Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Türk Eğitim-Sen tarafından Milli Eğitim Bakanlığınca yayımlanan Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu’na ait açıklama yapıldı.
Açıklamada, normlar hiyerarşisi prensibine nazaran yönetmeliğin, kılavuzdan üstün olduğu hatırlatılarak, kılavuzun, yönetmeliği açıklamak ve uygulanmasını kolaylaştırmak emeliyle yayımlanacağı ve yönetmeliğe alışılmamış yükümlülükler getiremeyeceğine vurgu yapıldı. Ayrıyeten açıklamada, OYSS Uygulama Kılavuzu’na yapılan incelemenin akabinde, alt düzenleme niteliğindeki kılavuzun kimi maddelerinin yönetmeliğin açık kararlarıyla türel manada çeliştiğine ait tespitler yapıldığı söz edildi.
Soru hazırlama yetkisinin kısıtlanması
Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde okul geneli yazılı imtihanların hazırlanmasına ait olarak öğretmen ve okul zümrelerine tanınan yetki ve sorumlulukların, Kılavuz kararlarıyla daraltıldığının görüldüğü kaydedilen açıklamada, “Yönetmelik uyarınca okul geneli yazılı imtihanlar lokal seviyede zümre öğretmenlerinin takdirindedir. Kılavuz ile bu takdir yetkisi yüzde 20 oranına çekilerek merkezi sisteme bağlanmıştır. Bu halde imtihan hazırlama yetkisi daraltılmıştır. Yönetmelik ile tanınan yetkilerin, alt düzenleme niteliğindeki Kılavuzla etkisizleştirilmesini hakikat bulmuyoruz” tabirlerine yer verildi.
Sınav formatı ve mahallî karar düzeneklerinin devre dışı bırakılması
Yeni kılavuzla ilgili bir öbür sorunun ise imtihan formatı ve lokal karar düzeneklerinin devre dışı bırakılmasından kaynaklandığı belirtilen açıklamada, “Yönetmeliğe nazaran Bakanlığın ülke geneli ortak imtihan yapmadığı durumlar için ortak imtihan kararı alma yetkisi İlçe Milli Eğitim Müdürleri Kurulu’na, onların da karar almadığı durumlarda ise Okul Zümreleri’ne verir. Bu da eğitim süreçlerinin mahallî muhtaçlıklar doğrultusunda yürütülmesi açısından büyük değer taşımaktadır. Lakin Kılavuzla birlikte Yönetmelik’in öngördüğü kademeli yetki zamanı bypass edilerek tüm süreç direkt merkezi yazılıma (OYSS) devredilmektedir” denildi.
Soru değiştirme ve müdahale sınırı
OYSS Uygulama Kılavuzu’nda, “Eğitim kurumu alan zümresi, soru havuzundan çekilen soruları gerekçelendirerek en fazla iki kez soru değiştirme yetkisine sahip olacaktır” kararına yer verildiğine dikkat çekilen açıklamada, “Bu düzenleme, öğretmenlerin soru değiştirme yetkisini hem münasebet kuralına bağlarken, sonlandırmaktadır. Öğretim sürecinin ve ölçme-değerlendirmenin asli sorumlusu olan alan öğretmeninin, sınıfın öğrenme seviyesine uymayan bir soruyu değiştirme hakkının münasebete bağlanması ve “en fazla iki defa” ile sonlandırılması, öğretmenin mesleksel takdir ve ölçme yetkisini mevzuata karşıt olarak kısıtlamaktadır. Bu cins sınırlamalar; okullar, öğrenciler arasındaki farklılıklar göz önüne alındığında ölçme ve kıymetlendirme süreçlerini olumsuz etkileyebilecektir” değerlendirmesinde bulunuldu.
E-Okul data girişi ve ek idari yükümlülükler
OYSS Uygulama Kılavuzu’nun, e-Okul üzerinden yapılacak data girişleri bakımından öğretmenlere ek dijital ve idari yükümlülükler getirdiği vurgulanan açıklamada, “Oysa ilgili İlköğretim Kurumları ve Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliklerinde imtihan sonuçlarının e-Okul sistemine toplam puan (ders notu) olarak işlenmesi temel alınırken; Kılavuz ile öğretmenlere mevzuatın üzerinde ek bir dijital ve bürokrasi bilgi sürece yükümlülüğü getirilmektedir. Öğretmenlerin iş yükünü artıran, angaryaya dönüşen ve mesleksel motivasyonlarını düşüren bu tıp düzenlemelerden vazgeçilmelidir. Bu noktada OYSS Kılavuzu, okullarda ölçme ve kıymetlendirme standartlarını yükseltmeyi amaçlamakla birlikte, türel destek ve düzenlemelerin normlar hiyerarşisine uygunluğu bakımından Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile açık uyumsuzluklar içermektedir. Bu uyumsuzlukların idari sürecin iptali davasına mevzu olmasını önlemek hedefiyle; Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde gerekli değişiklikler yapılarak OYSS uygulamasının ve merkezi soru havuzunun kullanımının türel desteği yönetmelik seviyesinde açıkça düzenlenmelidir. Ayrıyeten, Kılavuz kararları, Yönetmelik’te zümrelere tanınan yetkiler ve öğretmenlerin mesleksel takdir haklarıyla uyumlu hale getirilmeli; uygulama asılları bu yetkileri ve hakları sınırlandırmayacak halde tekrar düzenlenmelidir. Eğitimde niteliği artırmak istiyorsak, “Ben yaptım, oldu” anlayışını bir kenara bırakmalı; tüzel altyapıdan mahrum kılavuzlara bel bağlamamalıyız. Öğretmenlerin mesleksel özerkliğine hürmet duyulmalı, hukuka uygun ve kapsayıcı düzenlemeler yapılmalıdır. Birebir vakitte okulların altyapıları güçlendirilmeli, bölgeler arasındaki imkan farklılıkları en aza indirilmeli, tüm öğrenciler eşit eğitim fırsatına sahip olması sağlanmalıdır” sözleri kullandıldı.
Açıklama, şöyle devam etti:
“Milli Eğitim Bakanlığını, Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile çelişen OYSS Uygulama Kılavuzu kararlarını ivedilikle gözden geçirmeye çağırıyoruz. Bölgesel ve kişisel farklılıkları dikkate alarak öğretmenlerin ve okul zümrelerinin imtihan hazırlama yetkilerini sonlandıran maddelerin revize edilmesini; Mevzuata ve pedagojik prensiplere uygun, süreç odaklı bir ölçme ve kıymetlendirme anlayışının benimsenmesini talep ediyoruz. Türk Eğitim-Sen Genel Merkezi olarak, pedagojik unsurlara, hukuka ve ölçme-değerlendirme mevzuatına alışılmamış olduğunu değerlendirdiğimiz bu uygulamaların takipçisi olacağız ve idari/hukuki teşebbüslerde bulunacağız.”
