“10 bin kontenjan kesinlikle artırılmalıdır”

AGS’de 2025 yılında açıklanan 10 bin kontenjanın yetersiz olduğu belirtilen açıklamada, “10 bin kontenjan kesinlikle artırılmalıdır. Geride bıraktığımız eğitim-öğretim yılı meselelerle sona erdi. Eğitimin en büyük problemlerinden birisi yeniden öğretmen açığı oldu. Yeni sistemle birlikte öğretmen atamalarında AGS uygulanmaya başlanmış, adaylar kontenjanlar doğrultusunda AGS puanına nazaran Milli Eğitim Akademilerinde eğitime alınmıştır. 2025 yılı için belirlenen 10 bin kişilik kontenjan ise, mevcut öğretmen açığını karşılamaktan çok uzaktır. Adayların 12 aylık eğitim sürecinin akabinde en erken 2027 yılında vazifeye başlayacak olması, öğretmen açığının devam edeceğini göstermektedir. Bu süreçte fiyatlı öğretmen görevlendirmesi devam etmektedir. Türk Eğitim-Sen’in 2025-2026 eğitim-öğretim yılında yaptığı fiyatlı öğretmen araştırmasına göre 62 ilde toplam 71 bin 757 fiyatlı öğretmen görev yapmaktadır. Norm takım gereksinimi ise 55 ilde 80 bin 449’dur. En yüksek fiyatlı öğretmen sayısına sahip il İstanbul (21 bin 947) iken, İstanbul’u Şanlıurfa (5 bin 894) takip etmektedir. Fiyatlı öğretmenlerin yüzde 42,55’i eğitim fakültesi, yüzde 49,27’si lisans, yüzde 8,17’si ön lisans mezunudur. Bu durum, pedagojik formasyon almamış bireylerin de fiyatlı öğretmen olarak derslere girmesi sebebiyle eğitim kalitesi, niteliği ve verimliliği açısından çok tartışmalıdır. Ayrıyeten fiyatlı öğretmenler ders saati üzerinden düşük fiyatlarla ve garantisiz biçimde çalışmaktadır. Öte yandan 2025 yılında emeklilik, istifa ve vefat üzere sebeplerle 9 bin 127 öğretmen görevden ayrılmıştır. 2026 yılında da çabucak hemen tıpkı sayıda öğretmenin emekli olması beklenmektedir. Bu sebeple yaklaşık ek 20 bin yeni öğretmen ihtiyacı oluşurken, elbette 10 bin kişilik atama bu açığı karşılamada yetersiz kalmaktadır” denildi.

“Mazeret tayin talepleri eksiksiz karşılanmalıdır”

Mazeret tayin haklarının aile birliğinin yok olmaması için yine ele alınması gerektiği kaydedilen açıklamada şu sözlere yer verildi:

“2023 KPSS sonuçlarına nazaran birinci 20 bine girerek yüksek muvaffakiyet göstermelerine karşın mülakat süreçlerinde hak kaybına uğrayan bin 611 genç öğretmenimiz ve 2024 KPSS’de çok yüksek puanlar alarak hatta birinci 30’a, birinci 50’ye, birinci 100’e giren, derece yapan lakin hudutlu kontenjanlar sebebiyle ataması gerçekleştirilemeyen öğretmenlerimizin mağduriyetleri acilen giderilmelidir. Özel okul öğretmenlerinin yaşadığı sıkıntılar da görmezden gelinmemelidir. Taban maaş uygulaması bir an evvel hayata geçirilerek, bu arkadaşlarımızın hak ettikleri fiyat ve çalışma şartlarına kavuşmaları sağlanmalıdır. Özel okul öğretmenlerinin fiyatları, özlük hakları ve mesleksel gelecekleri patronların keyfi uygulamalarına bırakılmamalıdır. Günlerdir mülakat mağduru öğretmenler ile özel okul öğretmenleri seslerini duyurmaya çalışmaktadır. Devletimiz, mülakat marifetiyle haksızlığa uğrayan öğretmenlerimizi de, özel okul işverenlerinin insafına terk edilen öğretmenlerimizi de görmezden gelmemelidir. Öğretmenlerimizin haklı taleplerine kulak verilmeli, çalışma hayatında adaleti ve garantiyi sağlayacak düzenlemeler acilen hayata geçirilmelidir. Mazeret tayin talepleri eksiksiz karşılanmalıdır. Mazeret tayinlerinde eşlerin birbirinden ayrılmaması ve aile birliğinin korunması büyük değer taşımaktadır. Bu nedenle Milli Eğitim Bakanlığı, eş durumuna bağlı tüm yer değiştirme taleplerini karşılamalıdır”

“İlçeler arası yer değişikliklerinde de önemli problemler yaşanmaktadır”

Öğretmenlerin ilçeler arası yer değişikliklerinde de meseleler yaşadığını vurgulayan açıklamada, “İlçeler arası yer değişikliklerinde de önemli meseleler yaşanmaktadır. Birebir il hudutları içerisinde bulunmalarına karşın aralarında yüzlerce kilometre uzaklık olan ilçelerde vazife yapan eşler bulunmaktadır. Örneğin Bolu’nun Dörtdivan ilçesi ile Kıbrıscık ilçesi arasında 116 kilometre, Manisa’nın Gölmarmara ilçesi ile Demirci ilçesi arasında 136 kilometre, Şırnak’ın Beytüşşebap ilçesi ile Cizre ilçesi arasında ise 162 kilometre ara bulunmaktadır. Bu uzaklıklar birebir gün içinde gidip gelmeye elverişli değildir. Hasebiyle öğretmenler eşlerinden ve çocuklarından farklı yaşamak zorunda kalmakta, bunun yanında ikinci bir mesken tutarak ek kira, besin ve ulaşım masraflarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Bu noktada yapılması gereken il ve ilçe buyruğu uygulamasının tekrar hayata geçirilmesidir. Böylelikle mazeret tayinlerinin tamamı karşılanabilir ve aile birliğinin korunması sağlanabilir” denildi.

“Şiddete karşı tedbirler acilen alınmalı ve kararlılıkla uygulanmalıdır”

Geçtiğimiz aylarda Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’da meydana gelen okul akınlarının nedeninin oluşan güvenlik açığı olduğu sav edilen açıklamada, “Şiddete karşı tedbirler acilen alınmalı ve kararlılıkla uygulanmalıdır. Şanlıurfa’nın Siverek ilçesindeki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde ve Kahramanmaraş’ta bulunan Ayser Çalık Ortaokulu’nda yaşanan akınlar, tüm Türkiye’nin yüreğinde derin yaralar açmıştır. Eğitim kurumlarımızda şiddetin ne boyutlara ulaştığının göstergesi olan hain ataklara karşı acilen önlem alınması gerekmektedir. Bahisle ilgili TBMM Araştırma Komisyonu’nda yaptığımız sunumda da gündeme getirdiğimiz üzere eğitim çalışanlarına yönelik şiddetin Türk Ceza Kanunu’nda başka bir cürüm tipi olarak düzenlenmesi ve cezaların artırılması caydırıcılığın artırılması açısından değerli bir adım olacaktır. Okulların kamera sistemleriyle donatılması, her okula güvenlik vazifelisi ya da kolluk dayanağı sağlanması, hatta okul polisi uygulamasının hayata geçirilmesi; giriş-çıkış denetimlerinin nizamlı halde yapılması ve okul idarelerinin bu mevzuda daha güçlü biçimde desteklenmesi hayati kıymete sahiptir” tabirlerine yer verildi.

“Okul güvenliği bir güvenlik ve beka sorunu olarak ele alınmalıdır”

Yaşanan okul hücumlarından ötürü okul güvenliği probleminin önemli bir biçimde ele alınması gerektiğini belirten Türk-Eğitim Sen, “Okul güvenliği, sadece bir eğitim sıkıntısı değil, tıpkı vakitte bir güvenlik ve beka problemi olarak ele alınmalıdır. Disiplin ve sınıf geçme yönetmelikleri tekrar gözden geçirilmelidir. Okullarda her 100 öğrenciye en az bir rehber öğretmen düşecek şekilde planlama yapılmalı; rehberlik ve ruhsal danışmanlık hizmetleri faal hale getirilmelidir. Okullaşma oranları yüzde 100 düzeyine çıkarılmalıdır. Tüm bunların yanı sıra, eğitimde bütçe temelli meseleler ile fiziki altyapı eksiklikleri acilen giderilmelidir. MEB’in yayımladığı 2024-2025 eğitim istatistiklerine nazaran okullaşma oranları okul öncesinde (5 yaş) yüzde 82,53, ilkokulda yüzde 95,43, ortaokulda yüzde 89,09, ortaöğretimde yüzde 82,85 ve yükseköğretimde yüzde 46,34’tür. Bu noktada eğitime erişimin önündeki ekonomik, toplumsal ve bölgesel pürüzlerin kaldırılması, eğitim çağındaki nüfusun tamamının eğitim-öğretim süreçlerine dahil edilmesi büyük değer taşımaktadır. Okullaşma oranlarının yüzde 100 düzeyine yükseltilmesi, fırsat eşitliğinin güçlendirilmesi ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesine de değerli katkılar sağlayacaktır” dedi.

Geylan, eğitim sisteminin en kıymetli sıkıntılarından birinin öğretmen açığı olduğunu belirterek, 2025 yılı için belirlenen 10 bin öğretmen atama kontenjanının mevcut muhtaçlığı karşılamaktan uzak olduğunu ifade etti. Akademi Giriş Sınavı (AGS) sistemiyle vazifeye başlayacak öğretmenlerin en erken 2027 yılında atanabilecek olmasının öğretmen açığını daha da artıracağını savundu.

’10 bin öğretmen ataması yetersiz’

Ücretli öğretmen uygulamasının yaygınlaşmaya devam ettiğini kaydeden Geylan, Türk Eğitim-Sen’in araştırmasına nazaran 62 ilde 71 bin 757 fiyatlı öğretmenin misyon yaptığını, 55 ilde ise norm takım muhtaçlığının 80 bin 449 olduğunu bildirdi.

2025 yılında emeklilik, istifa ve vefat üzere sebeplerle 9 bin 127 öğretmenin vazifeden ayrıldığını aktaran Geylan, 2026 yılında da emsal sayıda emeklilik beklendiğini belirterek, oluşacak yaklaşık 20 bin kişilik yeni muhtaçlığın da dikkate alınması gerektiğini tabir etti.

Mülakat mağdurları ve özel okul öğretmenleri için çağrı

Geylan, 2023 KPSS sürecinde mülakat sebebiyle mağduriyet yaşayan öğretmen adaylarının hak kayıplarının giderilmesini isterken, 2024 KPSS’de yüksek puan almasına karşın kontenjan yetersizliği sebebiyle atanamayan adaylar için de tahlil davetinde bulundu.

Özel okul öğretmenlerinin çalışma şartlarının güzelleştirilmesi gerektiğini belirten Geylan, taban maaş uygulamasının hayata geçirilmesini ve öğretmenlerin özlük haklarının garanti altına alınmasını istedi.

Mazeret tayinlerinde aile birliği vurgusu

Eş durumu mazeretine bağlı yer değiştirme taleplerinin eksiksiz karşılanması gerektiğini tabir eden Geylan, ilçe buyruğu uygulamasının yine hayata geçirilmesini önerdi.

Aynı il sonları içinde misyon yapan eşlerin kilometrelerce uzak ilçelerde çalışmak zorunda kaldığını belirten Geylan, bunun aile bütünlüğünü olumsuz etkilediğini ve ekonomik yük oluşturduğunu kaydetti.

“Proje okullarında liyakat temel alınmalı”

Proje okullarına öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmelerinde yazılı imtihan aslının uygulanması gerektiğini savunan Geylan, objektif ve denetlenebilir kriterlerin eğitimde liyakat unsurunun güçlenmesi açısından ehemmiyet taşıdığını belirtti.

Okul güvenliği için kapsamlı tedbir çağrısı

Son devirde eğitim kurumlarında yaşanan şiddet olaylarına da değinen Geylan, eğitim çalışanlarına yönelik şiddetin farklı bir hata olarak düzenlenmesini, okullarda güvenlik vazifelisi ve kamera sistemlerinin yaygınlaştırılmasını, okul polisi uygulamasının değerlendirilmesini ve rehber öğretmen sayısının artırılmasını önerdi.

Ayrıca toplumsal medya platformlarında çocukları olumsuz etkileyen içeriklere yönelik kontrollerin artırılması ve okul-aile iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söz etti.

Eğitim çalışanlarının taleplerini sıraladı

Geylan, Yardımcı Hizmetler Sınıfı çalışanının Genel İdari Hizmetler Sınıfı’na geçirilmesi, okullaşma oranlarının yüzde 100 düzeyine çıkarılması, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinin yatırımları artıracak biçimde güçlendirilmesi ve emekliliği hak eden öğretmenlerin teşvik edilerek genç öğretmenlere istihdam alanı açılması gerektiğini belirtti.

Açıklamada ayrıyeten eğitim çalışanlarına ek artırım yapılması, ek ders fiyatlarının artırılması, mecburî hizmet tazminatının hayata geçirilmesi ve eğitim öğretime hazırlık ödeneğinin minimum fiyat düzeyine yükseltilmesi talepleri de yer aldı.

Eğitim-Bir-Sen olarak 2016 yılından bu yana her yıl nizamlı olarak yayımlanan “Eğitime Bakış 2025 İzleme ve Kıymetlendirme Raporu” kamuoyuna açıklandı.

Eğitime Bakış: 2025 İzleme ve Kıymetlendirme Raporu’nda Türkiye’nin eğitim profili, “eğitime erişim ve katılım”, “eğitimin çıktıları”, “öğretmenler ve okul yöneticileri”, “eğitim-öğretim ortamları” ve “eğitimin finansmanı” olmak üzere 5 başlık altında ulusal ve milletlerarası ölçekte kıyaslanarak tahlil edildi.

Elde edilen bulgular, eğitim sisteminin kıymetli kazanımlarını, acil müdahale gerektiren alanları ve tahlil bekleyen yapısal meseleleri ortaya koydu.

Raporda yer alan kimi değerli bulgular şöyle:

Kademelere nazaran toplam öğrenci sayılarında yaşanan değişim

2016 yılında okul öncesi kademesinden ortaöğretime kadar toplam öğrenci sayısı 17 milyon 588 bin 958 iken 2024-2025 eğitim-öğretim yılında bir evvelki yıla nazaran 753 bin 742 azalarak 17 milyon 956 bin 523’e düştü.

Bu düşüş ayrıntılı incelendiğinde, ilkokul kademesi hariç öteki tüm kademelerde gerçekleşti. Hatta bu öğrenci sayısındaki düşüşün büyük bir çoğunluğunun yüzde 62 ile ortaöğretim kademesinde olduğu görüldü.

Kademelere nazaran öğrenci sayılarına bakıldığında 2016 yılında okul öncesinde 1 milyon 209 bin 106 olan öğrenci sayısı 2025 yılında 1 milyon 741 bin 314’e yükseldi. İlköğretim kademesinde 2016 yılında 10 milyon 572 bin 209 olan toplam öğrenci sayısı 2025 yılında 10 milyon 886 bin 397 oldu. Ortaöğretim kademesindeki toplam öğrenci sayısı ise 2016 yılında 5 milyon 807 bin 643 iken 2024-2025 eğitim-öğretim yılında 5 milyon 328 bin 812’ye yükseldi. Burada dikkati çeken konu, son iki yıldır hem okul öncesi hem de ortaöğretim kademesinde öğrenci sayılarındaki düşüş nedeniyle toplam öğrenci sayısında da gerçekleşen düşüş oldu.

Okullaşma oranlarında kritik gerileme

Veriler, 5 yaş kümesi hariç tüm yaş kümelerinde kız çocuklarının okullaşma oranının erkeklere kıyasla az da olsa daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Lakin son iki yıllık periyotta, 6-13 yaş kümesi dışındaki tüm yaş kümelerinde okullaşma oranlarında düşüş yaşandığı görüldü.

Buna nazaran, 2023 yılından 2025 yılına 3-5 yaş kümesinde net okullaşma oranı hem erkeklerde hem de kızlarda yüzde 2,6 puan; 4-5 yaş kümesinde net okullaşma oranı erkeklerde yüzde 2,9 puan, kızlarda ise yüzde 3 puan; 5 yaş kümesinde net okullaşma oranı erkeklerde yüzde 2,9 puan, kızlarda ise yüzde 3 puan düştü.

Net okullaşma oranlarında en dikkati alımlı başlık 14-17 yaş grubu

Raporda en dikkati cazibeli başlıklardan biri, 14-17 yaş kümesinde yaşanan net okullaşma oranlarında gerileme oldu. 14-17 yaş kümesinde 2023 yılından 2025 yılına gelindiğinde net okullaşma oranı erkeklerde yüzde 8,4 puan, kızlarda ise yüzde 7,7 puan düştü.

Bu yaş kümesinde net okullaşma oranı 2023 yılında yüzde 94,5 iken, 2024 yılında yüzde 91,3’e, 2025’te ise yüzde 86,4’e düştü. 14-17 yaş kümesinde erkeklerin net okullaşma oranı ise yüzde 86,3, kızların ise yüzde 86,5 oldu.

Ortaöğretim kademesinin zarurî eğitim kapsamında olmasına karşın 2024 yılında 14-17 yaş kümesindeki çocukların yüzde 8,7’si eğitimin dışındayken 2024-2025 eğitim-öğretim yılında bu oranın yüzde 13,6’ya yükseldiği belirlendi. Hasebiyle ortaöğretim kademesi mecburî eğitim kapsamında olmasına karşın son 9 yılın en yüksek oranı olan 14-17 yaş kümesindeki çocukların yüzde 13,6’sı mecburî eğitimin dışında kaldı.

2025 yılı okullaşma oranı ortalamasının altında yer alan vilayetler incelendiğinde; Ağrı’da erkeklerin, Gümüşhane ve Şanlıurfa’da kızların, Muş’ta ise hem erkeklerin hem de kızların 14-17 yaş kümesinde net okullaşma oranlarının yüzde 69 bandında olduğu görüldü.

Cinsiyete nazaran bakıldığında ise; erkeklerde Ağrı yüzde 68,6 ile en düşük, Rize yüzde 99,7 ile en yüksek okullaşma oranına sahip vilayetler oldu. Kızlarda ise Şanlıurfa yüzde 69,3 ile son sırada, Burdur yüzde 94,1 ile birinci sırada yer aldı.

Raporda, ortaöğretim seviyesinde okullaşma oranlarındaki düşme nedenlerinin araştırılması, eğitime erişimleri sağlamak için yeni siyasetler geliştirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması önerildi.

18-21 yaş kümesinde erkeklerin lise mezuniyet oranlarında düşüş dikkati çekiyor

Raporda, 18-21 yaş kümesinde en az lise mezunu olanların oranı genel olarak incelendiğinde, 2024 yılı hariç her yıl sistemli biçimde artış eğilimi görülüyor. Gerçekten 2015 yılında bu yaş kümesinde erkeklerde yüzde 52,2 olan en az lise mezunu oranı, 2024 yılına gelindiğinde yüzde 71,7’ye yükseldi. Lakin bu oran son 4 yılın en düşük düzeyine işaret ediyor.

Toplamda ise 18-21 yaş kümesinde en az lise mezunu olma oranı 2015 yılında yüzde 54,9 iken 2024 yılında yüzde 75,8’e ulaştı. Son 10 yılın bilgileri incelendiğinde 18-21 yaş kümesinde en az lise mezunu oranında bayanların erkeklere kıyasla daha yüksek seviyede artış gösterdiği ortaya konuldu. Cinsiyetler ortasındaki fark, en fazla 2024 yılında açılarak fark yüzde 8,4 olarak gerçekleşti.

Öte yandan, ortaöğretimin mecburî eğitim kapsamına alınmasından itibaren en az lise mezunu olma oranında önemli bir artış olduğu görülüyor. 2023 bilgilerine bakıldığında 2015 yılı bilgilerine nazaran yaklaşık olarak yüzde 50 yükselişe işaret ederken 2024 yılı dataları, 2023’e nazaran en az lise mezunu olanların oranının bayanlarda sabit kaldığı, erkeklerde ise düşüşe geçtiği dikkati çekiyor.

Raporda, ortaöğretimin mecburî eğitim kapsamında olmasına karşın, bilhassa erkekler ortasında mezuniyet oranlarının görece düşük kalması, bu alandaki yapısal problemlerin daha detaylı biçimde ele alınmasını gerekli kılıyor. Bu kapsamda, okul terki ve mezun olamama nedenlerinin kapsamlı formda tahlil edilmesi, risk altındaki gençlere yönelik gaye odaklı siyasetlerin geliştirilmesi ve mevcut uygulamaların aktifliğinin artırılmasının büyük kıymet taşıdığı belirtiliyor.

Açık öğretimin tekrar yapılandırılması şart

Açık öğretim lisesine kayıtlı öğrenci sayısı da son iki yılda 1 milyon 54 bin 703 azalarak 2025 yılında 954 bin 777 oldu. Bu gerilemeyle birlikte açık öğretimin ortaöğretim içindeki hissesi yüzde 17,9 oranı ile son 10 yılın en düşük seviyesine indi.

Raporda, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açık öğretim lisesinde kıymetli kimi problemlere tahlil üretilmeye çalışılsa da çeşitli nedenlerden ötürü hem daha az başarılı öğrencilerin yönlendirildiği hem de başarılı öğrencilerin tercih etme nedenlerinin kısa vadeli siyasetlerle tahlile kavuşturmanın süreksiz tahliller olacağına işaret edilerek, yapısal tahliller için kalıcı siyasetlere muhtaçlık bulunduğu, açık öğretimin sıkıntılarının temelinde yatan zarurî eğitim kapsamındaki ortaöğretimin hem mecburiliği hem de öğretim müddetinin yine yapılandırılması gerektiği vurgulandı.

Özel eğitimde kademeler ortası geçiş sorunu

Veriler, özel eğitim alanında kademeler ortası geçişte önemli bir daralmaya işaret ediyor. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında özel eğitim alan öğrenci sayısı 602 bin 729 olurken, bu sayı ilköğretimde 473 bin 295’e, ortaöğretimde 118 bin 165’e düştü. Bu tablo, özel ihtiyaçlı öğrencilerin ortaöğretim kademesine devam sürecinde kıymetli pürüzlerle karşılaştığını ortaya koyuyor.

Özel eğitim öğrencilerinin yüzde 83’ü kaynaştırma yoluyla, yüzde 10,3’ü özel eğitim okullarında, yüzde 6,7’si ise özel eğitim sınıflarında eğitim alıyor.

Türkiye, NEET oranında tekrar OECD birincisi

Raporda, gençlere ait datalar ise çarpıcı bir tabloya işaret ediyor.

18-24 yaş kümesinde ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin (NEET) oranı OECD ülkelerinde ortalama yüzde 14 iken, Türkiye’de yüzde 31 olarak kayıtlara geçti. Türkiye, NEET oranında yüzde 30 barajını aşan tek ülke olarak OECD ülkeleri ortasında bu olumsuz tabloda birinci sırada yer aldı. Raporda, 2019 yılından bu yana NEET oranlarında OECD ülkeleri ortasında birinci sırada yer alan Türkiye’nin bu kümedeki gençlere yönelik bütüncül ve gaye odaklı siyasetler geliştirmesinin ehemmiyetine vurgu yapıldı.

Öte yandan, 2025 yılında üniversiteye yerleşenlerin yüzde 50,4’ünü, liseden mezun olduktan sonra rastgele bir programa yerleşmemiş adaylar oluşturdu. Lise son sınıf öğrencilerinin yerleşme oranı ise yalnızca yüzde 31,9 oldu.

2026 yılında öğretmen ataması öngörülmüyor

Raporda, öğretmen istihdamına ilişkin verilere de yer verildi. Son 10 yıllık süreçte en az öğretmen atamasının 2022, 2024 ve 2025 yıllarında yapıldığı görüldü. 2022’de 19 bin 614, 2024’te 19 bin 968 öğretmen ataması yapılırken 2025 yılında gerçekleştirilen 15 bin öğretmen ataması ise son 10 yılın en düşük düzeylerinden biri olarak kaydedildi.

Öğretmen arz ve talebi ortasındaki makas ise her yıl açılmaya devam ediyor. Gerçekten, 13 Temmuz 2025 tarihinde gerçekleştirilen Milli Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı’na (MEB-AGS) 411 bin 805 aday başvurmuş, 10 bini ise Ulusal Eğitim Akademisi’nde Şubat 2027’ye kadar hazırlık eğitimine alınmak üzere seçildi. Bu süreç nedeniyle 2026 yılında yeni bir öğretmen atamasının öngörülmemesi, mevcut öğretmen ihtiyacının derinleşeceğine işaret etmektedir. Raporda bu duruma yönelik, öğretmen atama sayılarının artırılmasına yönelik önlemlerin değerlendirilmesinin ehemmiyet taşıdığına işaret edildi.

Sınıf mevcutları vilayetler ortasında değişkenlik gösteriyor

Ortalama ilkokul kademesinde 22 sınıf mevcudu ile Türkiye, 21 olan OECD ortalamasına yakınken, ortaokul kademesinde bu oran 21 olan OECD ortalamasının üzerine çıkarak 28 oldu.

Türkiye’de vilayet bazında kademelere nazaran bakıldığında birtakım farklılıklar dikkati çekiyor. Bilhassa İstanbul ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sınıf mevcutları, kronik bir sorun olmaya devam ederken, İstanbul’da ilkokullarda şube başına 28, ortaokullarda ise 26 öğrenci düşüyor.

Buna karşılık Gümüşhane’de tıpkı kademelerde şube başına düşen öğrenci sayılarının 13 ve 11’e kadar gerilemesi, vilayetler ortasında bu alandaki farkı ortaya koyuyor.

Öğrenciler için yapılan harcamalar OECD ortalamasının gerisinde

Satın alma gücü paritesine nazaran, öğrenci başına yapılan harcama 4 bin 38 dolar iken, bu sayı OECD ortalaması olan 13 bin 527 doların epey altında bulunuyor. Toplam kamu harcamaları içinde eğitime ayrılan hisse yüzde 6,7 ile OECD ortalaması olan yüzde 7,4’ün gerisinde kaldı.

Türkiye’de özel okul fiyatları yüksek

OECD ülkelerinde Danimarka’dan sonra ortaöğretimde genel programlarda öğrenci başına toplam harcaması kamu okullarına nazaran özel okullarda çok daha fazla olan ülke Türkiye oldu. Bu alandaki OECD ülkeleri ortalamaları ise çabucak hemen birbirine çok yakın gerçekleşti.

Türkiye’de ortaöğretimde genel program uygulayan kamu okullarında öğrenci başına yapılan devlet harcaması ile toplam harcaması birbirine çok yakın iken özel okullarda öğrenci başına yaptığı devlet harcaması çok düşük olup toplam harcaması ise çok yüksektir. Bunun temel nedeninin ise genel program uygulayan özel okullarda öğrenci başına özel harcamaların çok yüksek olmasından kaynaklandığı belirlendi. Hasebiyle bu bilgiler, Türkiye’de özel okul fiyatlarının çok yüksek seviyede olduğunu ortaya koydu. Bu kapsamda kamu okullarında öğrenci başına yapılan harcamaların artırılması sağlanması gerektiği belirtildi.

Mesleki program uygulayan kamu ve özel okullarda öğrenci başına yapılan toplam harcamada ise tam aksisi bir durum tespit edildi. OECD ülkeleri genelinde mesleksel program uygulayan kamu okullarına göre özel okullardaki öğrenci başına yapılan toplam harcamalar daha yüksektir. Hasebiyle Türkiye’de özel dalın mesleksel ve teknik eğitimdeki hissesinin epeyce düşük olduğu ortaya çıkarken, mesleksel ve teknik eğitimin gelecek vizyonu kapsamında, gerekli teşvik düzeneklerinin geliştirilerek özel bölümün mesleksel ve teknik ortaöğretimde daha fazla yer almasının sağlanması gerektiği vurgulandı.

Raporda yer alan teklifler şöyle:

14-17 yaş kümesinde okullaşma oranı düşük olan vilayetlerde ortaöğretime erişimi artırmak, bilhassa de erkek ve kızların aleyhine durumun olduğu vilayetlerde eğitimin dışında kalma nedenleri araştırılarak eğitime erişimlerini sağlamak için yeni siyasetler geliştirilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır.

Milli Eğitim Bakanlığı, örgün eğitimden açık öğretime geçişleri sonlandırarak 2024-2025’te öğrenci artışını engellemiştir. Düşüşte, son sınıfta geçen başarılı öğrencilerin mezun olması ve mevcut öğrencilerin mezuniyeti tesirlidir. Lakin problemler tam manasıyla çözülememiştir. Kısa vadeli siyasetler yetersiz kalmaktadır. Kalıcı tahliller için yapısal düzenlemeler gereklidir. Açık öğretimin sıkıntılarının temelinde yatan mecburî eğitim kapsamındaki ortaöğretimin hem mecburiliği hem de öğretim müddeti yine yapılandırılmaya muhtaçtır.

Özel eğitim muhtaçlığı olan öğrencilerin sayılarında ilköğretim kademesinde son beş yıldır önemli bir artış kelam mevzusudur. Buna karşın ortaöğretim kademesinde ilköğretime nazaran özel eğitim alan öğrencilerin sayısının daha az olması; ilköğretimde özel eğitim alan çocukların değerli bir kısmının ortaöğretime erişemediğini ortaya koymaktadır. Özel eğitim gereksinimi olan bu çocukların ilköğretimden sonra ortaöğretime erişimine ve özelliklerine nazaran de mesleksel eğitime yönlendirilmelerine ait daha aktif siyasetler geliştirilmelidir.

2015-2024 yılları ortasında Türkiye’de 18-21 yaş kümesinde en az lise mezunu olma oranında kayda bedel bir artış yaşanmıştır. Bu olumlu gelişmeye karşın, kelam konusu oranların bölgesel dağılımında besbelli farklılıklar devam etmektedir. Öte yandan, 2015 yılından itibaren bayanların en az lise mezunu olma oranı erkekleri geçmiş olup bu fark her geçen yıl daha da artmaktadır. Ortaöğretimin zarurî eğitim kapsamında olmasına karşın, bilhassa erkekler ortasında mezuniyet oranlarının görece düşük kalması, bu alandaki yapısal problemlerin daha detaylı biçimde ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda, okul terki ve mezun olamama nedenlerinin kapsamlı formda tahlil edilmesi, risk altındaki gençlere yönelik gaye odaklı siyasetlerin geliştirilmesi ve mevcut uygulamaların aktifliğinin artırılması büyük kıymet taşımaktadır.

YKS’de lise son sınıf öğrencilerinin performansları incelendiğinde, imtihana giren öteki adaylara kıyasla bilgileri daha yeni olan lise son sınıf öğrencilerinin bu alanlardaki performanslarının artırılması için somut ve maksat odaklı adımlar atılması gerekmektedir. Bu doğrultuda, öğrenme eksikliklerinin sistematik biçimde tespit edilmesi ve kelam konusu eksiklikleri gidermeye yönelik tesirli telafi ve takviye sistemlerinin geliştirilmesi büyük değer taşımaktadır.

Türkiye’nin NEET kümesindeki gençlere yönelik bütüncül ve amaç odaklı siyasetler geliştirmesi büyük ehemmiyet taşımaktadır. Bilhassa eğitimden kopuşun önlenmesi, mesleksel marifetlerin artırılması, işgücü piyasasına geçişin kolaylaştırılması ve gençlerin istihdam edilebilirliğinin desteklenmesine yönelik uygulamaların hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Öğretmen ihtiyacına ilişkin hesaplamaların aktüel datalar temelinde yapılması ve ortaya çıkan gereksinim doğrultusunda Ulusal Eğitim Akademisinde hazırlık eğitimi alacak öğretmen adaylarına yönelik kontenjanların artırılması hasebiyle da öğretmen atama sayılarının artırılmasına yönelik önlemlerin kıymetlendirilmesi önem taşımaktadır.

Öğretmen arz ve talebi ortasındaki makas her yıl büyümektedir. Öğretmen arz-talep dengesi gözetilerek muhtaçlık ve planlamalar yapılmalı ve bu istikamette siyasetler oluşturulmalıdır.

Yöneticilerin en düşük meslek maaşı satın alma gücü paritesine nazaran OECD ülkeleri ortalamaları ile karşılaştırıldığında, Türkiye’de ilkokul seviyesinde bir ölçü daha yüksek iken öbür kademelerde başlangıç maaşı ortalamanın altındadır. Tüm kademelerde en yüksek maaş seviyesi ise OECD ülkeleri ortalamalarının epey altında kalmaktadır. Münasebetiyle okul yöneticilerinin maaşlarının meslek seviyelerine nazaran OECD ülkeleri ortalamalarına yaklaştırılmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.

OECD bilgilerine bakıldığında, öğretmen başına düşen öğrenci ve ortalama sınıf mevcudu göstergeleri üzerinden ülkelere nazaran yapılan tahlil; Türkiye’nin öğretmen ve sınıf başına düşen öğrenci sayılarının hala kamu kurumlarında ilkokul ve ortaokul kademesinde OECD ortalamalarının biraz üzerinde olduğu lakin 2023 yılı prestijiyle ortaöğretimde genel programlarda OECD ortalamasını yakaladığı, mesleksel programlarda ise ortalamanın altında olduğunu göstermektedir. Vilayetlere nazaran öğretmen başına düşen öğrenci sayıları ve ortalama sınıf mevcudu göstergeleri incelendiğinde vilayetler ve bölgeler ortası var olan eşitsizlikler devam etmektedir. Hasebiyle var olan ve kronik bir sorun haline gelen bölgesel eşitsizliğin azaltılması için dezavantajlı bölgelere öncelik verilerek okul ve derslik üretimi gerçekleştirilmelidir.

Taşımalı eğitim, bilhassa kırsal alanlarda yaşayan ve eğitime erişimde zorluk çeken öğrenciler için büyük ehemmiyet taşıyan bir uygulamadır. Lakin, taşımalı eğitim uygulamasının da birtakım önemli olumsuz sonuçları bulunmaktadır. Bilhassa öğrencilerin uzak okullara gitmek zorunda olmaları, erken saatlerde yola çıkmalarına ve uzun saatler boyunca yolda vakit geçirmelerine neden olmaktadır. Bu durum, öğrencilerin eğitim süreçlerini olumsuz tarafta etkileyebilir. Bu nedenle, taşımalı eğitimin en aza indirilmesi ve sadece çok az sayıda öğrencinin bu sistemden faydalanması için, öğrencilerin konutlarına en yakın okullarda eğitim almalarını sağlayacak ya da düzgün bir planlama yapılarak uygun olan yerlerde öğrencilerin eğitim-öğretim almaları için öğretmenlerin taşınmasını sağlayacak tesirli siyasetler geliştirilmelidir.

2022 yılı bilgilerine nazaran Türkiye’de -okul öncesi ve yükseköğretim hariç- eğitim kurumlarına yapılan toplam harcamaların GSYH’ye oranı (yüzde 2,1) OECD ülkeleri ortalamasının (yüzde 3,3) hem altında hem de bu oranla OECD ülkeleri ortasında son sıralarda yer almaktadır. Eğitim kurumlarına yapılan kamu harcamaların GSYH’ye oranı bakımından da emsal durum kelam hususudur. Buna rağmen Türkiye (yüzde 6,7) OECD ülkeleri ortalamasının (%7,4) biraz altında bir oranda toplam kamu harcamaları içinde eğitime hisse ayırmaktadır. Münasebetiyle Türkiye, tüm kamu ve özel kuruluşlara yönelik eğitim kurumlarını destekleyecek formda harcamalar yapmalarını teşvik edecek düzenekler geliştirmelidir.

Satın alma gücü paritesine nazaran Türkiye, öğrenci başına eğitim kurumlarına yapılan toplam harcama 4 bin 38 Dolar ile OECD ülkeleri ortalaması olan 13 bin 527 Doların epeyce altında ve bu ülkeler ortasında son sıralarda yer almaktadır. Bu kapsamda öğrenci başına eğitim kurumlarına yapılan harcamaların artırılması sağlanmalıdır.

OECD ülkelerinde Danimarka’dan sonra ortaöğretimde genel programlarda öğrenci başına toplam harcaması kamu okullarına nazaran özel okullarda çok daha fazla olan ülke Türkiye olup OECD ülkeleri ortalamaları ise çabucak hemen birbirine çok yakındır. Buna rağmen mesleksel program uygulayan kamu ve özel okullarda öğrenci başına yapılan toplam harcamada ise tam zıddı bir durum kelam mevzusudur. OECD ülkeleri genelinde mesleksel program uygulayan kamu okullarına göre özel okullardaki öğrenci başına yapılan toplam harcamalar daha yüksektir. Münasebetiyle Türkiye’de özel bölümün mesleksel ve teknik eğitimdeki hissesinin epeyce düşük olduğu ortaya çıkarken, mesleksel ve teknik eğitimin gelecek vizyonu kapsamında, gerekli teşvik sistemleri geliştirilerek özel dalın mesleksel ve teknik ortaöğretimde daha fazla yer alması sağlanmalıdır.

Eğitim-Bir-Sen olarak, bilgi temelli yaklaşımın eğitimde kalıcı bir dönüşümün anahtarı olduğuna inanıyor; bu raporun tüm karar alıcılar için bir yol haritası teşkil etmesini temenni ediyoruz.

Eğitim-Bir-Sen olarak 2016 yılından bu yana her yıl sistemli olarak yayımlanan “Eğitime Bakış 2025 İzleme ve Kıymetlendirme Raporu” kamuoyuna açıklandı.

Eğitime Bakış: 2025 İzleme ve Kıymetlendirme Raporu’nda Türkiye’nin eğitim profili, “eğitime erişim ve katılım”, “eğitimin çıktıları”, “öğretmenler ve okul yöneticileri”, “eğitim-öğretim ortamları” ve “eğitimin finansmanı” olmak üzere 5 başlık altında ulusal ve milletlerarası ölçekte kıyaslanarak tahlil edildi.

Elde edilen bulgular, eğitim sisteminin değerli kazanımlarını, acil müdahale gerektiren alanları ve tahlil bekleyen yapısal meseleleri ortaya koydu.

Raporda yer alan kimi değerli bulgular şöyle:

Kademelere nazaran toplam öğrenci sayılarında yaşanan değişim

2016 yılında okul öncesi kademesinden ortaöğretime kadar toplam öğrenci sayısı 17 milyon 588 bin 958 iken 2024-2025 eğitim-öğretim yılında bir evvelki yıla nazaran 753 bin 742 azalarak 17 milyon 956 bin 523’e düştü.

Bu düşüş ayrıntılı incelendiğinde, ilkokul kademesi hariç öbür tüm kademelerde gerçekleşti. Hatta bu öğrenci sayısındaki düşüşün büyük bir çoğunluğunun yüzde 62 ile ortaöğretim kademesinde olduğu görüldü.

Kademelere nazaran öğrenci sayılarına bakıldığında 2016 yılında okul öncesinde 1 milyon 209 bin 106 olan öğrenci sayısı 2025 yılında 1 milyon 741 bin 314’e yükseldi. İlköğretim kademesinde 2016 yılında 10 milyon 572 bin 209 olan toplam öğrenci sayısı 2025 yılında 10 milyon 886 bin 397 oldu. Ortaöğretim kademesindeki toplam öğrenci sayısı ise 2016 yılında 5 milyon 807 bin 643 iken 2024-2025 eğitim-öğretim yılında 5 milyon 328 bin 812’ye yükseldi. Burada dikkati çeken konu, son iki yıldır hem okul öncesi hem de ortaöğretim kademesinde öğrenci sayılarındaki düşüş nedeniyle toplam öğrenci sayısında da gerçekleşen düşüş oldu.

Okullaşma oranlarında kritik gerileme

Veriler, 5 yaş kümesi hariç tüm yaş kümelerinde kız çocuklarının okullaşma oranının erkeklere kıyasla az da olsa daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Fakat son iki yıllık devirde, 6-13 yaş kümesi dışındaki tüm yaş kümelerinde okullaşma oranlarında düşüş yaşandığı görüldü.

Buna nazaran, 2023 yılından 2025 yılına 3-5 yaş kümesinde net okullaşma oranı hem erkeklerde hem de kızlarda yüzde 2,6 puan; 4-5 yaş kümesinde net okullaşma oranı erkeklerde yüzde 2,9 puan, kızlarda ise yüzde 3 puan; 5 yaş kümesinde net okullaşma oranı erkeklerde yüzde 2,9 puan, kızlarda ise yüzde 3 puan düştü.

Net okullaşma oranlarında en dikkati cazibeli başlık 14-17 yaş grubu

Raporda en dikkati cazibeli başlıklardan biri, 14-17 yaş kümesinde yaşanan net okullaşma oranlarında gerileme oldu. 14-17 yaş kümesinde 2023 yılından 2025 yılına gelindiğinde net okullaşma oranı erkeklerde yüzde 8,4 puan, kızlarda ise yüzde 7,7 puan düştü.

Bu yaş kümesinde net okullaşma oranı 2023 yılında yüzde 94,5 iken, 2024 yılında yüzde 91,3’e, 2025’te ise yüzde 86,4’e düştü. 14-17 yaş kümesinde erkeklerin net okullaşma oranı ise yüzde 86,3, kızların ise yüzde 86,5 oldu.

Ortaöğretim kademesinin mecburî eğitim kapsamında olmasına karşın 2024 yılında 14-17 yaş kümesindeki çocukların yüzde 8,7’si eğitimin dışındayken 2024-2025 eğitim-öğretim yılında bu oranın yüzde 13,6’ya yükseldiği belirlendi. Münasebetiyle ortaöğretim kademesi zarurî eğitim kapsamında olmasına karşın son 9 yılın en yüksek oranı olan 14-17 yaş kümesindeki çocukların yüzde 13,6’sı mecburî eğitimin dışında kaldı.

2025 yılı okullaşma oranı ortalamasının altında yer alan vilayetler incelendiğinde; Ağrı’da erkeklerin, Gümüşhane ve Şanlıurfa’da kızların, Muş’ta ise hem erkeklerin hem de kızların 14-17 yaş kümesinde net okullaşma oranlarının yüzde 69 bandında olduğu görüldü.

Cinsiyete nazaran bakıldığında ise; erkeklerde Ağrı yüzde 68,6 ile en düşük, Rize yüzde 99,7 ile en yüksek okullaşma oranına sahip vilayetler oldu. Kızlarda ise Şanlıurfa yüzde 69,3 ile son sırada, Burdur yüzde 94,1 ile birinci sırada yer aldı.

Raporda, ortaöğretim seviyesinde okullaşma oranlarındaki düşme nedenlerinin araştırılması, eğitime erişimleri sağlamak için yeni siyasetler geliştirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması önerildi.

18-21 yaş kümesinde erkeklerin lise mezuniyet oranlarında düşüş dikkati çekiyor

Raporda, 18-21 yaş kümesinde en az lise mezunu olanların oranı genel olarak incelendiğinde, 2024 yılı hariç her yıl tertipli halde artış eğilimi görülüyor. Hakikaten 2015 yılında bu yaş kümesinde yüzde 52,2 olan en az lise mezunu oranı, 2024 yılına gelindiğinde yüzde 71,7’ye yükseldi. Lakin bu oran son 4 yılın en düşük düzeyine işaret ediyor.

Toplamda ise 18-21 yaş kümesinde en az lise mezunu olma oranı 2015 yılında yüzde 54,9 iken 2024 yılında yüzde 75,8’e ulaştı. Son 10 yılın bilgileri incelendiğinde 18-21 yaş kümesinde en az lise mezunu oranında bayanların erkeklere kıyasla daha yüksek seviyede artış gösterdiği ortaya konuldu. Cinsiyetler ortasındaki fark, en fazla 2024 yılında açılarak fark yüzde 8,4 olarak gerçekleşti.

Öte yandan, ortaöğretimin zarurî eğitim kapsamına alınmasından itibaren en az lise mezunu olma oranında önemli bir artış olduğu görülüyor. 2023 bilgilerine bakıldığında 2015 yılı bilgilerine nazaran yaklaşık olarak yüzde 50 yükselişe işaret ederken 2024 yılı bilgileri, 2023’e nazaran en az lise mezunu olanların oranının bayanlarda sabit kaldığı, erkeklerde ise düşüşe geçtiği dikkati çekiyor.

Raporda, ortaöğretimin mecburî eğitim kapsamında olmasına karşın, bilhassa erkekler ortasında mezuniyet oranlarının görece düşük kalması, bu alandaki yapısal problemlerin daha detaylı biçimde ele alınmasını gerekli kılıyor. Bu kapsamda, okul terki ve mezun olamama nedenlerinin kapsamlı halde tahlil edilmesi, risk altındaki gençlere yönelik maksat odaklı siyasetlerin geliştirilmesi ve mevcut uygulamaların aktifliğinin artırılmasının büyük kıymet taşıdığı belirtiliyor.

Açık öğretimin yine yapılandırılması şart

Açık öğretim lisesine kayıtlı öğrenci sayısı da son iki yılda 1 milyon 54 bin 703 azalarak 2025 yılında 954 bin 777 oldu. Bu gerilemeyle birlikte açık öğretimin ortaöğretim içindeki hissesi yüzde 17,9 oranı ile son 10 yılın en düşük seviyesine indi.

Raporda, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından açık öğretim lisesinde değerli birtakım sıkıntılara tahlil üretilmeye çalışılsa da çeşitli nedenlerden ötürü hem daha az başarılı öğrencilerin yönlendirildiği hem de başarılı öğrencilerin tercih etme nedenlerinin kısa vadeli siyasetlerle tahlile kavuşturmanın süreksiz tahliller olacağına işaret edilerek, yapısal tahliller için kalıcı siyasetlere gereksinim bulunduğu, açık öğretimin meselelerinin temelinde yatan zarurî eğitim kapsamındaki ortaöğretimin hem mecburiliği hem de öğretim müddetinin yine yapılandırılması gerektiği vurgulandı.

Özel eğitimde kademeler ortası geçiş sorunu

Veriler, özel eğitim alanında kademeler ortası geçişte önemli bir daralmaya işaret ediyor. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında özel eğitim alan öğrenci sayısı 602 bin 729 olurken, bu sayı ilköğretimde 473 bin 295’e, ortaöğretimde 118 bin 165’e düştü. Bu tablo, özel ihtiyaçlı öğrencilerin ortaöğretim kademesine devam sürecinde değerli pürüzlerle karşılaştığını ortaya koyuyor.

Özel eğitim öğrencilerinin yüzde 83’ü kaynaştırma yoluyla, yüzde 10,3’ü özel eğitim okullarında, yüzde 6,7’si ise özel eğitim sınıflarında eğitim alıyor.

Türkiye, NEET oranında tekrar OECD birincisi

Raporda, gençlere ait datalar ise çarpıcı bir tabloya işaret ediyor.

18-24 yaş kümesinde ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin (NEET) oranı OECD ülkelerinde ortalama yüzde 14 iken, Türkiye’de yüzde 31 olarak kayıtlara geçti. Türkiye, NEET oranında yüzde 30 barajını aşan tek ülke olarak OECD ülkeleri ortasında bu olumsuz tabloda birinci sırada yer aldı. Raporda, 2019 yılından bu yana NEET oranlarında OECD ülkeleri ortasında birinci sırada yer alan Türkiye’nin bu kümedeki gençlere yönelik bütüncül ve maksat odaklı siyasetler geliştirmesinin ehemmiyetine vurgu yapıldı.

Öte yandan, 2025 yılında üniversiteye yerleşenlerin yüzde 50,4’ünü, liseden mezun olduktan sonra rastgele bir programa yerleşmemiş adaylar oluşturdu. Lise son sınıf öğrencilerinin yerleşme oranı ise yalnızca yüzde 31,9 oldu.

2026 yılında öğretmen ataması öngörülmüyor

Raporda, öğretmen istihdamına ilişkin verilere de yer verildi. Son 10 yıllık süreçte en az öğretmen atamasının 2022, 2024 ve 2025 yıllarında yapıldığı görüldü. 2022’de 19 bin 614, 2024’te 19 bin 968 öğretmen ataması yapılırken 2025 yılında gerçekleştirilen 15 bin öğretmen ataması ise son 10 yılın en düşük düzeylerinden biri olarak kaydedildi.

Öğretmen arz ve talebi ortasındaki makas ise her yıl açılmaya devam ediyor. Gerçekten, 13 Temmuz 2025 tarihinde gerçekleştirilen Milli Eğitim Bakanlığı Akademi Giriş Sınavı’na (MEB-AGS) 411 bin 805 aday başvurmuş, 10 bini ise Ulusal Eğitim Akademisi’nde Şubat 2027’ye kadar hazırlık eğitimine alınmak üzere seçildi. Bu süreç nedeniyle 2026 yılında yeni bir öğretmen atamasının öngörülmemesi, mevcut öğretmen ihtiyacının derinleşeceğine işaret etmektedir. Raporda bu duruma yönelik, öğretmen atama sayılarının artırılmasına yönelik önlemlerin değerlendirilmesinin ehemmiyet taşıdığına işaret edildi.

Sınıf mevcutları vilayetler ortasında değişkenlik gösteriyor

Ortalama ilkokul kademesinde 22 sınıf mevcudu ile Türkiye, 21 olan OECD ortalamasına yakınken, ortaokul kademesinde bu oran 21 olan OECD ortalamasının üzerine çıkarak 28 oldu.

Türkiye’de vilayet bazında kademelere nazaran bakıldığında birtakım farklılıklar dikkati çekiyor. Bilhassa İstanbul ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sınıf mevcutları, kronik bir sorun olmaya devam ederken, İstanbul’da ilkokullarda şube başına 28, ortaokullarda ise 26 öğrenci düşüyor.

Buna karşılık Gümüşhane’de birebir kademelerde şube başına düşen öğrenci sayılarının 13 ve 11’e kadar gerilemesi, vilayetler ortasında bu alandaki farkı ortaya koyuyor.

Öğrenciler için yapılan harcamalar OECD ortalamasının gerisinde

Satın alma gücü paritesine nazaran, öğrenci başına yapılan harcama 4 bin 38 dolar iken, bu sayı OECD ortalaması olan 13 bin 527 doların epey altında bulunuyor. Toplam kamu harcamaları içinde eğitime ayrılan hisse yüzde 6,7 ile OECD ortalaması olan yüzde 7,4’ün gerisinde kaldı.

Türkiye’de özel okul fiyatları yüksek

OECD ülkelerinde Danimarka’dan sonra ortaöğretimde genel programlarda öğrenci başına toplam harcaması kamu okullarına nazaran özel okullarda çok daha fazla olan ülke Türkiye oldu. Bu alandaki OECD ülkeleri ortalamaları ise çabucak hemen birbirine çok yakın gerçekleşti.

Türkiye’de ortaöğretimde genel program uygulayan kamu okullarında öğrenci başına yapılan devlet harcaması ile toplam harcaması birbirine çok yakın iken özel okullarda öğrenci başına yaptığı devlet harcaması çok düşük olup toplam harcaması ise çok yüksektir. Bunun temel nedeninin ise genel program uygulayan özel okullarda öğrenci başına özel harcamaların çok yüksek olmasından kaynaklandığı belirlendi. Hasebiyle bu bilgiler, Türkiye’de özel okul fiyatlarının çok yüksek seviyede olduğunu ortaya koydu. Bu kapsamda kamu okullarında öğrenci başına yapılan harcamaların artırılması sağlanması gerektiği belirtildi.

Mesleki program uygulayan kamu ve özel okullarda öğrenci başına yapılan toplam harcamada ise tam karşıtı bir durum tespit edildi. OECD ülkeleri genelinde mesleksel program uygulayan kamu okullarına göre özel okullardaki öğrenci başına yapılan toplam harcamalar daha yüksektir. Münasebetiyle Türkiye’de özel dalın mesleksel ve teknik eğitimdeki hissesinin hayli düşük olduğu ortaya çıkarken, mesleksel ve teknik eğitimin gelecek vizyonu kapsamında, gerekli teşvik sistemlerinin geliştirilerek özel dalın mesleksel ve teknik ortaöğretimde daha fazla yer almasının sağlanması gerektiği vurgulandı.

Raporda yer alan teklifler şöyle:

14-17 yaş kümesinde okullaşma oranı düşük olan vilayetlerde ortaöğretime erişimi artırmak, bilhassa de erkek ve kızların aleyhine durumun olduğu vilayetlerde eğitimin dışında kalma nedenleri araştırılarak eğitime erişimlerini sağlamak için yeni siyasetler geliştirilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır.

Milli Eğitim Bakanlığı, örgün eğitimden açık öğretime geçişleri sonlandırarak 2024-2025’te öğrenci artışını engellemiştir. Düşüşte, son sınıfta geçen başarılı öğrencilerin mezun olması ve mevcut öğrencilerin mezuniyeti tesirlidir. Fakat sıkıntılar tam manasıyla çözülememiştir. Kısa vadeli siyasetler yetersiz kalmaktadır. Kalıcı tahliller için yapısal düzenlemeler gereklidir. Açık öğretimin meselelerinin temelinde yatan zarurî eğitim kapsamındaki ortaöğretimin hem mecburiliği hem de öğretim mühleti tekrar yapılandırılmaya muhtaçtır.

Özel eğitim gereksinimi olan öğrencilerin sayılarında ilköğretim kademesinde son beş yıldır önemli bir artış kelam hususudur. Buna karşın ortaöğretim kademesinde ilköğretime nazaran özel eğitim alan öğrencilerin sayısının daha az olması; ilköğretimde özel eğitim alan çocukların kıymetli bir kısmının ortaöğretime erişemediğini ortaya koymaktadır. Özel eğitim muhtaçlığı olan bu çocukların ilköğretimden sonra ortaöğretime erişimine ve özelliklerine nazaran de mesleksel eğitime yönlendirilmelerine ait daha faal siyasetler geliştirilmelidir.

2015-2024 yılları ortasında Türkiye’de 18-21 yaş kümesinde en az lise mezunu olma oranında kayda kıymet bir artış yaşanmıştır. Bu olumlu gelişmeye karşın, kelam konusu oranların bölgesel dağılımında besbelli farklılıklar devam etmektedir. Öte yandan, 2015 yılından itibaren bayanların en az lise mezunu olma oranı erkekleri geçmiş olup bu fark her geçen yıl daha da artmaktadır. Ortaöğretimin mecburî eğitim kapsamında olmasına karşın, bilhassa erkekler ortasında mezuniyet oranlarının görece düşük kalması, bu alandaki yapısal meselelerin daha detaylı biçimde ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda, okul terki ve mezun olamama nedenlerinin kapsamlı halde tahlil edilmesi, risk altındaki gençlere yönelik amaç odaklı siyasetlerin geliştirilmesi ve mevcut uygulamaların aktifliğinin artırılması büyük kıymet taşımaktadır.

YKS’de lise son sınıf öğrencilerinin performansları incelendiğinde, imtihana giren başka adaylara kıyasla bilgileri daha yeni olan lise son sınıf öğrencilerinin bu alanlardaki performanslarının artırılması için somut ve gaye odaklı adımlar atılması gerekmektedir. Bu doğrultuda, öğrenme eksikliklerinin sistematik biçimde tespit edilmesi ve kelam konusu eksiklikleri gidermeye yönelik tesirli telafi ve takviye sistemlerinin geliştirilmesi büyük ehemmiyet taşımaktadır.

Türkiye’nin NEET kümesindeki gençlere yönelik bütüncül ve amaç odaklı siyasetler geliştirmesi büyük kıymet taşımaktadır. Bilhassa eğitimden kopuşun önlenmesi, mesleksel marifetlerin artırılması, işgücü piyasasına geçişin kolaylaştırılması ve gençlerin istihdam edilebilirliğinin desteklenmesine yönelik uygulamaların hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Öğretmen ihtiyacına ilişkin hesaplamaların aktüel bilgiler temelinde yapılması ve ortaya çıkan muhtaçlık doğrultusunda Ulusal Eğitim Akademisinde hazırlık eğitimi alacak öğretmen adaylarına yönelik kontenjanların artırılması hasebiyle da öğretmen atama sayılarının artırılmasına yönelik önlemlerin kıymetlendirilmesi önem taşımaktadır.

Öğretmen arz ve talebi ortasındaki makas her yıl büyümektedir. Öğretmen arz-talep dengesi gözetilerek gereksinim ve planlamalar yapılmalı ve bu istikamette siyasetler oluşturulmalıdır.

Yöneticilerin en düşük meslek maaşı satın alma gücü paritesine nazaran OECD ülkeleri ortalamaları ile karşılaştırıldığında, Türkiye’de ilkokul seviyesinde bir ölçü daha yüksek iken öbür kademelerde başlangıç maaşı ortalamanın altındadır. Tüm kademelerde en yüksek maaş seviyesi ise OECD ülkeleri ortalamalarının epey altında kalmaktadır. Münasebetiyle okul yöneticilerinin maaşlarının meslek seviyelerine nazaran OECD ülkeleri ortalamalarına yaklaştırılmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır.

OECD bilgilerine bakıldığında, öğretmen başına düşen öğrenci ve ortalama sınıf mevcudu göstergeleri üzerinden ülkelere nazaran yapılan tahlil; Türkiye’nin öğretmen ve sınıf başına düşen öğrenci sayılarının hala kamu kurumlarında ilkokul ve ortaokul kademesinde OECD ortalamalarının biraz üzerinde olduğu lakin 2023 yılı prestijiyle ortaöğretimde genel programlarda OECD ortalamasını yakaladığı, mesleksel programlarda ise ortalamanın altında olduğunu göstermektedir. Vilayetlere nazaran öğretmen başına düşen öğrenci sayıları ve ortalama sınıf mevcudu göstergeleri incelendiğinde vilayetler ve bölgeler ortası var olan eşitsizlikler devam etmektedir. Hasebiyle var olan ve kronik bir sorun haline gelen bölgesel eşitsizliğin azaltılması için dezavantajlı bölgelere öncelik verilerek okul ve derslik üretimi gerçekleştirilmelidir.

Taşımalı eğitim, bilhassa kırsal alanlarda yaşayan ve eğitime erişimde zorluk çeken öğrenciler için büyük kıymet taşıyan bir uygulamadır. Lakin, taşımalı eğitim uygulamasının da birtakım önemli olumsuz sonuçları bulunmaktadır. Bilhassa öğrencilerin uzak okullara gitmek zorunda olmaları, erken saatlerde yola çıkmalarına ve uzun saatler boyunca yolda vakit geçirmelerine neden olmaktadır. Bu durum, öğrencilerin eğitim süreçlerini olumsuz tarafta etkileyebilir. Bu nedenle, taşımalı eğitimin en aza indirilmesi ve sırf çok az sayıda öğrencinin bu sistemden faydalanması için, öğrencilerin konutlarına en yakın okullarda eğitim almalarını sağlayacak ya da âlâ bir planlama yapılarak uygun olan yerlerde öğrencilerin eğitim-öğretim almaları için öğretmenlerin taşınmasını sağlayacak tesirli siyasetler geliştirilmelidir.

2022 yılı bilgilerine nazaran Türkiye’de -okul öncesi ve yükseköğretim hariç- eğitim kurumlarına yapılan toplam harcamaların GSYH’ye oranı (yüzde 2,1) OECD ülkeleri ortalamasının (yüzde 3,3) hem altında hem de bu oranla OECD ülkeleri ortasında son sıralarda yer almaktadır. Eğitim kurumlarına yapılan kamu harcamaların GSYH’ye oranı bakımından da misal durum kelam mevzusudur. Buna rağmen Türkiye (yüzde 6,7) OECD ülkeleri ortalamasının (%7,4) biraz altında bir oranda toplam kamu harcamaları içinde eğitime hisse ayırmaktadır. Hasebiyle Türkiye, tüm kamu ve özel kuruluşlara yönelik eğitim kurumlarını destekleyecek halde harcamalar yapmalarını teşvik edecek sistemler geliştirmelidir.

Satın alma gücü paritesine nazaran Türkiye, öğrenci başına eğitim kurumlarına yapılan toplam harcama 4 bin 38 Dolar ile OECD ülkeleri ortalaması olan 13 bin 527 Doların hayli altında ve bu ülkeler ortasında son sıralarda yer almaktadır. Bu kapsamda öğrenci başına eğitim kurumlarına yapılan harcamaların artırılması sağlanmalıdır.

OECD ülkelerinde Danimarka’dan sonra ortaöğretimde genel programlarda öğrenci başına toplam harcaması kamu okullarına nazaran özel okullarda çok daha fazla olan ülke Türkiye olup OECD ülkeleri ortalamaları ise çabucak hemen birbirine çok yakındır. Buna rağmen mesleksel program uygulayan kamu ve özel okullarda öğrenci başına yapılan toplam harcamada ise tam zıddı bir durum kelam bahsidir. OECD ülkeleri genelinde mesleksel program uygulayan kamu okullarına göre özel okullardaki öğrenci başına yapılan toplam harcamalar daha yüksektir. Münasebetiyle Türkiye’de özel bölümün mesleksel ve teknik eğitimdeki hissesinin epeyce düşük olduğu ortaya çıkarken, mesleksel ve teknik eğitimin gelecek vizyonu kapsamında, gerekli teşvik düzenekleri geliştirilerek özel bölümün mesleksel ve teknik ortaöğretimde daha fazla yer alması sağlanmalıdır.

Eğitim-Bir-Sen olarak, data temelli yaklaşımın eğitimde kalıcı bir dönüşümün anahtarı olduğuna inanıyor; bu raporun tüm karar alıcılar için bir yol haritası teşkil etmesini temenni ediyoruz.

KPSS maratonu temmuzda başlıyor

Kamu kurumlarında misyon almak isteyen adayların gireceği Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) takvimi de netleşti. 2026-KPSS Lisans (Genel Yetenek-Genel Kültür, Eğitim Bilimleri) oturumları 19 Temmuz’da yapılacak. Alan Bilgisi testleri 25-26 Temmuz tarihlerinde, Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) ise 2 Ağustos’ta gerçekleştirilecek. KPSS Ön Lisans ve Ortaöğretim imtihanlarına ait tarihler de takvimde yerini alırken, bu imtihanların eylül ve ekim aylarında yapılması öngörülüyor.

Akademik imtihanlar ve lisan sınavları

Lisansüstü eğitime devam etmek isteyenlerin katılacağı Akademik İşçi ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES), 2026 yılı içerisinde üç defa düzenlenecek. Yılın birinci ALES oturumu nisan ayında yapılacak. Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (YDS) ise ilkbahar ve sonbahar devirlerinde olmak üzere iki sefer gerçekleştirilecek. Ayrıyeten yıl uzunluğu sürecek olan e-YDS takvimi de ÖSYM’nin duyurusunda ayrıntılandırıldı.

Öteki kıymetli sınavlar

Ulusal Savunma Üniversitesi (MSÜ) Askeri Öğrenci Aday Belirleme İmtihanı’nın mart ayı sonunda, Dikey Geçiş İmtihanı’nın (DGS) ise temmuz ayı başında yapılacağı bildirildi.

Adaylar, 2026 yılı imtihan takviminin ayrıntılarına, imtihan müracaat tarihlerine ve sonuçların ilan edileceği günlere ÖSYM’nin “osym.gov.tr” internet adresinden ulaşabilecek.

LGS ve Bursluluk Sınavı

Ulusal Eğitim Bakanlığınca (MEB), 2026 yılında gerçekleştirilecek merkezi imtihanların uygulama takvime nazaran, 2025-2026 eğitim öğretim yılı sonunda ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin iştirak sağlayacağı LGS kapsamındaki merkezi imtihan, 7 Haziran 2026 Pazar günü gerçekleştirilecek. İmtihanın müracaatlarına ve uygulama sürecine ait detaylı kılavuzun nisan ayı içerisinde yayımlanması bekleniyor.

Yaklaşık 1 milyon öğrencinin ter döktüğü İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Bursluluk İmtihanı’nın (İOKBS) tarihi de netleşti. 5, 6, 7, 8, hazırlık sınıfı ile 9, 10 ve 11. sınıf öğrencilerinin katılabileceği bursluluk sınavı, 19 Nisan 2026 tarihinde yapılacak.

İstanbul’daki 6 bin 884 okulda, anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde toplamda 2 milyon 859 bin 468 öğrenci ile 171 bin 574 öğretmen ders başı yapacak.

Yeni eğitim devrine sayılı günler kala, geçen yılın yorgunluğunu yaz tatilinde atan öğrenciler yine okuluna kavuşacak olmanın heyecanını yaşarken megakentteki eğitim yuvalarında da hazırlık telaşı sürüyor.

– Okulların bakım tamiri için 650 milyon lira bütçe

Eğitim öğretim yılı hazırlıkları kapsamında 23 Haziran’da başlayan bakım tamir çalışmalarında sona gelinirken öğrencilerin daha düzgün ve sağlıklı kaidelerde eğitim almalarını sağlamak gayesiyle okullarda son hazırlıklar için hummalı bir çalışma yapılıyor.

Fiziki ortamların güzelleştirilmesi için okulların bakım, tamirat ve tamirat işlerinden boyasına, etraf düzenlemesinden paklığına kadar her türlü gereksinimi gideriliyor.

Kent genelindeki okullarda yürütülen ve 650 milyon liralık bütçenin tahsis edildiği çalışmalar kapsamında, çatı tadilatları, dış ve iç cephe boyaları, kalorifer dönüşümleri, sıhhi tesisat ve elektrik yenilemeleri, pencere ve kapı değişimleri yapıldı.

Yine ıslak taban, tuvalet ve lavabolar ile konferans salonu tamirleri, istinat ve ihata duvar yenilemeleri üzere birçok alanda çalışma gerçekleştirildi. Ayrıyeten sıra ve masalar tamir edildikten sonra zımparalanıp cilalandı.

– “İstanbul’da neredeyse dokunmadığımız okul kalmadı”

İl Ulusal Eğitim Müdürü Murat Mücahit Yentür, çalışmalara ait AA muhabirine yaptığı açıklamada, 8 Eylül sabahı kentte yaklaşık 7 bin resmi ve özel okulda, 3 milyona yakın öğrenci ve 170 bin öğretmenle eğitim öğretimin başlayacağını söyledi.

Yentür, kentte en inançlı binaların okullar olduğunu vurgulayarak, sarsıntıya güçlü olmayan hiçbir okul binasında öğrencilerin bulunmasının kelam konusu olmadığını söz etti.

– 218 ortaokulda Çoklu Yabancı Lisan Programı uygulanacak

Yentür, İstanbul’da 29 milyon fiyatsız ders kitabını resmi ve özel okullarda 8 Eylül sabahı öğrencilerin masasında olacak biçimde hazırladıklarını kaydetti.

Kentte hayata geçirilecek yeni uygulamaya değinen Yentür, “Geçen yıldan devam eden ancak bu sene 218 ortaokulumuza yaygınlaştırdığımız Çoklu Yabancı Lisan Programı uygulanacak. Çoklu Yabancı Lisan Programı’nda 14 saat İngilizce, 2 saat de Almanca, toplamda 16 saat çocuklarımız İngilizce ve Almanca yüklü bir ders programı takip edecekler. Çoklu Yabancı Lisan Programımız ilerleyen günlerde daha da artarak devam edecek.” diye konuştu.

– “Aile Yılı kapsamında veli eğitimlerimize çok büyük tartı vereceğiz”

Okulun çocukları yalnızca imtihanlara hazırlayan değil, hayata hazırlayan çok değerli bir değişim ve dönüşüm yolu olduğunu, konutlarda dijital ihtilalin yaşandığı bir süreçten geçildiğine dikkati çeken Yentür, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Çocuklarımızın toplumsal medyayı ve internet kullanımını sistemli bir biçimde yürütmeleri, anne babalara düşen en değerli misyon. Bilhassa konutlarımızda okuma saatlerimizin akşam olması ve çocuklarımızın derslerinden paylaşımlar yapılması son derece kıymetli. Bunu arttırmak için de bu yıl veli eğitimlerimize çok büyük ağırlık vereceğiz. Zira 2025 yılı, Aile Yılı. Bu kapsamda ailenin olmadığı bir eğitim öğretim süreci elbette eksiktir. Tıpkı vakitte çocuklarımız için oturma odaları da bir sınıftır, eğitici programlardır. Burada annelerin ve babaların şuurlu rolleri çok kıymetli. Vakti verimli, disiplinli kullanmak ve her şeyi yerli yerinde yapmak, aslında hayat disiplini oluşturmak eğitimin de temel hedefi. Bu noktada anne babaların sistemli okuma yapmaları ve gereksiz vakit harcamamaları ve internetin kullanımı noktasında şuurlu davranmaları son derece değer arz etmektedir.”

– Yeni periyot için “güzel ve verimli bir eğitim öğretim yılı” mesajı

İl Ulusal Eğitim Müdürü Yentür, eve en yakın olanın en yeterli okul olduğunu vurgulayarak, “Çocuklarımızın İstanbul trafiğinde, serviste vakit kaybetmemesi için velilerimizin meskenlerine en yakın olan okulları tercih etmesi son derece değerli. Zira hiçbir okul ayrıcalıklı değildir. Her okula birebir öğretmeni atıyoruz. Her okulun programı birebir, kullanılan kaynaklar birebir. Bu noktada velilerimizi daha hassas olmaya davet ediyoruz.” kelamlarıyla velilere seslendi.

Öğrencilerin hoş bir yaz tatili geçirerek dinlendiklerini, motivasyonlu bir biçimde eğitim öğretime başlayacaklarını lisana getiren Yentür, şunları kaydetti:

“En kıymetlisi vakti uygun kullanmak, disiplinli olmak, derslerini günü gününe takip etmek ve tekrarlarını yapmak. Tıpkı vakitte öğretmenlerinin onlara vermiş olduğu ödevleri, projeleri vakit ayırarak, üzerinde baş yorarak hoş ve verimli bir çalışma, eğitim öğretim yılı diliyoruz. Daima daha fazlasını istesinler ancak tıpkı vakitte sporu, sanatı, toplumsal aktiviteyi de ihmal etmesinler.”

‘ULUSLARARASI GÖSTERGELERİ YAKALADIK’

Türkiye genelinde olduğu üzere Giresun’la ile ilgili bakıldığında da çabucak hemen tıpkı tablonun göründüğünü belirten Bakan Tekin, şunları söyledi:

“Özellikle Sayın Cumhurbaşkanımızın başbakan olduğu tarih, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin iktidar olduğu tarih sonrası ve öncesi, diye adeta açık bir halde ayrıştırabileceğimiz bir periyot yaşadığımızı daima lisana getiriyoruz. 2002-2003 eğitim öğretim yılında memleketler arası göstergeler açısından değerli parametler olarak kabul ettiğimiz ders başına düşen öğrenci sayısı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ve akademik muvaffakiyet itibariyle 2002 yılı öncesini ikiye katlamış durumdayız. 2002-2003 öğretim yılında ders başına düşen öğrenci sayısı ilköğretimde 23, ortaöğretimde 24 iken, şu an ortaöğretimde 15, ilköğretimde 17. Bu inanılmaz bir durum. Türkiye’yi OECD ortalamalarının üzerine çıkaran bir durum. Öğretmen başına düşen öğrenci sayısına nazaran de 2002 yılının sayılarının çok çok ötesine geldiğimizi görüyoruz. İlkokullarda 25 iken şu an 15 öğrenci sayısı, ortaöğretimde 17 iken şu an 9. Bu sayılar değerli göstergeler. Buradaki ideolojimiz ve bakış açımız şu, geldiğimiz nokta kâfi mi? Evet. Milletlerarası göstergeleri ve sayıları yakaladık. Burada duracak mıyız; durursak yeniden çağın gerisinde kalır, eleştirdiğimiz devirlerdeki üzere oluruz. Burada durmayacağız, çalışmalarımıza devam edeceğiz. Artık bundan sonra odaklanacağımız yerler eğitim öğretim süreçlerinde teknolojinin daha ağır kullanıldığı, akademik muvaffakiyetlerin daha çok artırıldığı, içerik ile ilgili alana odaklanacağız. Bilhassa program değişikliklerimiz, yani 2024-2025 eğitim öğretim yılında uygulamaya koyduğumuz ve maharet odaklı başlattığımız öğretim süreci bizim açımızdan çok kıymetli. Tıpkı biçimde bu tıp çalışmalarımızın doğal sonuçlarından bir tanesi matematik ve fen bilimlerinde OECD ülkeleri ortasından birinci 3’teyiz, Avrupa ülkeleri ortasında birinci olduğumuz alanlar var. Münasebetiyle bunlar eğitim öğretimin kalitesiyle ilgili, attığımız adımların karşılığının alındığını gösteriyor.”

‘ANA ODAK NOKTAMIZ TEKNOLOJİ YAZILIMLARI VE ARAÇLARI’

Yapay zeka vurgusu yapan Bakan Tekin, “Yeni eğitim devrinde ise bilhassa yapay zeka başta olmak üzere eğitim teknolojilerindeki gelişmelerin uyarlanması ve dünyada öbür ülkelerin de hizmetine kullanılması için sunacağımız yeni eğitim teknolojisi yazılımlarını ve araçlarının geliştirilmesi konusunda ülkemizin bir üs haline gelmesi ana odak noktamız. Geçtiğimiz hafta bu kapsamda iki kıymetli aktiflik yaptık. Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın eğitimde yapay zeka siyasetimizi yayınladık. Bakanlığımız bünyesinde bununla ilgili bir ünite oluşturduk ve teknoloji girişimcilerini destekleyecek bir program başlattık. Ayrıyeten geçen hafta Eğitim Teknolojileri Doruğu de yaptık. Sayın Cumhurbaşkanımızın açılışını yaptığı bir toplantı yaptık ve dünyanın birçok ülkesinden eğitim teknolojileri ve yapay zeka uygulaması ile ilgili üst seviye iştirakçilerin bulunduğu hoş bir tepe organize ettik” dedi.

‘GİRESUN’A 22 YILDA 7 MİLYAR TL YATIRIM’

Eğitim yatırımlarına değinen Bakan Tekin, “Yaklaşık 22 yıl içerisinde Giresun’da yapılan eğitim yatırımlarının bugünkü ekonomik göstergeler ile söz edildiğinde yalnızca fiziki alt yapı için 7 milyar TL’nin üzerinde bir yatırımın Giresun’a yapıldığı elimizdeki bilgilerde kayıtlı. Bu kapsamda Sayın Cumhurbaşkanımıza bir kez daha teşekkür ediyorum” diye konuştu.

2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı ve Teşekkür Mesajı

2024-2025 eğitim öğretim yılında emeği geçen tüm öğretmenlere teşekkürlerini ileten Tekin, yıl içerisinde fedakarlık dolu bir süreç yaşandığını lisana getirdi. Eğitim öğretim çalışmaları üzerinden olumsuzluk arayan bir kitle olduğu tarafında görüş bildiren Tekin, “Türkiye’de yaklaşık 75 bine yakın okul, yaklaşık 18 milyon öğrencimiz, 1,2 milyon öğretmenimiz var.” dedi. Bu kadar büyük yapı içerisindeki olumlu gelişmelerin görülmesi gerektiğini vurguladı.

Yeni Periyot Hazırlıkları ve Siyaset Belirlemeleri

İllerden alınacak geri dönüşler doğrultusunda, Bakanlıktaki ünite amirleri, genel müdürler ve bakan yardımcılarıyla hafta sonu kamp yapacaklarını belirten Tekin, kampta 2025-2026 eğitim öğretim yılı hazırlıkları kapsamında yapılacakları değerlendireceklerini söz etti.

Belirlenen Üç Ana Politika

• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Eğitim programlarının çağın gerektirdiği metodoloji ve içerikle donatılması, ulusal ve manevi bedellere sahip jenerasyonlar yetiştirilmesi.
• Mesleki ve Teknik Eğitim: Dala entegre okul atılımı ve mesleksel teknik eğitimde ortaokullar açılması süreci.
• Öğretmen ve Okulun Rolü: “Ailem” dizisi, Velivizyon portalı ve Ebeveyn Okulu programı üzere âlâ uygulamaların hayata geçirilmesi.

İstişare ve İştirakçi İdare Anlayışı

“Başladığımız günden beri öğretmen, idareci, herkesle istişare sürecini çok ağır bir formda canlı tutmaya uğraş sarf ettik.” diyen Tekin, alınan kararların öğretmenlerle yapılan toplantılar ve buluşmalar sonucunda şekillendiğini belirtti. Yeni devirde de bu anlayışın devam edeceğini vurguladı.

Yapay Zeka Uygulamaları ve Gelecek Vizyonu

Bakan Tekin, geçen hafta yayımlanan Yapay Zeka Siyaset Belgesi‘ne dikkat çekerek, yeni periyotta yapay zekanın eğitimde daha ağır kullanılacağını belirtti. “Yapay zeka takviyeli birçok uygulama başlattık. Emekleriniz, gayretleriniz, fedakarlıklarınız için teşekkürlerimi iletiyorum.” dedi.

Canlı yayına bağlanan okul müdürleri ve öğretmenler de Tekin’e teşekkür ederek, yeni eğitim ve öğretim yılının hoş geçmesini dilediler.