Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Öğretmen ve okul yöneticilerine iklim değişikliği, etraf, atık idaresi, güç verimliliği ve yenilenebilir güç konularında hizmet içi eğitim verilecek. Düzenleme, Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın 2026-2030 dönemi için güncellenen metninde yer alıyor. Plan, 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yürürlüğe konuldu. Eğitim başlığı plana birinci sefer eklendi ve bu başlık altında 2 ana amaçla 12 hareket belirlendi.
Eylem planına eğitim başlığı sebep eklendi?
Önceki planda eğitim başka bir başlık değildi.
Yeşil Mutabakat Eylem Planı 2021 yılında 2021/15 sayılı Cumhurbaşkanı Genelgesiyle yürürlüğe girmişti. O plan 9 ana başlık ve 81 hareketten oluşuyordu.
Güncellenen ve 10 Kasım 2026 tarihi itibariye yayımlanan plan ise 11 ana başlık, 41 amaç ve 142 aksiyondan oluşuyor. Eylem sayısı yüzde 75 artmış durumda.
Plana eklenen iki yeni başlıktan biri “Eğitim ve Öğretimde Yeşil Dönüşüm”, başkası “Adil Geçiş ve Toplumsal Mutabakat”.
Plan metni, eklemenin münasebetini Avrupa Birliği’ndeki gelişmeye bağlıyor. Metinde, Avrupa Komisyonu’nun oluşturduğu Avrupa Eğitim Alanı teşebbüsünün iki temel ekseninin dijital dönüşüme ahenk ve yeşil dönüşüme ahenk olarak belirlendiği belirtiliyor.
Plan, Türkiye’nin bütüncül bir “yeşil ve dijital eğitim” stratejisine gereksinim duyduğunu ve müfredat ıslahatı, öğretmen eğitimi, kurumsal dönüşüm ile yeşil maharet temelli mesleksel eğitim ıslahatlarını içeren bir strateji inşa edilmesinin temel önceliklerden biri haline geldiğini kaydediyor.
Öğretmenlere hangi konularda hizmet içi eğitim verilecek?
Planda hizmet içi eğitime iki farklı aksiyon ayrılmış durumda.
Birinci hareket 9.1.3 numarasını taşıyor. Bu hareket, iklim değişikliği, etraf, döngüsel iktisat ve atık hususlarında öğretmen ve okul yöneticilerine hizmet içi eğitim verilmesini öngörüyor.
İkinci hareket 9.1.4 numarasıyla yer alıyor. Bu aksiyonda güç verimliliği ve yenilenebilir enerji mevzuları düzenlenmiş.
Her iki eylemin de sorumlu kurumu Milli Eğitim Bakanlığı. Takvimleri 2026-2030 devrini kapsıyor.
Eğitimlerin kapsamına öğretmenlerin yanında okul yöneticileri de dahil edilmiş durumda. Planda her iki harekette de “öğretmen ve okul yöneticilerine” tabiri kullanılıyor.
Hizmet içi eğitimlerde sertifika verilecek mi?
Planın çıktılar kısmı sertifikaya atıf yapıyor.
Eylem 9.1.3’ün çıktısı şu formda yazılmış: “Öğretmen ve okul yöneticilerine iklim değişikliği, etraf, döngüsel iktisat ve atık bahislerinde verilen hizmet içi eğitim sertifika sayısı.”
Eylem 9.1.4’ün çıktısı ise “verilen hizmet içi eğitim sertifika sayısının artırılması” biçiminde belirlenmiş.
Buna nazaran eğitimlerin muvaffakiyet ölçütü sertifika sayısı olacak. Plan, sertifikanın çeşidi, mühleti yahut özlük haklarına tesirine ait bir karar içermiyor.
Eğitimlerin hangi modülle, hangi merkezlerde ve hangi müddette yapılacağı da plan metninde yer almıyor. Bu detayların Milli Eğitim Bakanlığı’nın hizmet içi eğitim planlarında belirlenmesi bekleniyor.
Öğretim programları ve ders kitapları değişecek mi?
Planın birinci eğitim hareketi direkt müfredata ait.
Eylem 9.1.1, öğretim programlarında ve ders kitaplarında yeşil dönüşümü destekleyecek içeriklerin yer almasını öngörüyor. Sorumlu kurum Milli Eğitim Bakanlığı, takvim 2026-2030.
Eylemin çıktısı olarak çevreyi müdafaanın değerinin erken yaşlardan itibaren öğretilmesi ve etraf şuurunun ömür boyunca devam ettirilmesi belirlenmiş.
Planda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne de atıf var. Buna nazaran “Yeşil ve Dijital Dönüşüm” teması kapsamında, modelin öğrenme çıktıları doğrultusunda ders bazlı aktiflik kartları geliştirilecek.
Eylem 9.2.1 ise öğrencilere yönelik toplumsal, sportif, bilimsel, kültürel ve akademik etkinliklerde yeşil hünerler konusunun ağırlıklandırılmasını düzenliyor. Eylem 9.2.2 ise toplumsal sorumluluk ve toplum hizmeti çalışmalarını kapsıyor.
Ayrıca hareket 9.1.2 ile etraf ve iklim değişikliği konusunda yaygın eğitim kurs programları düzenlenmesi öngörülüyor.
Mesleki ve teknik ortaöğretimde hangi değişiklikler yapılacak?
Eğitim başlığındaki en kısa vadeli aksiyon bu alanda.
Eylem 9.2.3, yeşil maharetlerin mesleksel ve teknik ortaöğretim okullarındaki alan ve dallara ilişkin çerçeve öğretim programlarına aktarılmasını öngörüyor. Transfer, Ulusal Meslek Standartları ve bölüm talepleri doğrultusunda yapılacak.
Bu hareketin takvimi sırf 2026 olarak belirlenmiş. Eğitim başlığındaki öbür 11 hareketin tamamı 2026-2030 devrine yayılmış durumda.
Eylemin çıktısı “Güncellenen mesleksel ve teknik ortaöğretim programları” biçiminde yazılmış.
Eylem 9.2.7 ise mesleksel ve teknik ortaöğretim kurumlarında iş gücü piyasasının muhtaçlık duyduğu yeni alan ve dalların açılmasını düzenliyor. Bu hareketin sorumlu kurumları Milli Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.
Paydaşlar arasında meslek kuruluşları, organize sanayi bölgeleri ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği yer alıyor.
Üniversitelerde yeşil dönüşüm programları açılacak mı?
Yükseköğretim tarafında üç hareket bulunuyor.
Eylem 9.1.5, yükseköğretimde yeşil dönüşüme ait bilgilendirme faaliyetleri düzenlenmesini öngörüyor. Sorumlu kurum Yükseköğretim Kurulu, paydaş olarak üniversiteler gösterilmiş.
Bu aksiyonun çıktıları arasında “Yükseköğretim için Yeşil Dönüşüm Rehberi hazırlanması” yer alıyor. Yeşil marifetlerin tanımlanması ve yükseköğretim programlarının akademik müfredatına entegrasyonu da çıktılar arasında.
Eylem 9.2.5 ile üniversitelerde sürdürülebilirlik kapsamında yeni programlar açılması ve mevcut programların geliştirilmesi düzenlenmiş. Bu eylemin sorumlu kurumu da Yükseköğretim Kurulu.
Eylem 9.2.4 ise yeşil dönüşümde gereksinim duyulacak teknolojilere yönelik üniversite-özel kesim iş birliklerini kapsıyor. Çıktılarda hidrojen, nükleer füzyon ve güç depolama teknolojileri örnek olarak sayılmış.
Bu aksiyonun çıktıları arasında “Yeşil Beceri İş Birliği Platformu” kurulmasına yönelik çalışma yürütülmesi de bulunuyor.
Eğitim hareketlerinin takvimi nedir?
Eğitim başlığındaki 12 hareket iki amaç altında toplanmış.
