Yenilikler destekleniyor, lakin şartlar var

Açıklamada, özel okullarla devlet okulları arasındaki kıymetlendirme farklılıklarının giderilmesi, fırsat eşitliğine katkı sunacak datanın elde edilmesi ve kazandırılmak istenen hünerlerin hangi sınıf düzeyinde daha uygun olacağının belirlenmesi olumlu karşılandı. Buna rağmen istişare yapılmadan, alandaki tesirleri test edilmeden ve öğretmene getireceği yük planlanmadan uygulanan düzenlemelerin yeni sıkıntılar üreteceği söz edildi.

Eğitim-Bir-Sen’in 5 temel itirazı

1. İstişare eksikliği: Öğretmenlerin imtihan hazırlama, uygulama ve kıymetlendirme süreçlerini direkt değiştiren düzenlemenin, eğitim sendikaları ve öğretmenlerle kâfi istişare yapılmadan hayata geçirilmesi gerçek bulunmadı. Açıklamada, “Öğretmenin uygulayıcısı olduğu bir sistem, öğretmene karşın tasarlanmamalıdır” denildi.
2. Hukuki uyumsuzluk: Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği, ilgili yönerge ve OYSS Kılavuzu arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiği belirtildi. Öğretmenlere ve zümrelere tanınan imtihan hazırlama ve kıymetlendirme yetkilerinin bir kılavuzla sonlandırılmaması istendi. Soru değiştirme hakkının kısıtlanması ve merkezi sistemden alınan soruların doğruluğunun öğretmene onaylatılması üzere kararların de tekrar ele alınması gerektiği vurgulandı.
3. Yetersiz pilot uygulama: Yalnızca toplumsal bilimler alanındaki 2 ders için yapılan pilot uygulamanın öteki dersleri de kapsayacak formda genişletilmesi gerektiği söz edildi. Farklı okul cinsleri, bölgeler, sınıf mevcutları ve teknolojik altyapılar dikkate alınmadan ülke genelinde mecburî uygulamaya geçilmesinin hakikat olmadığı belirtildi.
4. Öğretmen iş yükü: Soru seçme, puanlama anahtarı oluşturma, her öğrencinin her sorudan aldığı puanı sisteme sürece ve öğrenme çıktıları üzerinden farklı bilgi girişi yapma üzere süreçlerin iş yükünü kıymetli ölçüde artıracağı kaydedildi. Bilhassa kalabalık sınıflarda misyon yapan öğretmenlerin dinlenme hakkının ihlal edilebileceği, gelişim raporu data girişleriyle birlikte öğretmenin öğrencisiyle ilgilenme imkanından yoksun kalacağı tabir edildi. e-Okul’a eklenen tekrarlanmış bilgi girişlerinin kaldırılması ve öteki okulların imtihanlarının kıymetlendirilmesi üzere karşılıksız ek misyonların önlenmesi talep edildi.
5. Mesleki yetkinin korunması: Ölçme ve değerlendirmenin sadece teknik bir puanlama süreci olmadığı, öğretmenin öğrencisini tanımasını sağlayan pedagojik bir faaliyet olduğu hatırlatıldı. Merkezi soru havuzunun öğretmenin takdir yetkisini ortadan kaldırmayıp desteklemesi, havuzun bilimsel ve teknik doğruluğuna ait sorumluluğun bilinmeyen bırakılmaması gerektiği kaydedildi.

MEB’den 6 talep

Eğitim-Bir-Sen, Milli Eğitim Bakanlığından şunları bekliyor:

1. OYSS Uygulama Kılavuzu’nun eğitim sendikaları ve öğretmen temsilcilerinin katılımıyla yeniden kıymetlendirilmesi,
2. Yönetmelik, yönerge ve kılavuz arasındaki tüzel uyumsuzlukların giderilmesi,
3. Öğretmenlerin ve alan zümrelerinin mesleksel takdir yetkilerinin korunması,
4. Kapsamlı pilot uygulama ve tesir tahlilleri tamamlanmadan sistemin ülke geneline mecburî yaygınlaştırılmaması,
5. Ek data girişi ve bürokratik yük getiren düzenlemelerden vazgeçilmesi, dijital sistemlerin bütünleştirilmesi,
6. Teknik altyapı, hizmet içi eğitim muhtaçlıkları ve okulların imkan farklılıkları dikkate alınarak gerçekçi bir geçiş takviminin oluşturulması.

“Başarı bilgi ölçüsüyle ölçülmemeli”

Açıklamanın sonunda, eğitimde dijitalleşmenin muvaffakiyetinin sisteme girilen data ölçüsüyle değil, öğretmenin işini ne ölçüde kolaylaştırdığı ve öğrencinin öğrenmesine sağladığı katkıyla ölçülmesi gerektiği vurgulandı. Eğitim-Bir-Sen, yeniliklere değil; istişaresiz düzenlemelere, türel belirsizliklere, gereğince test edilmemiş uygulamalara ve öğretmene getirilen yeni iş yüküne itiraz ettiklerini bildirdi.

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, okullarda yürütülen ölçme ve kıymetlendirme uygulamalarının niteliğini artırmak, uygulama birlikteliğini güçlendirmek ve öğretmenlerin ortak yazılı imtihan hazırlama süreçlerini teknoloji takviyeli bir yapıyla desteklemek emeliyle geliştirilen Ortak Yazılı Sınav Sistemi, kamuoyunda farklı tartışmaları beraberinde getirdi.

Yeni sistemle ilgili; öğretmenlerin iş yükünü artıracağı, öğretmen yetkinliklerinin ön planda tutulmadığı, paydaşlarla görüşülmeden ve pilot uygulama yapılmadan devreye alındığı üzere tenkitler yöneltildi. Milli Eğitim Bakanlığı kaynakları, sisteme yönelik haksız tenkitler yapıldığını belirtti. Sistemin, imtihan hazırlamaya ait teknik süreçlerin daha kolay ve sistematik biçimde yürütülmesine imkan sağlayacağını vurgulayan Bakanlık kaynakları, kulaktan dolma bilgilerle yapılan yorumların gerçeklerle bağdaşmadığını söz etti.

Eğitim topluluğunda son günlerde hararetli tartışmalara sebep olan Ortak Yazılı Sınav Sistemi ile ilgili tenkitleri ve olumsuz değerlendirmeleri biz de Bakanlık kaynaklarına sorduk ve karşılıklarını aldık:

Öğretmen ve okul yöneticileriyle görüşülerek hazırlandı

Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından mevzu soru dağılım tabloları, okul geneli ortak imtihan uygulamaları, imtihanlarda açık uçlu madde kullanımı ve imtihan tahlili uygulamalarına ait 2025-2026 eğitim öğretim yılı içerisinde kapsamlı bir saha araştırması gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında ülke örneklemini yansıtacak formda 81 ilden resmi-özel farklı okul cinslerinde 150 ortaokul ile 152 lisenin okul geneli imtihan süreçlerine ait bilgiler toplandı, okullarda kullanılan imtihan evrakının mevzuata uygunluğu açısından değerlendirmeler yapıldı. Bu kapsamda ortaokul seviyesinde 6, ortaöğretim seviyesinde ise 10 temel branştan olmak üzere toplam 2 bin 110 imtihan uygulamasına ait evrak incelendi İncelemeler sonucunda elde edilen bilgiler, alanda vazife yapan farklı okul çeşitlerindeki öğretmen ve yöneticiler ile odak küme görüşmelerinde ayrıntılı olarak ele alındı.

Pilot uygulamasında başarılı sonuçlar alındı

Ortak Yazılı Sınav Sistemi pilot uygulaması 2025-2026 eğitim öğretim yılında 8-12 Haziran 2026 tarihleri arasında 9. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi ile 10. sınıf ideoloji derslerinde 11 ilde gerçekleştirildi. Pilot uygulamaya din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde 880, ideoloji dersinde ise 1119 okul olmak üzere toplam 1999 okul katıldı. Teknik işleyiş ve uygulama açısından muvaffakiyetle gerçekleştirilen pilot uygulama sonrasında öğretmen deneyimlerine ilişkin yapılan izleme araştırmasında öğretmenlerin, projenin uygulanmasına yönelik memnuniyet seviyelerinin yüksek olduğu tespit edildi.

Ortak yazılı sınav uygulaması birinci defa yapılmıyor

9 Eylül 2023’te yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile ortaokul ve ortaöğretim seviyesindeki okullarda, uygulamalı imtihanlar hariç, öğretmenlerin ortak kıymetlendirme yapabilmelerine imkan vermek üzere, birden fazla şubede okutulan derslere ilişkin imtihanların ortak yapılması uygulamasına geçildi. 2023-2024 eğitim öğretim yılından bu yana tüm okullarda okul geneli imtihan, ortak yazılı imtihan olarak gerçekleştirildi. Okul geneli ortak yazılı sınav soruları, eğitim kurumu alan zümrelerince hazırlanıyor ve tıpkı dersin işlendiği tüm şubelerde uygulanıyor.

“Açık uçlu soru” tüm okullarda uygulanıyor

Aynı yönetmelikte açık uçlu soru uygulamasıyla ilgili karar bulunuyor. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi’nin 5. maddesinde, “Okullar tarafından yapılacak tüm imtihanlar açık uçlu yahut açık uçlu ve kısa karşılıklı sorulardan oluşan yazılı yoklama biçiminde yapılır” kararı yer alıyor. Bu doğrultuda 2023-2024 eğitim öğretim yılından bugüne tüm okullarda açık uçlu soru uygulaması devam ediyor.

Sınav tahlili yeni bir uygulama değil

Sınav tahlil uygulaması, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde yer alan, “Bu imtihanlarda şube ve sınıflar bazında imtihan tahlilleri yapılır. Konu ve kazanım eksikliği görülen öğrencilerin durumları, ders ve sınıf seviyesinde eksik olduğu tespit edilen mevzu ve kazanımlar ders ve zümre öğretmenleri tarafından değerlendirilir” kararı kapsamında yapılıyor. Hasebiyle sınav analiz uygulaması, bu sistemle birinci sefer hayata geçirilen bir uygulama değil.

Konu soru dağılım tabloları ve senaryolar eylül ayında duyuruldu

Öğrenci ve velilerinin öğretim programı içeriği, ölçme ve kıymetlendirme uygulamalarının kapsamı ve maksatları hakkında bilgi sahibi olması, ölçme ve kıymetlendirme uygulamalarının öğretim programı ile uyumlu halde gerçekleştirilmesi maksadıyla 9 Eylül 2023 tarihinde yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile husus soru dağılım tablosu uygulaması başlatıldı. 2026-2027 eğitim öğretim yılı husus soru dağılım tabloları ve alternatif senaryolar Ölçme, Değerlendirme Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 10 Eylül 2026 tarihli resmi yazı ile duyuruldu ve Bakanlığın web sitesinde paylaşıldı.

Ortak yazılı imtihanlarla ilgili birçok mevzuda kararı öğretmenler verecek

Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin en değerli özelliklerinden biri, öğretmenlerin mesleksel yetkinliğini ve karar verme süreçlerini merkeze alması. Konu soru dağılım tabloları ve senaryolar göz önüne alındığında ortalama 6-8 açık uçlu sorudan oluşan imtihanların soru kaynağının belirlenmesi, 2 adet sorunun zümrece oluşturulması, öğrencilerin gelişim seviyesine uygun olmayan 2 sorunun değiştirilmesi, soruların zahmet seviyesi ve puan kıymetlerinin belirlenmesi gibi başlıklarda, eğitim kurumu sınıf/alan zümresince karar verilecek.

Ayrıca sistem, öğretmenlerin soru ve yanıt anahtarlarına ait geri bildirimlerine nazaran şekillenecek bir yapıda kurgulandı.

Ölçme ve kıymetlendirme süreçlerini kolaylaştıracak

Ortak Yazılı Sınav Sistemi, öğretmenlerin çok kısa bir müddet içerisinde öğretim programı ile uyumlu, geçerli ve emniyetli bir ölçme aracı hazırlayabilecekleri yapıda tasarlandı. Ayrıyeten yeni EBA üzerinde dijital araçlar öğretmenlerin kullanımına sulanarak imtihan tahlilleri ve geri bildirim süreçlerinin aktif ve süratli bir halde gerçekleştirilmesi sağlanacak.

Daha verimli bir geri bildirim süreci

Öğrenci puanlarının soru bazında sisteme girilmesi, sonuçların ilgili öğrenme çıktılarıyla birlikte kıymetlendirilmesine imkan sağlayacak. Bu sayede hem öğretmenler sınıfları hakkında ayrıntılı tahlil yaparak varsa eksik öğrenmelere ait yeni planlamalar yapabilecek hem öğrenciler güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri hakkında bilgi sahibi olabilecek. Ayrıyeten veliler de öğretim süreçleri hakkında ispata dayalı geri bildirim alarak öğrencilerinin öğrenme sürecine aktif bir formda eşlik edebilecek.

Öğrenme muhtaçlıkları ve sınıfın genel özelliklerine nazaran husus soru dağılım tablolarında farklı senaryolar

Konu soru dağılım tabloları, okulların farklı özellikleri, okul çeşitleri, bölgesel şartlar, öğrencilerin akademik hazır bulunuşluk seviyeleri ve sınıfların öğrenme gereksinimleri üzere değişkenler dikkate alınarak birden fazla senaryo içerecek biçimde hazırlanıyor. Ayrıyeten öğretmenlerin sıhhat sıkıntıları yahut öteki mazeretler sebebiyle müsaadeli ya da raporlu olabilmeleri üzere uygulama sürecini etkileyebilecek durumlar da bu yaklaşım kapsamında göz önünde bulunduruluyor. Farklı senaryoların oluşturulmasındaki temel amaç, öğretmenlere ders verdikleri sınıfların akademik seviyesini, öğrenme muhtaçlıklarını ve sınıfın genel özelliklerini dikkate alarak uygulanacak yazılı imtihanların kapsamını belirleme konusunda belli bir esneklik alanı sağlamak. Bu doğrultuda öğretmenlerin, ilgili öğretim programında yer alan öğrenme çıktıları arasından imtihanda ölçülecek olanları, sınıflarının özelliklerini ve öğretim sürecinin gerçekleşme şartlarını dikkate alarak belirleyebilmeleri amaçlanıyor.

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi/özel okul ve kurumlarda eğitim ve öğretim faaliyetlerinin Bakanlığımız politikaları doğrultusunda uygulama birliği içerisinde yürütülmesi, eğitim hizmetlerinin niteliğinin artırılması ve eğitim ortamlarının inançlı, faal ve verimli halde yönetilmesi hedefiyle İlgi Genelge yayımlanmıştır.

2026-2027 Eğitim ve Öğretim Yılına İlişkin İş ve İşlemler Konulu Genelgenin (2026/70) 7 nci maddesinde; “Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2024/36 sayılı Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği Genelgesi ile ilgili mevzuat kararları doğrultusunda atölye, laboratuvar ve işletmelerde mesleksel eğitim gören öğrencilerin iş sıhhati ve güvenliğine ait tüm önlemlerin eksiksiz uygulanması; işletmelerde mesleksel eğitim ve staj yaptırılacak iş yerlerinin eğitim başlamadan evvel alan/dal uygunluğu, usta öğretici/eğitici işçi yeterliliği, öğrenci kapasitesi ve öğretim programına uygunluk yönlerinden titizlikle seçilmesi ve uygun olan işletmelerle kontrat yapılması, uygunluk kaidelerinde değişiklik tespit edilen yahut eksiklikleri oluşan işletmelerle yapılan mukavelelerin acilen ve mevzuat kararları doğrultusunda feshedilmesi; koordinatör öğretmenlerin eğitim süreçlerini şahsen misyonları başında kesintisiz, tertipli ve aktif olarak izlemesi, ayrıyeten bu süreçlerin aktif takibi gayesiyle İşletmelerde Mesleki Eğitim ve Staj (MEB-İMES) mobil uygulamasının tüm paydaşlar tarafından faal, sistemli ve mecburî formda kullanılmasının sağlanması, mevzuata ve bahsedilen konulara muhalif durumlarla ilgili mevzuat kararları çerçevesinde idari süreçlerin acilen tesis edilmesi,” kararına yer verilmiştir.

Bu hedefle hazırlanan, koordinatör öğretmenlerin öğrenci ve işletme değerlendirmelerine ait denetim ve izleme süreçlerini yapabilecekleri MEB-İMES uygulaması kullanıma sunulmuş olup uygulamanın kullanımına ait açıklamalar aşağıda belirtilmiştir.

Koordinatör öğretmenler görevlerini MEB-İMES uygulaması üzerinden karekod doğrulaması ile yapabilecekler, ayrıyeten fiziki bir form doldurmayacaklardır. Bu durumda öğretmenin vazifesini tamamladığına ait onay sistem tarafından otomatik olarak verilecektir.

Çeşitli sebeplerle karekod okutulamayan yahut karekod doğrulamasının kullanılmak istenmediği durumlarda ise öğretmenler; e-Mesem / e-Okul sistemindeki “Koordinatörlük İşlemleri” sayfasından, faal misyon haftasından evvelki cuma gününe kadar çıktısını alacakları, üzerinde karekod bulunan haftalık vazife formu ile süreç yapabileceklerdir. Misyon formunun koordinatör müdür yardımcıları tarafından yeniden en geç faal misyon haftasını takip eden hafta perşembe günü saat 20.00′ ye kadar e-Mesem / e-Okul sistemindeki “Koordinatörlük Onay” sayfasından yahut haftalık vazife formunda yer alan karekodun MEB-İMES uygulaması üzerinden okutulmasıyla da onay verilmiş olacaktır.

Koordinatör öğretmenlerin ve okul yönetimcilerinin yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda MEB-İMES uygulamasını kullanmaları ve müddeti içerisinde onaylamaları gerekmektedir.

Editörün notu: Bu yazıya nazaran İşletmelerde Mesleki Eğitim ve Staj (MEB-İMES) mobil uygulaması kullanılacak, kullanılmıyorsa üzerinde karekod bulunan haftalık misyon formu ile süreç yapılacak.

İşte o yazı;

Ahmet KANDEMİR

AA muhabirinin edindiği bilgiye nazaran, Bakanlık, özel öğretim kurumlarının ruhsatlarında belirtilen kurum çeşidi ve faaliyet alanı dışında öğretim programı uygulamasının önüne geçilmesi maksadıyla harekete geçti.

Bu doğrultuda MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünce, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nda kurum açma müsaadesinin iptaline ait yapılan değişikliklerin uygulanması konusunda illere yazı gönderildi.

Yazıda, 31 Temmuz 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle, kurumların kendi tipi ve faaliyet alanı içinde müsaadesiz program eklemesi yahut değişiklik yapması ile diğer bir kurum cinsinin faaliyet alanına giren programları uygulaması fiillerinin birbirinden ayrıldığı hatırlatıldı.

Her özel öğretim kurumunun sadece Bakanlık yahut valilik tarafından düzenlenen kurum açma müsaadesi ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen kurum tipine ve faaliyet alanına uygun öğretim programlarını uygulamakla yükümlü olduğu vurgulanan yazıda, kontrollerde “izinsiz program eği yahut değişikliği” ile “kurum cinsine uygun olmayan program uygulama” fiilleri arasındaki ayrımın gözetilmesi istendi.

– İki ihlal arasındaki fark örneklerle açıklandı

Yazıda, kelam konusu iki ihlal arasındaki ayrım örneklerle ortaya konuldu.

Buna nazaran, özel öğretim kursunun Bakanlıktan müsaade aldığı mevcut bilim kümesine onay almadan farklı bir bilim kümesinden ders eklemesi, kurum tipi içinde kalan “program ilavesi” usulsüzlüğü kapsamında pahalandırılacak.

Buna karşılık özel öğretim kursunda, “özel çeşitli kurslar” kurum cinsinin faaliyet alanında bulunan “Müzik Kursu Programı”, “Yabancı Dil Programı” yahut “Güzellik Uzmanlığı Programı” üzere kursun kendi kurum cinsiyle ilgisi bulunmayan bir programın fiilen uygulanması, “kurum çeşidine uygun olmayan program uygulama” ihlali sayılacak.

Sahadaki uygulamalarda birliğin sağlanması ve tereddütlerin giderilmesi gayesiyle yapılacak kontrollerde, kurumun ruhsatında belirtilen kurum tipi ile fiilen uyguladığı öğretim programı titizlikle karşılaştırılacak.

Bu kapsamda kontrollerde kurumların ders programları, kursiyer yahut öğrenci kayıt kontratları, reklam ve duyuruları ile fiilen işlenen derslerin içerikleri dikkate alınacak.

– Kademeli ceza uygulanmadan ruhsatı iptal edilecek

Yazıda, yapılan düzenlemeyle kurum cinsine uygun olmayan program uygulama fiilinin kademeli idari para cezasına yahut süreksiz kapatma yaptırımına tabi tutulmadığı, bu ihlalin direkt kurum açma müsaadesi ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirdiği belirtildi.

Bu doğrultuda, inceleme ve soruşturmalarda kurum çeşidine uygun olmayan program uyguladığı belirlenen özel öğretim kurumlarının, rastgele bir kademeli ceza yahut ikaz uygulanmaksızın kurum açma müsaadesi ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilecek.

Bakanlık ayrıyeten illerden, faaliyet gösteren tüm özel öğretim kurumlarının ruhsatlarında belirtilen yasal sonlar ve kurum çeşitleri için onaylanmış programlar dahilinde faaliyet göstermeleri konusunda bilgilendirilmesini talep etti.

İzleme ve kontrol faaliyetlerinin titizlikle yürütülmesi gerektiği vurgulanan yazıda, mevzuata muhalif faaliyette bulunduğu tespit edilen kurumlar hakkında gecikmeksizin idari süreç başlatılması istendi.

AA muhabirinin edindiği bilgiye nazaran, Bakanlık, özel öğretim kurumlarının ruhsatlarında belirtilen kurum tipi ve faaliyet alanı dışında öğretim programı uygulamasının önüne geçilmesi maksadıyla harekete geçti.

Bu doğrultuda MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünce, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nda kurum açma müsaadesinin iptaline ait yapılan değişikliklerin uygulanması konusunda illere yazı gönderildi.

Yazıda, 31 Temmuz 2026’da Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenlemeyle, kurumların kendi tipi ve faaliyet alanı içinde müsaadesiz program eklemesi yahut değişiklik yapması ile öbür bir kurum çeşidinin faaliyet alanına giren programları uygulaması fiillerinin birbirinden ayrıldığı hatırlatıldı.

Her özel öğretim kurumunun sırf Bakanlık yahut valilik tarafından düzenlenen kurum açma müsaadesi ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen kurum tipine ve faaliyet alanına uygun öğretim programlarını uygulamakla yükümlü olduğu vurgulanan yazıda, kontrollerde “izinsiz program eği yahut değişikliği” ile “kurum çeşidine uygun olmayan program uygulama” fiilleri arasındaki ayrımın gözetilmesi istendi.

– İki ihlal arasındaki fark örneklerle açıklandı

Yazıda, kelam konusu iki ihlal arasındaki ayrım örneklerle ortaya konuldu.

Buna nazaran, özel öğretim kursunun Bakanlıktan müsaade aldığı mevcut bilim kümesine onay almadan farklı bir bilim kümesinden ders eklemesi, kurum çeşidi içinde kalan “program ilavesi” usulsüzlüğü kapsamında pahalandırılacak.

Buna karşılık özel öğretim kursunda, “özel çeşitli kurslar” kurum cinsinin faaliyet alanında bulunan “Müzik Kursu Programı”, “Yabancı Dil Programı” yahut “Güzellik Uzmanlığı Programı” üzere kursun kendi kurum tipiyle ilgisi bulunmayan bir programın fiilen uygulanması, “kurum cinsine uygun olmayan program uygulama” ihlali sayılacak.

Sahadaki uygulamalarda birliğin sağlanması ve tereddütlerin giderilmesi maksadıyla yapılacak kontrollerde, kurumun ruhsatında belirtilen kurum çeşidi ile fiilen uyguladığı öğretim programı titizlikle karşılaştırılacak.

Bu kapsamda kontrollerde kurumların ders programları, kursiyer yahut öğrenci kayıt mukaveleleri, reklam ve duyuruları ile fiilen işlenen derslerin içerikleri dikkate alınacak.

– Kademeli ceza uygulanmadan ruhsatı iptal edilecek

Yazıda, yapılan düzenlemeyle kurum cinsine uygun olmayan program uygulama fiilinin kademeli idari para cezasına yahut süreksiz kapatma yaptırımına tabi tutulmadığı, bu ihlalin direkt kurum açma müsaadesi ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirdiği belirtildi.

Bu doğrultuda, inceleme ve soruşturmalarda kurum tipine uygun olmayan program uyguladığı belirlenen özel öğretim kurumlarının, rastgele bir kademeli ceza yahut ikaz uygulanmaksızın kurum açma müsaadesi ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilecek.

Bakanlık ayrıyeten illerden, faaliyet gösteren tüm özel öğretim kurumlarının ruhsatlarında belirtilen yasal hudutlar ve kurum çeşitleri için onaylanmış programlar dahilinde faaliyet göstermeleri konusunda bilgilendirilmesini talep etti.

İzleme ve kontrol faaliyetlerinin titizlikle yürütülmesi gerektiği vurgulanan yazıda, mevzuata ters faaliyette bulunduğu tespit edilen kurumlar hakkında gecikmeksizin idari süreç başlatılması istendi.

Milli Eğitim Bakanlığının 81 ilde yürüttüğü “Yeşil Vatan – Benim Okulum Geleceğe ÇARE” etkinlikleri, Avrupa Komisyonu öncülüğündeki İklim İçin Eğitim Koalisyonu tarafından 150’yi aşkın müracaat arasından seçilen üç uygulamadan biri oldu.

“İklim Eylemi için Gençlik Liderliği ve Kuşaklararası Diyalog” teması kapsamında bedellendirilen projede; öğrencilerin iklim konusunda fikir üretmesi, karar alma süreçlerine katılması ve etrafındaki toplumu harekete geçirmesi öne çıkarıldı.

Yenilikçilik, disiplinler arası yaklaşım, iştirak, somut uygulama ve okul dışındaki toplumsal tesir kriterlerinin dikkate alındığı değerlendirmede, projenin okul öncesinden liseye kadar geniş bir öğrenci kitlesine ulaşması tesirli oldu.

Türkiye’de 81 ilde uygulanan iklim ve çevre eğitimi uygulaması, 22 Ekim’de Brüksel’de düzenlenecek İklim İçin Eğitim Günü’nde milletlerarası iştirakçilere sunulacak.

Türkiye’nin COP31’e mesken sahipliği yapacağı süreçte gerçekleştirilecek memleketler arası sunumla, çocuk ve gençlerin iklim hareketine iştirakini destekleyen eğitim uygulamalarının milletlerarası görünürlüğünün artırılması hedefleniyor.

Türkiye’de 2008’de yüzde 31,2 olan toplam tütün kullanım oranı 2025’te yüzde 33,2’ye yükseldi. Bu periyot aralığında erkeklerde tütün kullanım oranı yüzde 47,9’dan yüzde 46’ya gerilerken, bayanlarda tütün kullanımı 17 yılda yüzde 35 artarak yüzde 15,2’den yüzde 20,6’ya çıktı.

Erkeklerde tütün kullanım oranı 2012’de yüzde 41,5, 2014’te yüzde 47,4 olarak kaydedildi.

Tüm ölümlerin yüzde 67,3’ü sigarayla direkt ilişkili

Tütün kullanımının, dünyadaki kronik hastalıkların yaklaşık yüzde 25’inden ve akciğer kanserlerinin yüzde 90’ından sorumlu olduğu biliniyor. Dünyada her yıl 7 milyon kişi tütün sebebiyle hayatını kaybederken, bu ölümlerin 1,6 milyonu pasif etkilenimden kaynaklanıyor.

Türkiye’de ise 25 bini pasif etkilenim kaynaklı olmak üzere, her yıl yaklaşık 125 bin kişi tütün sebebiyle hayatını kaybediyor.

Türkiye, erkeklerde akciğer kanseri sıklığı ve buna bağlı ölümlerde dünyada birinci sırada yer alıyor. 2024 datalarına nazaran, tüm ölümlerin yüzde 67,3’ü sigarayla direkt bağlantılı olan sirkülasyon, tümör ve teneffüs sistemi hastalıklarından kaynaklanıyor.

Tütün dumanına maruz kalmak, sırf tütün eseri kullananları değil, birebir ortamı paylaşan çocukları, gençleri, aileleri ve çalışanları da etkiliyor.

Bu maruziyet, kalp ve damar hastalıkları, teneffüs sistemi hastalıkları ve akciğer kanseri başta olmak üzere önemli sıhhat sıkıntılarıyla ilişkilendiriliyor.

Tütünle Mücadele Timleri 1 milyondan fazla vatandaşa ulaştı

Sağlık Bakanlığınca tüm il ve ilçelerde faaliyete geçirilen Tütünle Mücadele Timleri ve Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri, tütünle çabayı aktifleştirmek, farkındalık oluşturmak ve sigarayı bırakmak isteyen vatandaşları tabiplerle buluşturmak hedefiyle çalışmalar yürütüyor.

1 Eylül 2025’ten itibaren oluşturulan timler, bugüne kadar 1 milyondan fazla vatandaşa ulaşarak, tütün dumanından pasif etkilenim konusunda bilgilendirme yaptı.

Sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlara da Mobil Sigara Bırakma Polikliniklerinde danışmanlık hizmeti sunuldu.

Dumansız hava alanı kapsamında çapraz kontroller başlatıldı

Başta tütün eseri kullanmayanlar olmak üzere toplumun tamamının sıhhatini müdafaaya yönelik Dumansız Hava Sahası uygulaması kapsamında rehberlik, bilgilendirme, farkındalık ve kontrol çalışmaları sürdürülüyor.

Kontrollerin aktifliğini ve uygulamada standardizasyonu güçlendirmek gayesiyle iller arası işbirliği artırılarak çapraz kontroller başlatıldı.

Alanda yürütülen çalışmalarla vatandaşlara pasif etkilenimin ziyanları ve dumansız ortamların değeri anlatılıyor.

Vatandaşlardan gelen bildirimler kıymetlendirilerek tütün kontrol gruplarınca müdahale ediliyor.

Çocuk ve gençlerin tütün eserlerinden korunmasına yönelik eğitimler yürütülüyor

2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nda, “Çocuk ve Gençlerin Tütün Ürünleri Kullanımından Korunması ve Ulaşabilirliğinin Engellenmesi” başlığı yer alıyor.

Bu kapsamda öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik gözetici ve önleyici eğitimler, Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye Yeşilay Cemiyeti, Sağlık Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversiteler ile Gençlik ve Spor Bakanlığı işbirliğinde yürütülüyor.

Üniversiteler için “Dumansız Kampüs” rehberi hazırlandı

Üniversitelerde ulusal seviyede “Dumansız Kampüs” uygulamasının hayata geçirilmesi için Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve YÖK işbirliğinde kriter seti, uygulama asılları ve rehber hazırlandı.

Uygulamayla üniversite yerleşkelerinde sigara bırakma hizmetlerinin sunulması, kapalı ve açık alanlarda tütün eseri kullanım alanlarının sınırlanması ve tütün eserlerinin görünürlüğünün önlenmesi amaçlanıyor.

Bu çalışmalarla tütün sanayisinin maksat kitlesindeki gençlerin korunmasına yönelik uygulamaların güçlendirilmesi hedefleniyor.

Genelge kapsamında, uygulamada misyon alan ünitelerin vazife ve sorumlulukları net şekilde tanımlandı. Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, il ulusal eğitim müdürlükleri ile yurt dışı temsilciliklerinin misyon alanları yine belirlenirken uygulama süreçlerinin daha aktif yürütülmesi gayesiyle il ulusal eğitim müdürlükleri bünyesinde oluşturulan il uyum konseyleri kaldırıldı. Böylelikle süreçlerin merkez ve taşra teşkilatı arasında daha süratli ve faal bir formda yürütülmesi amaçlandı.

Süreçler dijital ortamda yürütülecek

Genelge ile müracaat, kıymetlendirme, onay, izleme ve raporlama süreçlerinin Bakanlık bilişim altyapısında oluşturulan “Uluslararası Kardeş Okul Uygulaması Modülü” üzerinden yürütülmesi öngörülüyor. Bilgi formları, protokoller ve başka dokümanlar dijital ortamda takip edilerek yazışma süreçlerinin hızlandırılması ve bürokratik süreçlerin azaltılması hedefleniyor

Ortak projeler ve uygun uygulama örneklerinin görünürlüğü artırılacak

Yeni genelge ile kardeş okullar arasında yüz yüze ve çevrim içi ortamda ortak projeler geliştirilmesi, güzel uygulama örneklerinin paylaşılması, kültürler arası anlayışın güçlendirilmesi ve eğitim alanındaki milletlerarası iş birliklerinin artırılması teşvik ediliyor.

Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Maarif Vakfı, Yunus Emre Enstitüsü Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı Başkanlığı arasında kurulacak kardeş okul münasebetlerine yönelik süreçler de tekrar düzenlenerek kurumlar arası iş birliklerinin daha faal ve sürdürülebilir biçimde yürütülmesi hedeflendi.

İzleme ve kıymetlendirme sistemi güçlendirildi

Genelge kapsamında uygulamanın etkililiğinin artırılması hedefiyle ziyaretler ve çevrim içi etkinlikler modül üzerinden kayıt altına alınacak, faaliyetlere ait anketler ile kıymetlendirme raporları sistemli olarak sisteme işlenecek. Böylelikle uygulamaya yönelik kapsamlı ve sürdürülebilir bir izleme ve kıymetlendirme düzeneği oluşturulacak.

Uluslararası Kardeş Okul Uygulaması’nın izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü uyumunda ilgili ünitelerin temsilcileri ile toplantılar gerçekleştirilerek uygulamanın işleyişi de yakından takip edilecek.

Ayrıca, kardeş okul bağlarının sürdürülebilirliğinin sağlanması hedefiyle muhakkak bir müddet faaliyet gerçekleştirmeyen eşleştirmelerin sonlandırılmasına yönelik düzenleme yapıldı.

Daha evvel icra müdürü, müdür yardımcısı ve icra katipliğine atanmak için mecburî tutulan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması koşulu yönetmelikten çıkarıldı. İcra müdür ve yardımcılarına ait 3. hususun (e) bendi ile icra katipliğine ait 3/A hususunun (e) bendi yürürlükten kaldırıldı.

Daktilo yahut bilgisayar evrakı artık aranmıyor

İcra katipliğine müracaat kurallarından biri olan, Milli Eğitim Bakanlığı onaylı daktilo ya da bilgisayar sertifikası ile lise mezuniyeti ve öğretim yoluyla verilen daktilo/bilgisayar dersi zaruriliği da kaldırıldı. Yeni düzenlemeyle bu şart sadece “en az lise yahut dengi okul mezunu olmak” olarak belirlendi.

Yazma imtihanında yanılgı toleransı sıkılaştırıldı

Uygulama imtihanındaki yazma testine ait kıymetlendirme kriterleri değerli ölçüde değiştirildi. Eski düzenlemede yanlış yazılan sözlerin oranının yüzde kırkı yahut iki ve üzeri satır ya da 14 ve üzeri söz atlanmasının mana bütünlüğünü bozduğu kabul ediliyordu. Yeni düzenlemede bu hudut yüzde yirmi beşe indirildi ve satır atlama ölçütü kaldırılarak sırf söz sayısı temel alındı; eşik kıymet ise 22 söze yükseltildi. Ayrıyeten (i) bendindeki “UYAP sistemi üzerinden otomatik olarak seçilerek elektronik ortamda gönderilen” ibaresi “uygulamalı imtihan programı üzerinden otomatik olarak seçilen bir” formunda güncellendi.

Sınav ilanı artık Resmi Gazete’de yapılacak

Yazılı ve uygulama imtihanlarının ilanına ait 4. unsur tekrar düzenlendi. Daha evvel sırf Bakanlık internet sitesinde yapılan ilanın bundan bu türlü Resmi Gazete ile Cumhurbaşkanınca belirlenen kurumun internet sitesinde de yayımlanması mecburî hale getirildi. Öte yandan imtihan ilanında takım sayısının yanı sıra takımın yeri de ayrıyeten belirtilecek.

Uygulama imtihanına çağrılacak aday sayısı 20 katından 10 katına indirildi

İcra katipliği uygulama imtihanına davet tarzında de esaslı değişikliğe gidildi. Daha evvel ilan edilen takımın yirmi katı aday uygulama imtihanına çağrılırken bu sayı on kata düşürüldü. Ayrıyeten “ilk kez açıktan yahut naklen atanmak için başvuranların” ibaresi husustan çıkarıldı; uygulama imtihanına çağrılacaklar artık her bir tahsil seviyesi için başka farklı belirlenen puana nazaran sıralanacak.

Eşit puan durumunda yeni sıralama kriteri

Nihai muvaffakiyet listesinde icra katipliği adaylarının puanlarının eşit olması halinde uygulanacak sıralama ölçütleri 28. unsura eklendi. Buna nazaran eşitlik durumunda sırasıyla merkezi imtihan puanı, kelamlı imtihan puanı ve diploma notu yüksek olan aday üstte yer alacak.

Geçiş hükmü

Yönetmeliğe eklenen süreksiz 4. husus ile değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten evvel duyurusu yapılmış işçi alım süreçlerinin, duyurunun yapıldığı tarihteki kurallara nazaran tamamlanacağı karar altına alındı.

Bakan Tekin ve Lucien Arkas’ın İştirakiyle İmzalar Atıldı

Bakanlıktan yapılan açıklamaya nazaran; protokol Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve Arkas Holding Yönetim Kurulu Lideri Lucien Arkas’ın iştirakiyle bakanlıkta imzalandı. Milli Eğitim Bakanlığı İnşaat ve Emlak Genel Müdürü Aynur Gökalp Durna ve Arkas Holding Mali İşler Lider Yardımcısı Cenk Sivrioğlu tarafından imzalanan üretim protokolü ile Urla’nın Gülbahçe Mahallesi’nde, mesleksel ve teknik eğitim altyapısının güçlendirilmesine yönelik tamamı hayırsever tarafından karşılanacak eğitim yatırımının hayata geçirilmesi için birinci adım atıldı. Bakan Tekin, eğitime verdikleri dayanaktan ötürü hayırsever firmaya teşekkür ederek imzalanan protokolün güzel olmasını diledi. Tekin, hayırseverlerin eğitim öğretim süreçlerine katkıda bulunmasını ehemmiyetine işaret etti.

Gastronomi Turizmi Desteklenecek

Protokol kapsamında gastronomi ve mutfak sanatları alanında eğitim verecek 24 derslikli mesleksel ve teknik Anadolu lisesi binası, uygulama eğitimlerinin gerçekleştirileceği uygulama tesisi ile 100 kız ve 100 erkek öğrenci kapasiteli toplam 200 kişilik öğrenci pansiyonunun proje ve üretim işlerinin hayırsever tarafından anahtar teslim aslına nazaran gerçekleştirilmesi planlanıyor. Varlıklı mutfak kültürü, ziraî üretim çeşitliliği ve turizm potansiyeli ile gastronomi eğitimi açısından öne çıkan vilayetler ortasında yer alan İzmir’de bu doğrultuda gerçekleştirilecek yatırım ile lokal mutfak kültürünün korunması ve geliştirilmesi, coğrafik işaretli eserlerin kıymetlendirilmesi ve gastronomi turizminin desteklenmesi hedefleniyor.

Nitelikli İş Gücü ve İstihdam Odaklı Eğitim

Projenin tamamlanması ile öğrencilerin uygulama yüklü eğitim imkanlarına erişimi artırılacak; dalla entegre, nitelikli eğitim ortamları oluşturulacak. Mezunların istihdam edilebilirliğini güçlendirecek yatırım ile bölgesel kalkınmaya ve turizm dalına nitelikli iş gücü teminine katkı sağlanması amaçlanıyor. Kelam konusu proje, mesleksel ve teknik eğitimin fiziki kapasitesinin artırılması, uygulamalı eğitim altyapısının güçlendirilmesi çalışmaları ile hayırseverler ve dalın bu istikametteki dayanakları açısından da kıymetli bir yatırım olarak bedellendiriliyor.