Zorbalık – Öğretmen Haber https://ogretmenhaber.com Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri Sat, 02 May 2026 05:12:04 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0 https://ogretmenhaber.com/wp-content/uploads/2023/10/cropped-Ogretmen-32x32.png Zorbalık – Öğretmen Haber https://ogretmenhaber.com 32 32 Okullarda zorbalığa karşı yeni model: Nezaket ve Ruhsal dayanak https://ogretmenhaber.com/2026/okullarda-zorbaliga-karsi-yeni-model-nezaket-ve-ruhsal-dayanak/ https://ogretmenhaber.com/2026/okullarda-zorbaliga-karsi-yeni-model-nezaket-ve-ruhsal-dayanak/#respond Sat, 02 May 2026 05:12:04 +0000 https://ogretmenhaber.com/?p=8661 Meclis bünyesinde çalışmalarını sürdüren Akran Zorbalığının Araştırılması Alt Komisyonu‘nda, akran zorbalığıyla uğraşa yönelik hazırlanan taslak rapor kapsamında geniş kapsamlı siyaset teklifleri ele alındı.

Görüşmelerde, eğitim ortamlarının güvenliğini artırmaya, öğrencilerin psikososyal gelişimini desteklemeye ve dijital riskleri azaltmaya yönelik çok boyutlu bir yaklaşım dikkat çekti.

Öne çıkan teklifler ortasında, İstanbul’daki 25 okulda başlatılan “akran nezaketi eğitimi” uygulamasının Türkiye geneline yayılması, zorbalık yerine nezaket odaklı bir yaklaşımın benimsenmesi ve “akrandan akrana eğitim” modelinin genişletilmesi yer aldı. Bu yaklaşımın öğrenciler ortasında empati, hürmet ve müsamaha temelli bağlantısı güçlendireceği, eğitim süreçlerinde olumlu davranışların kalıcı biçimde teşvik edilmesine katkı sağlayacağı söz edildi.

Türkiye Gazetesinden Esma Altın’ın haberine nazaran: Taslak raporda yer alan kimi teklifler şöyle:

“ÖĞRENCİLER İÇİN YENİ BİR SİSTEM KURULMALI”

“Zorbalıkla uğraşta, tüm paydaşları kapsayan ve cezalandırma yerine onarıcı adaleti temel alan ‘Güvenli Okul İklimi Politikası’ oluşturulmalı. Ayrıyeten öğrencilerin yaşadıkları sıkıntıları inançlı ve anonim formda bildirebilecekleri, dijital ve fizikî bileşenleri olan erişilebilir bir sistem kurulmalı. Koridor, bahçe ve yemekhane üzere riskli alanlarda güvenlik tedbirleri artırılmalı. Siber zorbalıkla gayret kapsamında, cep telefonu kullanımı sonlandırılmalı, okullarda telefon dolapları uygulaması yaygınlaştırılmalı ve SİBERAY programının okullarda aktifleştirilmeli.

“PSİKOLOJİK DAYANIKLILIK MECBURÎ MÜFREDATTA OLMALI”

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan zorbalıkla uğraş içerikleri tüm okul kademelerine ulaştırılmalı, bilhassa kırsal bölgelerde yaygınlaştırılmalı. Bunun yanı sıra ruhsal dayanıklılık eğitimleri zarurî müfredata dahil edilmeli. Okul öncesi ve ilkokul seviyesinde ihmal ve istismar hususlarında zarurî farkındalık eğitimleri yapılmalı.

“OKULLARDA TERAPİ ODALARI KURULMALI”

Fiziksel imkanı uygun okullarda terapi odalarının kurulmalı. Ferdî ve küme temelli ruhsal dayanak çalışmalarının yürütülmeli. Ortaöğretimde ise atölye temelli programlarla öğrenciler his düzenleme, gerilim idaresi ve sağlıklı kimlik gelişimi alanlarında desteklenmeli. Bibliyoterapi ve sinema terapisi üzere formüller de eğitim süreçlerine entegre edilmeli.

“E-REHBERLİK VE RİSK HARİTALANDIRMA SİSTEMİ”

Okullarda e-Rehberlik sistemi üzerinden yürütülen çalışmaların güçlendirilmeli. Vilayetler ve okullar bazında yapılan rehberlik faaliyetleri, kullanılan malzemeler ve müdahale cinsleri nizamlı olarak izlenmeli ve raporlanmalı. Ülke genelinde zorbalık tipleri, yoğunluk alanları ve eğilimleri ortaya koyan risk haritalandırma sistemleri oluşturulmalı. Kelam konusu sistemin, hangi bölgelerde hangi tıp zorbalığın ağırlaştığını tahlil ederek erken ihtar ve önleyici siyaset geliştirilmesine katkı sağlayacağı belirtiliyor.

“AKRAN ARABULUCULUĞU MODELİ GELİŞTİRİLMELİ”

Akran arabuluculuğu, akran danışmanlığı ve akran mentorluğu modelleri tüm okullarda kurumsallaştırılmalı. Bu yapıların öğrenciler ortasında dayanışmayı artıracağı ve okul iklimini olumlu tarafta etkileyeceği bedellendiriliyor.

“OKUL DIŞI ZORBALIK DA TAKİP EDİLMELİ”

Okul dışı zorbalık davranışları da izleme sistemine dahil edilmeli, ilgili kurumlarla iş birliği içinde değerlendirilmeli. Mevcut disiplin yönetmeliğine “okuldan kısa periyodik uzaklaştırma” yaptırımı eklenmeli. Ayrıyeten MEB uyumunda “Zorbalıkla Uğraş Aksiyon Planı” hazırlanmalı ve tüm okullara ulaştırılmalı.

“ZORBALIK İÇERMEYEN YAYINLARA SERTİFİKA”

BTK bünyesinde yapay zeka takviyeli erken ihtar sistemleri kurulmalı, dijital platformlarda çocuklara yönelik içerikler denetlenmeli ve riskli içeriklerin otomatik olarak raporlanmalı. Oyun platformlarında müddet denetim sistemleri ve ebeveyn kontrol modülleri zarurî hale getirilmeli. Medya ve dijital platformlara yönelik “Zorbalık içermeyen içerik sertifikası” geliştirilmeli. Ayrıyeten çocukların anonim halde uzman dayanağı alabileceği dijital platformlar ve riskli davranışları erken tespit eden “Dijitanaliz” uygulaması yaygınlaştırılmalı.

“OKULLARDA VELİ AKADEMİSİ MODELİ UYGULANMALI”

“Veli Akademisi” modeliyle ebeveynlere uygulamalı eğitimler verilmeli, okul rehberlik servislerinde veli müracaat saatleri oluşturulmalı ve babalar sürece daha faal dahil edilmeli. Ailelerin takibi için bakanlıklar ortası dijital sistem kurulmalı.

“ULUSAL KOORDİNASYON KURULU OLUŞTURULMALI”

]]>
https://ogretmenhaber.com/2026/okullarda-zorbaliga-karsi-yeni-model-nezaket-ve-ruhsal-dayanak/feed/ 0
Öğretmenler ‘Değerlerin İzinde’ ile akran zorbalığını bitirmeyi hedefliyor https://ogretmenhaber.com/2026/ogretmenler-degerlerin-izinde-ile-akran-zorbaligini-bitirmeyi-hedefliyor-2/ https://ogretmenhaber.com/2026/ogretmenler-degerlerin-izinde-ile-akran-zorbaligini-bitirmeyi-hedefliyor-2/#respond Wed, 07 Jan 2026 21:24:04 +0000 https://ogretmenhaber.com/?p=7348 Adana’da misyon yapan iki öğretmen, tasarladıkları “Değerlerin İzinde” isimli eğitici oyunla öğrencilerde akran zorbalığına karşı farkındalık oluşturmayı hedefliyor.

Çukurova Bilim ve Sanat Merkezi’nde misyon yapan toplumsal bilgiler öğretmeni İlknur Akkuş ile matematik öğretmeni Dilşad Ergen, akran zorbalığına dikkati çekmek ve öğrencilerin empati, hürmet ve sorumluluk kazanmasına katkı sağlamak gayesiyle eğitici bir oyun tasarladı.

TÜBİTAK araştırma projeleri kapsamında geliştirilen “Değerlerin İzinde” oyununda öğrenciler, zorbalık karşısında nasıl davranmaları gerektiğini öğrenirken, empati kurma ve kendini söz etme maharetleri de kazanıyor.

Sınıf ortamında uygulanabilen ve küme çalışmasına dayalı olarak hazırlanan oyunda, öğrenciler zorbalık kavramını senaryolar üzerinden soruları gerçek cevaplayarak öğreniyor.

Matematik öğretmeni Dilşad Ergen, AA muhabirine, öğrencilerin zorbalığa karşı daha şuurlu tavır sergilediklerini söyledi.

Çocukların oyunda kendilerini daha rahat söz edebildiğini anlatan Ergen, şöyle konuştu:

“Çocuklara zorbalık kavramını, zorbalık olarak vermek çok yanlışsız gelmiyor. Zorbalığı daha yumuşatmak, onlara saatlerce seminerlerle anlatmak yerine bir oyun oynatmak, senaryo üzerinden gitmek çok daha kolay oluyor. Çocuklar kendilerini daha rahat tabir edebiliyor. Gerçek senaryoda yapamayacakları, tahminen de cüret edemeyecekleri reaksiyonları bu oyun içerisinde verebiliyorlar.

Zorbalığa uğrayan birçok çocuk kızamıyor, kızsa da aslında çok fazla içine atıyor. Bazen şunu da söylüyorlar, ‘Aslında bunu yapmazdım lakin oyunda puan kazanmak için bunu yapacağım.’ Lakin kapalı öğrenmeyle çocuk, bunun yanlışsız bir davranış olduğunu tekrar kendine pekiştiriyor. Biz de temeldeki maksadımıza ulaşmış oluyoruz.”

Oyunun hem eğlendirici hem de bilgilendirici olduğunu anlatan Ergen, “Güvenli bir okul ortamı oluşmasını sağlayacak, okul iklimi dostu bir oyun olduğunu düşünüyoruz.” dedi.

– Çocuklar oyunla kendilerini söz etmeyi öğreniyor

Sosyal bilgiler öğretmeni İlknur Akkuş da çocukların toplumsal ve duygusal gelişimlerine katkı sağlamak için oyunu tasarladıklarını lisana getirdi.

Oyunda hürmet, merhamet ve dürüstlük kavramlarını temel aldıklarını vurgulayan Akkuş, şöyle devam etti:

Öğrencilerden İpek Palovan, oyunun eğitici ve eğlenceli olduğunu söyledi.

Oyun sayesinde farkındalık kazandığını vurgulayan Palovan, “Oyunu oynayan çocuklar büyüdükleri vakit zorbalık yapmamayı öğrenebilir. Zorbalığa uğrayanların ise bu oyunla rahatlayabileceğini düşünüyorum.” diye konuştu.

Öğrencilerden Zeynep Özlü de oyunda empati kurmayı, merhametli davranmayı ve zorbalık üzere makus davranışları ayırt etmeyi öğrendiğini kaydetti.

]]>
https://ogretmenhaber.com/2026/ogretmenler-degerlerin-izinde-ile-akran-zorbaligini-bitirmeyi-hedefliyor-2/feed/ 0
Öğretmenler ‘Değerlerin İzinde’ ile akran zorbalığını bitirmeyi hedefliyor https://ogretmenhaber.com/2026/ogretmenler-degerlerin-izinde-ile-akran-zorbaligini-bitirmeyi-hedefliyor/ https://ogretmenhaber.com/2026/ogretmenler-degerlerin-izinde-ile-akran-zorbaligini-bitirmeyi-hedefliyor/#respond Wed, 07 Jan 2026 21:12:05 +0000 https://ogretmenhaber.com/?p=7345 Adana’da vazife yapan iki öğretmen, tasarladıkları “Değerlerin İzinde” isimli eğitici oyunla öğrencilerde akran zorbalığına karşı farkındalık oluşturmayı hedefliyor.

Çukurova Bilim ve Sanat Merkezi’nde misyon yapan toplumsal bilgiler öğretmeni İlknur Akkuş ile matematik öğretmeni Dilşad Ergen, akran zorbalığına dikkati çekmek ve öğrencilerin empati, hürmet ve sorumluluk kazanmasına katkı sağlamak maksadıyla eğitici bir oyun tasarladı.

TÜBİTAK araştırma projeleri kapsamında geliştirilen “Değerlerin İzinde” oyununda öğrenciler, zorbalık karşısında nasıl davranmaları gerektiğini öğrenirken, empati kurma ve kendini söz etme marifetleri de kazanıyor.

Sınıf ortamında uygulanabilen ve küme çalışmasına dayalı olarak hazırlanan oyunda, öğrenciler zorbalık kavramını senaryolar üzerinden soruları yanlışsız cevaplayarak öğreniyor.

Matematik öğretmeni Dilşad Ergen, AA muhabirine, öğrencilerin zorbalığa karşı daha şuurlu tavır sergilediklerini söyledi.

Çocukların oyunda kendilerini daha rahat söz edebildiğini anlatan Ergen, şöyle konuştu:

“Çocuklara zorbalık kavramını, zorbalık olarak vermek çok hakikat gelmiyor. Zorbalığı daha yumuşatmak, onlara saatlerce seminerlerle anlatmak yerine bir oyun oynatmak, senaryo üzerinden gitmek çok daha kolay oluyor. Çocuklar kendilerini daha rahat söz edebiliyor. Gerçek senaryoda yapamayacakları, tahminen de cüret edemeyecekleri reaksiyonları bu oyun içerisinde verebiliyorlar.

Zorbalığa uğrayan birçok çocuk kızamıyor, kızsa da aslında çok fazla içine atıyor. Bazen şunu da söylüyorlar, ‘Aslında bunu yapmazdım lakin oyunda puan kazanmak için bunu yapacağım.’ Lakin saklı öğrenmeyle çocuk, bunun yanlışsız bir davranış olduğunu tekrar kendine pekiştiriyor. Biz de temeldeki emelimize ulaşmış oluyoruz.”

Oyunun hem eğlendirici hem de bilgilendirici olduğunu anlatan Ergen, “Güvenli bir okul ortamı oluşmasını sağlayacak, okul iklimi dostu bir oyun olduğunu düşünüyoruz.” dedi.

– Çocuklar oyunla kendilerini söz etmeyi öğreniyor

Sosyal bilgiler öğretmeni İlknur Akkuş da çocukların toplumsal ve duygusal gelişimlerine katkı sağlamak için oyunu tasarladıklarını lisana getirdi.

Oyunda hürmet, merhamet ve dürüstlük kavramlarını temel aldıklarını vurgulayan Akkuş, şöyle devam etti:

Öğrencilerden İpek Palovan, oyunun eğitici ve eğlenceli olduğunu söyledi.

Oyun sayesinde farkındalık kazandığını vurgulayan Palovan, “Oyunu oynayan çocuklar büyüdükleri vakit zorbalık yapmamayı öğrenebilir. Zorbalığa uğrayanların ise bu oyunla rahatlayabileceğini düşünüyorum.” diye konuştu.

Öğrencilerden Zeynep Özlü de oyunda empati kurmayı, merhametli davranmayı ve zorbalık üzere makûs davranışları ayırt etmeyi öğrendiğini kaydetti.

]]>
https://ogretmenhaber.com/2026/ogretmenler-degerlerin-izinde-ile-akran-zorbaligini-bitirmeyi-hedefliyor/feed/ 0
Üç bakanlıktan seferberlik: Her 7 çocuktan biri akran zorbalığına maruz kalıyor https://ogretmenhaber.com/2025/uc-bakanliktan-seferberlik-her-7-cocuktan-biri-akran-zorbaligina-maruz-kaliyor/ https://ogretmenhaber.com/2025/uc-bakanliktan-seferberlik-her-7-cocuktan-biri-akran-zorbaligina-maruz-kaliyor/#respond Sun, 30 Nov 2025 09:12:05 +0000 https://ogretmenhaber.com/?p=6674 Türkiye genelinde çocukların yüzde 13,8’i akran zorbalığına maruz kalıyor. Artan risklere karşı Aile ve Toplumsal Hizmetler, Ulusal Eğitim ve Sıhhat Bakanlıkları 2025’te geniş kapsamlı eğitim, danışmanlık ve dijital farkındalık programlarıyla güçlü bir gayret yürütüyor.

Türkiye genelinde çocukların yüzde 13,8’i akran zorbalığına maruz kalıyor. Artan risklere karşı Aile ve Toplumsal Hizmetler, Ulusal Eğitim ve Sıhhat Bakanlıkları 2025’te geniş kapsamlı eğitim, danışmanlık ve dijital farkındalık programlarıyla güçlü bir çaba yürütüyor.

Zorbalık dijital çağla birlikte çeşitlendi

Çocukların toplumsal, duygusal ve akademik gelişimini direkt etkileyen akran zorbalığı, Türkiye’de en sık karşılaşılan çocuk muhafaza sıkıntıları ortasında yer alıyor. Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte fizikî ve kelamlı zorbalığın yanı sıra siber zorbalık da yaygınlaştı.
2022 yılında yapılan araştırmalar, çocukların yüzde 13,8’inin ayda en az bir sefer akran zorbalığına maruz kaldığını ortaya koyuyor. Bu oran kızlarda yüzde 14,2, erkeklerde yüzde 13,4 düzeyinde ölçüldü.

9 bin 504 çocuğa akran eğitimleri veriliyor

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 81 ilde Çocuk Hakları Vilayet Çocuk Komiteleri tarafından düzenlenen 139 eğitimle toplam 9 bin 504 çocuğa ulaştı. Bu eğitimlerde akran zorbalığı, siber zorbalık, inançlı bağlantı ve olumlu akran ilgileri üzere bahisler işlendi.
Bakanlığın ebeveynlere yönelik “İlk Öğretmenim Ailem” taşınabilir uygulaması ise 1 milyon 25 binden fazla kullanıcıya ulaştı. Uygulamada zorbalığın çeşitleri, belirtileri ve tahlil yolları hakkında kapsamlı içerikler yer alıyor.
UNICEF iş birliğiyle yürütülen “Akran Zorbalığı Odaklı Psikososyal Dayanak ve Müspet Ebeveynlik Programı” kapsamında 6-18 yaş kümelerine yönelik 8 oturumdan oluşan bir eğitim modeli geliştirildi. Program, hem çocuklarda farkındalık oluşturmayı hem de ebeveynlerin zorbalıkla baş etme maharetlerini güçlendirmeyi amaçlıyor.

14 bin danışmanlık hizmeti, 107 bin eğitim

Sağlık Bakanlığı; Sağlıklı Hayat Merkezleri, Göç Sıhhati Merkezleri ve hastaneler bünyesindeki psikolog, sosyal çalışmacı ve çocuk gelişimcileriyle akran zorbalığına yönelik çok istikametli hizmet sunuyor. 2025’in birinci dokuz ayında, 5 bin 23 kişi akran zorbalığı nedeniyle başvurdu. Verilen danışmanlık hizmeti 14 bin 326’ya ulaştı. Bin 869 eğitim programında toplam 107 bin 306 şahsa farkındalık kazandırıldı. Bakanlığın uyguladığı EASE Programı ise çocukların duygusal marifetlerini geliştirmeye yönelik 7 haftalık küme çalışmalarıyla öne çıkıyor.

6,3 milyon öğrenciye eğitim

Milli Eğitim Bakanlığı, rehberlik ve psikolojik istişare hizmetleri üzerinden okullarda koruyucu-önleyici çalışmalar yürütüyor. 44 bin 129 rehberlik öğretmeni; risk tahlili, duygusal farkındalık, irtibat maharetleri ve zorbalıkla gayret alanlarında etkinlikler düzenliyor.
2024-2025 eğitim yılında, 6 milyon 393 bin 853 öğrenciye, 60 bin 605 öğretmene akran zorbalığı ve şiddetle uğraş eğitimleri verildi. Ayrıyeten, 338 bin 590 veli de bilgilendirme programlarına katıldı. Bakanlığın uyguladığı toplumsal duygusal maharet programlarıyla 2025’te 5,2 milyon öğrenci ve 39 bin öğretmen desteklendi. Programlar; öz farkındalık, öfke denetimi, şiddetle başa çıkma, empati ve sağlıklı bağlantı üzere başlıklardan oluşuyor.

Siber zorbalığa karşı özel eğitim ve yayınlar

Milli Eğitim Bakanlığı, öğrencilerin dijital riskler konusunda bilinçlenmesi maksadıyla siber zorbalık farkındalık programları hazırladı. “İkizlerin Hikayesi” ve “Kahramanın Maceraları” üzere öykü kitapları ilkokul seviyesindeki çocuklara dağıtılırken; öğretmen ve veliler için broşür, sunum ve rehberler yayımlandı.

Okullarda şiddetin önlenmesi genelgesi

2024 yılında yayımlanan “Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi” kapsamında öğrencilere öfke denetimi, gerilim idaresi, irtibat marifetleri ve inançlı davranış modellerine ait içerikler sunuluyor. Rehberlik servisleri, zorbalık yapan ve zorbalığa maruz kalan çocuklara başka psikoeğitim programları uyguluyor.

Görünürlük arttı, algı yükseldi

Basında akran zorbalığına ait haberlerin artması ve CİMER müracaatlarındaki çoğalma, bahsin daha görünür hale geldiğine işaret ediyor. Lakin yapılan tahliller, haberlerin yarısının bilgilendirici içeriklerden oluştuğunu ve olayların yüzde 70’inin okul dışında meydana geldiğini ortaya koyuyor. Yetkililer, artış algısının birçok vakit birebir olayın farklı başlıklarla tekrar haberleştirilmesinden kaynaklandığını belirtiyor.

Süreklilik gerektiren bir mücadele

Uzmanlara nazaran akran zorbalığı sırf kişisel değil, toplumsal seviyede sonuçları olan çok istikametli bir sorun. Aile, okul ve kurumlar ortasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi; erken müdahale modellerinin yaygınlaştırılması; bilgi temelli siyaset geliştirilmesi ve çocuk iştiraki sistemlerinin artırılması kritik kıymette. Türkiye’de 2025 yılı boyunca yürütülen eğitimler, dijital uygulamalar ve psikososyal takviye programları çocuklar, aileler ve öğretmenler için güçlü bir muhafaza ağı oluşturuyor. Lakin uzmanlar, zorbalıkla çabanın uzun vadeli bir uğraş olduğunu vurguluyor.

]]>
https://ogretmenhaber.com/2025/uc-bakanliktan-seferberlik-her-7-cocuktan-biri-akran-zorbaligina-maruz-kaliyor/feed/ 0
Uzmanlar anlatıyor: Çocuğunuz zorba olabilir mi? https://ogretmenhaber.com/2024/uzmanlar-anlatiyor-cocugunuz-zorba-olabilir-mi/ https://ogretmenhaber.com/2024/uzmanlar-anlatiyor-cocugunuz-zorba-olabilir-mi/#respond Fri, 11 Oct 2024 04:51:11 +0000 https://ogretmenhaber.com/?p=1841 Fiziksel, sözel, ilişkisel ya da siber yollarla bir başka kişi üzerinde tekrarlanan güç kullanımı anlamına gelen ‘zorbalık’, toplumun her kesiminde artan bir şekilde kendini gösteriyor. Çocuklarda daha çok vurma, alay etme, ittirme, izinsiz eşya alma, tehdit etme olarak karşımıza çıkan zorbalık, ilerleyen yaş gruplarında, daha çok ‘ergen’ gruplarda karşı cinse ait özel resim isteme, o resimle şantaj yapma, cinsel birliktelik için zorlama davranışlarına dönüşüyor. Peki ebeveynler çocuklarının zorbalık yaptığını anlıyorlar mı? Anladıklarında tavırları ne oluyor?

Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneği Genel Sekreteri Mahmut Cem Tarakçıoğlu

‘EBEVEYN ‘OLUR, ÇOCUKTUR’ DİYOR’

Psikiyatrlara göre, ebeveynler genellikle çocuklarının zorba olduğunu kabullenmek istemiyorlar. Çoğunlukla okulun yönlendirmesiyle psikiyatr desteği alan ebeveynler, kendilerine gösterilen video veya ses kaydıyla kabullenmek zorunda kalıyorlar.

Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneği Genel Sekreteri Mahmut Cem Tarakçıoğlu, durumu kabullenen ebeveynlerin aksine bazı ailelerin ‘olur, çocuktur’ diyerek zorbalığı görmezden geldiğini söylüyor. Ebeveynlerin tavrı, çocuğun yaşına veya ebeveynin kendi öyküsüne göre de değişiklik gösterebiliyor. Kendisi zorbalığa uğramış bir ebeveyn çocuğunun zorbalığını daha erken fark edebilirken bu kavramı hiç duymayan biri ‘abartmayın’ diyerek yaklaşabiliyor.

Aile içinde şiddete maruz kalan çocuklarda zorbalık eğilimine daha fazla rastlandığını belirten Tarakçıoğlu, “Okulda kayıtlar olunca, video kaydı gösterilince ebeveyn öyle psikiyatra gelebiliyor. İlk başta ebeveyn kabul etmese de eninde sonunda kabul etmek zorunda kalıyor. Şu da bir gerçek, zorbalık yapan çocukların çoğu da zorbalığa uğramış çocuklar. Ebeveyn, ‘benim çocuğum yapıyor ama ona da zorbalık yapıyorlar’ diyor. Zorbalık yapan genelde bir çocuktan ibaret değil, gruplaşma oluyor” diye konuşuyor.

‘OKULLARIN ZORBALIĞA KARŞI POLİTİKASI OLMALI’

Genelde mağdurların kendi istekleriyle tedaviye başvurduğunu fakat zorbalık eğilimi gösterenlerin de zamanında tedavi alması gerektiğini belirten Tarakçıoğlu, zorbalığın en sık okulda görülmesinden dolayı okulların zorbalığa karşı bir politikasının olması gerektiğini belirtiyor.

Öğretmenlerin bilinçli olması, küçük olayları geçiştirmemesi, çocuklara zorbalığın ne olduğu konusunda bilginin verilmesi gerektiğini aktaran Tarakçıoğlu, “Tamamen bitirilemez ama sıklığı azaltılabilir. Amerika’da zorbalık 10 sorundan birisi. Fakat bize de o trend yavaş yavaş geliyor” diyor.

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Prof. Dr. Sevcan Karakoç

İNKAR EDEN, KABULLENEN VE KENDİSİ ZORBAYA DÖNÜŞEN AİLELER

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Prof. Dr. Sevcan Karakoç, üç farklı aile tutumundan bahsediyor. İnkâr eden ebeveynler, kabullenen ebeveynler ve kendisi zorbaya dönüşen ebeveynler… ‘Okulun tutumu yanlış’, ‘olay yanlış anlaşılmış’ diyerek inkâr eden ebeveynler, tedavi almak yönünde bir adım atmıyor. Kabullenen ebeveynler, neden olduğunu, çocuğunun hangi durumlarda zorbalığa yöneldiğini anlamaya çalışıyor. Çocuğunun zorba olduğunu söyleyenlere karşı zorbaya dönüşen ebeveynleri ise Karakoç, “Okula gidip tehditte bulunma. Okul ve aile ile ilgili şikayetlerde bulunma ve sözel zorbalık gösteren aileler var” sözleriyle açıklıyor.

Çoğu ailenin tedaviye gönüllü gelmediğini belirten Karakoç, “Okulun psikiyatra yönlendirmesiyle gelen ailelerin bazıları, ‘Okul yolladı ama bizim çocuğumuzun bir şeyi yok’ diyerek geliyorlar. Bir diğeri ise ‘Evet, böyle bir durum var. Destek almak istiyoruz’ diyerek geliyor. Daha çok inkarla gelen aileleri görüyoruz. Çocuk evde de şiddete başvuruyor, annesinin üzerine yürüyorsa, küfürlü konuşma, inatlaşma, davranış sorunları gösteriyorsa aileler durumu kabul ederek geliyorlar” diyor.

‘CEZA VE YAPTIRIM YOKSA ÇOCUK SUÇA ÖZENDİRİLMİŞ OLUYOR’

Dürtüsel, o anda şiddet davranışı göstermek dışında bilinçli yapılan zorbalığın da olduğunu söyleyen Karakoç, bilinçli zorbaların evde ve otorite karşısında uyumlu ve itaatkâr davranırken sosyal gruplarda yaşıtlarına zorbalık yapabileceğini ifade ediyor. Şikâyet olmazsa evde uyumlu, dersini çalışan bir çocuğun zorbalık yaptığından ailenin haberinin olamayacağını belirten Karakoç, “Düzgün bir profil çizip dış dünyada neler yaptığını, duygusal, fiziksel ya da her türlü zorbalığından ailenin haberi olmayabilir” diye konuşuyor.

Ekonomik koşullar, yargı sistemi, internet ortamı, şikayetlerin nasıl değerlendirildiği gibi başka faktörlerin de şiddeti veya zorbalığı tetikleyeceğini ifade eden Karakoç, “Suça sürüklenen çocuk belirli bir yaşa gelince bir ceza almıyor, bir yaptırım uygulandığını görmüyorsa bu zaten suça özendirmek oluyor. Koruma sadece ruh sağlığı açısından değil genel ülke politikası içerisinde ele alınmalı. Mesela okul dışı bir genç olmamalı. Şiddet davranışını sadece ruh sağlığı sorunu gibi görmememiz gerekiyor” diyor.

‘SİSTEMİN, KÖTÜLÜĞÜ YOK ETMEK ÜZERİNE İLERLEMESİ GEREKİYOR’

Karakoç, toplumda zorbalığa uğrayan kişiler için ‘Ne yaparsam yapayım zaten serbest kalacak’ algısının oluştuğuna da dikkat çekerek, “Öğrenilmiş çaresizliğin içerisinde hepimiz sürükleniyoruz. Bu ülkede mağdurların her zaman mağdur edilmeye devam ettiği, suçluların suçunun yanına kar kaldığı öğrenilmiş oldu” diyor.

Karakoç, sosyal hizmet uzmanları tarafından riskli olarak saptanan çocuğun okuldaki veya okul dışındaki davranışlarının incelenebileceğini söylüyor.

Karakoç, pandemi sonrasında zorbalık vakalarında artış olduğunu aktarıyor. Siber zorbalığa da dikkat çeken Karakoç, “Bu kadar yoğun internet çağında siber zorbalık, şantaj arttı. Giderek daha bencil, daha haz odaklı bir nesille devam ediyoruz. Ülke genelinde de liyakat olmadığı için, ahlaklılık sadece din temelli gittiği için bu alanda da ciddi artışlar var. Öyle ki bazen 3-5 ilacı birden verdiğimiz, okula gölge öğretmen yolladığımız, bazen hastane yatışına bile başvurduğumuz durumlar olabiliyor” diyor.

Karakoç, pandemide artmasının nedenini ise yaşamın anlamının sorgulanması, okuldan uzak kalınması, ekonomik sıkıntılar gibi sebeplerden kaynaklı insanların kendi istediği doğrultuda yaşama yönelmesi olarak açıklıyor. Karakoç, şiddet içeren görüntülere maruz kalmanın, şiddet içeren oyunlar oynamanın da artışa neden olduğunu ifade ediyor. Buna her gün işlenen kadın cinayetlerini, çocuk cinayetlerini, sağlık çalışanlarına şiddeti örnek gösteren Karakoç, “Artık tamamen normalleştiriliyor. Kötülük her insanın içerisinde var ama sistemin, bu kötülüğü yok etmek üzerine ilerlemesi gerekir” diyor.

]]>
https://ogretmenhaber.com/2024/uzmanlar-anlatiyor-cocugunuz-zorba-olabilir-mi/feed/ 0