Sıfır Atık Hareketi 9 yaşında: 90 milyon ton atık iktisada kazandırıldı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi, 9’uncu yılını “0’dan COP31’e Dünya için Hep Birlikte” temasıyla kutluyor.

SIFIR ATIK COP31’İN ÖNCELİKLİ GÜNDEMİNDE

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Sıfır Atık Hareketi, 9. yılını “0’dan COP31’e Dünya İçin Hep Birlikte” temasıyla kutluyor.

27 Eylül 2017’de başlatılan hareket, “Dünya Ortak Evimiz” sloganıyla memleketler arası alana yayıldı. Bu yılın teması, Türkiye’nin Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) konut sahipliği yapması hasebiyle belirlendi.

Sıfır Atık, COP31’in 10 öncelikli hareket başlığı arasında yer alıyor. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Sıfır Atık ve metan azaltımı” başlığı kapsamında, dünya genelinde atık üretimindeki artışın 2035’e kadar yarı yarıya azaltılmasının hedeflendiğini açıkladı.

90 MİLYON TON ATIK EKONOMİYE KAZANDIRILDI

Bakanlığın datalarına nazaran, projenin başlangıcından 2025 sonuna kadar 90 milyon ton atık geri kazanılarak iktisada 365 milyar TL katkı sağlandı.

2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2025’te yüzde 37,53’e yükseldi. Bu oranın 2035’te yüzde 60’a, 2053’te yüzde 70’e çıkarılması hedefleniyor.

Bugüne kadar 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi kuruldu, 28 milyon şahsa eğitim verildi.

Geri kazanım çalışmalarıyla 270 milyar kilovatsaat güç, 2 trilyon litre su ve 60 milyar litre petrol tasarrufu sağlandı. Ayrıyeten 613 milyon ağacın kesilmesi ve 180 milyon ton sera gazı salımı önlendi.

KÜRESEL ÇEVRE HAREKETİNE DÖNÜŞTÜ

Türkiye’nin girişimiyle BM Genel Kurulu, 2022’de 30 Mart’ı “Uluslararası Sıfır Atık Günü” duyuru etti. 2023’te ise Emine Erdoğan başkanlığında BM Sıfır Atık Danışma Kurulu oluşturuldu.

Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı’nı 25 Eylül prestijiyle 136 ülkeden 459 binden fazla kişi imzaladı. Beyana 50’den fazla başkan eşinin yanı sıra milletlerarası kuruluşların üst seviye temsilcileri ve yabancı bakanlar da takviye verdi.

Proje, bugüne kadar yedi memleketler arası mükafata layık görüldü.

SIFIR ATIK MAVİ İLE DENİZLER KORUNUYOR

2019’da başlatılan Sıfır Atık Mavi kapsamında, 28 kıyı ilinde deniz çöplerinin toplanması ve farkındalık çalışmaları yürütülüyor. Eylül 2026 prestijiyle yaklaşık 375 bin ton deniz çöpü toplandı.

Fethiye Körfezi’nde 8 Eylül’de başlatılan paklık projesiyle üç yılda yaklaşık 16,3 milyon metreküp taban çamurunun çıkarılması planlanıyor.

Deniz çayırlarını korumak hedefiyle Göcek’teki 17 koyda toplam 856 tekneye hizmet verebilecek mapa ve şamandıra sistemleri oluşturuldu.

DEPOZİTO SİSTEMİNDE 326 MİLYONU AŞKIN AMBALAJ TOPLANDI

Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Yönetim Sistemi kapsamında 25 Eylül prestijiyle 326 milyon 622 bin içecek ambalajı toplandı, kayıtlı kullanıcı sayısı 3,3 milyonu aştı.

Vatandaşlara ambalaj başına 1 TL teşvik verilen sistemle yılda 25 milyar ambalajın toplanması ve iktisada 30 milyar TL katkı sağlanması hedefleniyor.

Bakanlık, tek kullanımlık plastik eserlerin kullanımını kısıtlayacak yönetmelik hazırlıklarını da tamamlama etabına getirdi.

EĞİTİM VE YEREL UYGULAMALAR YAYGINLAŞIYOR

COP31 kapsamında Antalya’nın Aksu, Manavgat ve İbradı ilçelerinde üç mahallede Sıfır Atık Köyleri oluşturuluyor.

Milli Eğitim Bakanlığı ve TEMA Vakfı iş birliğiyle yürütülen Sıfır Atık Eğitim Portalı üzerinden 1,2 milyon çocuğa ulaşıldı.

TRT iş birliğiyle de sıfır atık hususlarının işlendiği 20 özel çizgi dizi kısmı hazırlandı.