir. 2026 yılı prestijiyle 21 ilimizde, 37 faal METİP alanımız bulunmaktadır. Bugün elimizde alanda karşılığı bulunan değerli bir uygulama deneyimi bulunmaktadır. Önümüzdeki devirde temel yaklaşımımız, METİP kapsamında oluşturulan altyapıyı koruyarak valiliklerimizin uyumunda bugüne kadar elde edilen tecrübeler doğrultusunda lokal idarelerin, üreticilerin, üretici örgütlerinin, özel bölümün ve sivil toplum kuruluşlarının katkılarını artırmak, kamu kaynaklarını ise bu katkıları tamamlayıcı öge olarak daha sürdürülebilir ve kalıcı bir yapıya dönüştürmektir.”

METİP’i yalnızca barınma alanlarının oluşturulmasına yönelik bir proje olarak değerlendirmemek gerektiğini kaydeden Işıkhan, “Asıl maksadımız, mevsimlik tarım personellerinin çalışma ve hayat şartlarını bütüncül yaklaşımla uygunlaştıran, çocukların eğitimden kopmasını önleyen, sıhhat ve toplumsal hizmetlere erişimi kolaylaştıran ve ziraî üretimin gereksinimleriyle uyumlu, kalıcı ve uygulanabilir bir model oluşturabilmektir. Bu anlayışla önümüzdeki devirde, üreticilerin ve lokal aktörlerin de sürece direkt katkı sağlayabileceği mikro dayanak modellerini kıymetlendirmemiz gerekmektedir. Tarım üreticilerimiz için gereksinim duyulan iş gücünün barınma şartlarının güzelleştirilmesine katkı sunabileceği, kamu kaynaklarının ise bu katkıyı tamamlayıcı nitelikte kullanılabileceği modeller üzerinde çalışmalarımızı sürdürmekteyiz. Bu modellerin de her ilin ziraî üretim yapısı, iş gücü muhtaçlığı ve mahallî imkanları dikkate alınarak geliştirilmesine ehemmiyet vermekteyiz. Böylelikle hem daha fazla barınma alanına ulaşabilecek hem de mevcut alanların sürdürülebilirliğini sağlamış olacağız.” diye konuştu.

– “Tarım iş aracılığı sisteminin daha faal hale getirilmesine kıymet vermekteyiz”

Işıkhan, bugünkü gündemlerinin kıymetli başlıklarından birinin, METİP alanlarının sürdürülebilirliğini ve mevcut alanların statüsünü tüm boyutlarıyla pahalandırmak olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

“Örneğin, bilhassa elektrik ve su üzere işletme masraflarının daima olarak METİP bütçesinden karşılanması yerine bu masrafların kullanım temelli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması gerektiğini düşünmekteyiz. Bunun yanında tarım bölümünün değerli aktörlerinden biri olan tarım iş aracılığı sisteminin de daha faal hale getirilmesine büyük ehemmiyet vermekteyiz. Çalışan ile patron arasındaki münasebetin daha sistemli, kayıtlı ve öngörülebilir formda kurulması, tarım aracılarının sisteme daha faal biçimde dahil edilmesi, çalışma şartlarının güzelleştirilmesine de katkı sunabileceğini değerlendirmekteyiz.”

İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları ile yürüttükleri data temelli işbirliği çalışmalarının, sürece kıymetli bir katkı sağladığını düşündüklerini lisana getiren Işıkhan, bu işbirliği sayesinde mevsimlik tarım personellerine ve ailelerine ait bilgileri daha sağlıklı biçimde takip ettiklerini ve sunulan kamu hizmetlerinin izlenmesini ve kurumlar arasındaki uyumun güçlendirilmesini hedeflediklerini söyledi.

Işıkhan, METİP alanlarında oluşturulan toplumsal dayanak merkezleri aracılığıyla çocukların eğitim süreçlerine yönlendirilmesi, yaz okulları ve telafi eğitimleri üzere uygulamalarla, çocukların eğitimle bağlarının korunması için ilgili kurumlarla birlikte çalışmalar yürüttüklerini bildirdi.

Bütün bu çalışmaların temelinde kurumlar arası işbirliği ve lokal sahiplenmenin bulunduğunu belirten Işıkhan, toplantıda ilgili bakanlıkların bakan yardımcılarını, 10 ilden valileri ve vali yardımcılarını, İŞKUR il müdürlerini bir araya getirmelerinin bu anlayışın bir sonucu olduğunu kaydetti.

Toplantıda ortaya konulacak görüş ve teklifler doğrultusunda 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin uygulanmasında karşılaşılan sorun ve gereksinimler çerçevesinde nasıl güncellenmesi gerektiğini de ele alacaklarını bildiren Işıkhan, “Buradaki gayemiz, yıllar içerisinde oluşan uygulama tecrübesini, yeni devrin gereksinimleriyle buluşturmak ve METİP’i daha sürdürülebilir, daha lokal ve daha iştirakçi bir yapıya kavuşturmaktır.” dedi.

Bakan Işıkhan’ın konuşmasının ardından toplantı basına kapalı devam etti.

‘SOSYAL SORUMLULUK ŞUURUNU ÖĞRENİYORLAR’

Torbalı Cumhuriyet Mesleksel ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü Raşit Alpay Karataş, “Amacımız, Torbalı ilçesine gelen tarım çalışanlarımıza bir nebze olsun dayanak vermek. Yardımlaşma hislerini ön plana çıkartarak çocuklarımıza bu duyguyu tattırmak. O nedenle öğrencilerimizle mercimek çorbası, tavuk sote, pilav ve tulumba tatlısından oluşan 150 kişilik iftar menüsü hazırladık. Öğrencilerimiz yemekleri yaparak hem mesleksel teknik eğitim manasında iş maharetlerini geliştiriyorlar. Ayrıyeten ramazan ayında toplumsal sorumluluk şuurunu öğreniyorlar. Hazırladığımız yemekleri ‘Kapalı kutu’ dediğimiz termoslar içinde ilçemizin kırsal mahallerindeki tarım emekçilerimize, araçlarımızla göndereceğiz” dedi.

ÖĞRENCİLER YARDIMDAN MUTLU

Yiyecek ve İçecek Kısmı 12’nci sınıf öğrencisi Merve Beklen (17), “Ramazan ayı birlik ve dayanışma ayı. Ramazan da tarım çalışanlarımıza de bu türlü bir katkıda bulunduğumuz için çok mutluyum” dedi. Emirhan Yılmaz (17) da “Bu projede rol aldığım için çok memnunum. Yardımlaşınca kendimi memnun hissediyorum. Bugün domates ve havuç doğradık. Ustamıza yardım ettik” diye konuştu. İsa Akçay (18) ise, “Ben, çorbanın yapılmasına yardımcı oldum, karıştırdım. İşimizi seviyoruz yani severek yapıyoruz. O yüzden de yorgunluk duymuyoruz” dedi.

‘YEMEKLERİ İMECE YÖNTEMİYLE YAPTIK’

Okul öğretmenlerinden Recep Çiftçi, “Ramazan ayının vermiş olduğu birlik ve beraberlik ruhundan ötürü dönemlik emekçilerimizi bugünkü iftar menüsünü bakanlığımızın öncülüğünde hazırladık. Stajyer arkadaşlarımızla bir arada, yemekleri imece tarzıyla yaptık. Hem onlar kendilerini yetiştiriyorlar hem de bu formda tarım çalışanlarına katkı sağlıyorlar” dedi.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in de iştirakiyle TOBB İkiz Kuleler’de Tarım Kesimine Yönelik Mesleksel ve Teknik Eğitim İşbirliği Protokolü İmza Merasimi yapıldı.

Hisarcıklıoğlu, burada yaptığı konuşmada, mesleksel eğitime iş dünyasını entegre etmek ismine 2019’da atılan adımın kapsamını daha da genişlettiklerini söyledi.

Hisarcıklıoğlu, dünyada iklim değişikliğinin, tedarik zinciri şoklarının ve nüfus artışının tesirleriyle tarımın stratejik değerinin her geçen gün arttığına dikkati çekerek, besin güvenliği ve sürdürülebilir tarımın artık yalnızca çiftçinin değil, ülke güvenliğinin de temel ögeleri yer aldığını belirtti.

“Ara eleman açığı devam ediyor”

Tarımın potansiyelini hayata geçirmek için en kritik eksiklerden birinin nitelikli insan kaynağı olduğu bildiren Hisarcıklıoğlu, “Ülkemizde maalesef köylerde, çiftliklerde çocuk sesi kalmadı. Tarım dalımızda çağdaş tarım tekniklerini bilen, besin teknolojileri ve laboratuvar uygulamalarına hakim, hayvancılıkta bakım ve sıhhati profesyonelce yürütebilen tekniker ve teknisyenlere büyük muhtaçlık vardır. Bir tarafta üretimin teknolojik dönüşümü hızlanırken, öteki tarafta alanda uygulayacak, bakımını yapacak ve yenilikleri uygulamaya koyacak orta eleman açığı devam etmektedir.” diye konuştu.

Hisarcıklıoğlu, bu boşluğun, verimliliği, kalite ve rekabet gücünü direkt etkilediğini, gençler için sürdürülebilir istihdam fırsatlarının önünde bariyer oluşturduğunu tabir ederek, şunları kaydetti:

“Milli Eğitim Bakanlığımız ile TOBB ortasında imzalanan bu işbirliğiyle, çeşitli vilayetlerde tarım alanındaki 30 meslek lisesini, ticaret borsalarımız ile ticaret ve sanayi odalarımızla eşleştireceğiz. Tarım meslek liselerimiz öğrencilere hem teorik bilgiyi hem de gerçek üretim ortamlarında uygulamalı tecrübe verecek. Mezun olduklarında direkt üretim süreçlerine katılabilecek, işletmelerin aradığı nitelikte elemanlar haline gelecekler. TOBB olarak bizler, 367 oda-borsa ve 2 milyon üyemizle ülkemizin iş dünyasını temsil ediyoruz. Bu gücü, eğitimi güçlendirilmesi için seferber ediyoruz.”

Urla’da Topraksız Tarım Başlangıcı

İstanbul’da yaşayan 20 yıllık harita mühendisi Cevahir Kaşkır ile 20 yıllık coğrafya öğretmeni Özge Yaman Kaşkır, ağır iş temposundan kurtulmak istedi. Uzun müddettir farklı bir alanda da iş yapmak isteyen çift, bu kapsamda topraksız tarıma merak sardı. Kağıthane İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkililerinden bilgi dayanağı alan çift, İzmir’in Urla ilçesindeki 80 metrekare alana taze fesleğen, reyhan, limon aromalı fesleğen, anason aromalı fesleğen, kuzukulağı, kanlı kuzu kulağı, kale marulu, mizuna marulu, kişniş ve pak choi (Çin salatası) üzere ekonomik kıymeti yüksek eserleri yetiştirmek için tam otomasyonlu bir sistemin yer aldığı tesis kurdu. Kağıthane İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri hem yetiştiriciliğin nasıl olması gerektiği hem de tesisin kurulumunda yardımcı oldu. Çift, tamamını birikimlerinden karşılayarak 6 milyon TL yatırım yaptı.

İlk Eserlerin Satışı

Gastronomi için kıymetli merkezlerden Urla’da yapılan tesis, 2024 yılında tamamlanarak faaliyetine başladı. Bu yıl da birinci sefer eser alan çift; eserleri Urla’da doğal eser satan restoranlara ve şeflere aracısız bir biçimde sipariş üzerine satmaya başladı.

Üretim Süreci

Cevahir Kaşkır süreci anlatırken, “Tarım ve orman müdürlüğünün yetkililerinin bilgi dayanağıyla kendi imkanlarımızla tesisimizi kurduk. 30 milyon TL isteniyordu. Biz tesisimizi 5’te 1 fiyatına kurduk. 80 metrekare alandaki tesisimizde 5 katlı raflı sistemle 13 bin köklük bir kapasitemiz var. 80 metrekarelik alanımızı 5 katla çarparsak, 400 metrekarelik alanda üretim yapıyoruz. Burada çok farklı bitkileri birebir anda yetiştirme imkanına sahibiz. Reyhan, fesleğen, kuzukulağı, muzina marulu ve kanlı kuzukulağı üzere birçok eseri tıpkı anda yetiştirebiliyoruz. Daha fazlasını da yetiştirebiliriz. Çalıştığımız restoran ve şeflerin talepleriyle üretimimizi yapıyoruz. Topraksız tarım yapıyoruz. Bitkilerin kökleri, altındaki suyun içerisindeki besinlerle gelişiyor. Kapalı, dikey ve tam otomasyonla tarımla üretim yapan Ege Bölgesi’nde birinci tesisiz. Bakanlığın kayıt sisteminde birinci kaydı biz aldık. Tohumdan itibaren yetiştiriciliğe başlıyoruz. Tohum odasında 7-10 gün ortası gelişen bitkiyi ana üniteye alıyoruz. Toplam 45 günde bitki gelişmiş oluyor” dedi.

Mutluluk ve Üretim

Çok gerilimli bir işte çalıştığından bahseden Cevahir Kaşkır, “Tohumları dikmek, bitkileri yetiştirmek ve büyüdüğünü görmek beni keyifli ediyor. Sakinleştiriyor. Rehabilite ediyor. Verdiğimiz emeğin karşılığında gün gün büyüdüklerini görebiliyoruz. Burada ben çalışıyor üzere değil rehabilite oluyor üzereyim. Memnunum, bir şeyler üretiyorum. Herkese tavsiye ediyorum. Sistemde beyaz yakalılar çok çalışıp çok yorulan beşerler. Ben burada çalışıp bu kadar memnun olabileceğimi düşünmüyordum” dedi.

Kuzularım Diye Seviyorum

Özge Yaman Kaşkır ise, “Aslında benim fikrimdi. Üretime katkımız olabilir mi, diye düşünüyordum. Eşimle paylaştım. Sonrasında başladık. Tarım ve Orman yetkilileri çok takviye oldu. Çok memnunum. Canlı bir şey üretiyorsunuz. Gelişimi keyifli ediyor. İnsanın çocuğuymuş üzere. Bitkinin mis kokusu hoşuma gidiyor. Alıyorum elime kuzularım diye seviyorum” diye konuştu.Koşarak tesise geldiğinden bahseden Özge Yaman Kaşkır, “İnanılmaz bir memnunluk veriyor. Okul gürültülü bir ortam. Yorulduğumda başımı dinlemek istediğimde televizyon, internette ve toplumsal medyada dolaşmaktansa burada bitkilerle ilgilenmek hoş. Buradan dinlenmiş bir halde çıkıyorsunuz. Katma pahası yüksek ve özel eserler. Urla, bir gastronomi merkezi. Şeflerin talebi üzerine deme yapıp üretimi yapıyoruz. Farklı eserler yetiştiriyoruz. Üreticiden direk son tüketiciye gitmiş oluyor. Talep geliyor kesip 30 dakikada götürmüş oluyoruz” sözlerini kullandı.

Urla’da Topraksız Tarım Başlangıcı

İstanbul’da yaşayan 20 yıllık harita mühendisi Cevahir Kaşkır ile 20 yıllık coğrafya öğretmeni Özge Yaman Kaşkır, ağır iş temposundan kurtulmak istedi. Uzun müddettir farklı bir alanda da iş yapmak isteyen çift, bu kapsamda topraksız tarıma merak sardı. Kağıthane İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkililerinden bilgi dayanağı alan çift, İzmir’in Urla ilçesindeki 80 metrekare alana taze fesleğen, reyhan, limon aromalı fesleğen, anason aromalı fesleğen, kuzukulağı, kanlı kuzu kulağı, kale marulu, mizuna marulu, kişniş ve pak choi (Çin salatası) üzere ekonomik bedeli yüksek eserleri yetiştirmek için tam otomasyonlu bir sistemin yer aldığı tesis kurdu. Kağıthane İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri hem yetiştiriciliğin nasıl olması gerektiği hem de tesisin kurulumunda yardımcı oldu. Çift, tamamını birikimlerinden karşılayarak 6 milyon TL yatırım yaptı.

İlk Eserlerin Satışı

Gastronomi için kıymetli merkezlerden Urla’da yapılan tesis, 2024 yılında tamamlanarak faaliyetine başladı. Bu yıl da birinci sefer eser alan çift; eserleri Urla’da doğal eser satan restoranlara ve şeflere aracısız bir biçimde sipariş üzerine satmaya başladı.

Üretim Süreci

Cevahir Kaşkır süreci anlatırken, “Tarım ve orman müdürlüğünün yetkililerinin bilgi dayanağıyla kendi imkanlarımızla tesisimizi kurduk. 30 milyon TL isteniyordu. Biz tesisimizi 5’te 1 fiyatına kurduk. 80 metrekare alandaki tesisimizde 5 katlı raflı sistemle 13 bin köklük bir kapasitemiz var. 80 metrekarelik alanımızı 5 katla çarparsak, 400 metrekarelik alanda üretim yapıyoruz. Burada çok farklı bitkileri tıpkı anda yetiştirme imkanına sahibiz. Reyhan, fesleğen, kuzukulağı, muzina marulu ve kanlı kuzukulağı üzere birçok eseri tıpkı anda yetiştirebiliyoruz. Daha fazlasını da yetiştirebiliriz. Çalıştığımız restoran ve şeflerin talepleriyle üretimimizi yapıyoruz. Topraksız tarım yapıyoruz. Bitkilerin kökleri, altındaki suyun içerisindeki besinlerle gelişiyor. Kapalı, dikey ve tam otomasyonla tarımla üretim yapan Ege Bölgesi’nde birinci tesisiz. Bakanlığın kayıt sisteminde birinci kaydı biz aldık. Tohumdan itibaren yetiştiriciliğe başlıyoruz. Tohum odasında 7-10 gün ortası gelişen bitkiyi ana üniteye alıyoruz. Toplam 45 günde bitki gelişmiş oluyor” dedi.

Mutluluk ve Üretim

Çok gerilimli bir işte çalıştığından bahseden Cevahir Kaşkır, “Tohumları dikmek, bitkileri yetiştirmek ve büyüdüğünü görmek beni keyifli ediyor. Sakinleştiriyor. Rehabilite ediyor. Verdiğimiz emeğin karşılığında gün gün büyüdüklerini görebiliyoruz. Burada ben çalışıyor üzere değil rehabilite oluyor üzereyim. Memnunum, bir şeyler üretiyorum. Herkese tavsiye ediyorum. Sistemde beyaz yakalılar çok çalışıp çok yorulan beşerler. Ben burada çalışıp bu kadar keyifli olabileceğimi düşünmüyordum” dedi.

Kuzularım Diye Seviyorum

Özge Yaman Kaşkır ise, “Aslında benim fikrimdi. Üretime katkımız olabilir mi, diye düşünüyordum. Eşimle paylaştım. Sonrasında başladık. Tarım ve Orman yetkilileri çok dayanak oldu. Çok memnunum. Canlı bir şey üretiyorsunuz. Gelişimi memnun ediyor. İnsanın çocuğuymuş üzere. Bitkinin mis kokusu hoşuma gidiyor. Alıyorum elime kuzularım diye seviyorum” diye konuştu.Koşarak tesise geldiğinden bahseden Özge Yaman Kaşkır, “İnanılmaz bir memnunluk veriyor. Okul gürültülü bir ortam. Yorulduğumda başımı dinlemek istediğimde televizyon, internette ve toplumsal medyada dolaşmaktansa burada bitkilerle ilgilenmek hoş. Buradan dinlenmiş bir formda çıkıyorsunuz. Katma bedeli yüksek ve özel eserler. Urla, bir gastronomi merkezi. Şeflerin talebi üzerine deme yapıp üretimi yapıyoruz. Farklı eserler yetiştiriyoruz. Üreticiden direk son tüketiciye gitmiş oluyor. Talep geliyor kesip 30 dakikada götürmüş oluyoruz” sözlerini kullandı.