Bu kapsamda, Türkiye, İtalya ve Fransa’da yaklaşık 1000 öğrenci, 400 öğretmen ve 400 veliye yönelik saha çalışması yapıldı.

Bunun sonucunda, ergenlerin yüzde 91’inin teknolojiyi ebeveyn kontrolü olmadan kullandığı, 10 yaşından evvel akıllı telefon kullanmaya başlayanların 13 yaşından sonra başlayanlara nazaran bağımlılık noktasında iki kat daha risk taşıdığı tespit edildi.

İTÜ İşletme Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Adnan Veysel Ertemel, bu çalışmanın temellerinin yaklaşık 10 yıl evvel yayımladığı “Dijital Çağda İllüzyonel Pazarlama” kitabına dayandığını söyledi.

Dijital platformların sanıldığı üzere nötr olmadığını belirten Ertemel, kanca tekniği üzere usullerle kullanıcıların ekran başında kalma mühletinin şuurlu artırıldığını kaydetti.

Saha araştırmalarında kıymetli bulgular elde ettiklerine dikkati çeken Ertemel, “Ergenlerde teknolojiyi kullanma yaşı ne kadar erken başlarsa sorunlu telefon kullanımı da o kadar artıyor. Örneğin 10 yaşından evvel akıllı telefon kullanmaya başlayanlar, 13 yaşından sonra başlayanlara nazaran bağımlılık noktasında iki kat daha fazla risk taşıyor. Çalışmada ergenlerin yüzde 91’inin teknolojiyi ebeveyn kontrolü olmadan kullandığı belirlendi. Yüzde 82’sinde sorunlu telefon kullanımı gözlemlenirken bu kullanımın bağımlılık seviyesine ulaşma oranı ise yüzde 20-21 civarında.” diye konuştu.

Doç. Dr. Ertemel, araştırmada cinsiyete nazaran farklı dijital bağımlılık tiplerinin ön plana çıktığını, kız öğrencilerde toplumsal medya, erkek öğrencilerde dijital oyunun daha sorunlu olduğunu, ayrıyeten “Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (GKK)” olarak bilinen FOMO’nun kızlarda daha yaygın görüldüğünü vurguladı.

Fransa’da birtakım yasal düzenlemelere karşın dijital bağımlılık probleminin emsal seviyede seyrettiğini, bu durumun, düzenlemelerin tek başına kâfi olmadığını gösterdiğini lisana getiren Ertemel, dijital bağımlılığın öğrencilerin akademik başarısı üzerinde de olumsuz tesirlere neden olduğunu, akıllı telefon bağımlılığının ergenlerin ders muvaffakiyetlerini direkt etkilediğini bildirdi.

“Telefon kullanıcılarının yarısı 30 dakikada bir telefonunu denetim ediyor”

Doç. Dr. Ertemel, 2021 yılında 6-15 yaş kümesinde dijital teknoloji kullanım oranının yüzde 82 iken 2024’te bunun yüzde 92’ye çıktığını kaydeden Ertemel, “Ayrıca telefon kullanıcılarının neredeyse yarısı 30 dakikada bir telefonunu denetim ediyor. 15-17 yaş kümesi lise öğrencilerine odaklanılarak hazırlanan çalışmaya nazaran, gençlerin yüzde 81,4’ü sorunlu akıllı telefon kullanımı belirtileri gösteriyor. Ayrıyeten yüzde 20’lik dilimi ise yüksek bağımlılık olarak nitelendirilebilecek risk kümesinde yer alıyor.” değerlendirmesini yaptı.

Projenin 1 yıllık mühleti kaldığını, pilot eğitimlerle başlayacak uygulamaların geri bildirimlere nazaran geliştirileceğini anlatan Ertemel, projenin tüm çıktıları ve eğitim malzemelerinin TECHWELL’in internet sitesinden daha fazla şahsa ulaştırılacağını kelamlarına ekledi.

Öğretmen Fadıl Baran, konu ile ilgili, “Şanlıurfa merkezde bulunan Piazza Alışveriş Merkezi’nde MediaMarkt’ten 145 bin TL’ye iPhone 16 Pro Max aldım. Bu telefonu alırken birinci heyetim yapılırken iCloud hesabı oluşturmam istendi. Hesabı oluştururken öteki bir kullanıcıya ilişkin bir isim orada gördüm. Bu ismin bir emsal olabileceğini sanarak kendi hesabımı oluşturdum lakin daha sonra telefonda bir sürü kahır yaşadım. Bu problemlerin başında dokunmatiğinde zahmet vardı, bildiri yazarken birebir harfe tekraren basmam gerekiyordu, doküman taramasını yaparken taramada problem oluyordu, navigasyonda dert oluyordu, telefonu geceleri kapatıp, sabah uyandığımda telefon bizatihi açılmış oluyordu. En son yaklaşık bir 30 gün kullandıktan sonra telefonum kapandı ve bir daha açılmadı. Geri iade etmek için mağazaya gittim. Kendilerine teslim ettim. ‘Yazılım güncellemesinde eza varmış, biz yazılım güncellemesini yaptık, telefonunuzu bu türlü alın’ dediler. Ben ise 145 bin TL’ye aldığım bu telefonun para iadesini talep ettim, iademi kabul etmediler. Bu süreçte beni mağdur ettiler, telefonu garantili ve kaskolu almama karşın telefonsuz kaldım. Gereksinimimi gidermek için bana ikinci bir telefon verilmedi. Bu bahiste da sahiden şikayetçiyim. Yıllardır bu marketten alışveriş yapıyorum lakin kendilerine duyduğum itimadı yitirmiş bulunuyorum. Telefon markası dünyaca ünlü bir marka olmasına karşın bu esere para verip de bu halde bir mağduriyet yaşamış olmamı nitekim kabullenemiyorum. Mağduriyetimin giderilmesi için kaymakamlık tüketici hakem heyetine gittim. Burada yazılı müracaatta bulundum. Şu an olay onlara intikal etmiş durumda lakin benim beklentim mağazadan bir tahlildi. Yani paranın edilmesini istiyordum lakin maalesef bu talebimi de karşılamadılar. Çok ilgisiz davranıyorlar, umursamıyorlar. Maalesef ben şu an bu market zincirine artık itimadımı yitirmiş bulunuyorum” tabirlerini kullandı.