Akademik üretimin ve bilimsel fikrin gelişmesi için huzur ve güvenlik ikliminin kural olduğuna dikkat çekilen açıklamada, yeni akademik yılın birinci ders temasının “Terörsüz Türkiye” olmasının değeri vurgulandı.

Eğitim-Bir-Sen’in açıklaması şu formda;

YENİ AKADEMİK YILDA YAPISAL DÖNÜŞÜM HIZLANMALIDIR

Üniversitelerimizde yeni akademik yıl başlıyor! Eğitim-Bir-Sen olarak 2026-2027 akademik yılın iyi olmasını diliyor; sahanın beklentilerini, bilim çalışanlarının taleplerini, kıymetlendirme ve tahlil tekliflerimizi kamuoyuyla paylaşıyoruz.

Terörsüz Türkiye maksadı, akademinin de gelecek vizyonu olmalıdır

2026-2027 Akademik Yılı açılış merasimlerinde ve birinci derslerde “Terörsüz Türkiye” amacının ele alınmasını önemsiyoruz. Akademik üretimin ve bilimsel niyetin gelişip güçlenebilmesinin temel kaidelerinden biri; can güvenliğinin sağlandığı, toplumsal huzur ve istikrarın hakim olduğu bir ortamdır. Güvenlik gereksiniminin karşılanmadığı bir iklimde bilimsel üretimin, entelektüel gelişimin ve akademik kapasitenin tam manasıyla ortaya çıkması mümkün değildir.

Birinci ders temasının “Terörsüz Türkiye” olarak belirlenmesi, salt bir güvenlik siyaseti söylemi değil; ülkenin kaynaklarının terörle çaba yerine daha fazla Ar-Ge’ye, eğitime, bilimsel altyapıya ve gençlerin geleceğine yönlendirilebildiği bir Türkiye vizyonunun akademik duyurusu olmalıdır.

Bu yönüyle “Terörsüz Türkiye”, günübirlik bir gündem değil; Türkiye’nin yaklaşık yarım asırdır karşı karşıya bulunduğu bir sorunu geride bırakma ve geleceğe daha güçlü imkanlarla yönelme amacıdır.

Çağı ve vakti yanlışsız okumalıyız

Çağı hakikat okumak, yapay zekanın eğitim programlarına aktif biçimde entegre edilmesini, yapay zeka etiğine ait prensip ve standartların oluşturulmasını, klâsik dört yıllık diploma anlayışının ötesine geçilerek hayat uzunluğu öğrenme modellerinin güçlendirilmesini, disiplinler arası ve disiplinler ötesi araştırmaların daha fazla teşvik edilmesini mecburî kılmaktadır. Geleceğin mesleklerinin şimdi icat edilmediği bir dünyada, öğrencilere yalnızca mevcut bilgileri aktarma değil; karmaşık sorunları çözme, eleştirel düşünme ve adaptasyon yeteneği kazandırma çağın en büyük ihtiyacıdır.

Akademik çalışmalar, global rekabette öncü olmalıdır

Bilimin üniversalliği unsuru gereği, Türk yükseköğretim kurumlarında üretilen bilginin mahallî hudutları aşarak global literatüre direkt katkı sunması ve dünya ile yarışması elzemdir. Akademik muvaffakiyet, memleketler arası mecmualarda daha fazla yayın yapmak ve akademik başarıyı yayın sayısına indirgemek halinde anlaşılmamalıdır.

Gerçek manada global rekabet; memleketler arası patent ve yararlı model müracaatlarında artış sağlamak, global araştırma ağlarına etkin olarak entegre olmakla mümkündür.

Eğitim fakülteleri ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında yapısal ve vizyoner kopukluk olmamalıdır

Yükseköğretimin temel kriz alanlarından biri, eğitim fakülteleri ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) arasındaki yapısal ve vizyoner kopukluktur. Öğretmen yetiştirme politikaları, kısa vadeli siyasi/idari değişimlere kurban edilemeyecek kadar hayati bir milli güvenlik ve kalkınma sıkıntısıdır. Arz-talep dengesi kurulmalı, eğitim fakültesi kontenjanları, demografik projeksiyonlara ve MEB’in norm takım gereksinimlerine nazaran belirlenmelidir. Gerekli düzeltme ve düzenleme yapılmalı, Öğretmenlik Mesleği Kanunu ile entegrasyon sağlanmalı, akademik müfredat/ders içerikleri alanda karşılaşılan gerçek meselelerle örtüşmeli; ‘Öğretmen Yetiştirme Modeli’ tüm paydaşlarca tartışılarak, sürdürülebilir ve kalıcı bir hale getirilmelidir.

Yükseköğretimde kontenjan ve insan gücü planlaması tekrar ele alınmalıdır

Yükseköğretimde kontenjanlar; sırf üniversitelerin kapasitesi ve talepleri temel alınarak değil, ülkemizin orta ve uzun vadeli insan kaynağı muhtaçlığı, demografik gelişmeler, öğrencilerin tercih ve kayıt eğilimleri, bölgesel muhtaçlıklar ve mezunların istihdam imkanları dikkate alınarak belirlenmelidir. Bazı programlarda kontenjanların dolmaması, kimi alanlarda ise gereksinimden fazla mezun verilmesi, mevcut planlamanın daha sağlıklı ve gerçekçi bir tabana oturtulması gerektiğini göstermektedir.

YÖK başta olmak üzere ilgili kurumlar; MEB, kamu kurumları, meslek kuruluşları ve öteki paydaşlarla birlikte uzun vadeli bir yükseköğretim insan gücü planlaması oluşturmalıdır. Kısım ve program açılışlarından kontenjanların belirlenmesine kadar bütün süreçlerde bilimsel datalar, istihdam imkanları ve ülkenin stratejik gereksinimleri temel alınmalı; plansız büyüme yerine nitelikli, istikrarlı ve istihdamla bağlı bir yükseköğretim siyaseti benimsenmelidir.

Akademik yükseltme ve atamalarda temel alınan milletlerarası mecmualar ve kıymetlendirme kriterleri gözden geçirilmelidir

Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) tarafından belirlenen mevcut doçentlik kriterleri, niceliği niteliğin önüne geçiren bir akademik enflasyona yol açmaktadır. Bilhassa “uluslararası makale” kaidesini sağlamak emeliyle ortaya çıkan “yağmacı (predatory) dergiler” dalı, akademik etiği önemli biçimde zedelemektedir.

Q1 ve Q2 çeyrekliğindeki (quartile) mecmualar teşvik edilirken, yalnızca makale sayısına değil, makalenin aldığı nitelikli atıflara, oluşturduğu katma pahaya ve patent dönüşümüne bakılmalıdır. Toplumsal bilimler ve Türkiyat araştırmaları üzere ulusal sıkıntılarda, yayınların illa yabancı lisanda ve yurtdışı mecmualarda olma zaruriliği esnetilmeli, TR Dizin ve ulusal itibarlı mecmuaların katsayıları makul bir düzeye yükseltilmelidir.

Başka yandan doçentlik takımına atanma süreci ve kriterlerde istikrar sağlanmalıdır. Doçentlik takımına atanabilmede, ÜAK tarafından verilen doçentlik unvanı ve evrakı kâfi olmalı, üniversitelerin yüzde 90’ından fazlasında aslında bu formda olan uygulamaya bütün yükseköğretim kurumları da katılmalı, bu konuda uygulama birliğine gidilmelidir. Doçent ünvanı alan öğretim üyelerinin/elemanlarının, doçentlik takımına atanıp atanmadıklarına bakılmaksızın, mali açıdan bütün haklardan yararlanabilmesi sağlanmalıdır.

Doçentlik kriterlerinin son dakikada değişmesi ve yeni kaideler getirilmesi adayları güç durumda bırakmaktadır. Mümkün mecburî değişiklikler, yayınlandıktan en az 1 yıl sonra yürürlüğe girmeli; müracaatta istenilen kriterleri sağlamak, yayın vs eksiğini tamamlamak için fırsat ve vakit verilmelidir.

“Akademik zam” adalet ve adaletin gereğidir

Akademik çalışanın fiyatları kâfi değildir. Akademiye verilen kıymet üniversite sayısının yükselmesinin yanında akademisyenlerin fiyatlarında de güzelleştirme yapılmasıyla mümkün olacaktır. Yıllarını bilimsel çalışmalara veren öğretim üyelerinin, akademik yükselme süreçlerinde akıl teri döken öğretim elemanlarının, akademik çalışanın fiyatları yaptıkları işle orantılı değildir.

Kamu vazifelilerinin; fiyat, unvan, yetki ve sorumluluk boyutuyla fiyat adaletinin sağlanması talepleri hakikat bir serzeniştir. Kamu çalışanları içerisinde akademik işçinin fiyatları ise kıyas kabul etmeyecek derecede zahmetlidir. Akademik işçi göz ardı edilmemeli, aksine göz önünde bulundurulmalıdır.

Akademik takım alımlarında liyakat ve şeffaflık unsuru temel alınmalıdır

Akademik takımlara atamalarda şahsa özel koşullar içeren duyurulara yer verilmesi, objektif kıymetlendirme ölçütlerinin dışına çıkılması ve atama yükseltme süreçlerinde şeffaflık unsurunun gereğince gözetilmemesi, üniversitelerde liyakat algısını ve kurumsal itimadı zedelemektedir.

Akademik takım duyuruları; eşitlik, liyakat, objektiflik ve şeffaflık prensipleri temel alınarak hazırlanmalı, şahsa yahut muhakkak bir adaya avantaj sağlayacak özel koşullara müsaade verilmemelidir.

İdari çalışanın üniversiteler arası yer değişikliği, daima, tertipli, kapsamlı ve erişilebilir hale getirilmelidir

Toplu mukavele kararıyla getirilen YÖK gözetiminde üniversiteler arası karşılıklı yer değişikliği, yeni bir devrin başlangıcı ve işaret fişeği olmuştur. Ama mevcut uygulamanın uzun vadede kaygıya deva olmayacağı, kalıcı bir yer değişikliği sürecine dönüşemeyeceği açıktır. Objektif, somut, öngörülebilir ve denetlenebilir yer değişikliği kriterleri ekseninde, başka kamu kurum ve kuruluşlarındaki üzere bir yer değişikliği sistemi kurulmalıdır.

Görevde yükselme ve unvan değişikliği imtihanları, merkezi ve sistemli olarak yapılmaya devam edilmelidir

Görevde yükselme imtihanları son yıllarda olduğu üzere sistemli ve merkezi olarak yapılmalı, imtihana tabi boş takımlar eksiksiz duyuru edilmeli; enstitü, yüksekokul, fakülte sekreterliği ve daire başkanlığı üzere takımlara yapılacak atamalarda objektif liyakat kriterleri (tecrübe, eğitim, kurumda çalışma süresi) temel alınmalıdır.

Yükseköğretim tazminatından idari işçinin de yararlanması sağlanmalıdır

Bazı bakanlıkların bünyesinde çalışanların (adalet, maliye üzere..) başka kurumlarda çalışanlardan farklı olarak artı tazminat almaları nasıl eşit işe eşit fiyat siyasetine muhalif değilse birebir biçimde yükseköğretim tazminatının kapsamı genişletilmek suretiyle, idari işçinin de bundan yararlanması sağlanmalıdır.

Üniversite daire liderlerinin makam tazminatları öbür kurumlardaki emsalleri ile eşit hale getirilmelidir

Devlet üniversitelerinde vazife yapan daire liderlerinin, öteki kamu kurumlarındaki emsallerinden farklı kıymetlendirilmesi bir ayrımcılık örneğidir. Kanun koyucunun bin civarında kamu çalışanını etkileyen, adalet ve eşitlik unsurlarına büsbütün alışılmamış haksız bu uygulamada niye ısrar ettiğini anlamak mümkün değildir. Üniversite daire liderleri da emsal görevdekiler üzere makam tazminatından yararlanabilmelidir.

Koruma ve güvenlik işçisinin süregelen problemleri tahlile kavuşturulmalıdır

Dini ve Milli Bayramlarda idari müsaade ve resmi tatil günlerinde çalışma karşılığı olarak tıpkı işi yapan bir işçiye yalnızca her gün için bir gün müsaade verilip, başkasına ise bir günlük mesai için üç yevmiye fiyat ödenmesi adaletten uzak bir uygulamadır.

Müdafaa ve güvenlik vazifelisi takım yahut durumlarındaki çalışanın, ilgili mevzuatı gereği 5 yılda bir yenilenmesi gereken özel güvenlik sertifika ve kimlik kartı fiyatı başta olmak üzere vazifelerine ait sarfiyatlar kurumlarınca karşılanmalı; yaklaşık iki hafta süren mesleksel eğitim devrinde gerekli yardım ve kolaylık sağlanarak, bu müddetlerde işçinin yıllık müsaade ve başka özlük haklarına dokunulmamalıdır. Tahsil durumları ve hizmet mühletleri prestijiyle buna karşılık gelen derece ve kademeye yükselmeleri sağlanmalı; 5. dereceye takılıp kalmaları sona erdirilmelidir.

Deprem bölgesinde akademik istihdamın desteklenmesi maksadıyla geliştirme ödeneğinin artırımlı olarak ödenmesine devam edilmelidir

Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya illeri için öngörülen geliştirme ödeneği oranlarının tekrar en az 18 ay mühletle olmak üzere yüzde 250 oranında uygulanmasına devam edilmesi noktasında düzenleme yapılması ve bu listeye 6 Şubat sarsıntısını en ağır biçimde yaşayan Gaziantep’in Nurdağı ve İslahiye ilçelerinin de eklenmesi her iki ilçede vazife yapan öğretim elemanlarının da bu düzenlemeden yararlanması sağlanmalıdır.

Tüm paydaşlar, karar sisteminde yer alabilmelidir

Öğrenciler, akademik ve idari işçi ile yetkili sendika temsilcisi senato çalışmalarına yerine ve hususa nazaran, karara ortak olarak ya da gözlemci olarak katılabilmelidir.

13-b/4 uygulamasına son verilmeli ya da hudut getirilmeli

Zorunlu bir gereksinimden kaynaklanmayan, işçinin isteğinin alınmadığı ve uygulanması halinde gerek ferdî ve aile hayatını gerekse mesleksel gelişim ve misyon aşkını olumsuz yönde etkileyebilecek ve fakat keyfi/subjektif olarak değerlendirilebilecek bir uygulama ne tüzel ne de vicdani bir usul olamaz. Gerek mahkeme kararları gerekse Sayıştay kontrolleri ile açıkça görülmektedir ki bu 13-b/4 maddesi istismara ve keyfi uygulamaya nihayet derecede açık ve müsait bir maddedir. Ya keyfiliğe imkan ve fırsat vermeyecek halde kapsamı sonlandırılmalı ya da büsbütün kaldırılmalıdır.

Toplu kontrat kararları vaktinde ve eksiksiz uygulanmalıdır

Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında imzalanan toplu mukavele kararları, kural olarak kanun üzere geçerli ve tarafları bağlayıcı niteliktedir. Anayasal ve yasal temeli olan toplu kontrat kararları uyulması zarurî olan kararlar niteliğindedir.

Toplu mukavelede imza altına alınan bütün kararlar, iki yıl müddetle geçerli ve bağlayıcı olup taraflara, bilhassa ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına/yöneticilere ‘bunu ister uygularız ister uygulamayız’ üzere bir tutum içerisine girme ya da bu bahiste bir tercihte bulunma hakkı vermemektedir.

Örneğin, disiplin konseylerinde ve lojman kurullarında yetkili sendika temsilcisinin yer alması hususu bir mecburilik olup şahıslara ve kurumlara bir takdir hakkı tanınmamaktadır. Lojman yönergesinde bu türlü bir karar olmaması, bir mazeret ve sebep değildir. Yönergede yer alması gerekiyorsa eklenebilir.

Ancak disiplin mevzuatında/yönetmeliğinde ya da lojman yönergesinde bu konususun yer alıp almaması değil, değerli olan Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında imzalanan toplu mukavelede yer alması konusudur. Burada imza altına alınan bütün maddeler, kanun kıymetinde bağlayıcı kurallar olup ertelenmesi, uygulanmaması, gereğinin yerine getirilmemesi asla kelam konusu olamaz.

Yeni Anayasa ile birlikte yeni Yükseköğretim/Üniversite Yasası yapılmalıdır

1981 yılında harikulâde kurallarda, ihtilal gölgesinde hazırlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, sayısız defa yamalanmasına karşın, bugünün gereksinim ve taleplerine, rekabetçi dünya kurallarına karşılık verememektedir. Türkiye’nin sivil ve yeni anayasa tartışmaları, yükseköğretimin yapısal ıslahatı için tarihi bir fırsattır. YÖK, makro siyasetler belirleyen, kalite standartlarını denetleyen bir “Yükseköğretim Koordinasyon ve Planlama Kurumuna” dönüştürülmelidir. Yeni anayasa tartışmalarıyla birlikte yeni bir yükseköğretim/üniversite yasasının hazırlanması, sadece teknik bir mevzuat çalışması olarak değil, Türkiye’nin bilim ve insan gücü stratejisinin temel ögelerinden biri olarak görülmelidir.

Üniversiteler, KİK toplantılarını tertipli yapmalı, mutabakat sağlanan bahisler hayata geçirilmelidir

Üniversiteler, iştirakçi idare anlayışının hakim olduğu, görünür kılındığı kurumlar olmalı; Anayasa, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili mevzuatla birlikte; gerek 4688 sayılı kanunun ilgili kararlarına gerekse kanun kararındaki Toplu Sözleşmede imza altına alınan kazanımlara hem kendisi uymalı hem de üniversiteleri ve öteki yükseköğretim kurumlarını uyarmalıdır. KİK toplantılarının yılda iki defa yapılması ve burada mutabakata varılarak imza altına alınan kararların uygulanması da yasanın amir kararıdır.

KİK toplantılarının vaktinde ya da hiç yapılmadığı bir üniversite kalmamalı; paydaşlarla, çalışan temsilcisi olarak yetkili sendika ile eksik görülen konuları, meseleleri, teklifleri ve projeksiyonları müzakere edebilme olgunluğu gösterilmelidir.

Üniversiteler, soykırımla çabanın öncüsü olmalıdır

Üniversiteler; insanlığın vicdanını, hukukun üstünlüğünü ve kozmik ahlakı temsil eden kurumlardır. Dünyanın rastgele bir yerinde yaşanan soykırımlar, sivillere yönelik sistematik katliamlar ve insan hakları ihlalleri karşısında akademinin sessiz kalması, varoluş hedefiyle çelişir.

Global ölçekte, Gazze özelinde başlayan öğrenci ve akademisyen aksiyonları şahit olduğumuz üzere, kozmik barışa ve insan ömrüne kasteden devletlere, şirketlere ve kurumlara karşı yürütülen akademik ve ekonomik boykot; şiddet içermeyen, en asil sivil itiraz prosedürlerinden biridir.

Türk üniversiteleri de insanlık kabahatlerine ortak olan akademik kurumlarla iş birliklerini askıya alma, savaş hatalarını finanse eden markaları yerleşkelerine sokmama ve insan hakları ihlallerini global seviyede ifşa etme konusunda odunsuz duruşunu sürdürmelidir. Boykot; adaletin ve ömür hakkının akademik seviyede savunulması, zulme, soykırıma ve insanlık kabahatine karşı haklı ve onurlu bir duruş ve hal almadır.

2026-2027 Akademik Yılına girerken önümüzde duran tablo, vizyoner adımlar atılmadığı takdirde bir “vasatlık tuzağına” düşme riski taşırken; cesaretli ve yenilikçi atılımların Türkiye’yi global bir “cazibe merkezine” dönüştürme potansiyeli de bulunmaktadır. Yükseköğretim Kurulunun bu bahiste son birkaç yıl içinde ortaya koyduğu irade, attığı adımlar ve yaptığı atılımların yükseköğretim siyasetlerine yansıması takdirle karşılanmaktadır. Bu mesai ve uygulamaların istikrarlı ve kararlı bir biçimde devamı getirilerek ülkemize, milletimize ve insanlığa yarar üretmesi sağlanmalıdır.

Eğitim fakülteleri ve öğretmen yetiştiren kurumların yeniden yapılandırılmasından doçentlik kriterlerine, idari işçinin özlük haklarından yeni bir Yükseköğretim Yasasına kadar uzanan zarurî bir ıslahat paketine olan gereksinim görülmelidir. Bu gereksinimin hiçbir paydaşın tek başına altından kalkamayacağı kadar büyük olduğu da bilinmelidir.

Terörsüz, huzurlu bir Türkiye ikliminde, kozmik ahlaki duruşundan taviz vermeyen, çağı gerçek okuyan ve milletlerarası standartlarda bilgi üreten bir akademi; Türkiye Yüzyılı’nın en dayanıklı omurgası olacaktır. Bu doğrultuda tüm siyasi karar alıcıları, YÖK’ü, MEB’i ve akademik camiayı ortak aklı işletmeye ve ülkemizin geleceği için harekete geçmeye davet ediyor; yeni akademik yılın güzel olmasını diliyoruz.

Yurt dışına gidenlerin Türkiye’nin akademik manada daha rekabetçi ve güçlü hale gelmesi için yapabilecek şeyleri çalışıp, ona nazaran hazırlık yapılması gerektiğini belirten Tekin, 1416 burslarının bu gelenekle başladığını söz etti.

Tekin, uzun bir müddet boyunca yurt dışına öğrenci gönderildiğini aktararak, içlerinde başbakanlar, gazeteciler, milletvekilleri, bakanlar, sanatkarlar olmak üzere toplumun her bölümünden değerli insanların Milli Eğitim Bakanlığının bursuyla Türkiye’yi yurt dışında temsil ettiğini kaydetti.

Türkiye’nin etrafındaki ülkelerle uygun bağlantılar geliştirebilmesi için öncelikle bu ülkelerin ekonomik, sosyolojik ve siyasi yapılarını diğerinin gözüyle değil, kendi gözleriyle gören şahıslara gereksinim duyduğunu belirten Tekin, 1416 burslarını yine vesayetçi bir yapının elinden kurtardıklarını, kurumsal, teknik altyapısını ve özlük haklarını revize ettiklerini anlattı.

– “Sizi yurt dışına tıpkı vakitte Türkiye Cumhuriyeti elçisi olarak gönderiyoruz”

Tekin, daha evvel üniversite ismine yurt dışına giden bursiyerlerin döndükten sonra rektörünün kabul etmemesi durumunda üniversitede devam edemediğini, bu sebeple memur olarak Milli Eğitim Bakanlığında çalışmak zorunda kaldıklarını anlatarak, şöyle devam etti:

“Düşünün, 7-8 yıl boyunca önemli bir kaynak aktarmışsınız, yurt dışında düzgün üniversitelerde lisansüstü eğitimini tamamlamış dönmüş. Dönünce üniversite rektörü ‘Ben istemiyorum seni’ dediği için memur olarak çalışmak zorunda. Münasebetiyle bunu da çözmek gerekiyordu. Onu da yeniden ilgili yasaya bir karar koyarak bu formda dönenlerin takım ve özlük haklarını düzenleyen adımlar attık. Diyeceksiniz ki ‘Bu kadar çok konuyu nereden bilerek yazdınız?’ Ben de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini bitirdikten sonra Milli Eğitim Bakanlığının 1416 bursunu kazandım fakat o zamanki hükümet imam hatip mezunu olmam gerekçesiyle bizim burstan faydalanmamızı istemedi, müsaade vermedi ve biz 1416 bursundan faydalanamadık. Yargıya taşıdık. Yargıda mahkeme evvel lehimize sonuçlandı fakat yargı kararı uygulanıncaya kadar üst mahkemeden karar bozuldu tekrar. Münasebetiyle bu mevzuyu düzenlemek benim için bir ukdeydi.”

Bursiyerler için Uyum ve Vizyon Programı kapsamında oryantasyon eğitimi verdiklerini anlatan Tekin, şöyle konuştu:

“Çünkü sizi yurt dışına yalnızca akademik eğitimlerinizi başarılı bir biçimde yapasınız diye göndermiyoruz. Biz sizi yurt dışına birebir vakitte Türkiye Cumhuriyeti elçisi olarak gönderiyoruz. Gittiğiniz her ortamda, bulunduğunuz her ortamda bizim ulusal birliğimiz, beraberliğimiz, ülkemizin geleceği için örnek bir kişilik olmanızı istiyoruz. Münasebetiyle devletimizin öncelikleri, hassasiyetleri konusunda bilgi sahibi olmanız, buna yönelik hazırlık yapabilmeniz açısından biz bu oryantasyon programlarını da başlatmıştık.

Bizim dünyaya barışla, adaletle, toplumsal huzurla örnek olmuş, bilimsel bilgi üretimiyle örnek olmuş bir geleneğimiz varken, gittiğiniz ülkelerde anlamsız bir hayranlık içerisinde olmanızı asla istemiyoruz. Gittiğiniz yerlerde evet oradaki yenilikleri göreceksiniz, takip edeceksiniz lakin döndüğünüzde bu ülkenin binlerce yıllık geçmişine ve ilanihaye devam edecek geleceğine hizmet edeceksiniz. Bunun için sizi yetiştirmek istiyoruz. Bunu yapmanızı istiyoruz, bunu görmenizi istiyoruz. İnşallah bunu yapacaksınız, biz sizlere güveniyoruz.”

– “1929’dan bugüne yaklaşık 23 bin gencimiz 1416 burslarından yararlanma hakkı kazandı”

Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürü Faruk Berat Akçeşme ise 506 bursiyerin yurt dışında lisansüstü eğitim görmeye hak kazandığını söyledi.

Bursiyerlerin 405’inin 62 üniversite, 101’inin ise 24 kurum ismine 26 farklı ülkede eğitim göreceklerini lisana getiren Akçeşme, “Yapay zeka ve bilgi biliminden sıhhat teknolojilerine, güç ve savunma teknolojilerinden iklim değişikliği ve sürdürülebilirliğe kadar ülkemizin muhtaçlık duyduğu stratejik alanlarda, dünyanın önde gelen bilim ve araştırma merkezlerinde uzmanlaşacaklar. 1929’dan bugüne yaklaşık 23 bin gencimiz 1416 burslarından yararlanma hakkı kazanmıştır. Bunların 13 bin 200’ünün, yani yaklaşık yüzde 60’ının son 20 yılda bursiyer olmaya hak kazanmış olması, devletimizin nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesine verdiği kıymetin değerli bir göstergesidir. Bugün de 41 ülkede 2 bin 672 bursiyerimiz eğitimlerine devam etmektedir.” bilgisini paylaştı.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, “Eğitim Kurumu Binaları ve Eklentilerinde Yapısal Afet Risklerinin Azaltılması ve AR-GE Çalışmaları Yapılmasına İlişkin Protokol”, Mogan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Uygulama Oteli’nde düzenlenen merasimle imza altına alındı.

Protokolle, Bakanlığın eğitim yapıları alanındaki saha deneyimi, bilgi birikimi ve kurumsal kapasitesi ile üniversitelerin bilimsel bilgi birikimi, akademik uzmanlığı ve teknik kapasitesi bir araya getirildi. 81 ili kapsayacak şekilde kurgulanan iş birliği kapsamında üniversiteler için çalışma bölgeleri belirlenecek.

Protokol kapsamında, Bakanlığa bağlı her çeşit ve kademedeki eğitim kurumu binaları ile eklentilerinin afetlere direncinin artırılması, afet risklerinin tespit edilerek azaltılması ve yapısal güvenliklerinin kıymetlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülecek.

Ayrıyeten yapıların güçlendirme, bakım, tamirat ve yenileme muhtaçlıklarının belirlenmesi, bina envanterlerinin geliştirilmesi, risk önceliklendirme ve AR-GE çalışmalarının gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.

Üniversitelerle yürütülecek iş birliği çerçevesinde eğitim yapılarında gözlemsel ve detaylı yapısal incelemeler, bina performans tahlilleri, gereç ve taban incelemeleri ile hasar tespit çalışmaları yapılabilecek. Güçlendirme, büyük tamirat ve tadilat projelerinin hazırlanması ve denetiminin yanı sıra güç verimliliği, yangın güvenliği, erişilebilirlik, yapı sıhhatinin izlenmesi, teknik danışmanlık, eğitim ve AR-GE faaliyetleri yürütülebilecek.

Çalışmalardan elde edilecek teknik bilgilerin bilimsel usullerle tahlil edilerek Bakanlığın karar takviye sistemlerine, afet risk azaltma siyasetlerine ve afet idaresi stratejilerine katkı sağlaması hedefleniyor.

Üniversiteler iş birliğiyle yaklaşık 900 bina incelendi

Üniversitelerle teknik iş birliğinin birinci uygulamaları bu yıl içinde gerçekleştirildi. Pamukkale, Fırat ve Karadeniz Teknik üniversiteleriyle başlangıçta 646 binanın incelenmesi planlanırken, alandan gelen ek taleplerle yaklaşık 900 bina yerinde incelendi.

Gerekli görülen yapılarda zelzele tahkikleri gerçekleştirildi ve değerlendirmeler sonucunda incelenen binalardan 396’sı için yıkım kararı verildi. Öbür yapılar için proje hazırlama, valiliklere bildirim ve teknik çalışma süreçleri yürütüldü.

Bu çalışmalarla üniversitelerin akademik bilgi ve uzmanlığından yararlanılarak alandaki tespit ve tahlil süreçleri hızlandırıldı, yıkım ve güçlendirme üzere kritik kararların bilimsel ve objektif kriterlerle alınmasına katkı sağlandı.

15 üniversiteyle 81 ili kapsayan iş birliği

Protokol kapsamında, Akdeniz, Aydın Adnan Menderes, Erzurum Teknik, Gaziantep, Gazi, İstanbul Teknik, Ondokuz Mayıs, Pamukkale, Kafkas, Karadeniz Teknik, Konya Teknik, KTO Karatay, Tekirdağ Namık Kemal, Van Yüzüncü Yıl ve Yıldız Teknik üniversiteleriyle işbirliği yapılacak.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, FSMVÜ Eğitim Fakültesi, öğrencilerini sırf imtihanlara değil, değişen eğitim dünyasının gereksinimlerine karşılık verebilecek eğitimciler olarak yetiştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürüyor.

Nihlenur Ekşi’nin elde ettiği Türkiye birinciliği, fakültenin eğitim yaklaşımının mezunlarının akademik ve mesleksel başarılarına yansımasının örneklerinden biri oldu.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Nihlenur Ekşi, muvaffakiyetinde üniversitede aldığı nitelikli eğitimin ve akademik birikimin kıymetli rol oynadığını belirtti.

Ekşi, elde ettiği sonuçtan duyduğu mutluluğa değinerek, muvaffakiyetinde disiplinli çalışmanın yanı sıra üniversite eğitiminin de hissesi olduğunu vurguladı.

Üniversitede aldığı eğitimin kendisine mesleksel açıdan güçlü bir temel kazandırdığını aktaran Ekşi, eğitim sürecinde edindiği bilgi ve birikimin, imtihan hazırlığında değerli katkı sağladığını aktardı.

Aldığı nitelikli eğitimin, öğretmenlik mesleğine hazırlanma sürecinde kendisine çok güçlü bir altyapı kazandırdığının altını çizen Ekşi, şunları kaydetti:

“Alan bilgimin yanı sıra eleştirel düşünme, araştırma ve kendimi daima geliştirme konusunda da değerli kazanımlar elde ettim. Bu birikimin MEB Akademi Giriş Sınavı’ndaki başarımda büyük katkısı olduğunu düşünüyorum. Üniversite yıllarımın sadece akademik bilgi edinme süreci olmadığını, Eğitim Fakültesindeki eğitim anlayışının mesleksel gelişimime de yön verdiğini düşünüyorum. Elde ettiğim birinciliği kendim için yeni bir başlangıç olarak görüyorum. Öğretmenlik mesleğini en güzel halde icra etmek ve öğrencilerime kıymet katmak istiyorum.”

Eylül ayında başlayan kurslarda haftalık olarak uygulanan kıymetlendirme imtihanları, mayıs ayından itibaren her gün yapıldı. İmtihan sonuçları üzerinden öğrencilerin gerçek ve yanlışları incelenerek eksik oldukları mevzular belirlendi. Elde edilen sonuçlar öğrenciler ve velilerle paylaşılırken, öğretmenler de muhtaçlık duyulan bahislere yönelik dayanak sağladı.

Kurs öğrencilerinden 47’si üniversiteye yerleşti

YKS yerleştirme sonuçlarının açıklanmasının akabinde kurslara katılan öğrencilerin üniversite tercihleri de muhakkak oldu. Mahmut Muhammed Arslan, Malatya İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesine yerleşti. Bir öğrenci Van’daki diş hekimliği fakültelerinden birini kazanırken, 12 öğrenci mühendislik fakültelerine, 6 öğrenci sıhhat alanındaki kısımlara, 10 öğrenci öteki lisans programlarına, 17 öğrenci ise ön lisans programlarına yerleşti. Böylelikle kurslarda eğitim alan toplam 47 öğrenci farklı üniversite programlarına yerleşme hakkı elde etti.

Tıp fakültesini hedefledi

Kurs öğrencilerinden Arslan’ın üniversite tercihindeki maksadı tıp fakültesiydi. YKS’ye hazırlık sürecinde fiyatsız kurstan yararlanan Arslan, derslerin yanı sıra nizamlı olarak gerçekleştirilen kıymetlendirme imtihanlarına katıldı. Sonuçlarını inceleyerek eksik olduğu bahislere yönelik çalışmalarını sürdürdü.

Yerleştirme sonuçlarının açıklanmasıyla İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesini kazandığını öğrenen Arslan, doktor olma hedefi doğrultusunda üniversite eğitimine başlamaya hak kazandı.

Arslan, imtihana hazırlık sürecinde sistemli çalışmaya çaba ettiğini, Halk Eğitim Merkezi bünyesinde açılan fiyatsız kurstan ve öğretmenlerinin takviyesinden yararlandığını belirtti. Kıymetlendirme imtihanlarının eksiklerini görmesi açısından yararlı olduğunu söz eden Arslan, sonuçları doğrultusunda çalışmalarını eksik olduğu hususlara yönlendirdiğini söyledi.

Tıp fakültesini kazandığı için keyifli olduğunu lisana getiren Arslan, üniversite eğitimini muvaffakiyetle tamamlayarak doktor olmak istediğini kaydetti.

‘OKUMAK İSTEDİM’

Çevresine yararlı olmak için cezaevinde kendini geliştirdiğini söz eden Lavas, “Cezaevine birinci girdiğim 2010 yılında üstümde çok karamsarlık vardı. Çok ceza almıştık, 30 yıl ceza aldık. Almış olduğumuz cezadan sonra insan psikolojisi bir anda çöküşe uğruyor. O süreçte hayatıma dokunmuş olan bir arkadaşımın vesilesiyle namaza, ibadete yöneldim. İbadetime başladıktan sonra lise terktim, liseyi okuma kararı aldım. Bu cezaevinde ölmeyeceğim, karamsarlığa kapılmayacağım, aileme sevdiklerime döneceğim, kavuşacağım diye. Donanımlı bir halde geri dönebilmek için okul okumaya başladım. Liseyi bitirdim, liseyi bitirdikten sonra baktım okuyabiliyorum, üniversite sınavlarına hazırlandım, kazandım. Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi lisans mezunu oldum. Bunları yaparken 24 yaşında mühendis bir oğlum var, ona örnek olmak, motive etmek için başlamıştım. Bu süreçte bir okul daha bitirmek istedim, okumak istedim. Sınavlara hazırlanıp, İstanbul Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlığı Bölümü okumaya başlayıp bitirdim. Onda da ön lisans mezunuyum. Gene İstanbul Üniversitesi E-Ticaret ve Pazarlama Bölümü’nü okuyup bitirdim, çok şükür. Açık cezaevine ayrıldıktan sonra bu 16 yıllık süreçte bu sefer örgün öğretim olarak Bülent Ecevit Üniversitesi’ne imtihana girip, kayıt yaptırdım. Hala orada öğrenci olarak okumaktayım. İnşallah o üniversiteyi de bitireceğiz” dedi.

‘CEZAEVİNİ VERİMLİ GEÇİRMEK İSTEDİM’

Cezaevinde kaldığı süreçte tecvitli Kur’an okumadan filografiye kadar birçok alanda kurs aldığını anlatan Lavas, “Cezaevinde kaldığım müddette Diyanet İşleri’nin Ufka Yolculuk imtihanında Zonguldak birincisi oldum. Daha sonra Bartın Kapalı Cezaevi’nde siyer 4’üncüsü oldum. Cezaevinde aylık dergilerimiz çıkar, bu mecmualardan de imtihan yapılır. Bu imtihana nazaran de uygun hal ve ödüllendirme yapılırdı. Bu imtihanlarda 4 yıl kadar bulunduğum cezaevlerinde bir imtihan hariç daima birinci oldum. Tecvidli Kur’an okuma, bunu da cezaevinde öğrendim. Cezaevinde bütün kurslara katıldım. Filografi uzmanı, eğitim ustası olduk. El sanatlarının envai çeşidini öğrendik. Emlak kursları, kalorifer ateşleme kursları üzere bayağı evraklara de sahibim. Cezaevini verimli geçirmek istedim, 16 yıl sonra geri geldim. Bu muvaffakiyet beni o kadar memnun etti ki, dışarı çıktığımda, cezaevinde bulunduğum mühlet zarfında insanların hayatına dokunuşum da oldu. Cezaevine arkadaşlarımız geldiğinde, hepsi üzüntülü ve duygusal olarak çöküş durumunda oluyorlar. Onları motive etmek için birinci geldiklerinde sohbetlerimde söylediğim şu oluyordu; ‘Okul okudun mu, ne mezunusun?’ Kimisi lise terk oluyordu, cezaevinde bir halde kaydını yaptırması ‘Ben de okul okuyorum’ üzere teşvik etmeye çalıştım. Namaza başlatmak, kendim 15 yıldır sigara kullanmıyorum, sigarayı bırakmak üzere sohbetler ettik. 16 yılımı onurlu bir biçimde geçirdiğimi düşünüyorum. Cezaevinde bulunduğum müddet zarfında hayatıma dokunan çok müdürlerimiz oldu. Onlar hakikaten, bizlerle irtibatlarında, yaklaşımlarıyla bizi hayata bağladılar. Hayatıma en büyük dokunuşu olan da öğretmenim Korkmaz Çiftçi’dir. Bana her vakit ‘Barış, sen buraların insanı değilsin. Senin okuman lazımmış’ kederi. Okuduğum okulları daima 3.50 üstü not ortalaması ile onur öğrencisi olarak bitirdim. Şimdi özgürüm. Bundan sonraki hayatımda da şu anki okulumu da bitirdikten sonra etrafıma yararlı, hayatımı idame etmek istiyorum. İstihdam sağlamak, etrafımdaki gençlere güzel örnek olmak istiyorum” diye konuştu.

‘MANEVİYAT ÇOK ÖNEMLİ’

Cezaevlerinin sağladığı kütüphane, eğitmen ve öğretmen gibi imkanlardan faydalanabilmenin kendisine büyük katkılar sağladığını belirten Lavas, “İnsan 10 metrekare yerde de özgürdür kâfi ki ülküleri olsun. ‘Ben cezaevine girdim, burada öleceğim biteceğim’ diye yakınmaktansa şunu düşünmeli; ‘Ben burayı nasıl verimli bir hale getirebilirim.’ Dışarı çıkma dileği, sevdiklerine kavuşma dileği zira ben müsaadeye bile çıktığımda yüzlerce insan karşılardı. Bu sevgi beni ayakta tuttu. Benim bu insanlara layık olmam gerekiyordu. Oradan düzgün bir halde çıkmam gerekiyordu. Babamı onurlandırmak, evladımı onurlandırmak, çocuğuma hoş bir örnek olmak için bu formda motive ettim kendimi daima. Cezaevinde bulunduğum müddet zarfında bizi ayakta tutan aslında en başta ibadetlerimiz, maneviyat oldu. Zira ruhsal olarak çökük bir durumdasın, maneviyat çok önemli” dedi.

Dolayısıyla Fen Bilgisi Öğretmenliğinde yaşanan durum, yükseköğretim sisteminin genelindeki bir kontenjan boşluğu sorunuyla açıklanabilecek nitelikte görünmüyor.

26 üniversitede “sıfır” çeken bir program

ÖSYM’nin 2026-YKS yerleştirme bilgileri incelendiğinde; Aksaray Üniversitesinden Amasya Üniversitesine, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesinden Fırat Üniversitesine, Kütahya Dumlupınar Üniversitesinden Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesine kadar Türkiye’nin farklı bölgelerindeki 26 devlet üniversitesinin Fen Bilgisi Öğretmenliği programlarına hiç öğrenci yerleşmediği görülüyor.

Burada üzerinde durulması gereken konu sırf boş kalan birkaç yüz kontenjan değildir.

Asıl sorun, öğrencisi bulunmayan yahut öğrenci talebi son derece sonlu hale gelen kısımların mevcut akademik ve kurumsal yapısının ne biçimde sürdürüleceğidir.

Fen Bilgisi Öğretmenliği, geçmişte eğitim fakültelerinin değerli ve talep gören programlarından biriydi. Lakin son yıllarda öğretmen istihdamında bu alana ayrılan kontenjanların azalması, mezunların atanma beklentilerinin zayıflaması ve öğrencilerin istihdam imkanı daha yüksek alanlara yönelmesi programlara olan talebi kıymetli ölçüde etkilemiş durumda.

Nitekim sorun sırf 2026 yılına has de görünmüyor. Evvelki yılların yerleştirme sonuçlarında da çok sayıda üniversitedeki Fen Bilgisi Öğretmenliği programının kontenjanlarını dolduramadığı görülüyordu. Bu sebeple bugün karşılaşılan tabloyu süreksiz bir tercih eğilimi olarak kıymetlendirmek yerine, yapısal bir dönüşüm gereksiniminin işareti olarak okumak gerekiyor.

Yüzlerce akademisyen vazife yapıyor

Meselenin üzerinde durulması gereken bir öbür boyutu daha bulunuyor.

Söz konusu üniversitelerin eğitim fakültelerinde Fen Bilgisi Eğitimi alanında vazife yapan yüzlerce öğretim elemanı bulunuyor. Profesörler, doçentler, doktor öğretim üyeleri, araştırma vazifelileri ve öteki akademik işçi düşünüldüğünde ortada önemli bir akademik insan kaynağı var.

Bu akademisyenlerin değerli bir kısmı fizik, kimya, biyoloji, etraf bilimleri, fen eğitimi, laboratuvar uygulamaları ve bilim eğitimi üzere alanlarda kıymetli bir bilgi birikimine sahip.

O halde sorulması gereken soru şudur:

Öğrencinin artık tercih etmediği programları tıpkı isim, tıpkı müfredat ve tıpkı akademik tertiple yıllarca sürdürmek hakikat mudur?

Kanaatimizce YÖK’ün bu soruya artık sadece “kontenjan azaltma” perspektifinden yaklaşmaması gerekiyor.

Çünkü kontenjanı 40’tan 20’ye, 20’den 10’a düşürmek; 10 kişilik programa dahi öğrenci yerleşmiyorsa sorunu çözmüyor. Bu noktadan sonra tartışılması gereken konu kontenjan sayısından çok programın geleceğidir.

Yapay zeka çağında Fen Bilgisi Öğretmenliği yine tasarlanmalı

Üstelik yükseköğretim dünyası çok süratli bir dönüşümden geçiyor.

Yapay zeka, data bilimi, robotik, kodlama, dijital eğitim teknolojileri ve disiplinler arası STEM uygulamaları sadece mühendisliği değil, eğitimin kendisini de tekrar şekillendiriyor.

Bugün ortaokul öğrencisinin karşısına çıkacak öğretmenin sırf klasik manada fizik, kimya ve biyoloji bilgisine sahip olması artık kâfi olmayacaktır.

Yeni jenerasyon fen eğitiminin; yapay zeka okuryazarlığı, bilimsel data tahlili, robotik ve kodlama, dijital laboratuvarlar, etraf ve iklim bilimleri, STEM uygulamaları, bilim iletişimi ve eğitim teknolojileriyle bütünleşmesi gerekiyor.

Dolayısıyla mevcut Fen Bilgisi Öğretmenliği programlarının değerli bir kısmının “geleceğin fen eğitimi” perspektifiyle tekrar yapılandırılması tartışmaya açılmalıdır.

Burada gaye Fen Bilgisi Öğretmenliği alanını ortadan kaldırmak değildir. Tam bilakis, bu alandaki güçlü akademik insan kaynağını geleceğin gereksinimleriyle buluşturmaktır.

Akademik insan kaynağı yeni alanlara yönlendirilebilir

YÖK son yıllarda yükseköğretimde kontenjanların iş gücü piyasası ve öğrenci talebi dikkate alınarak yine düzenlenmesine yönelik değerli adımlar atıyor. Gerçekten YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, 2023-2025 periyodunda yükseköğretimde toplam kontenjanın yaklaşık yüzde 23 azaltıldığını ve 2026 yılında da kimi programlarda kontenjan azaltımının devam edeceğini açıklamıştı.

Ancak 2026-YKS sonuçları gösteriyor ki artık birtakım alanlarda kontenjan planlamasının ötesine geçilmesi gerekiyor.

Fen Bilgisi Öğretmenliği bunun en somut örneklerinden biridir.

YÖK tarafından kapsamlı bir çalışma yapılarak öğrenci talebinin kalıcı biçimde ortadan kalktığı programlar üniversite bazında incelenebilir. Bu kısımların akademik işçi kapasitesi, laboratuvar altyapısı, bilimsel uzmanlık alanları ve bölgesel muhtaçlıklar birlikte kıymetlendirilerek yeni program modelleri oluşturulabilir.

Fen Bilgisi Eğitimi alanında çalışan akademisyenlerin bilgi ve tecrübelerinden; yapay zeka takviyeli fen eğitimi, STEM eğitimi, eğitim teknolojileri, bilim ve teknoloji eğitimi, etraf ve sürdürülebilirlik eğitimi üzere gelecekte daha fazla muhtaçlık duyulabilecek disiplinler arası alanlarda yararlanılması mümkündür.

Böylelikle yıllardır yetişmiş akademik insan kaynağının işlevsiz kalmasının önüne geçilirken üniversitelerin program yapısı da geleceğin gereksinimlerine nazaran dönüştürülebilir.

YÖK’ün bu uyarıyı dikkate alarak, Fen Bilgisi Öğretmenliğinde vazife yapan yüzlerce akademisyenin bilgi birikimini koruyacak ve birebir vakitte ülkemizin gelecekte muhtaçlık duyacağı insan kaynağını yetiştirecek yeni bir akademik yapılanmayı tartışmaya açmasının vakti gelmiştir.

Derneğin yaklaşık 7 yıl evvel temelleri atılırken eğitimin öncelikli çalışma alanlarından biri olarak belirlendiğini lisana getiren Küçükşabanoğlu, bir eğitim kurulu oluşturarak 2023 yılında “Eğitim ve Yapay Zeka Politika Belgesi”ni yayımladıklarını söyledi.

Küçükşabanoğlu, yapay zekanın sırf bir teknoloji sıkıntısı değil, eğitim, insan kaynağı ve kalkınma sıkıntısı olduğunu, hasebiyle yapay zekada güçlü bir Türkiye maksadı için işe eğitimden başlanması gerektiğini vurguladı.

Türkiye’de yapay zeka eğitiminin gelişmesi ismine son yıllarda kıymetli adımlar atıldığını belirten Küçükşabanoğlu, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2025’te yayımlanan Eğitimde Yapay Zeka Politika Belgesi ve Eylem Planı’nın (2025-2029) bu alanda kıymetli bir yol haritası ortaya koyduğunu söz etti.

Küçükşabanoğlu, eğitimde yapay zeka kültürünün oluşturulmasından öğretim programlarına, öğretmen eğitiminden öğrenci kazanımlarına, yapay zeka takviyeli idare süreçlerinden teknoloji ve data altyapısına kadar uzanan içeriğe sahip dokümanın, 4 temel maksat, 15 siyaset ve 40 hareket adımıyla eğitim sisteminin yapay zeka çağındaki dönüşümüne kapsamlı bir çerçeve sunduğunu söyledi.

– “Gençler yapay zeka dönüşümünün farkında”

Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) da son yıllarda üniversitelerde yapay zeka ve dijital teknolojiler alanında yeni lisans ve ön lisans programlarını hayata geçirdiğine işaret eden Küçükşabanoğlu, bunun Türkiye’nin gereksinim duyacağı nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi açısından değerli olduğunu lisana getirdi.

Küçükşabanoğlu, yapay zeka programlarının üniversite adaylarından gördüğü yoğun ilginin bu vizyonun toplumdaki karşılığını da ortaya koyduğunu belirterek şöyle devam etti:

“Yapay zeka temelli programlarda gördüğümüz yüzde 100 doluluk oranı, gençlerimizin bu dönüşümü ne kadar güçlü halde sahiplendiğinin göstergesidir. Gençlerimiz, yapay zekanın geleceğin mesleklerini, iktisadını ve üretim biçimlerini değiştireceğinin farkında. Bundan sonraki temel problemimiz bu güçlü ilgiyi bilgiye, yetkinliğe, araştırmaya ve üretime dönüştürmek olmalıdır. AIPA olarak önümüzdeki periyotta çalışmalarımızda yapay zeka ve eğitim bağlantısına daha fazla yük verecek, gençlerimizin bu ilgisinin bilgiye ve üretime dönüşmesine katkı sağlayacak çalışmalarımızı artıracağız.”

Gençlerin üniversite tercihlerindeki bu ilginin Türkiye toplumunda yapay zeka konusunda oluşan genel farkındalıkla da örtüştüğünü lisana getiren Küçükşabanoğlu, AIPA tarafından gerçekleştirilen Yapay Zeka Algı Araştırması sonuçlarına değindi.

Küçükşabanoğlu, bu araştırmaya nazaran toplumun yüzde 80,5’inin yapay zekadan haberdar olduğunu, yüzde 57,6’sının yapay zekayı kullandığını, yapay zeka kullananların yüzde 35,3’ünün ise bunu her gün kullandığını söz etti.

Gençlerin yapay zeka dönüşümü farkındalığının üniversite tercihlerine de yansıdığını vurgulayan Küçükşabanoğlu, “Şimdi yapmamız gereken bu ilgiyi bilgiye, bilgiyi yetkinliğe, yetkinliği üretime ve üretimi ülkemiz için ekonomik ve toplumsal kıymete dönüştürmek.” diye konuştu.

– “Cahit Arf Yapay Zeka Üniversitesi bir gün kesinlikle kurulacak”

Küçükşabanoğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde başta Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı olmak üzere ilgili kamu kurumları, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve özel bölüm temsilcilerinin katkılarıyla şekillenen Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı’nın (2026-2030) Türkiye’nin yapay zeka siyasetlerinde yeni bir dönemi başlattığını lisana getirdi.

Eylem Planı’nın, Türkiye’nin yapay zeka alanındaki amaçlarını bütüncül bir çerçevede ortaya koyduğunu söyleyen Küçükşabanoğlu, “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” yaklaşımının, Türkiye’nin yapay zekada sırf teknolojiyi kullanan değil, insan kaynağını yetiştiren, geliştiren, üreten ve yöneten bir ülke olma iradesini ortaya koyduğunu tabir etti.

Küçükşabanoğlu, AIPA olarak eğitim ve insan kaynağı yaklaşımının devletin yeni periyot vizyonunda güçlü halde yer almasını son derece değerli gördüklerini vurgulayarak şunları kaydetti:

“Devletimizin ortaya koyduğu bu gayelere kamu, özel dal, akademi ve sivil toplum arasındaki işbirliğini güçlendirerek katkı sunmaya devam edeceğiz. Gençlerimiz dünyadaki dönüşümü görüyor ve üniversite tercihlerinde bunu açık biçimde ortaya koyuyor. Milli Eğitim Bakanlığı’mız eğitimde yapay zeka konusunda değerli bir yol haritası ortaya koyuyor, YÖK üniversitelerimizde yeni programlar açıyor, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’mız yapay zeka ekosistemimizin gelişmesi için kıymetli çalışmalar yürütüyor ve devletimiz yeni Yapay Zeka Eylem Planı ile güçlü bir irade ortaya koyuyor. Şimdi bir sonraki büyük gayemizi konuşmalıyız. Yapay zekanın dünyadaki ekonomik, teknolojik ve jeopolitik istikrarları tekrar şekillendirdiği bir çağda Türkiye’nin sadece yapay zeka kısımları açan değil, bütünüyle yapay zekaya odaklanan, dünyanın başarılı öğrencilerini ve akademisyenlerini ülkemizde buluşturan, bilim, araştırma ve teknoloji üreten memleketler arası bir üniversiteye sahip olması gerektiğine inanıyoruz. Yüzyılı geride bırakmış Türkiye için dünyadaki sayılı yapay zeka üniversitelerinden birini kurmak bir lüks değil, gereksinimdir. Cahit Arf Yapay Zeka Üniversitesinin bir gün kesinlikle kurulacağına inanıyoruz. Bilime, teknolojiye, gençlerimize ve geleceğimize yatırım yapan Türkiye’ye de çok yakışacaktır.”

Küçükşabanoğlu, eğitim sisteminin yapay zeka çağının gereksinimlerine hazırlanması konusunda ortaya koydukları vizyon ve çalışmalar sebebiyle Milli Eğitim Bakanlığına ve YÖK’e de teşekkür etti.

Öğretim üyelerinden, yaş haddini dolduracakları tarihten evvel başvurmuş olup kontrat tarihi prestijiyle öğretim üyesi takımlarında bulunanlardan yükseköğretim kurumlarınca belirlenen kısım ve programlarda vazifelerinde kalmalarında yarar görülenler, yükseköğretim kurumunun görüşü ve Yükseköğretim Kurulunun kararı ile emeklilik yaş hadlerini doldurdukları tarihten itibaren, yetmiş beş yaşını geçmemek üzere emeklilik yahut yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar ikişer yıllık mühletlerle kontratlı olarak çalıştırılabilecek. Bu fıkra kapsamında çalıştırılacak kontratlı öğretim üyesi sayısını kısım, program yahut yükseköğretim kurumları prestijiyle sonlandırmaya ve uygulamanın hizmet gerekleri ve akademik kriterlere uygun yürütülmesi gayesiyle gerekli belirlemeleri yapmaya Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Kanunla, kontratlı öğretim üyesi istihdamının sürdürülebilirliğini sağlamak gayesiyle yaş haddinden kontratlı öğretim üyesi olarak çalışan öğretim üyelerinin takımlı öğretim üyesi olarak çalışmaktayken var olan özlük haklarının, kontratlı öğretim üyesiyken de devamı ve her iki statüdeki öğretim üyeleri arasında fiili çalışmaya bağlı ödemeler yönünden uygulama birliğinin sağlanması karar altına alınıyor.

Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarından resmi davet alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak ve bütün özlük hakları gizli kalmak üzere üniversite idare konseyinin kararı ve Milli Eğitim Bakanlığının onayıyla aylıklı müsaade verilebilecek. Milletlerarası andlaşmalarla kurulan üniversitelerde ve Yükseköğretim Kurulunun taraf olduğu protokoller gereği ikili andlaşmalarla yurt dışındaki yükseköğretim kurumları bünyesinde açılan programlarda bu mühlet 5 yıla kadar uzatılabilecek.

Düzenlemeyle, azami tahsil müddeti sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için intörnlük eğitimi dönemi hariç son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları yahut alamadıkları teorik yahut uygulamalı bütün dersler için iki ek imtihan yahut tekrar hakkı verilecek.

Bu öğrencilerden teorik yahut uygulamalı derslerden başarılı olmuş fakat uygulamalı eğitime yahut intörnlük eğitimine başlamamış yahut eğitimini tamamlamamış ya da başarısız olanlara, uygulamalı yahut intörnlük eğitimlerini tamamlama imkanı tanınacak. Azami tahsil mühletini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek imtihan hakkı verilmeyecek.

Uygulamalı eğitim ve intörnlük eğitimine ait esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu yetkili olacak.

Kişisel emek ve birikimine dayanmayan, öbürleri tarafından fiyat karşılığında yahut fiyatsız olarak üretilmiş yayın ve çalışmalarını atama, yükselme, unvan ve derece kazanılmasında kullananların yanı sıra bu fiilleri diğerleri ismine yapanlara yahut bu fiillere aracılık edenlere yönelik de meslekten çıkarma cezası uygulanacak.

– Disiplin soruşturmasına yönelik düzenlemeler

Kanun’da yapılan değişiklikle, disiplin soruşturmasına, soruşturmanın yürütülmesi ile tabir ve savunma haklarının kullanılmasına ait metot ve temeller, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak tekrar düzenlenecek. Böylelikle hukuki güvenlik ve bellilik prensipleri ile hukuksal dinlenilme hakkının sağlanması amaçlanıyor.

“Disiplin soruşturması, söz alma ve savunma hakkı” başlıklı karara nazaran, disiplin soruşturmasında tabir ve savunmada soruşturmacı tarafından soruşturulana gönderilecek tabire davet yazısında hakkındaki tezlerin neler olduğu açıkça belirtilerek 7 günden az olmamak üzere verilecek müddet içerisinde sözünün alınacağı ve bu mühlet içerisinde kelamlı yahut yazılı söz verilmediği takdirde belgedeki mevcut kanıtlar kapsamında süreç tesis edileceği bildirilecek. Soruşturmacı toplanan kanıtlar kapsamında teklifte bulunacak.

Disiplin cezası vermeye yetkili makam tarafından soruşturulana gönderilen savunmaya davet yazısında teklife temel alınan hareketin sebep ibaret olduğu ve bu aksiyona karşılık gelen disiplin cezasının ne olduğu ile 7 günden az olmamak üzere verilecek müddette savunmasını yapması gerektiği bildirilecek. Davet yazısında ayrıyeten soruşturulana, savunmasını verilen müddette yapmadığı takdirde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı ve mevcut kanıtlara nazaran hakkında karar verileceği aktarılacak. Savunmaya davet yazısında, soruşturulana savunma hakkını kullanmadan evvel soruşturma evrakını inceleyebileceği bildirilecek.

Tıpta uzmanlık mevzuatına nazaran yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma vazifelileri için ek ödeme tavan oranı, Sağlık Bakanlığında vazife yapan emsallerinin aldığı ödeme oranına uygun hale getirilecek.

Kanun’un ilgili kararları uyarınca ortak araştırma merkezlerinde görevlendirilen öğretim elemanları, kendi üniversitelerinde yürütülen döner sermaye faaliyetlerine olan katkıları da dikkate alınarak ilgili mevzuat kapsamında ek ödemeden yararlanmaya devam edecek. Yürütülen proje gelirlerinden alınan güçlü taşınırlar koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilerek proje kapsamında ortak uygulama ve araştırma merkezi üniversitelerine tahsis edilebilecek. Proje tamamlandığında sağlam taşınırların kurumlar arası bedelsiz zamanla hangi yükseköğretim kurumuna verileceğine ortak uygulama ve araştırma merkezi idare kurulunca karar verilecek. Koordinatör üniversite değişikliğinde ortak uygulama ve araştırma merkezinin borç, alacak ve nakit bakiyeleri, yeni koordinatör üniversiteye devredilecek.

Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu kapsamında birlikte kullanımdaki sıhhat tesislerinin bir evvelki yıl gayrisafi hasılatının yüzde 2,5’i dikkate alınarak ilgili üniversitelerin bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin desteklenmesi hedefiyle o yıla ilişkin merkezi idare bütçesinde gerekli ödenek ilgili üniversite bütçesine tahsis edilecek. Birlikte kullanımdaki bir sıhhat tesisinin birden fazla üniversite ile protokol akdetmiş olması halinde ise yüzde 2,5 oranı, üniversitelerin birlikte kullanımdaki sıhhat tesisinde görevlendirdiği öğretim elemanı sayısıyla orantılı biçimde bölünerek hesaplanacak. Bu kapsamda yürütülecek süreçlere ait yöntem ve temeller Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen öğrenci affına ve yükseköğretime ait düzenlemeleri içeren Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la, devlet yahut vakıf ayrımı yapılmaksızın kanunla kurulan yükseköğretim kurumları, eğitim ve öğretime Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) kararıyla başlayacak. Eğitim ve öğretime başlayan akademik üniteler, sonradan ortaya çıkan nedenlerle ve ilgisine nazaran fakülte, enstitü ve yüksekokullar cumhurbaşkanı kararı ile konservatuvar, meslek yüksekokulu, uygulama ve araştırma merkezi üzere akademik üniteler ise YÖK kararı ile kapatılabilecek.

Vakıf yükseköğretim kurumlarına uygulanacak idari yaptırım ve tedbirlerle ilgili olarak yasal düzenleme yapılıyor. Bu kapsamda, vakıf yükseköğretim kurumlarına fiil ve süreçlerinin yük derecesine nazaran hangi kurallarda, uyarma yahut uyarma ve düzeltme isteme, yeni akademik ünite kurma ve/veya program açma taleplerinin askıya alınması, öğrenci kontenjanının kısıtlanması yahut öğrenci alımının durdurulması, faaliyet müsaadesinin süreksiz olarak durdurulması ve faaliyet müsaadesinin kaldırılması tedbirleri ve yaptırımları uygulanabileceği belirleniyor.

Faaliyet müsaadesinin süreksiz olarak durdurulması yaptırımının uygulanmasına yol açan münasebetleri kurucu vakfın 3 yıl içinde ortadan kaldıramaması, bu durumun süreklilik arz ettiğinin anlaşılması hallerinde kaçınılmaz olarak vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyet müsaadesi kaldırılacak.

Vakıf yükseköğretim kurumunun ve kurucu vakfın mali yapısının, eğitim ve öğretim faaliyetlerini sürdüremeyecek kadar bozulması ve bu durumun süreklilik arz etmesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumu, faaliyet müsaadesi kaldırılarak garantör yahut YÖK’ün uygun bulacağı birebir ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Garantör üniversite, faaliyet müsaadesi kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumunun öğrencilerinin eğitim ve öğretim maliyetini, devraldığı öğrenci fiyatları ile teminat hesabından karşılayacak, ayrıyeten kamu kaynağı kullanmayacak.

Yükseköğretim kurumları idare şuraları, masrafları Teknoloji Transfer Ofisleri (TTO) sermayesinden karşılanmak şartıyla Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki hizmet buluşlarının hak sahipliğinin TTO ismine zamanına karar verebilecek. Bu durumda yükseköğretim kurumunun ilgili mevzuattan doğan hak ve yükümlülükleri TTO’ya ilişkin olacak. TTO, kendi ismine tescil edilen haklardan elde edilen gelirin 3’te birini kelam konusu hakları devreden yükseköğretim kurumu döner sermayesine, 3’te birinden az olmayacak meblağı ise buluşu yapana ödemekle yükümlü olacak, kalan meblağ TTO’ya kalacak. Döner sermayeye aktarılan bu fiyatlardan hazine hissesi hariç rastgele bir kesinti yapılamayacak ve bu meblağlar Kanun’da belirtilen masraflar için kullanılacak. Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten evvel hak sahipliği yükseköğretim kurumları bünyesinde olan buluş ve müracaatlar hakkında da bu madde kararları uygulanacak.

– Yükseköğretim kurumları ortak ofis kurabilecek

Birden fazla yükseköğretim kurumu ortak bir ofis kurmak için başvurabilecek. Bu durumda yerleşkesinde yahut ortağı olduğu teknoloji geliştirme bölgesinde ofis kurulan yükseköğretim kurumu, müracaatta muhatap kurum olarak belirtilecek. Ofis faaliyetlerine katkı sağlayacağı bedellendirilen başka hukukî şahıslar ofise sermaye koymak şartıyla ortak olabilecek. Ofis, öz sermayesini yahut gelirlerini kullanarak üretilen bilgi ve yapılan buluşların ticarileşmesi için yatırım yapabilecek yahut kamu ve özel dal şirketleri ile paydaşlıklar kurabilecek.

Türkiye’deki devlet yükseköğretim kurumları, cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke, akademik ünite, program ve bu kapsamda muhtaçlık duyulan öteki tesisleri kurabilecek. Bu düzenleme uyarınca kurulan yurt dışı ünitelerinin muhtaçlığı olan akademik ve idari işçi, kendi üniversitesinden yahut Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle yahut mahallinden kontratlı ya da saat başı fiyat karşılığında ilgili Kanun’daki kararlar uygulanarak çalıştırılabilecek.

Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarından görevlendirme suretiyle çalıştırılacak olanlar dışındaki çalışanın nitelikleri, fiyatları, seçim temel ve adapları, vazife yerleri ve müddetleri, azami mukavele müddeti, müsaadeleri, yurt dışındaki vazifelerinin sona erdirilmesi ile bu maddenin uygulanmasına ait öteki yöntem ve temeller cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek.

Üniversitenin yurt dışındaki faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin tutulacağı hesaba, yapılacak harcamalara, üniversite bütçesinden aktarılacak kaynağa, hesabın muhasebeleştirilmesi ve kontrolüne ait yol ve temeller Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının uygun görüşü alınarak ilgili üniversite tarafından belirlenecek.

Kanunla, anket uygulaması, bilgi toplama üzere akademik kıymetlendirme içermeyen katkılar hariç olmak üzere, şahsî emeği ve akademik birikimi dışında fiyatlı yahut fiyatsız olarak, kısmen veyahut büsbütün diğerlerine yazdırdığı tez, makale, kitap yahut yaptırdığı proje üzere çalışmalarla ön lisans, lisans yahut lisansüstü diploma derecesi ya da akademik unvan alan bireyler, üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak, bu yolla kazanılan akademik derece ve unvanlar geri alınacak.

Bu kapsamdaki yayın yahut çalışmaları fiyatlı ya da fiyatsız olarak, kısmen veya büsbütün öbürleri ismine yapan, üreten yahut bunlara aracılık eden bireylere 5 bin günden 10 bin güne kadar isimli para cezası verilecek. Fiilin, meslek edinen bireylerce işlenmesi halinde verilecek isimli para cezası 10 bin günden az 20 bin günden fazla olmayacak. Bu yayın ve çalışmaları kullanmak suretiyle diploma derecesi yahut akademik unvan alan bireylere 5 bin günden 10 bin güne kadar isimli para cezası verilecek.

Bu hatadan ötürü hükmî bireylere, Türk Ceza Kanunu’nun ilgili kararları uygulanacak.

Yurt dışında bulunan bir eğitim kurumu ismine hareket ederek mevzuata karşıt bir formda Türkiye’de ön lisans, lisans ya da lisansüstü program açanlar yahut bu programları yürütenler 2 yıldan 4 yıla kadar mahpus ve 100 günden 1000 güne, mevzuata karşıt olarak Türkiye’de yükseköğretim kurumu açanlar yahut işletenler 2 yıldan 4 yıla kadar mahpus ve 100 günden 1000 güne kadar isimli para cezasıyla cezalandırılacak. Bu kapsamda, yasaklanan kurum ve fiillerin tanıtımını yapanlara, 1 yıldan 3 yıla kadar mahpus ve 50 günden 500 güne kadar isimli para cezası verilecek.

Türk yahut yabancı yükseköğretim kurumlarına ilişkin diploma, mezuniyet evrakı yahut sertifika dokümanını geçersiz olarak düzenleyen ve düzenletenler Türk Ceza Kanunu’nun “resmi dokümanda sahtecilik” kararına nazaran cezalandırılacak.

Kanunla, tıp fakültesi olan ve kendisine ait hastanesi bulunmayan vakıf yükseköğretim kurumlarına yönelik düzenleme yapılıyor. Belirlenen müddette hastane açamayan üniversitelere, mülkiyeti yahut müddeti 30 yıldan az olmamak üzere irtifak hakkına sahip olduğu uygun taşınmaz üzerinde yapacağı hastane inşaatına imar iptali yahut yargı süreci üzere mecburî nedenlerle şimdi başlayamayan ya da başladığı inşaatı şimdi bitiremeyenler ile bu karar kapsamındaki uygun hastanenin mülkiyetinin yahut müddeti 30 yıldan az olmamak üzere irtifak hakkı, işletme hakkı ve ruhsatının devralınması süreçlerine başlamış lakin periyot süreçlerini tamamlayamamış olanlara bu süreçleri tamamlamaları için 30 ay ek müddet verilecek. Bu müddetlerin sonunda gerekli kuralları sağlamayan tıp fakültelerinin öğrencileri YÖK tarafından garantör üniversiteye yahut belirlenecek bir devlet üniversitesine intikal ettirilecek.

– Öğrenci affı

Kanunla, yükseköğretim kurumlarında hazırlık dahil bütün sınıflarda intibak, ön lisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü tahsili gören öğrencilerden bu kanunun daha evvel bu kapsamda tanıdığı haklardan yararlanmamış olmak kaydıyla, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dahil, terör kabahati ile taammüden öldürme hatalarından, azap cürmünden, eziyet hatasından, cinsel akın, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu yahut uyarıcı madde imal ve ticareti cürmünden mahkum olanlar ile uydurma evrak nedeniyle kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında geçersiz evrak verenler ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun “Manevi, mali yahut ilişkili haklara tecavüz” başlığındaki hatalar ile terör örgütlerine yahut Milli Güvenlik Kurulunca devletin ulusal güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum yahut kümelere üyeliği, mensubiyeti yahut iltisakı veyahut bunlarla irtibatı sebebiyle ilişiği kesilenler hariç, her ne nedenle olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği yahut kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna müracaatta bulunmaları kaidesiyle belirlenen temellere nazaran 2026-2027 eğitim öğretim yılında tahsillerine başlayabilecek.

Daha evvel farklı bir tahsil seviyesinde bu düzenlemenin tanıdığı haklardan yararlanılmış olması, öteki bir tahsil seviyesinde bu madde kararlarından yararlanmaya mahzur teşkil etmeyecek.

Yeniden tahsile başlayanların askerlik ertelemeleri Askeralma Kanunu’nun “Erteleme” başlıklı kararındaki adap ve temellere nazaran yapılacak. Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik misyonunu yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu düzenlemede belirtilen haklardan yararlandırılacak.

Bu düzenlemede yer alan kararlardan yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı prestijiyle birebir yahut farklı bir diploma programının birebir tipten taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilecek. Bu kapsamda farklı bir diploma programından yatay geçişle kabul edilecek öğrenci sayıları, ilgili programa kayıtlı öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki şartları dikkate alınmak suretiyle belirlenecek. Buna ait yordam ve temeller yükseköğretim kurumları senatolarınca belirlenecek.

Bu düzenlemeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar, başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön lisans yahut lisans seviyesindeki muadil programlara yatay geçiş yapabilecek. Bu düzenlemenin uygulanmasına ait yöntem ve temelleri belirlemeye YÖK yetkili olacak.

Anayasa uyarınca özel kanun kararlarına tabi olan Polis Akademisi ile buna bağlı eğitim-öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile buna bağlı eğitim-öğretim kurumları, Milli Savunma Üniversitesine bağlı harp okulları, astsubay meslek yüksekokulları ve enstitüler ile Milli Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına öteki yükseköğretim kurumlarında tahsil görmekteyken kendi isteğiyle yahut öteki nedenlerle ilişiği kesilen öğrenciler hakkında bu madde kararları uygulanmayacak.

Kanun’un “Kurumlara dönüş” başlıklı kararında belirtilen şartları taşıyan ve 67 yaşını dolduran tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına nazaran uzman olup devlet yükseköğretim kurumlarında çalışmış öğretim üyeleri, 3 yıl içinde gereksinimi olan bir yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde kontratlı olarak çalıştırılabilecek.

Vakıf yükseköğretim kurumlarının işçi fiyatlarından kesilen gelir vergisinin iade edilmesine yönelik teşvikten yararlanabilmesi için aranan toplam öğrenci sayısının en az yüzde 50’sinin tezli yüksek lisans ve doktora öğrencilerinden oluşması kuralı kaldırılacak.

Tıpta uzmanlık eğitimi kontenjanlarında araştırma vazifelisi takımlarının kullanılmaya başlanması sebebiyle ortaya çıkan araştırma vazifelisi takım muhtaçlığı başta olmak üzere yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı takım muhtaçlığının karşılanması maksadıyla 48 üniversiteye profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, araştırma vazifelisi takımları ihdas ediliyor.

– Geçiş hükümleri

Bağlantısı değiştirilen ünitelerde vazife yapan işçi, ünitenin bağlandığı üniversiteye atanmış sayılacak ve bu çalışana ait takım ve durumlar rastgele bir sürece gerek kalmaksızın bağlandığı üniversiteye ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılacak.

Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle, Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesinin Japonya Hükümeti ve/veya Japonya ülke kuruluşlarından kendi ismine yılı yatırım programında yer almaksızın sağlayacağı dış finansmana düzenlemede öngörülen metot ve asıllar çerçevesinde hibe almaya Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.

– Çıkarılan madde

Genel Kuruldaki görüşmeler sırasında AK Parti’nin kabul edilen önergesiyle, hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacakların arasına yükseköğretim kurumlarında çalışacak öğretim elemanlarının eklenmesine ait madde düzenlemeden çıkarıldı.

Genel Kurulda daha sonra Türkiye ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması Sekretaryası Arasında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansının Otuz Birinci Oturumu, Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı Olarak Düzenlenen Taraflar Konferansının Yirmi Birinci Oturumu, Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı Olarak Düzenlenen Taraflar Konferansının Sekizinci Oturumu, Bağlı Organların Oturumları ve Diğer BMİDÇS Toplantılarına Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi’nin görüşmelerine başlandı.

Dicle Üniversitesi ile SANKO Holding ile 10 yıllık bir kontrat imzalandı.

Üniversiteden bahse ait yapılan açıklamada, “Üniversitemize ilişkin Diyarbakır İli Sur İlçesi Yiğitçavuş Mahallesinde bulunan 7567 ada 41 no.lu parselde gerçekleştirilen sismik arama çalışmaları sonucunda, alanda sondaj kuyuları açılması hedefiyle ilgili alanın 10 yıllığına kiralanması talep edildi. Yapılan teknik ve idari değerlendirmeler sonucunda kelam konusu talep, Üniversite Yönetim Kurulu kararıyla uygun bulunmuş; akabinde bağlı bulunulan Ulusal Eğitim Bakanlığı’ndan gerekli müsaadeler alınarak süreç tamamlandı” tabirleri kullanıldı.

YÜZ BİNLERCE VARİL HEDEFLENİYOR

Kampüsün Hukuk Fakültesi’nin gerisindeki alanlarda sondaj çalışmasının yapılacağının kaydedildiği açıklamada, çalışmalara dair şu bilgiler verildi:

“Sözleşme doğrultusunda belirlenen alanlarda gerçekleştirilecek çalışmalar kapsamında iki farklı lokasyonda sondaj faaliyetleri yürütülecektir. Hukuk Fakültesi art mevkiide yer alan 18.465,83 m² büyüklüğündeki alan ile futbol alanı altı mevkkinde bulunan 27.328,29 m²’lik alan olmak üzere, yollar dahil toplam 45.794,12 m²’lik alanda çalışmalar yapılacaktır. Her bir lokasyonda üç sondaj kuyusu açılması planlanmakta olup, toplamda altı kuyunun faaliyete geçirilmesi hedefleniyor.

Sondaj çalışmalarının heyetim maliyetinin yaklaşık 20 milyon dolar olacağı öngörülürken, petrol tespit edilmesi halinde kuyu başına günlük ortalama 150 varil üretim yapılması planlanmaktadır. Bu ölçü yıllık yaklaşık 328.500 varil üretime karşılık geliyor.”