Yönetmelik kapsamında MEB ile TÜBİTAK ve Baykar işbirliğinde açılan özel program uygulayan fen liselerinde kıymetli bir etap tamamlandı.

Özel program uygulayan fen liseleri için yürütülen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin temel yaklaşımı doğrultusunda ele alınan öğretim programının geliştirme çalışmalarında sona gelindi. Bakanlık tarafından hazırlanan ve özel programlara uygun olarak geliştirilen ders kitapları öğrencilere sunulmak üzere hazırlandı.

Hazırlanan “Özel Program Uygulayan Fen Lisesi Öğretim Programları”, 2025-2026 eğitim öğretim yılı prestijiyle Baykar Fen Lisesi’nde hazırlık sınıfı ile 9 ve 10’uncu sınıflarda, TÜBİTAK Fen Lisesi’nde ise hazırlık sınıfı ile 9, 10, 11 ve 12’nci sınıflarda uygulanmaya başlandı.

Öğrencilerin çağın hünerleriyle donatılması hedefleniyor

Özel program uygulayan fen liseleri ile temel bilimler, bilişim teknolojileri ve yazılım ile havacılık ve uzay teknolojileri alanlarında öğrencilerin çağın marifetleriyle donatılması amaçlanıyor.

Yürütülen çalışmalar sonucunda, seminer, çalıştay ve akademik toplantılarla dersler ortası bütünlük, yeni muhtaçlıklar ve disiplinler ortası yaklaşımlar merkeze alınarak öğretim programları geliştirildi.

Bu süreçte temel bilimler, bilişim teknolojileri ve yazılım ile havacılık ve uzay teknolojileri alanlarına yönelik ders içerikleri oluşturuldu.

Okullardaki ortak mecburî dersler ve çok taraflı akademik gelişim derslerinin yanı sıra öğrencilerin hazırlık sınıfında haftalık 10 saat, 9 ve 10’uncu sınıflarda haftalık 8 saat, 11 ve 12’nci sınıflarda ise haftalık 4 saat olmak üzere tematik alan dersi alması gerekiyor.

Bu kapsamda, Temel Bilimler temasında “Geleceğin Güç Sistemleri, Nükleer Bilimler, Moleküler Biyoloji, Epidemiyoloji”, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım temasında “Mikrodenetleyiciler ve Uygulamaları, Siber Güvenlik ve Kriptoloji, Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi”, Havacılık ve Uzay Teknolojileri temasında ise “Havacılık Sistemleri, Seyrüsefer, Uzay Teknolojileri, İtki Sistemleri, Simülasyon Teknolojileri” üzere yeni derslere yer verildi.

Haftalık ders çizelgesinde, programlamaya giriş, algoritma, proje tasarımı, akademik okuma-yazma, toplumsal sorumluluk, okul dışı öğrenme ve hayat uzunluğu öğrenme üzere alanlar yer alıyor.

Ayrıyeten, geliştirilen öğretim programlarının sınıf ortamında tesirli biçimde uygulanması için öğretmen eğitimleri de düzenlendi.

Özel program uygulayan fen liseleri

Yönetmelik kapsamındaki “özel program uygulayan fen liseleri” yalnızca Bakanlık tarafından ilgili mevzuat kararları çerçevesinde yapılan proje protokolü doğrultusunda açılabiliyor ve okulların bir hamisinin bulunması gerekiyor.

MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğüne bağlı özel program uygulayan fen liselerine girişte, öğrencinin ortaöğretime geçiş kapsamında Bakanlık tarafından yapılan merkezi imtihan sonuçlarına nazaran Türkiye genelinde yüzde 1’lik muvaffakiyet diliminde yer alması gerekiyor.

Ayrıyeten okulda uygulanan özel program doğrultusunda okul yahut Bakanlık tarafından yapılacak özel imtihanda başarılı olması kuralları aranmasının yanı sıra bu okullarda hazırlık sınıfı zarurî tutuluyor.

Özel program uygulayan fen liselerinden mezun olmak için ise öğrencinin danışman öğretmen rehberliğinde ilgi duyduğu bir husus ile ilgili bilimsel araştırmalara yönelik bitirme tezinin hazırlaması, bilimsel, özgün ve nitelikli makale ve bitirme projesi hazırlaması, en az 60 saat toplumsal sorumluluk faaliyeti yapması ve en az 120 saat uzaktan yahut yüz yüze eğitim modüllerinden sertifika alması gerekiyor.

Stratejik Gayeler ve Siyaset Adımları

• Eğitimde Yapay Zeka Kültürü Oluşturmak
• Öğretim Programlarında Yapay Zeka Alanını Artırmak
• Eğitimde Yapay Zeka Takviyeli İdare ve Karar Alma Sistemini Desteklemek
• Teknoloji, Altyapı ve Data Analitiğini Güçlendirmek

Yapay Zeka Uygulamaları Etik Kurulu

Bakanlık bünyesinde, yapay zeka projeleri ve kullanılan araçları kıymetlendirmek maksadıyla Yapay Zeka Uygulamaları Etik Kurulu ve alt kurullar kurulacak. Ayrıyeten, öğrenci-öğretmen etkileşimi ile eğitim ve öğretime tesiri daima takip edilecek.

Yapay Zeka Okuryazarlığı ve Eğitim Programları

Toplumun genç kesitlerine yönelik “Yapay Zeka Okuryazarlığı” çalışmaları yürütülecek, FEYZA Projesi kapsamında öğrenci eğitimleri uygulanacak ve velilere yönelik kurslar ile kamu spotları hazırlanacak. Dijital teknolojilerin yaygınlaştırılması ve etik kullanımına dair etkinlikler düzenlenecek.

Öğretmenlere Yönelik Yapay Zeka Eğitimi

Öğretmenlerin yapay zeka dayanaklı ders tasarımı yetkinliklerinin artırılması için hizmet içi eğitim programları planlanacak. Ayrıyeten, milletlerarası iş birlikleriyle yurt dışında lisansüstü tahsil kontenjanları artırılacak.

Öğretim Programlarında Güncellemeler

Algoritmik düşünme, yapay zeka teknolojileri ve etik prensipler doğrultusunda mevcut ve seçmeli derslerin içerikleri güncellenecek. Mesleksel ve teknik liselere özel yapay zeka öğretim programları hazırlanacak.

Dil Eğitiminde Yapay Zeka Uygulamaları

Türkçe eğitimi için dört temel lisan maharetini destekleyecek yapay zeka tabanlı uygulamalar geliştirilecek. Yabancı lisan eğitiminde ise kişiselleştirilmiş öğrenme planı sunabilen uygulamalar yaygınlaştırılacak.

Eğitim Platformlarında Gelişim Takibi

EBA, ÖBA, HEMBA ve DİLİM üzere platformlara yapay zeka takviyeli içerik önerme, gelişim takibi ve raporlama kabiliyetleri entegre edilecek. Öğrenme analitiği platformu oluşturulacak ve bilgi ambarı kurulacak.

Bakanlık İdare Sistemi ve Rehberlik Modülleri

Gelişmiş bilgi analitiği ve görselleştirme kabiliyetine sahip bütüncül bir Bakanlık İdare Sistemi (BYS) geliştirilecek. Öğrencilerin akademik performansını tahlil eden meslek yönlendirme modülleri pilot uygulamalarla test edilecek.

Teknoloji, Altyapı ve Bilgi Analitiği Çözümleri

• Büyük data analitiği ve yapay zeka dayanaklı öğrenme analitiği uygulamaları geliştirilecek.
• Bakanlık çalışanlarına yönelik çevrim içi danışmanlık aracı oluşturulacak.
• Kamu, üniversite ve özel kesimle işbirlikleriyle nitelikli iş gücü yetiştirilecek.
• Yerli ve ulusal yapay zeka algoritmaları desteklenecek.
• Bakanlığın bütçe ve harcama kalemleri karar dayanak sistemiyle izlenecek.

Erişilebilirlik ve Ölçme-Değerlendirme Sistemleri

Özel eğitim gereksinimi olan öğrenciler için yapay zeka dayanaklı erişilebilirlik tahlilleri geliştirilecek. Görme yetersizliği olan öğrenciler için sesli okuyucu sistemleri, işitme yetersizliği olanlar için altyazı ve işaret lisanı üretim teknolojileri hazırlanacak. Ayrıyeten, otomatik imtihan kıymetlendirme sistemleri ve akıllı geri bildirim düzenekleri pilot uygulamalarla yaygınlaştırılacak.