Burada yaptığı konuşmada İstanbul Başakşehir’deki bir okulda meydana gelen bıçaklı atağa ait değerlendirmelerde bulunan Tekin, okullarda birçok güvenlik önlemi aldıklarını ve almaya devam ettiklerini söyledi.

Kentte “Terörsüz Türkiye” sürecine ait değerlendirmelerde de bulunduklarını lisana getiren Tekin, şunları kaydetti:

“Terörsüz Türkiye sürecinde Türkiye’nin yeni bir yol kazasına uğramaması için, bu manada süreci manipüle edecek, sabote edecek bir olayla karşı karşıya gelmemesi için ne yaptığımızı, neyi planladığımızı, neler yapmaya çalıştığımızı istişare edelim. Sizlerle konuşalım diye bugün buradayız. Benim yaş grubumdaki herkes eski Türkiye’yi çok düzgün hatırlar. 1970’li, 1980’li, 1990’lı yıllar. Bu bahsettiğim yıllarda Türkiye’de maalesef demokrasi ve insan hakları açısından çok sıkıntılı bir dönemi yaşadık. Temel hak ve hürriyetler açısından çok güçlü devirler yaşadık. OHAL uygulamasından boşaltılan köylere kadar, Kürtçenin yasak kılınmasından cuma namazına giden öğrencilere disiplin soruşturması açılmasına kadar bu ülke inanç, ibadet, etnik kimliğini tabir etme ve gibisi bahislerde çok kötü bir dönemi yaşadı.”

Bu devrin faturasının çok ağır olduğunu, insanların doğup büyüdükleri, yaşadıkları köylerini boşaltmak zorunda kaldığını söyleyen Tekin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, 2001’de “Türkiye’de artık hiçbir şey eskisi üzere olmayacak. Biz bir yola çıkacağız. Bu eski Türkiye alışkanlıklarını değiştireceğiz.” dediğini ve bu tarihten itibaren herkese eşit vatandaş muamelesinin yapıldığı bir Türkiye’yi adım adım inşa etmek için gayret sarf ettiğini vurguladı.

– “Çok hoş günler bizi bekliyor”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kimsenin cüret edemediği şeyleri Türkiye gündemine taşıdığını belirten Tekin, vesayetçi yapıların, “Yaparsanız hükümet düşer. Yaparsanız iktidarı vermeyiz. Yaparsanız partiyi kapatırız. Yaparsanız sizi hükümetten düşürürüz.” usulündeki açıklamalarına prim vermeden bu ülkede herkesin insanca yaşayabildiği bir Türkiye’yi kurma hayaliyle yoluna devam ettiğini vurguladı.

“Bu ülkenin birliğini, beraberliğini, yine binlerce yıllık geleneğinde olduğu üzere kardeşçe yaşama davasını hayata geçirebileceği ortamı oluşturmamızı engellemeye çalıştılar. Daha evvel hayata geçirmeye çalıştığımız, üzerinde kafa yorduğumuz, çalıştaylar yaptığımız, akil beşerlerle il il dolaşıp raporlar yazdırdığımız hususlar yasal düzenleme basamağına geçemeden çabucak birileri sabote etti. MİT krizi, 17-25, 15 Temmuz, Habur, 6-7-8 Ekim olayları, bunların hepsi bu bireylerin, ‘Biz bu ülkede kardeşliği yine tesis edecek şeylere karşıyız, bunu yaparsa Türkiye çok güçlenir. Bunu yaparsa Türkiye ekonomik olarak, siyasi olarak çok farklı bir ülke olur. O vakit buna müsaade etmemeliyiz.’ diyen iç ve dış mihrakların ortak kışkırtmasıyla bugüne kadar bu süreç daima akamete uğradı. İstediğimiz üzere sonuçlanmadı.”

Bu hususta siyasetin üzerine düşeni yaptığını, bundan sonra buna sahip çıkmanın herkesin vazifesi olduğunu söyleyen Tekin, konuşmasını şöyle tamamladı:

“Biz vatandaşlar olarak daima birlikte sahip çıkarsak çok hoş şeyler olacak. Sizleri bu manada önümüzde bizi bekleyen hoş günlerin hatırına uyanık olmaya, Türkiye düşmanlarına, bu milletin düşmanlarına pabuç bırakmamaya, onların bir kere daha, ‘Nasıl başardık.’ demelerine müsaade etmemeye sizleri davet ediyorum. Daima birlikte bu süreci yürütelim. Bugün bunun için buradayız. Bu sürece verdiğiniz takviyeler için herkese müteşekkirim.”

Ardından Şehit Aileleri ve Gaziler Dayanışma Derneği’ni ziyaret eden Tekin, şehit yakınları ve gazilerle bir araya geldi.

Dernek Başkanı Sami Keskin’den bilgiler alan ve şehitler için dua eden Tekin’e, şehitlerin çocukları tarafından Türk bayrağı armağan edildi.

Tekin’e, Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Ören Ökten, Vali ve Belediye Başkan Vekili İbrahim Taşyapan, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Cafer Öz, Yüksekova Kaymakamı Volkan Hülür, İl Emniyet Müdürü Attila Ayata ve İl Milli Eğitim Müdürü Nurettin Yılmaz eşlik etti.

Sınıfları dolaşarak öğrencilerle sohbet eden Tekin, öğretmenlerle de bir araya gelerek taleplerini dinledi, çalışmaları hakkında bilgiler aldı.

Daha sonra Şemdinli Belediyesine geçerek Belediye Başkanı Fahri Şakar’dan ilçedeki çalışmalar hakkında bilgi alan Tekin, AK Parti İlçe Başkanlığını ziyaret etti.

Tekin, burada yaptığı açıklamada, dünden bu yana Hakkari’deki sorunları dinlediklerini, yapılacaklarla ilgili kararlar aldıklarını ve “Terörsüz Türkiye” süreci ile ilgili vatandaşlarla bir araya geldiklerini söyledi.

Hakkari genelinde AK Parti iktidarı öncesiyle sonrası arasında önemli farkların olduğunu söz eden Tekin, kentte derslik ve öğretmen sayısını neredeyse 3 kat artırdıklarını vurguladı.

– “Türkiye, OECD ortalamasının üstüne çıktı”

Kentte eğitim konusunda çok kıymetli yatırımların yapıldığını belirten Tekin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatından hareketle 22-23 yıllık süreçte çok yoğun efor sarf ettiklerini lisana getirdi.

Türkiye’de yapılan yatırımların muhalefet tarafından takdir görmediğini anlatan Tekin, “Bu uğraşların sonucunda de iç siyasette muhalefet, yapılan hiçbir şeyi takdir etmesini bilmedikleri için, yapılan hiçbir şeyle ilgili olarak ‘Allah razı olsun şunu yaptınız lakin şu da eksik şunu da yapalım.’ demeyi bilmedikleri için bizim içeride söylediğimiz şeyler onlar tarafından dinlenmiyor. OECD 2025 eğitime bakış raporunu yayımladı. OECD’nin raporunda Türkiye, derslik başına düşen öğrenci sayısı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı üzere memleketler arası göstergeler açısından OECD ortalamasının üstüne çıktı.” formunda konuştu.

Türkiye’de yapılan yatırımların öbür bir ülkede yapılması halinde bunun “eğitim devrimi” olarak gösterileceğini söz eden Tekin, “Dünyanın öteki bir ülkesinde, bir ülke 20 yılda daha evvelki 70-80 yılda yapılanın iki katı üç katı kadar derslik yapmış, öğretmen ataması yapmış diye okusak, o ismi geçen ülkeyle ilgili ‘eğitim devrimi’ diye örnek olay olarak üniversitelerde okutulur lakin bizim yaptığımız şeyler, biz yaptığımız için maalesef bu manada dikkate alınmıyor. Biz kimin ne dediğine bakmadan bu ülkenin geleceği için uğraş sarf etmeye devam edeceğiz.” açıklamalarında bulundu.

– “Ülkenin eşit vatandaşları olduğumuza dair algıyı güçlendirmemiz gerekiyor”

Öğrencinin, okulun, eğitim kalitesinin başarılı olmasının ana şartının ülkede demokrasinin, insan haklarının ve hukuk devletinin güçlenmesi olduğunu vurgulayan Tekin, şöyle konuştu:

“Bir ülkede insanların temel hak ve hürriyetleriyle ilgili tasaları varsa yani can güvenlikleri, kendilerini etnik ya da dini olarak tanımlama özgürlükleri, yaşama hürriyetleri, dini inanç ve ibadet hürriyetleri üzere mevzular yoksa bu konuştuğumuz şeylerden toplumsal bir memnuniyet üretme ihtimalimiz zayıftır. Ne kadar çok yatırım yaparsanız yapın beşerler şayet atalarının, dedelerinin köyünden, toprağından zorla sürülüp diğer yerlere gönderiliyorsa şayet o köyde okul yapmış olmanın kimseye bir yararı yok. Beşerler kendilerini tanımlayamıyorlarsa, özgürce kendi fikirlerini söz edemiyorlarsa orada eğitim verilmesinin hiçbir karşılığı yok. Münasebetiyle bizim yaptığımız hizmetler, konuştuğumuz kamu yatırımlarının manalı olması için, vatandaş üzerinde memnuniyet üretmesi, birlik ve beraberliğimizi güçlendirmesi için daha evvel atılması gereken diğer bir adım var. O adım da bu ülkede insan haklarını, adaleti, birlik ve beraberlik hislerimizi, birebir ülkenin eşit vatandaşları olduğumuza dair algıyı güçlendirmemiz gerekiyor.”

“Türkiye’de son 50 yılda dışarıdan milletin birlik ve beraberliğinden rahatsız olan mihrakların içimize soktuğu nifak tohumları, fitne fesat ögeleri yüzünden bu ülkede on binlerce çocuğumuz, gencimiz hayatını kaybetti.” diyen Tekin, şöyle devam etti:

“Bu ülkenin birtakım bölgeleri insanların özgürce yaşayabilecekleri bölgeler olmaktan çıktı. İnsanların özgürce seyahat edemediği, insanların insan olmasından kaynaklanan temel hak ve hürriyetlerini özgürce kullanamadığı bölgeler oldu. Hal bu türlü olunca bu bölgelerdeki kamu yatırımları, bu bölgede özel bölümün istihdam üretmek maksatlı yatırımları uzun yıllar sekteye uğramış oldu. İnsan haklarıyla ekonomik kalkınma, hukuk devleti ve demokrasiyle ekonomik kalkınma arasındaki bağlantıyı kuramamış olduk. Burada yapılan yatırımlar maalesef kendilerinden beklediğimiz toplumsal faydayı üretemediler. Bu türlü önemli bir meseleyle karşı karşıya kaldık. Türkiye bu sorunu çözmek için defaten teşebbüste bulundu.” tabirlerini kullandı.

– “Ümitle başladığımız süreçler bir manipülasyonla bir anda heder olup gitti”

AK Parti iktidarları devrinde, 2001 yılında yayımladığı kuruluş beyannamesinde ve parti programında Türkiye’nin tamamında insan haklarını, demokrasiyi ve hukuk devletini tekrar hâkim kılacak bir dizi önermeyi kamuoyuyla paylaştığını anımsatan Tekin, bu önermelerin toplumsal karşılık bulması sonucu kuruluşundan kısa müddet sonra birinci seçimlerde iktidara gelen AK Parti’nin vatandaşa taahhüt ettiği milli birliği, beraberliği sağlayacak siyasetleri uygulamaya başladığını vurguladı.

Hükümet kurulduktan sonra insan hakları ve demokrasi konusunda düzenlemelerin yapıldığını kaydeden Tekin, kelamlarına şöyle devam etti:

“Hükümet kurulduktan çabucak sonra 30 Kasım 2002’de bu manada insan hakları ve demokrasi konusundaki en dertli düzenlemelerden birisi olan OHAL uygulamasını kaldırdık. OHAL uygulamasından sonra şimdi sıraladığımızda evet bunları da yaptık diyeceğimiz fakat unuttuğumuz birçok şey var. Kürt problemiyle ilgili hususlarda o gün sorun olarak gördüğümüz çabucak hemen her şey AK Parti iktidarları periyodunda tahlile kavuşturuldu. Bunların sonucunda de bu sorunu kökünden çözecek süreçler de başlatıldı. 2007 ve 2014 süreçleri kıymetli süreçlerdi fakat nifak tohumlarını takım buradan nema elde edenler, buradan siyasal ve ekonomik çıkar elde edenler bu savaşın devam etmesinin, bu ihlallerin devam etmesinin kendi çıkarları açısından değerli olduğunu düşünen iç ve dış mihraklar ve onların uzantıları maalesef bu süreçleri sabote ettiler. Umutla başladığımız süreçler bir manipülasyonla bir anda heder olup gitti, yarım kaldı.”

“Terörsüz Türkiye” sürecine ait değerlendirmelerde bulunan Tekin, “Hakkari’ye gelenler, gidenler, yatırım için gelenler, turistik seyahat için gelenler, konaklayacak yer arayanlar, yemek yiyecek yer arayanlar bunların hepsi insan hakları ve demokrasi ile ilgili temel hak ve hürriyetlerle ilgili teminatlar ortaya çıktıktan sonra beraberinde ekonomik kalkınmayı da getireceğini gösteren şeyler. Şayet bu süreç sağlıklı bir formda devam ederse çok kısa bir vakitte ülkemizin her bölgesi bu manada ekonomik kalkınmadan eşit seviyede de nasibini alacak hale gelecek. Bizler de burada hem okul yaparken hem burada öğretmeni istihdam ederken hem de burada eğitim öğretim süreçlerini planlarken daha rahat hareket edeceğiz. Daha yararlı sonuçlar elde edeceğimize ümit ettiğimiz işler yapacağız. Daha sık geleceğiz. Daha sık sorunları dinleyeceğiz ve problemlerimizi daima bir arada çözeceğiz.” formunda konuştu.

Ziyaretlere, Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Celile Eren Ökten, Vali ve Belediye Başkan Vekili İbrahim Taşyapan, Şemdinli Kaymakam Vekili olan Derecik Kaymakamı İbrahim Yazıcı, AK Parti İl Başkanı Zeydin Kaya ve bakanlık yöneticileri eşlik etti.

Bakan Tekin ve beraberindekiler daha sonra Yüksekova ilçesine geçerek Değerli Köyü Borsa İstanbul Ortaokulu ve İmam Hatip Ortaokuluna ziyarette bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın programının uygun olduğu bir anda bunların açılışlarını yapacaklarını belirten Tekin, “Bu bahsettiğim okullar kamu kaynaklarından yaptığımız okullar. Yani genel bütçeden, İl Özel İdarelerinden, YİKOB’dan yaptığımız okullar. Bunların açılışları için biz Sayın Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle ayrı bir program organize etmek istiyoruz. Ancak ben Milli Eğitim Bakanı olarak sadece hayırseverlerimizin yaptığı okulların açılışına gidiyorum. Gitme nedenim de şu: Hayırseverimize öğrencilerimizin, öğretmenlerimizin, velilerimizin ve iştirakçilerin huzurunda teşekkür etmek, ‘Allah razı olsun’ demek.” diye konuştu.

Tekin, periyodun Başbakanı Bülent Ecevit’in “Cumhuriyet’in 100. yılına mektup yazalım. Cumhuriyet’in 100. yılına herkes nasıl bir Türkiye Cumhuriyeti hayal ettiğini anlatsın.’ fikriyle bir kampanya başlattığını anlattı.

PTT’nin bu kampanyayı yönettiğini lisana getiren Tekin, şunları kaydetti:

“Bu kampanyada eğitim için yazılan talepler, teklifler, Türkiye hayalleriyle ilgili mektuplar var. 2023’ün 29 Ekim günü PTT tarafından bunlar Milli Eğitim Bakanı olarak şahsıma ulaştırıldı, getirildi. Bu mektupları tek tek okuduk. 2002 öncesi Türkiye’yle ilgili o mektuplarda çok enteresan anekdotlar var. Maalesef Türkiye Cumhuriyeti devletine, Türkiye Cumhuriyeti’nin genç kuşağına hiç yakışmayan bir eğitim-öğretim ortamı kelam konusu. Fiziki kapasite açısından baktığımızda o mektuplarda öğretmenlerimiz şöyle bir şeyi hayal ediyorlar: ‘İnşallah Cumhuriyet’in 100. yılında 45-50 kişilik sınıflarda ders yapabiliriz.’ Bakın, öğretmenimiz 45-50 kişilik sınıflarda ders yapmayı hayal ediyor. Muhtemelen 70-80 kişilik sınıflarda ders yapılıyor. Bir öbür öğretmenimiz ‘İnşallah Cumhuriyet’in 100. yılında içerisinde çocuklarımızın tuvalet muhtaçlığını giderebileceği okullarımız olur.’ diyor. Okul binalarımızın hangi fiziki kriterlere sahip olduğunu görelim.”

Bakan Tekin, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından uygulanan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2025’e de değindi.

Türkiye’nin 2003 yılında birinci kere katıldığı PISA döngüsünde 38 OECD üyesi ülke arasında hiçbir alanda birinci 30’un içerisine giremediğini aktaran Tekin, “Dersliklerinde 45-50 şahıstan daha fazla öğrencilerin olduğu bir ortalama var. Okul binalarının hiç ergonomik ve sağlıklı olmadığı, akademik muvaffakiyetin OECD üyesi ülkeler arasında 38 ülke içinde bile birinci 30’a giremeyen bir Türkiye’den bahsediyorum.” değerlendirmesini yaptı.

Tekin, bugünün Türkiyesi’nde eğitim sisteminin geldiğini noktanın üst düzeylere çıktığına dikkati çekerek, “Bundan 10 gün evvel, Bratislava’da OECD’nin 2025 Değerlendirme Toplantısı yapıldı. Orada OECD ve PISA yöneticileri Türkiye’yle ilgili şu sözleri kullandılar: ‘Türkiye son 20 yılda harika bir eğitim devrimi yaşadı.’ Fiziki kapasite, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı, insan kaynağı ve teknolojik altyapı açısından değerli.” dedi.

– “28 Şubat 1997’de bundan rahatsız olan birileri çıktı”

Cumhuriyet öncesinde başlayan mesleksel eğitim hareketlerinin ülkeye hakikaten çok önemli halde ivme kazandırdığını vurgulayan Tekin, şöyle devam etti:

“1980’li, 1990’lı yıllara geldiğimizde, bu ülkede mesleksel ve teknik eğitim veren okullar ülkenin imtihanla öğrenci alan okullarıydı. Maalesef Türkiye’de 28 Şubat 1997’de bundan rahatsız olan birileri çıktı. Siyasetin başarılı olmasından rahatsız olan, ülkenin gelişmesinden rahatsız olan birileri çıktı. ‘İmam hatip liseleri ile meslek liselerinin önünü nasıl kesebiliriz.’ diye bir bildiri yayınladılar, hükümete dayattılar. Hükümet bunu yapmaktan imtina edince onu yıkıp yeni bir hükümet kuruldu. Ardından de Türkiye’de mesleksel ve teknik eğitim veren okullarımızdaki öğrenci sayıları, ortalamaları yüzde 17’lere kadar düştü. Meslek liselerinin orta kısımları kapatıldı, imam hatiplerle beraber. Meslek lisesine giden çocukların önüne kat sayı engeli getirildi. Meslek lisesi mezunları maalesef bu ülkede ikinci sınıf çocuk, ikinci sınıf genç durumuna sürüklendi.”

Bakan Tekin, 2002’den itibaren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı iradesiyle bir arada tekrar 28 Şubat darbesinin tahribatını ortadan kaldıracak adımlar atmaya başlandığını anlattı.

Mili Eğitim Bakanı Tekin, buradaki toplam ortalamanın da yüzde 43 olduğunu lisana getirdi.

Türkiye’de nisan ayında OECD Beceriler Zirvesi’nin yapıldığını belirten Tekin, “OECD Genel Sekreteri, Türkiye’nin özellikle 2013 sonrası mesleksel ve teknik eğitimde attığı adımlarla ilgili olarak şu cümleyi kullandı: ‘Bu mevzudaki deneyiminizi ve gelişmeleri öteki ülkelerle paylaşmanızı istiyoruz.’ Bakın, bunlar çok kıymetli şeyler. Hem öğrenci sayısını artırdık. Yetmedi, bütün mesleksel ve teknik eğitim veren okullarımızdaki programları, müfredatı, hepsini gözden geçirdik. Çağın gereksinimlerine nazaran, çağın muadilleriyle rekabet edebilecek halde yetişmesini istediğimiz çocuklarımızın çağın gerektirdiği formda mesleksel ve teknik eğitim alması için müfredatları revize ettik.” diye konuştu.

Tekin, Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) diye bir model ürettiklerini, bunları 12 yıllık zarurî eğitimin bir modülü haline dönüştürdüklerini söyledi.

Bunlar sayesinde, mesleksel ve teknik eğitimde ihtilal niteliğinde işler olduğuna dikkati çeken Tekin, “Tekrar 28 Şubat sürecinin öncesine dönmeye başladık. 2023 yılında Milli Eğitim Bakanlığına tekrar döndükten sonra bölümle istişarelerimizi devam ettirdik. Bölümle bu bahiste hangi alanda yetişmiş elemana muhtaçlık var, hangi yeni alanlar geleceğin meslekleri olarak öngörülüyor, bunları tespit ettik. Öbür modeller de ürettik, şu an Türkiye’de üç tane açtık. ‘Sektör İçi Okul’ ve ‘Sektöre Entegre Okul’ isimleriyle, büyük iş yerlerinde eğitim-öğretim imkanları da uygun ise bölüm içi okullar açmaya başladık.” tabirlerini kullandı.

– “Bir yıl içerisinde, tahminen istisnalar hariç İstanbul’umuzun tamamı tekli eğitime geçmiş olacak”

İstanbul Valisi Davut Gül ise Türkiye’de savunma endüstrisinde yerlilik oranının yüzde 80’in üzerine çıktığına işaret etti.

Bu durumun Türkiye’de eğitim kalitesinin bir sonucu olduğunu belirten Gül, “Tekli öğretim, İstanbul’umuzda birinci konuşulmaya başlandığında yüzde 80’lerin üzerinde ikili öğretim vardı. Hamdolsun şimdi yüzde 18’lere kadar düştü. Devam eden okullarımız var, başlayacak okullarımız var. Şöyle bir yıl içerisinde, tahminen istisnalar hariç İstanbul’umuzun tamamı tekli eğitime geçmiş olacak.” diye konuştu.

Programa İl Milli Eğitim Müdürü Murat Mücahit Yentür, Şile Kaymakamı Mustafa Çit, Şile Belediye Başkan Vekili Sacit Terzi, öğrenciler ve öğretmenler de katıldı.

Öte yandan Milli Eğitim Bakanı Tekin, açılış töreninden evvel Şile Belediye Başkanlığını da ziyaret etti.

OECD tarafından 15 yaş kümesinde örgün eğitime devam eden öğrencilerin matematik okuryazarlığı, fen okuryazarlığı ve okuma maharetlerini pahalandırmak ve ülkelerin eğitim siyasetlerinin geliştirilmesine data sağlamak maksadıyla gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarının açıklanacağı toplantı, 8 Eylül Salı günü Slovakya’da yapılacak.

Türkiye’den 56 ildeki 7 bini aşkın öğrenci katıldı

PISA 2025 uygulaması, 14 Nisan-16 Mayıs 2025’te bilgisayar tabanlı gerçekleştirildi. Türkiye’den araştırmaya 56 ildeki 203 okuldan 7 bin 702 öğrenci katıldı.

Araştırmada temel alanların yanı sıra öğrencilerin teknolojinin sunduğu imkanları kullanarak kendi öğrenmelerini düzenleme ve yeni bilgiler edinme kapasitelerini pahalandırmak gayesiyle, “Dijital Dünyada Öğrenme” de yenilikçi alan olarak ele alındı. Katılan öğrencilere başka temel testlerin yanında bu alana ait de sorular yöneltildi.

PISA 2025 Türkiye sonuçlarının, Türkiye saatiyle 10.30’da tüm dünyayla eş vakitli açıklanacağı Bratislava’daki toplantıya Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de katılacak. Sonuçlar, Türkiye’nin eğitimde hem son 3 yıldaki performansını hem de uzun devir performansını ortaya koyacak.

OECD yetkilileri, daha evvelki açıklamalarında PISA 2025 uygulamasında Türkiye’den beklentilerinin yüksek olduğunu lisana getirmişti. Bakan Tekin de OECD yetkililerinin değerlendirmeleri ışığında 8 Eylül’de açıklanacak PISA sonuçları için beklentilerinin yüksek olduğunu vurgulamıştı.

Türkiye, birinci sefer 2003’te katıldı

Türkiye, 3 yılda bir yapılan PISA araştırmasına birinci kere 2003’te katıldı. Bu araştırmada 41 ülke yer alırken, 2006’da 57, 2009 ve 2012’de 65, 2015’te 72, 2018’de 79 ülke araştırmaya katıldı. Kovid-19 salgını sebebiyle 2021’den 2022’ye ertelenen PISA 2022’de ise iştirakçi ülke sayısı 81’e yükseldi.

Türkiye, 2003 ve son sonuçların açıklandığı 2022 dataları karşılaştırıldığında matematik, fen bilimleri ve okuma hünerlerinin üçünde de puanını artırdı.

PISA 2003’te Türkiye, matematik alanında 423 puanla 41 ülke arasında 34’üncü, fen bilimlerinde 434 puanla 35’inci, okuma hünerlerinde ise 441 puanla 33’üncü sırada yer aldı. PISA 2022’de ise Türkiye, matematik alanında 453 puana ulaştı ve 81 ülke arasında 39’uncu sırada yer aldı. Türkiye’nin fen bilimleri puanı, PISA 2022’de 476’ya, sıralaması ise 81 ülke arasında 34’üncülüğe yükseldi. Türkiye’nin okuma becerilerindeki puanı da 2022’de 456’ya çıktı ve bu alanda 81 ülke arasında 36’ncı oldu.

Böylece Türkiye’nin ortalaması 2003’ten 2022’ye matematikte 30, fen bilimlerinde 42, okuma hünerlerinde ise 15 puan arttı.

Aktürk, Kıbrıs Türkü’nün hak ve güvenliğini teminat altına almak ve maruz kaldığı zulmü sona erdirmek gayesiyle 14 Ağustos 1974’te icra edilen İkinci Kıbrıs Barış Harekatı’nın yıl dönümü münasebetiyle şehitleri ve ebediyete irtihal eden gazileri andı.

Terörle mücadele

Aktürk, “Terörsüz Türkiye” amacı doğrultusunda yürütülen çalışmaların, terörün Türkiye’nin gündeminden kalıcı olarak çıkarılması, milletin huzur ve güvenliğinin güçlendirilmesi, toplumsal birlikteliğin pekiştirilmesi ile bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesis edilmesi açısından tarihi ehemmiyete sahip olduğunu vurguladı.

Gelinen basamakta en büyük hissenin vatan uğruna fedakarlığın en ulu örneğini sergileyen şehitlere, kahraman gazilere ve ailelerine ilişkin olduğunu söz eden Aktürk, şunları söyledi:

“Bakanlığımızca, Kanun’un 8’inci maddesinin uygulanmasına yönelik olarak devletimizin ilgili kurumlarıyla tam bir ahenk ve uyum içerisinde gerekli çalışmalara başlanmıştır. Türk Silahlı Kuvvetlerimiz, ülkemizin beka ve güvenliğine yönelen her türlü tehdit ve tehlikeye karşı gayretini, hudutlarımızda ve ötesinde kesintisiz ve kararlı halde sürdürmektedir. Bu kapsamda geçtiğimiz hafta içerisinde barınma alanlarından kaçan 3 terör örgütü PKK mensubu daha teslim olmuştur.”

“Sınır güvenliği en üst düzeyde tesis ediliyor”

Aktürk, sonlarda güvenliğin 7 gün 24 saat temeliyle en üst düzeyde tesis edildiğini bildirdi.

Hudut güvenliğine ait bilgi veren Aktürk, şunları kaydetti:

“Hudutlarımızda son bir haftada 1’i terör örgütü mensubu olmak üzere yasa dışı yollarla geçmeye çalışan 499 şahıs yakalanmış, 716 şahıs ise hududu geçemeden engellenmiştir. Böylelikle, 1 Ocak’tan bugüne kadar hudutlarımızdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışırken yakalananların sayısı 7 bin 942, engellenen kişi sayısı da 45 bin 518 olmuştur. Ayrıyeten, bu hafta içerisinde Van, Hakkari ve Hatay hudut çizgilerinde yapılan arama-tarama faaliyetlerinde 304 kilo uyuşturucu madde ele geçirilmiştir.”

Bölgesel ve global barış ile istikrara katkılar

Aktürk, ikili işbirlikleri, bölgesel inisiyatifler ve çok uluslu vazifeler kapsamında birçok coğrafyada muvaffakiyetle vazife yapan Türk Silahlı Kuvvetlerinin, bölgesel ve global barış için öncü rol oynamaya devam ettiğini vurguladı.

Bu kapsamda Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos’ta Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandığını hatırlatan Aktürk, üç ülke arasındaki mevcut dostluk ve kardeşlik bağlantılarının savunma, güvenlik alanında daha kurumsal ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulmasının amaçlandığını söyledi.

Muahedenin temel gayesinin bölgesel güvenlik ve istikrara katkı sağlamak, üç ülke arasındaki askeri işbirliğini geliştirmek ve olası krizlere karşı ortak hareket yeteneğini güçlendirmek olduğunu belirten Aktürk, “Söz konusu muahede savunma gayeli olup rastgele bir ülkeyi ortak düşman ya da hasım olarak tanımlamamaktadır.” dedi.

Aktürk, muahede kapsamında savunma bakanları, dışişleri bakanları ile genelkurmay liderleri, silahlı kuvvetler kumandanlarının iştirakiyle stratejik siyasi ve askeri düzeneklerin oluşturulması ve üç ülke arasındaki uyumun en üst seviyede yürütülmesinin öngörüldüğünü söz etti.

Mutabakatla askeri işbirliğinin kademeli olarak geliştirilmesinin planlandığını bildiren Aktürk, “Bu kapsamda komuta yeri ve arazi tatbikatlarından başlayarak, ilerleyen basamaklarda kara, deniz, hava, hava savunma ve insansız sistemlerin iştirakiyle müşterek tatbikatların icra edilmesi hedeflenmektedir.” bilgisini verdi.

Zeki Aktürk, tatbikatlarla mümkün krizler öncesinde muhtaçlık ve eksikliklerin tespit edilmesi, elde edilen deneyimlerin doktrin, eğitim ve planlama süreçlerine aktarılması ile müşterek harekat yeteneğinin daima geliştirilmesinin amaçlandığını belirtti.

Savunma sanayi işbirliğinin mutabakatın değerli ögelerinden biri olduğuna dikkati çeken Aktürk, “Bu kapsamda sırf eser ve sistem tedariki değil, ortak geliştirme ve üretim, teknoloji işbirliği ile sürdürülebilir bakım ve lojistik dayanağın sağlanması hedeflenmektedir.” diye konuştu.

İnsansız ve otonom sistemlerin, elektronik harp ve yapay zeka takviyeli yeteneklerin öncelikli işbirliği alanları arasında yer aldığını vurgulayan Aktürk, şunları kaydetti:

“Mekke Ortak Savunma Anlaşması, NATO’ya alternatif yahut rakip bir yapı olmayıp bölgesel güvenlik ve istikrara katkı sağlayarak uluslararası güvenlik mimarisini tamamlayıcı bir düzenek olarak bedellendirilmektedir. Sistemin olgunlaşmasıyla birlikte, gerekli mutabakatın sağlanması halinde öbür ülkelerin iştiraki da değerlendirilebilecektir. Son amacımız, barış devrinde faal formda işleyen, mümkün krizlere hazırlıklı ve muhtaçlık halinde somut askeri dayanak sağlayabilen kurumsal bir sistem oluşturmaktır. Bu işbirliğinin, ülkelerimizin güvenliğinin yanı sıra bölgesel barış, istikrar ve caydırıcılığa da kıymetli katkı sağlayacağını kıymetlendiriyoruz. Bu vesileyle dost ve kardeş ülke Pakistan’ın Bağımsızlık Günü’nü şimdiden kutluyoruz.”

“İsrail, Gazze’deki insani krizi derinleştiren ataklarını sürdürüyor”

Aktürk, Orta Doğu’daki gelişmeler kapsamında bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanmasının, İsrail’in Gazze ve Lübnan’daki işgal ve hücumlarına son vermesiyle mümkün olduğunu söyledi.

İsrail’in, Birleşmiş Milletler raporlarına da yansıyan ve Gazze’deki insani krizi derinleştiren taarruzlarını sürdürdüğünü tabir eden Aktürk, şunları lisana getirdi:

“İsrail’in 15 maddelik Gazze Planı’nı da reddetmesi, bölgesel yayılmacı siyaset izlediğinin bir öbür göstergesi olmuştur. Öte yandan İsrail, imzalanan çerçeve muahedesine karşın benzeri formda Lübnan’ın güneyindeki ataklarına ve askeri faaliyetlerine de devam etmektedir. Milletlerarası toplumun, İsrail’in bu hareketlerine karşı milletlerarası hukuka ve insani bedellere sahip çıkarak daha kararlı ve güçlü bir tavır sergilemesinin, bölgede barış ve istikrarın tesisi açısından elzem olduğunu bir defa daha vurguluyoruz.”

Düşen F-16 uçağı

Aktürk, dün Yalova’da kırıma uğrayan F-16 uçağına ait de bilgi verdi.

Zeki Aktürk, bahse ait, “12 Ağustos’ta 18’inci Ana Üs Komutanlığı/Yalova’da 2026 yılı Hava Harp Okulu Öğrenci Seçme Uçuşları kapsamında eğitim uçuşu gerçekleştiren Hava Kuvvetlerimize ilişkin bir adet F-16 uçağımız kırıma uğramıştır. Fırlatma koltuğuyla uçaktan ayrılan pilotumuzun sıhhat durumu düzgündür. Kırımın sebebi yapılacak ayrıntılı inceleme sonucu belirlenecektir.” açıklamasını yaptı.

Envantere yeni giren silah sistemleri

Aktürk, yerli ve ulusal savunma endüstrisinin kara, deniz, hava ve siber alanlarında geliştirdiği kritik sistemlerle Türk Silahlı Kuvvetlerinin caydırıcılığını ve harekat yeteneğini güçlendirmeye devam ettiğini vurguladı.

Bu kapsamda yapılan faaliyetlere ait bilgi veren Aktürk, şunları kaydetti:

“Geçtiğimiz hafta içerisinde Kara Kuvvetleri Komutanlığımızca çeşitli ölçüde, dikine iniş kalkış yapabilen Kamikaze İnsansız Hava Aracı (KİHA) Sistemleri ile 5,56 milimetre hafif makineli tüfeğin muayene ve kabul faaliyetleri tamamlanmıştır. Başka yandan, 20-23 Ağustos tarihleri arasında Gölcük Deniz Ana Üs ve Gölcük Tersanesi Komutanlıklarımızda düzenlenecek, ülkemizin ve Deniz Kuvvetlerimizin denizlerdeki gücü ile bu alandaki ileri teknolojik yetkinliğini iştirakçilerle buluşturacak TEKNOFEST Mavi Vatan’a, gençlerimiz başta olmak üzere tüm halkımızı bekliyoruz.”

Öğrenci ve işçi temini

Aktürk, işçi ve askeri öğrenci alım faaliyetlerinin planlanan takvime uygun olarak devam ettiğini duyurdu.

Bu kapsamda 24 Temmuz’da başlayan Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları’nda istihdam edilmek üzere 2026 yılı “3’üncü Dönem Uzman Erbaş Temini”, “4’üncü Dönem Teknik Sınıf Uzman Erbaş Temini” ile “2’nci Dönem Sözleşmeli Er Temini” müracaatlarının 17 Ağustos’a kadar uzatıldığı bilgisini veren Aktürk, şunları kaydetti:

“Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı işbirliğinde, ilkokul ve ortaokul öğrencilerine yönelik düzenlenen ‘Kahramanım Mehmetçik ve Vatan’ bahisli fotoğraf müsabakasında halk oylaması devam etmektedir. Öğrencilerimizin bayrağımıza, vatanımıza ve Mehmetçiğimize duydukları sevgi ve bağlılığı sanat yoluyla tabir etmelerine imkan sağlayan müsabaka kapsamında seçici konsey tarafından belirlenen eserler Bakanlığımızın X hesabında vatandaşlarımızın beğenisine sunulmuştur. İlkokul kategorisinin akabinde ortaokul kategorisinde devam eden halk oylaması yarın sona erecek, müsabaka sonuçları ise 21 Ağustos’ta Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığının resmi sosyal medya hesapları ve internet siteleri üzerinden duyuru edilecektir.”

“Çok Uluslu Deniz Savunma Koalisyonu”

MSB’de düzenlenen haftalık basın bilgilendirme toplantısının akabinde, Bakanlık tarafından basın mensuplarının sorularına ait açıklama yapıldı.

Kızıldeniz İttifakı’na ait soru üzerine Bakanlık tarafından “Babülmendep Boğazı’nda seyir serbestisinin sağlanması maksadıyla ‘Çok Uluslu Deniz Savunma Koalisyonu’ kurulmasına yönelik olarak Suudi Arabistan’ın daveti üzerine, 28 Temmuz’da Riyad’da teknik seviyede, ardından 30 Temmuz’da Genelkurmay Başkanları düzeyinde toplantı gerçekleştirilmiştir.” açıklaması yapıldı.

Halihazırda uyum amacıyla 12-13 Ağustos 2026 tarihlerinde Cidde’de icra edilmekte olan toplantıya Türkiye tarafından iştirak sağlandığı söz edilen açıklamada, Körfez bölgesinde gerginliğin azaltılması ve memleketler arası ticaretin kesintisiz sürdürülmesi gayesiyle Suudi Arabistan makamlarıyla çalışmalara devam edildiği belirtildi.

Hudut çizgisindeki faaliyetler

Hudut çizgisindeki çalışmalara ait soru üzerine Bakanlık tarafından, “Türk Silahlı Kuvvetlerimiz, hudutlarımızı ‘Hudut Namustur’ anlayışıyla her türlü hava ve arazi kaidelerinde 7 gün 24 saat temeline nazaran büyük bir özveri ve kararlılıkla korumaktadır. Bu kapsamda hudut karakolları ve üs bölgelerimizde birlik yahut işçi azaltılması kelam konusu değildir.” değerlendirmesi yapıldı.

Somali Silahlı Kuvvetleri işçisine verilen eğitimler

Bakanlık tarafından, dost ve müttefik ülkelerle imzalanan ikili muahedeler kapsamında eğitim ile danışmanlık faaliyetlerinin yürütüldüğü aktarıldı.

Bu kapsamda, Somali Silahlı Kuvvetleri işçisine kümeler halinde “Komando Temel Eğitimi” verildiği tabir edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Manisa’da 11 Mayıs-7 Ağustos tarihleri arasında eğitimlerini tamamlayan 1521 personelin mezuniyet töreni, 7 Ağustos’ta Kara Kuvvetleri Komutanımız ile Somali Kara Kuvvetleri Komutanı’nın iştirakiyle icra edilmiştir. Mezun olan işçinin ülkelerine intikali 10 Ağustos’ta başlamış olup 4 Eylül’e kadar tamamlanması planlanmaktadır. Müteakip eğitim grubu kapsamında, 1523 Somali Silahlı Kuvvetleri çalışanına 17 Ağustos-9 Kasım tarihleri arasında eğitim verilmesi planlanmaktadır.”

‘KABİLİYETİNİ SORUMLULUK DUYGUSUYLA DENGELEYEN BİR NESİL YETİŞTİRMEK İSTİYORUZ’

‘YAPAY ZEKA İMKANLARINDAN FAYDALANABİLDİĞİMİZ EĞİTİM-ÖĞRETİM ORTAMINI SAĞLADIK’

Bakan Tekin, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modelimiz, yazdığımız her satırdaki koddan, dünyanın eğitim masalarında ülkemizi temsil ettiğimiz eğitim diplomasisine kadar attığımız her adımda bu gayeyi gözetmeye efor sarf ettik. Çağın bütün imkanlarını insanın gelişimine ve insanlığın hayrına sunarken teknolojiyi büyütmekle bir arada onu taşıyacak, onu yönetecek ve gerçek istikamete sevk edecek insanı da yetiştirmek istiyoruz. Bizler bu gayretle eğitim-öğretim süreçlerinde hayata geçirdiğimiz, başta FATİH Projesi olmak üzere akabinde takip eden bütün yapay zeka uygulamalarında bu hassasiyetle hareket etmeye uğraş sarf ettik. Ve şu anda okullarımızın tamamında internet erişimi, etkileşimli tahtalarla ders yapabildiğimiz ve yapay zeka imkanlarından çokça faydalanabildiğimiz bir eğitim-öğretim ortamını da sağlamış durumdayız. Bugün gönül rahatlığıyla, bu anlattığımız tablonun arkasında çeyrek asra yayılan kesintisiz bir eğitim-öğretimi yüceltme iradesinin olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde AK Parti hükümetleri eğitimi bir devlet siyaseti olmanın ötesinde bir dava olarak gördü. Bütçeden en büyük hissesi eğitime ayırdı. Bir okula ulaşan internet çizgisinden bir sınıfta kurulan akıllı tahtaya kadar her yatırımın, yatırımımızın arkasında dimdik durmak kolay olmadı elbet. Şayet bu kararlılık olmasaydı biraz evvel bahsettiğim şeylerin Türkiye’de hayata geçirilmesi mümkün olmayacaktı” diye konuştu.

‘TÜRKİYE, KENDİ İMKANLARIYLA KURDUĞU DİJİTAL SİSTEMLER SAYESİNDE 18 MİLYONDAN FAZLA ÖĞRENCİSİNİ ÖĞRETMENLERİYLE BULUŞTURDU’

Bakan Tekin, “Eğitimde teknolojilerin kullanımı kadar, eğitimde fiziki kapasitenin, derslik sayısının, öğretmen sayısının yeterli hale getirilmesi de kuşkusuz çok kıymetli. Türkiye bu manada son 22 yılda ihtilal niteliğinde işler yaptı ve şu anda derslik başına düşen öğrenci sayısı, öğretmen sayısı başına düşen öğrenci sayısı üzere referanslar açısından milletlerarası göstergelerin üzerine çıkmış durumda. Ben bu vesileyle, ‘Önce çocuklarımızın geleceği’ diyerek eğitimi yıllardır devletimizin en büyük önceliği haline getiren Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a eğitim ailemiz ismine şükranlarımı sunuyorum. Bu büyük seferberliğe emek veren herkese, bilhassa de öğretmen arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum, Allah kendilerinden razı olsun. Türkiye’nin eğitim teknolojileri alanında kurduğu bu güçlü kapasite, bugün kendi hudutlarının ötesine uzanan bir birikime dönüşmüş durumdadır. OECD ülkeleri arasında okullarına teknolojik altyapı sağlama bakımından en üst sıralarda yer almamız, yıllar boyunca attığımız adımların ulaştığı seviyeyi gösteriyor. Dünyanın pek çok ülkesi eğitimin devamını sağlamakta zorlanırken Türkiye, EBA başta olmak üzere kendi imkanlarıyla kurduğu dijital sistemler sayesinde 18 milyondan fazla öğrencisini öğretmenleriyle buluşturmayı sürdürdü. O gün eğitimin kesintiye uğramasını önleyen bu kapasitemiz, bugün öğrenmeyi zenginleştiren, öğretmenlerimizin elini güçlendiren bir kalıcı eser haline dönüştü” dedi.

‘4’ÜNCÜ SINIF MATEMATİK ALANINDA PUANINI EN FAZLA YÜKSELTEN ÜLKE TÜRKİYE OLDU’

Bakan Tekin, “Uluslararası araştırmalar da eğitim sistemimizde yıllar içinde sağlanan bu ilerlemeyi açıkça ortaya koyuyor: PISA 2022: OECD genelinde matematik ve fen puanları gerilerken; Türkiye, fen bilimlerindeki puanını artırdı, matematikteki düzeyini korudu. TIMSS 2023: 4’üncü sınıf matematik alanında puanını en fazla yükselten ülke Türkiye oldu. 4’üncü sınıf fen bilimlerinde bütün ülkeler arasında 4’üncü, OECD ülkeleri arasında ise 2’nci sıraya geldik. 8’inci sınıf seviyesinde de matematik ve fen bilimlerinde puanını en fazla artıran ülkelerden bir tanesi olduk. Sahip olduğumuz bu tecrübeyi dostlarımızla da paylaşıyoruz. Türkiye olarak kendi altyapımızı, yazılımımızı ve içeriğini üreten modeller geliştirdik. Bu modellerimizi de bu salonda bulunan bütün dostlarımızla paylaşmaya hazırız. Evlatlarımızın yarın hangi araçlarla karşılaşacağını bugünden bütünüyle kestiremeyebiliriz. Ama onları çağın imkanlarından faydalandırırken kendi aklını ve iradesini koruyacak, elindeki gücü oburunun hakkını gözeterek kullanacak bir anlayışla yetiştirebiliriz. Bu sorumluluk yalnızca Milli Eğitim Bakanlıklarıyla da hudutlu değil kuşkusuz. Ailelerin, üniversitelerin, sivil toplum örgütlerinin ve bugün bu toplantının konusu olan teknoloji geliştiren bütün bölümlerin tıpkı hassasiyette bulunması zorunludur” tabirlerini kullandı.

Tekin, ülkede artık bu türlü tablolara rastlanmadığını belirterek, imam hatip okullarının milletin asli ögesi olarak kabul edilen bir noktaya geldiğini söyledi.

Ülkedeki bütün okulları, eğitimde fırsat eşitliği prensibine nazaran eşit gören bir siyasal irade olduğunu lisana getiren Tekin, yıllar içinde eğitimde yapılan çeşitli revizyonlarla öğrencilerin özgür biçimde yine imam hatip okullarına devam etmeye başladıklarını anımsattı.

Proje okulu uygulamasıyla fen liseleri, toplumsal bilimler liseleri, Anadolu liseleri, mesleksel ve teknik Anadolu liselerinde çok farklı ve özgün projeler geliştirildiğini aktaran Tekin, şunları kaydetti:

“İmam hatip okullarımızda da gibisi formda çok farklı projeler geliştirildi. Spor programı uygulayan imam hatip liselerimiz, hoş sanatlar programı uygulayan imam hatip okullarımız var. Fen programı uygulayan okullarımız var. Toplumsal bilimler programı uygulayan okullarımız var. Çince, Japonca, Korece, Rusça eğitim veren imam hatip okullarımız var. Lisan programı uygulayan imam hatip okullarımız var ve imam hatiplerde farklı bir durum ortaya çıktı. 2023 yılında tekrar başladıktan sonra bu kere öbür bir bahse odaklandık. İmam hatip okullarındaki meslek dersleriyle ilgili bir mevzu gündemimizde. Meslek derslerini de branşlaştıracak yeni adımı YÖK ile birlikte yürütüyoruz.”

“Öğretmenlerin fedakarlıklarını göz ardı etmiyoruz”

Bakan Tekin, öğretmenlere hitap ederek, “Dünyanın her tarafında, eğitim öğretim süreçleri ülke gündeminin birinci sırasında yer alıyor. Her gün eğitimle ilgili duyduğunuz haberler sizi üzmesin, şaşırtmasın. Her farklı ülkedeki eğitim bakanı aynı cümleyi kuruyor, daima eğitimle ilgili haberler. O yüzden Türkiye’de de eğitimin bu kadar gündemde olması aslında eğitim öğretim süreçlerinin olumlu biçimde geliştiğinin bir göstergesi.” diye konuştu.

Türkiye’de düzenlenen OECD Marifetler Tepesi’ni anımsatan Tekin, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“OECD Yöneticisi kamuya açık konuşmasında ‘Türkiye’nin eğitimde harikulâde sıçrayışı’ sözünü kullandı. 8 Eylül’de PISA skorları açıklanacak, onunla ilgili de gayriresmi bir bilgi verdi. ‘Türkiye harikulâde bir sıçrama yaptı.’ dedi. Yaptığımız bu çalışmalar, attığımız bu adımlar sayesinde Türkiye’de hem eğitim öğretim süreçlerinin önündeki antidemokratik pürüzleri kaldırıyoruz hem eğitim öğretimin fizikî altyapısını güçlendiriyoruz hem de çocuklarımızın geleceğe daha düzgün hazırlanmaları için bir eforun içerisindeyiz.”

Tekin, bu çalışmaları yaparken öğretmenlerin fedakarlıklarını göz ardı etmediklerinin altını çizerek, “Ne yaparsak yapalım, öğretmen arkadaşlarımız olmazsa, bahsettiğimiz çalışmaların hiçbir karşılığı olmayacağının farkındayım.” dedi.

“Hayatınızın her evresinde yanınızdayız”

Velilere de çeşitli tavsiyelerde bulunan Tekin, “Öğretmenlerimizi, eğitimimizi, çocuklarımızı daima yabancı ülkelerle kıyaslayan yayınlar seyrediyorsunuz. Ben sizden şöyle bir istirhamda bulunuyorum, lütfen tıpkı kıyaslamayı veliler olarak kendiniz için de yapın.” tabirini kullandı.

Türkiye’de okulda çocuğu olan ebeveynlerin okuma oranlarının, OECD ortalamasının yaklaşık 3’te biri olduğu aktaran Tekin, çocukların uygun davranış sergilemesi ve akademik hayatlarını başarılı devam ettirebilmesinin, ebeveynlerin sorumluluklarını yerine getirmesiyle mümkün olduğunu vurguladı.

Tekin, mezun öğrencilere seslenerek, “Önünüzde yepisyeni bir hayat başlıyor. Bizim bütün gayretimiz, sizin bu önünüzdeki yeni hayat diliminde sizi güçlü kılacak. Sizin daha sağlıklı bir formda uğraş etmenizi, bu ülkeye daha kuvvetli bağlarla bağlı olmanızı sağlayacak bir eğitim öğretim vermeye uğraş sarf ettik. Milli Eğitim Bakanlığı olarak hayatınızın her basamağında sizin yanınızda olacağımızı taahhüt ediyorum.” diye konuştu.

Törenin akabinde Bakan Tekin, Ümitköy Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi öğretmenleriyle bir araya geldi.

Tekin ayrıyeten okulun öğrencilerince düzenlenen, Türkiye genelinden 200 öğrencinin katıldığı UMMUN’26 konferansında yer alan “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi” ve “Lozan Konferansı” komitelerine de katıldı.

Çünkü eğitim; sıhhat, ulaştırma yahut altyapı üzere alanlardan farklı olarak sonuçları çabucak görülebilen bir siyaset alanı değil. Bir hastane yatırımı, yol, köprü, havaalanı ya da şehir hastanesi yapıldığında bunun topluma yansıması kısa müddette görülür. Vatandaş hizmete erişir, fiziki kapasiteyi fark eder, somut değişimi günlük hayatında hisseder. Meğer eğitimde yapılan bir müfredat değişikliğinin, öğretmen niteliğine yönelik bir yatırımın, dijital öğrenme platformlarının, mesleksel eğitimi güçlendiren siyasetlerin yahut erken yaşta maharet gelişimine yönelik adımların sonuçları lakin yıllar içinde ortaya çıkar.

– Algıların ötesinde bir muvaffakiyet hikayesi

Eğitim uzun soluklu bir inşa sürecidir. Bugün yapılan bir yatırımın sonucu, bazen on yıl sonra Memleketler arası Öğrenci Kıymetlendirme Programı (PISA) bilgilerinde, iş gücü piyasasında, üniversite muvaffakiyetinde, teknoloji üretiminde yahut toplumsal hareketlilikte görünür hale gelir. Bu nedenle eğitimde “hemen sonuç” beklentisi birçok vakit gerçekçi değildir. Asıl problem, sistemin hakikat tarafta ilerleyip ilerlemediğini anlamaktır. İşte burada memleketler arası karşılaştırmalar, bilhassa de Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve PISA dataları değerli bir ayna fonksiyonu görmektedir.

Nitekim OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann’ın Türkiye’ye ait son açıklaması, eğitim tartışmalarında birçok vakit gözden kaçan bu uzun vadeli perspektifi hatırlatması bakımından son derece değerlidir. Cormann, Türkiye’nin PISA sonuçlarına atıfla, “son on yılda yanlışsız istikamette eğilim gösteren az sayıdaki ülkeden biri” olduğunu belirtmiş ve bir sonraki PISA için gelen dataların de Türkiye’deki olumlu eğilimin devam ettiğini gösterdiğini söz etmiştir. Daha da kıymetlisi eğitimin gelirleri, verimliliği ve ömür standartlarını güzelleştirmenin en tesirli yollarından biri olduğunu fakat bu alandaki olumlu değişimin tesirini göstermesinin uzun vakit aldığını vurgulamıştır.

Bu açıklama, Türkiye’de eğitim alanında yapılan tartışmalara daha serinkanlı ve data temelli bakmamız gerektiğini gösteriyor. Zira kamuoyunda birden fazla vakit yalnızca sıkıntılar konuşuluyor. Fakat memleketler arası datalarda görülen güzelleşme eğilimi gereğince tartışılmıyor. Halbuki OECD’nin kendi değerlendirmesi de Türkiye’nin on yıldan uzun bir müddet boyunca birçok alanda PISA sonuçlarını uygunlaştıran az sayıdaki ülkeden biri olduğunu ortaya koyuyor. OECD’ye nazaran Türkiye’nin PISA 2022 sonuçları matematik ve fen alanlarında PISA’da şimdiye kadar ölçülen en yüksek düzeyler ortasında yer almaktadır. Bilhassa matematik ve fen performansı 2006 ve 2015 sonuçlarına nazaran daha yeterli görünmektedir.

– PISA bilgilerinde Türkiye’nin yükselen grafiği

Uluslararası ölçümler, eğitimdeki gelişmeleri ideolojik tartışmaların ve gündelik algıların ötesinde, daha objektif bir yerde kıymetlendirme imkanı sunmaktadır. PISA üzere mukayeseli araştırmalar, ülkelerin eğitim performansını belli aralıklarla, ortak ölçütler ve standart formüller üzerinden ortaya koyar. Bu nedenle Türkiye’nin eğitimdeki seyrini değerlendirirken sadece kamuoyundaki tartışmalara değil, yıllar içinde oluşan bu ölçülebilir datalara de bakmak gerekir.

PISA 2022’de Türkiye matematikte 453 puan, fen bilimlerinde 476 puan, okuma hünerlerinde ise 456 puan elde etti. Tıpkı testte OECD ortalaması matematikte 472, fen bilimlerinde 485, okuma becerilerinde ise 476 puandı. Evet, Türkiye hala OECD ortalamasının altında. Lakin asıl dikkat cazip olan, farkın yıllar içinde önemli biçimde azalmasıdır. Matematikte Türkiye ile OECD ülkeleri ortasındaki fark 2015’te 70 puan iken 2022’de 19 puana düştü. Fen bilimlerinde 2015’te 68 puan olan fark, 2022’de 9 puana kadar geriledi. Okuma hünerlerinde ise 2015’te 62 puan olan fark, 2022’de 20 puana indi.

Bu tablo, sırf olumlu bir istatistiksel yükselişe işaret etmemektedir. Tıpkı vakitte Türkiye’nin eğitim performansında OECD ortalamasına gerçek kademeli bir yakınsama eğilimini göstermektedir. Daha da kıymetlisi, PISA 2022’nin Kovid-19 salgını sonrasında birçok ülkede öğrenme kayıplarının ve performans düşüşlerinin gözlendiği bir devirde yapılmış olmasıdır. Buna karşın Türkiye matematikte mevcut düzeyini büyük ölçüde korumuş, fen bilimlerinde ise performans artışı sağlamıştır.

Sıralamalara baktığımızda da misal bir güzelleşme görülüyor. Türkiye, PISA 2018’de matematikte 79 ülke içinde 42. sıradayken, PISA 2022’de 81 ülke içinde 39. sıraya yükseldi. Fen bilimlerinde 39. sıradan 34. sıraya, okuma hünerlerinde ise 40. sıradan 36. sıraya çıktı. OECD ülkeleri içinde de matematikte 33. sıradan 32. sıraya, fen bilimlerinde 30. sıradan 29. sıraya, okuma hünerlerinde ise 31. sıradan 30. sıraya yükseldi. Yani iştirakçi ülke sayısı artarken Türkiye her üç alanda da sıralamasını düzgünleştirdi.

Burada bilhassa altı çizilmesi gereken konu şu: Türkiye sadece kendi içinde bir ilerleme kaydetmiyor, birebir vakitte global ölçekte rekabet ettiği ülkeler karşısında da pozisyonunu güçlendiriyor. PISA üzere milletlerarası ölçümler, ülkelerin eğitim sistemlerinin 15 yaşındaki öğrencileri gerçek hayat sorunlarına, eleştirel düşünmeye ve karmaşık meseleleri çözmeye ne ölçüde hazırladığını gösteriyor.

Dolayısıyla bu bilgileri salt bir “sınav başarısı” olarak okumak eksik bir yaklaşımdır. Kelam konusu sonuçlar insan sermayesinin, üretkenliğin ve global rekabet gücünün geleceğine dair stratejik göstergeler niteliğindedir.

– Temel maharetlerde yeni gaye: Daha kapsayıcı başarı

Şüphesiz ki bu olumlu ivme, eğitim sisteminin tüm yapısal meselelerinden arındığı halinde yorumlanmamalıdır. Mevcut memleketler arası datalar, kat edilen arayı teyit ederken bir yandan da stratejik müdahale gerektiren gelişim alanlarını net bir biçimde görünür kılmaktadır. OECD Skills Summit 2026’da Andreas Schleicher’in sunumunda dikkat çektiği üzere, Türkiye son yirmi yılda düşük performans gösteren öğrenci oranını azaltabilen ülkelerden biri olsa da hala 15 yaşındaki öğrencilerin yaklaşık yüzde 40’ı PISA temel yeterlilik eşiği olan Düzey 2’nin altında yer almaktadır. Birebir sunumda, Türkiye’nin tüm gençlerini temel maharet seviyesine çıkarabilmesi halinde bunun uzun vadede iktisada Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 261’i seviyesinde katkı sağlayabileceği ve yaklaşık 5,8 trilyon dolar ek ekonomik paha manasına gelebileceği tabir edilmektedir.

Bu nedenle Türkiye’nin eğitimdeki yeni amacı sırf “OECD ortalamasını yakalamak” olmamalı; her çocuğu minimum yeterlilik seviyesine ulaştırmak ve üst seviye marifet kümesindeki öğrenci oranını artırmak olmalıdır. OECD datalarına nazaran matematikte Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 61’i minimum seviye olan Düzey 2’ye ulaşırken (OECD ortalaması yüzde 69), üst performans olan Düzey 5 ve 6’daki öğrenci oranımız yüzde 5’te (OECD ortalaması yüzde 9) kalmıştır.

Bugün yapılması gereken eğitimdeki hiçbir sorunu yok saymadan, milletlerarası bilgilerle ispatlanan bu ilerlemeyi daha da güçlendirmektir. Artık asıl sıkıntı, hakikat taraftaki bu ivmeyi kalıcı, kapsayıcı ve Türkiye’yi yüksek marifet iktisadına taşıyacak gerçek bir muvaffakiyet öyküsüne dönüştürmektir.

[Doç. Dr. Faik Tanrıkulu, İstanbul Medipol Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi’nde Kamu İdaresi ve Siyaset Bilimi alanında öğretim üyesidir.]

Çünkü eğitim; sıhhat, ulaştırma yahut altyapı üzere alanlardan farklı olarak sonuçları çabucak görülebilen bir siyaset alanı değil. Bir hastane yatırımı, yol, köprü, havaalanı ya da şehir hastanesi yapıldığında bunun topluma yansıması kısa müddette görülür. Vatandaş hizmete erişir, fiziki kapasiteyi fark eder, somut değişimi günlük hayatında hisseder. Meğer eğitimde yapılan bir müfredat değişikliğinin, öğretmen niteliğine yönelik bir yatırımın, dijital öğrenme platformlarının, mesleksel eğitimi güçlendiren siyasetlerin yahut erken yaşta maharet gelişimine yönelik adımların sonuçları lakin yıllar içinde ortaya çıkar.

– Algıların ötesinde bir muvaffakiyet hikayesi

Eğitim uzun soluklu bir inşa sürecidir. Bugün yapılan bir yatırımın sonucu, bazen on yıl sonra Memleketler arası Öğrenci Kıymetlendirme Programı (PISA) datalarında, iş gücü piyasasında, üniversite muvaffakiyetinde, teknoloji üretiminde yahut toplumsal hareketlilikte görünür hale gelir. Bu nedenle eğitimde “hemen sonuç” beklentisi birden fazla vakit gerçekçi değildir. Asıl problem, sistemin gerçek tarafta ilerleyip ilerlemediğini anlamaktır. İşte burada memleketler arası karşılaştırmalar, bilhassa de Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve PISA dataları değerli bir ayna fonksiyonu görmektedir.

Nitekim OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann’ın Türkiye’ye ait son açıklaması, eğitim tartışmalarında birden fazla vakit gözden kaçan bu uzun vadeli perspektifi hatırlatması bakımından son derece kıymetlidir. Cormann, Türkiye’nin PISA sonuçlarına atıfla, “son on yılda yanlışsız tarafta eğilim gösteren az sayıdaki ülkeden biri” olduğunu belirtmiş ve bir sonraki PISA için gelen bilgilerin de Türkiye’deki olumlu eğilimin devam ettiğini gösterdiğini söz etmiştir. Daha da değerlisi eğitimin gelirleri, verimliliği ve ömür standartlarını güzelleştirmenin en tesirli yollarından biri olduğunu fakat bu alandaki olumlu değişimin tesirini göstermesinin uzun vakit aldığını vurgulamıştır.

Bu açıklama, Türkiye’de eğitim alanında yapılan tartışmalara daha serinkanlı ve bilgi temelli bakmamız gerektiğini gösteriyor. Zira kamuoyunda birden fazla vakit yalnızca problemler konuşuluyor. Lakin memleketler arası datalarda görülen güzelleşme eğilimi gereğince tartışılmıyor. Meğer OECD’nin kendi değerlendirmesi de Türkiye’nin on yıldan uzun bir müddet boyunca birden fazla alanda PISA sonuçlarını düzgünleştiren az sayıdaki ülkeden biri olduğunu ortaya koyuyor. OECD’ye nazaran Türkiye’nin PISA 2022 sonuçları matematik ve fen alanlarında PISA’da şimdiye kadar ölçülen en yüksek düzeyler ortasında yer almaktadır. Bilhassa matematik ve fen performansı 2006 ve 2015 sonuçlarına nazaran daha düzgün görünmektedir.

– PISA datalarında Türkiye’nin yükselen grafiği

Uluslararası ölçümler, eğitimdeki gelişmeleri ideolojik tartışmaların ve gündelik algıların ötesinde, daha objektif bir tabanda kıymetlendirme imkanı sunmaktadır. PISA üzere mukayeseli araştırmalar, ülkelerin eğitim performansını belli aralıklarla, ortak ölçütler ve standart usuller üzerinden ortaya koyar. Bu nedenle Türkiye’nin eğitimdeki seyrini değerlendirirken sırf kamuoyundaki tartışmalara değil, yıllar içinde oluşan bu ölçülebilir bilgilere de bakmak gerekir.

PISA 2022’de Türkiye matematikte 453 puan, fen bilimlerinde 476 puan, okuma hünerlerinde ise 456 puan elde etti. Birebir testte OECD ortalaması matematikte 472, fen bilimlerinde 485, okuma hünerlerinde ise 476 puandı. Evet, Türkiye hala OECD ortalamasının altında. Lakin asıl dikkat cazibeli olan, farkın yıllar içinde önemli biçimde azalmasıdır. Matematikte Türkiye ile OECD ülkeleri ortasındaki fark 2015’te 70 puan iken 2022’de 19 puana düştü. Fen bilimlerinde 2015’te 68 puan olan fark, 2022’de 9 puana kadar geriledi. Okuma hünerlerinde ise 2015’te 62 puan olan fark, 2022’de 20 puana indi.

Bu tablo, sırf olumlu bir istatistiksel yükselişe işaret etmemektedir. Birebir vakitte Türkiye’nin eğitim performansında OECD ortalamasına yanlışsız kademeli bir yakınsama eğilimini göstermektedir. Daha da değerlisi, PISA 2022’nin Kovid-19 salgını sonrasında birçok ülkede öğrenme kayıplarının ve performans düşüşlerinin gözlendiği bir devirde yapılmış olmasıdır. Buna karşın Türkiye matematikte mevcut düzeyini büyük ölçüde korumuş, fen bilimlerinde ise performans artışı sağlamıştır.

Sıralamalara baktığımızda da emsal bir güzelleşme görülüyor. Türkiye, PISA 2018’de matematikte 79 ülke içinde 42. sıradayken, PISA 2022’de 81 ülke içinde 39. sıraya yükseldi. Fen bilimlerinde 39. sıradan 34. sıraya, okuma hünerlerinde ise 40. sıradan 36. sıraya çıktı. OECD ülkeleri içinde de matematikte 33. sıradan 32. sıraya, fen bilimlerinde 30. sıradan 29. sıraya, okuma hünerlerinde ise 31. sıradan 30. sıraya yükseldi. Yani iştirakçi ülke sayısı artarken Türkiye her üç alanda da sıralamasını güzelleştirdi.

Burada bilhassa altı çizilmesi gereken konu şu: Türkiye sırf kendi içinde bir ilerleme kaydetmiyor, tıpkı vakitte global ölçekte rekabet ettiği ülkeler karşısında da pozisyonunu güçlendiriyor. PISA üzere memleketler arası ölçümler, ülkelerin eğitim sistemlerinin 15 yaşındaki öğrencileri gerçek hayat sorunlarına, eleştirel düşünmeye ve karmaşık problemleri çözmeye ne ölçüde hazırladığını gösteriyor.

Dolayısıyla bu dataları salt bir “sınav başarısı” olarak okumak eksik bir yaklaşımdır. Kelam konusu sonuçlar insan sermayesinin, üretkenliğin ve global rekabet gücünün geleceğine dair stratejik göstergeler niteliğindedir.

– Temel marifetlerde yeni gaye: Daha kapsayıcı başarı

Şüphesiz ki bu olumlu ivme, eğitim sisteminin tüm yapısal sıkıntılarından arındığı halinde yorumlanmamalıdır. Mevcut milletlerarası datalar, kat edilen arayı teyit ederken bir yandan da stratejik müdahale gerektiren gelişim alanlarını net bir biçimde görünür kılmaktadır. OECD Skills Summit 2026’da Andreas Schleicher’in sunumunda dikkat çektiği üzere, Türkiye son yirmi yılda düşük performans gösteren öğrenci oranını azaltabilen ülkelerden biri olsa da hala 15 yaşındaki öğrencilerin yaklaşık yüzde 40’ı PISA temel yeterlilik eşiği olan Düzey 2’nin altında yer almaktadır. Birebir sunumda, Türkiye’nin tüm gençlerini temel marifet seviyesine çıkarabilmesi halinde bunun uzun vadede iktisada Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 261’i seviyesinde katkı sağlayabileceği ve yaklaşık 5,8 trilyon dolar ek ekonomik kıymet manasına gelebileceği tabir edilmektedir.

Bu nedenle Türkiye’nin eğitimdeki yeni maksadı sırf “OECD ortalamasını yakalamak” olmamalı; her çocuğu taban yeterlilik seviyesine ulaştırmak ve üst seviye marifet kümesindeki öğrenci oranını artırmak olmalıdır. OECD bilgilerine nazaran matematikte Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 61’i taban seviye olan Düzey 2’ye ulaşırken (OECD ortalaması yüzde 69), üst performans olan Düzey 5 ve 6’daki öğrenci oranımız yüzde 5’te (OECD ortalaması yüzde 9) kalmıştır.

Bugün yapılması gereken eğitimdeki hiçbir sorunu yok saymadan, milletlerarası datalarla ispatlanan bu ilerlemeyi daha da güçlendirmektir. Artık asıl problem, gerçek taraftaki bu ivmeyi kalıcı, kapsayıcı ve Türkiye’yi yüksek marifet iktisadına taşıyacak gerçek bir muvaffakiyet kıssasına dönüştürmektir.

*Makalelerdeki fikirler müellifine aittir ve Anadolu Ajansının editoryal siyasetini yansıtmayabilir.

İki günlük ziyaret dönüşünde Cumhurbaşkanı Erdoğan, uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Erdoğan, Ankara’daki kritik NATO Tepesi, CHP’den AK Parti’ye geçen liderler, 15 yaş altına toplumsal medya sonu ve yeni anayasa konusunda dikkat çeken bildiriler verdi.

Uçakta yer alan NTV takımından Burcu Kaya, canlı yayında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın iletilerini aktardı.

SORU: Bugüne kadar Türk dünyası konusunda en fazla çalışmalar yapan ve somut sonuçlar elde eden başkansınız. Önümüzdeki devri “Türk Yüzyılı” olarak tanımladınız. Bu kapsamda bundan sonraki süreçte, Türk devletleriyle münasebetlerde gerçekleşmesini istediğiniz en değerli vizyonunuz, maksadınız nedir?

Öncelikle biz, Türk dünyası ile bağlara her vakit biliyorsunuz kıymet veren bir iktidar olduk. Türk Devletleri Teşkilatı ile de bunu taçlandırmanın gururunu yaşıyoruz. “Aile meclisimiz” olarak gördüğümüz teşkilatımız bünyesinde her türlü iş birliğini ele alıyor, bütün fırsatları değerlendirmeye çalışıyoruz. Daima birlikte ilerleme ve daima birlikte kalkınmaya inanıyoruz. Tüm platformlarda Türk dünyasının, bölgemizin huzur, istikrar ve güvenliği için daha aktif bir rol alabileceğini söylüyoruz. Ayrıyeten biz, Türk dünyası çalışmalarına verdiğimiz değere binaen, partimizde Türk dünyasından sorumlu bir başkanlık kurduk ve Türkiye’de birinci “Türk Dünyası Vizyon Belgesi”ni hazırladık. Herkes biliyor ki; Türk dünyasının ekonomik, kültürel, stratejik açılardan potansiyeli çok yüksektir. Biz, bu potansiyeli harekete geçirmek, diplomasi, güç, ticaret, ulaştırma, güvenlik, savunma başta olmak üzere, her alanda daha ileri atılımlar yapmak için uğraş gösteriyoruz. Ecdadımız, geçmişte nasıl Türk’ün gücünü dünyada barış ve adalet ile perçinlenmişse, bugün de Türk dünyasının güçlü ve hükümran ülkeleri olarak bunu tekrar tesis edeceğimize inanıyoruz. Bu yıl, Türk Devletleri Teşkilatı’nın Önderler Doruğu, ülkemizin mesken sahipliğinde gerçekleştirilecek. Periyot başkanlığımızda teşkilatın içeride ve dışarıda güçlenmesi için büyük uğraş içinde olacağız. İnşallah bunda rastgele bir sorun yaşayacağımızı düşünmüyorum.

“KISA VADELİ HESAPLAR BIRAKILMALI”

SORU: Önümüzde “Körfez Krizi” olarak tabir edilen, Amerika’nın İran’a yönelik akınları ve Körfez’in ateşe atıldığı bir süreç kelam konusu. Gerek Amerika Birleşik Devletleri nezdinde gerek İran nezdinde güçlü bir ülkeyiz. Siz de güçlü bir başkansınız ve bu ülkelerle güzel bağlarınız var. Bu kriz neden çözülemiyor efendim? Ne yapılmadı da bu hale geldi ya da sizin bakış açınızla bu saatten sonra neler yapılmalı ki; biz ve dünya birebir vakitte bu sorunun üstesinden gelsin?

Şimdi bu krizi doğuran ana etkenlerden biri her fırsatta vurguladığım üzere İsrail’in bitmek bilmeyen kışkırtmalarıdır. Birtakım hayaller ve ütopyalara kapılan İsrail, bu tahriklerle, bölgemizi kendi hevesleri uğruna ateşe atmaktan çekinmediğini tekraren gösterdi. İsrail istiyor ki; bu savaş bölge geneline yayılsın ve bölgemizdeki pus daha da artsın. Öncelikle İsrail’in kışkırtmalarının etkisiz kılınması sonra da gerçek bir barışın inşa edilmesi kural. Türkiye olarak, bu kaosun daha çetrefilli bir tabloya dönüşmeden ortadan kalkması için biz, elimizden gelen uğraşı gösteriyoruz ve göstereceğiz. Biz, bölgenin meselelerinin, bölge ülkeleri tarafından çözülebileceğine inanıyoruz. Daima birlikte huzur, istikrar ve barış için çabalarımızı artırarak, kanlı oyunları bozmalıyız. Şayet bölgede kalıcı bir istikrar isteniyorsa, herkes kısa vadeli hesaplarını bir kenara bırakmalıdır. Ülkeler, milletlerarası şirketlerin, bölge dışı aktörlerin değil, kendi ülkesinin ve vatandaşının hakkını savunmalıdır.

ANKARA’DA NATO ZİRVESİ

SORU: Türkiye yakın bir vakitte Ankara’da NATO Doruğu’na mesken sahipliği yapacak. Bu tepe NATO’nun tartışıldığı bir periyoda denk geliyor. Bu dorukta gündemde daha çok savunma harcamalarının karara bağlanması var ancak daha değerlisi NATO’nun geleceği tahminen burada konuşulacak. Bizim Türkiye olarak NATO’nun geleceğine dair perspektifimiz nedir?

Ankara’da 7-8 Temmuz tarihleri ortasında tertipleyeceğimiz NATO Başkanlar Doruğu, ittifakın tarihinde kritik bir değere sahip. Gerek bölgemizdeki gerek dünyadaki son gelişmeler, Ankara tepesinin değerini biraz daha artırmıştır. Ankara’da İttifak’ın geleceğine ve global güvenlik mimarisinin bundan sonraki formuna yönelik kıymetli kararlar alınmasını bekliyoruz. Bugünkü dünya, NATO’nun kurulduğu günlerdeki o eski dünyanın devamı değil. Yeni bir dünya kuruldu ve bu yeni dünyada da NATO’nun pozisyonu çok daha farklı. Tehditler karmaşıklaştı, riskler çeşitlendi, global sistem aşındı, kısaca dünya çok değişti. NATO içerisinde adaletli yük paylaşımı, samimi iş birliği ve ortak güvenlik anlayışı, ittifakın geleceği için çok çok değerli. Türkiye olarak daha kararlı ve tehditlere karşı daha hazırlıklı bir NATO için, üzerimize düşeni yapmaya hazırız.

SORU: Türkiye her fırsatta Avrupa Birliği’ne tam üye olma vizyonunu ve talebini ortaya koyuyor. Bununla birlikte temel hususlardan biri olan gümrük birliği ve vize konusunda şimdi bir tahlile ulaşılmış değil. Bu hususlarda bir yapısal güzelleşme, olumlu tarafta bir gelişme beklenebilir mi? Öbür taraftan bütün bu süreçlerin sürüncemede kalması, üyelik konusu dahil olmak üzere, Avrupa Birliği içinde kimi ülkelerin Türkiye’yi kendilerine rakip olarak görmesinden mi kaynaklanıyor?

O da var. Lakin biz Avrupa Birliği’ne tam üyelik vizyonumuzu birilerine rakip olmak yahut çelme takmak için ortaya koymadık. Biz, samimi bir halde Avrupa Birliği’nin kesimi olarak hem ülkemizi hem Birliği kuvvetlendirmek istiyoruz. Fakat Avrupa Birliği maalesef bunun farkında değil. Avrupa Birliği bunun farkında değil diye, biz ideallerimizden vazgeçemeyiz. Şunu çok açık, net söyleyeyim, yıllardır bu vizyonumuzu kararlılıkla savunuyoruz, dengeli adımlar atıyoruz. Bugüne kadar Türkiye’ye karşı vakit zaman ikircikli, vakit zaman düpedüz ayrımcı birtakım uygulamalara imza atılmış olmasına karşın, üyelik teklifimize yeniden sadık bir biçimde bağlıyız. Türkiye, içinde yer aldığı yapılara yük olan değil, yük alan bir ülkedir. Bizim içinde yer aldığımız her platform, yükselen bir kıymettir. Şunu da açık söyleyeyim, vakit zaman birlik içinden ülkemize yönelik çok şanssız ve sığ sözler duyuyoruz. Bu tavrın, dünyanın her alanda kabuk değiştirdiği günümüzde, Avrupa Birliği’ne ziyan verdiğini muhataplarımıza anlatıyoruz. Türkiye, Avrupa Birliği için büyük bir fırsattır ve Birlik bunu kıymetlendirmek konusunda tarihi bir karar vermek durumundadır. Avrupa, daha evvel de söz ettiğim üzere, bir yol ayrımına gelmiştir ve bu yol ayrımında durumu çok daha dikkatli değerlendirmelidir.

F-35 PROGRAMINA DÖNÜŞEBİLİR Mİ?”

SORU: Türkiye’nin F-35 programına geri dönüşü konusunda yeni bir gelişme var mı? Bununla birlikte ulusal ve yerli savaş uçağımız KAAN’a da ilginin ağır olduğunu görüyoruz. En son İspanya’nın da KAAN ile ilgilendiğine yönelik haberler çıkmıştı. Üretim ve ihracat konusunda hangi basamaktayız?

F-35 konusunda taleplerimiz ortada. Arkadaşlarımız Amerikalı muhataplarıyla temaslarını sürdürüyor. Müspet bir sonuç almayı umuyoruz. KAAN projemiz ise her geçen gün ilerliyor. Süreç tamamlandığında bu alanda artık yeni bir kıssa başlayacak. KAAN bizim için bir birinci adımdır. Daha uygunlarını, daha güçlülerini de yaparız, yapacağız. Bundan kimsenin kuşkusu olmasın. Yalnızca KAAN değil, birçok savunma sanayi eserimiz dünyanın ilgisini çekme muvaffakiyetini gösteriyor. İstanbul’da düzenlenen SAHA-2026’da savunma sanayi alanındaki gücümüz ve etkinliğimiz ortaya konuldu. 150 binden fazla ziyaretçi orada ülkemizin bu alanda geldiği seviyeyi ve somut sonuçları gördü. 200’den fazla yeni eser tanıtıldı ve bu ortada 8 milyar dolarlık iş hacmine ulaşıldı. Sayılar hem ulaştığımız seviyeyi ortaya koyuyor hem de amaçlarımız konusunda bizleri daha çok gayretlendiriyor.

“TERÖRSÜZ TÜRKİYE’DE KARARLIYIZ”

SORU: Terörsüz Türkiye bağlamında bir soru soracağım. Ağustos 2024’te Ahlat’ta iç cepheyi tahkim etme noktasında mesajınızla başlayan ve farklı merhalelerden geçip Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde de ezici sonuçla kabul edilen bir raporla, epey umut var eden bir etaba geldik. Bundan sonraki evre bağlamında sürecin seyri bilhassa çıkarılabilecek kaideli ve vadeli bir çerçeve yasanın zamanlaması, örneğin meclis tatile girmeden bu mümkün olabilir mi? Silah bırakma sürecindeki gelgitler, bunların hepsini bir bütün olarak değerlendirdiğinizde önümüzde nasıl bir yol haritası var? Bizi neler bekliyor?

“Terörsüz Türkiye” 86 milyonun birlik, beraberlik ve ebedi kardeşliğini perçinleyecek bir amacın ismidir. Cumhur İttifakı olarak, hedef birliği içinde bu gayeye ulaşmak için sağlam, basiretli ve yavuz adımlar atıyoruz. Geride bıraktığımız 18 ayda hem kayda kıymet uzaklık aldık hem de TUSAŞ saldırısı üzere gizli-açık pek çok badire atlattık. Bunlara karşın yolumuzdan dönmedik. Meclis kurulumuz, uzlaşı temelinde bir yol haritası ortaya koydu. Yapan ve tahlil odaklı bir yaklaşımla yol haritasının hayata geçirilmesi gerekiyor. Sorumluluk hissiyle hareket edilmesi, bu noktada çok çok kıymetlidir. Silah bırakmanın ivmelenmesi için İstihbarat Teşkilatımız çalışıyor. Şurası bir gerçek ki; birinci günden beri sürecin başarısı için dua edenler, efor gösterenler olduğu üzere, bundan rahatsız olanlar da var. Süreç bugüne kadar, kendi doğal zahmetleriyle bir arada, bunlara karşın de ilerledi. Biz kararlıyız, “Terörsüz Türkiye”yi istemeyenleri sevindirmeyeceğiz. Kararlıyız, bunlara fırsat vermeyeceğiz. Niyetimiz hayırdır, yolumuz güzeldir. Allah’ın müsaadesiyle akıbetimiz de güzel olacaktır. “Terörsüz Türkiye” maksadına, bütün mahzurları vakar içinde aşarak kesinlikle ulaşacağız. Cumhur İttifakı olarak bunu dayanışma ve eşgüdüm içinde, maşeri vicdanın rehberliğinde ve milletin çizdiği rotada yürüyerek gerçekleştireceğiz.

CHP’DEN AK PARTİ’YE GEÇEN BAŞKANLAR

SORU: Sayın Cumhurbaşkanım, CHP bugünlerde yolsuzluk davalarının yanı sıra ihanet suçlamaları, koltuk hengameleri ve iç hesaplaşmalarla da gündemde. 17 belediye başkanı doğrudan AK Parti’ye katıldı, bu kaostan kaçarak. Bu belediye liderleri inançlı bir biçimde siyaset yapabilecekleri ortamın, tabanın AK Parti’de olduğunu, geleceğin, istikbalin AK Parti’de olduğunu, düşündüklerini söylüyorlar. Münasebetlerini bu formda açıklıyorlar. Siz, CHP içerisinde yaşanan ve tabana da yayılan bu kaosu, krizi nasıl yorumluyorsunuz? Bu bir itimat krizi midir? Güvenlik krizi midir? Size nazaran nedir?

Biz millete hizmet etmek gayesiyle bir ortaya gelmiş, siyasetin kalitesini artırmaya odaklanmış bir hareketiz. Bizim yüksek kıymetlerimiz ve millete hizmet aşkımızı paylaşanlarla, tarihi yürüyüşümüze devam ediyoruz. Bundan asla vazgeçmeyecek ve kimseye fırsat vermeyeceğiz. CHP yöneticilerince tehdit edilen, baskı gören, hakarete maruz kalan birtakım arkadaşlar, huzuru AK Parti’de bulmuş ve ortamıza katılmışlardır. CHP idaresinin partiyi ne hale getirdiğini bilhassa en iyi o parti içinde bir devir yer alanlar bilir. CHP’yi, yolsuzluğu, hırsızlığı, rüşveti savurma merkezi haline getirenlerin, içerideki çürümeyi derinleştirmesi, siyasetin prestiji açısından da çok çok üzücü. Bizi, CHP içindeki koltuk savaşları, birbirlerini suçlama yarışı ve iftira olimpiyatları ilgilendirmiyor. Biz yolumuza bakıyoruz. Milletimize hak ettiği hizmetleri vermeye çaba gösteriyoruz. AK Parti’ye katılan belediye liderlerimizin birinci açıklamaları “Biz hizmet etmek istiyoruz. Bu CHP’de mümkün değil. CHP’nin iç hengameleri içinde belediyecilik yapamaz hale geldik” tarafında oldu. Yani bundan sonra da yeniden tıpkı halde ortamıza katılacak olan arkadaşlar olabilir.

SORU: Önümüz yaz ayları, gurbetçi vatandaşlarımızın Türkiye’ye tatil için gelecekleri vakitler yaklaşıyor. Muhalefet, gurbetçilerle ilgili berbat bir lisan kullanıyor. Bazen sokakta onların morallerini bozacak, Türkiye’ye geldiklerine pişman edecek duruma sokuyor onları. Bu mevzu hakkındaki değerlendirmelerinizi rica ediyorum.

Bunu edep dışı bir formda yapıyorlar. Muhalefetin, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızı amaç alan küçümseyici sözleri asla kabul edilemez. Kim küfür ve hakarette daha düzgünse, mevcut CHP idaresinin lütfuna mazhar oluyor, ön plana çıkıyor. Dün gerisinden ağladıklarına bugün utanmadan küfredebiliyorlar. Dün öve öve bitiremediklerini, bugün tükürük yağmuruna tutabiliyorlar. Yıllarca bir arada oldukları yol arkadaşlarına bunu legal gören bir zihniyetin, vatandaşa neler yapacağını varın, siz hayal edin. Görünen o ki; ana muhalefete karşı ne yaparsanız yapın bu testi su tutmuyor. Berbat. Fakat biz, tüm bunlara karşın partimiz, bütün teşkilatıyla birlikte bunların bu yanlışları karşısında çok daha dik durmak suretiyle yola devam ediyoruz, devam edeceğiz.

15 YAŞ ALTINA TOPLUMSAL MEDYA SINIRI

SORU: Sanal medya bugünlerde en değerli gündem unsurlarının başında geliyor tahminen de. Adeta tabansız bir okyanus üzere buradaki tehlikeler. Çocuklarımız sanal oyunlardan dijital platformlara algoritmaların yönlendirdiği içeriklerde makûs niyetli şahısların tesiri altına girme tehlikesiyle, riskiyle karşı karşıya. 15 yaş altına yönelik yasal bir düzenleme yapıldı. Pekala çocuklarımızı dijital dünyanın görünmeyen tehlikelerinden korumak için öteki hangi önlemler planlanıyor?

Dijital dünya bugün hayatın ayrılmaz bir kesimi haline geldi. Biz de bu gerçeği biliyor ve ona nazaran hareket ediyoruz. Teknolojiyi reddeden değil, teknolojiyi insanlığın hayrına kullanan bir anlayışla düzenlemeler yapıyoruz. Bu mevzuyu çok önemsiyoruz. Zira dijital dünyanın kaotik atmosferi, çocuklarımızı tuzağa düşürmeye çalışan yapılar ve maalesef şahıslarla dolu. Sanal dünyanın görünen ve görünmeyen tehditlerinin ne kadar yıkıcı hale geldiğini daima bir arada biliyoruz. Siber ünitelerimiz sanal devriyeleriyle dijital hatalarla çabaya devam ediyor. Şiddeti özendiren ve bağımlılık oluşturan içeriklerden, sapkın akımlara, sanal zorbalığa kadar bunların hepsine yönelik önlemlerimizi alıyoruz. Yaş doğrulama sistemiyle internet artık 15 yaş altı çocuklarımız için daha inançlı hale gelecek. Bunun kararlarını verdik, veriyoruz. Ailelerin, toplumsal ağ sağlayıcıların ve devletin iş birliği sayesinde bu müdafaa sağlanacak. Dijital okuryazarlığı güçlendirecek faaliyetlerle hem eğitimcilerimiz hem de ailelerimiz, sanal alem konusunda daha şuurlu olacak. Biz çocuklarımızı algoritmaların insafına terk etmiyoruz. Ek önlemler de planlayarak en kısa vakitte hayata geçirilecek. Çocuklarımızı korumak için seferberlik ruhuyla hareket etmeye mecburuz.

“140 BİN GENCİMİZE 11,6 MİLYAR LİRA ÖDEME YAPTIK”

SORU: Mayıs’ın son haftası malum aile haftası. Aile dayanak paketleri gençlerin evlenmesi için teşvik ve krediler ortada. Yeni muştular gelir mi efendim?

Aile Haftası vesilesiyle bir kere daha “biz bu kaleyi yıktırmayacağız” diyoruz. Nüfus sıkıntısı Türkiye için hayati bir husus. Nüfusumuzun bilhassa kendini yenileme oranındaki düşüş alarm veriyor. Bunu artırmak, geleceğimiz için çok çok kıymetli. Dijital teknolojilerin olumsuz sonuçlarından biri de malum kişiselleşme ve yalnızlaşmanın yaygın hale gelmesi. Bu durum, toplumda ailenin ve aile kıymetlerinin hak ettiği ilgiyi görmemesi riskini beraberinde getiriyor. Bunlarla uğraş etmek, nüfusumuzu korumak için çeşitli tedbirler almak, devlet olarak bizim asli görevimiz. Bütün bunlarla bir arada, yıllardır bu tehlikeye dikkat çeken bir siyasetçi olarak, haksız tenkitlere maruz kaldık. 3 çocuk ikazımızın ne kadar haklı olduğunu ortaya koyduk. Mevcut tabloda haklılığımız ortaya çıktı. Aile ve Gençlik Fonu bu maksatla kuruldu ve bugüne kadar 205 binin üzerinde gencimiz bundan yararlanmaya hak kazandı. 140 binin üzerinde gencimize toplam 11,6 milyar lira ödeme yaptık. Aile danışmanlığı, aile indirim mutabakatları çocuk sayısına nazaran dayanaklarla gençlerin bundan sonra da yanındayız. Bizim sıkıntımız bu ülkede evlenmedik genç, inşallah tütmedik ocak bırakmamaktır.

ANAYASA MESAJI

SORU: Türkiye’nin yeni bir anayasaya muhtaçlığı olduğunu her fırsatta vurguluyorsunuz. Bu devir değil tahminen ancak önümüzdeki devirde bu manada yeni adımlara şahitlik edebilecek miyiz?

Yeni anayasa konusunu her vakit gündemde tutacak ve milletimize verdiğimiz bu kelamı kesinlikle yerine getireceğiz. Biz, bu bahiste hazırlıklarımızı tamamladık ve milletimizin muhtaçlık duyduğu, talep ettiği konuları belirledik. Sivil siyasetten bahsediyorsak, çağın gerekliliklerine uygun mevzuat düzenlemelerinden bahsediyorsak, bunu gerçekleştirmek için atılacak bütün adımları, yeni anayasa gereksinimiyle birlikte karşılamayı amaç olarak görürüz. Millet, inşallah darbe lekesi taşıyan bir anayasadan kurtulup, yeni, kuşatıcı, özgürlükçü ve sivil bir anayasaya kavuşmak istiyor. Siyaset, milletin taleplerine kulak tıkayamaz. Bu hasreti sonlandırmak siyaset kurumunun elindedir ve yapması gereken en kıymetli bahistir. Yeni anayasa artık bir lüks değil, gereksinim, hatta zorunluluktur. Bu mevzuyu siyaset üstü görüyor ve açık yüreklilikle siyasi partilere davet yapıyoruz. Diyoruz ki; gelin her türlü siyasi önyargıyı bir kenara bırakalım. Toplumun her kısmının “işte benim anayasam” diyebileceği metni birlikte inşa edelim.

Anadolu Ajansı

Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev tarafından Bağımsızlık Sarayı’nda resmi merasimle karşılandı.

TÜRKİYE KAZAKİSTAN ORTASINDA 13 ANLAŞMA

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in huzurunda iki ülke ortasında 13 mutabakat imzalandı.

Erdoğan ve Tokayev’in huzurunda iki ülke ortasında imzalanan öbür mutabakatlar şöyle:

– Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Ortasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Muahedesi,

– Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Ortasında Kültür Merkezlerinin Kuruluşu, İşleyişi ve Faaliyetleri Hakkında Mutabakat,

– Türkiye Cumhuriyeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Ortasında Türel Mevzularda İsimli Yardımlaşma Muahedesinde Değişiklik Yapılmasına Ait Protokol,

– Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kazakistan Cumhuriyeti Bilim ve Yüksek Öğretim Bakanlığı Arasında Ortak Burs Programına Ait Muahede,

– Kazakistan Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Ulusal Eğitim Bakanlığı Ortasında, Kazakistan Cumhuriyeti’nde 2 Türk Maarif Vakfı Okulunun Açılmasına Ait Niyet Muahedesi,

– Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti ile TAV Holding Ortasında Almatı Memleketler arası Havalimanı Yatırım Mutabakatı,

– Samruk-Kazyna Anonim Şirketi ile YDA İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Ortasında Hastane İnşaatlarının Finansmanına Ait İşbirliği Mutabakatı,

– Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Ofisi’ne Bağlı Ekonomik İdare Yetkisine Sahip Devlet Kuruluşu “Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı TV ve Radyo Kompleksi” ile TRT Ortasında Radyo ve Televizyon Alanında Mutabakat Zaptı,

– KazMunayGas Ulusal Şirketi Anonim İştiraki ile Türkiye Petrolleri Anonim Paydaşlığı Ortasında Petrol Alanı Hizmetine Ait İşbirliği Muahedesi,

– KazMunayGas Ulusal Şirketi Anonim Paydaşlığı ile Türkiye Petrolleri Anonim Paydaşlığı Ortasında Petrol ve Gaz Projelerinin Ortak Geliştirilmesi Mevzularına Ait Mutabakat Zaptı,

– Astana Milletlerarası Finans Merkezi ile İstanbul Finans Merkezi Ortasında Mutabakat Zaptı,

– ANKA İnsansız Hava Araçlarının Üretimi ve Bakımı için Ortak Teşebbüs Kurulmasına Ait Muahede.