Önergelerin ön görüşmesinde kelam alan Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Elif Esen, engelli bakanlığının kurulması gerektiğini söyledi. Esen, “Böylece nüfusumuzun önemli bir kısmını direkt ve dolaylı etkileyen bir mevzuda gerçekçi tahliller üretebiliriz.” dedi.
Engelliler Hakkındaki Kanun’da 7 yıl içinde yapılması öngörülen düzenlemelerin yıllardır ertelendiğini belirten Esen, bu hususla ilgili Meclis araştırması talep ettiklerini söz etti.
Esen, şöyle konuştu:
“Bu problemleri, günübirlik tahlillerle değil esaslı siyasetlerle ele almak zorundayız. Engelli bireylere yönelik tüm hizmetlerin tek bir çatı altında toplanması, kamu kurumları ortasında dağılmış olan vazifelerin bütüncül bir stratejiyle yönetilmesi gerekmektir. Bu nedenle engelliler bakanlığının kurulmasını da içeren yapısal dönüşüm mecburî bir gereksinim ve tam zamanıdır.”
İYİ Parti Manisa Milletvekili Şenol Sunat, Türkiye’de engelli bireylerin eğitime erişim hakkının anayasal teminat altında olduğunu lakin bu teminatın alanda yalnızca kağıt üzerinde kaldığını söyledi. Sistemin hem engelli bireyleri hem de onları eğitecek öğretmenleri yalnız bıraktığını öne süren Sunat, “Her engelli birey tıpkı değildir. Otizmli bir çocuğun gereksinimiyle bedensel engelli öğrencinin ya da işitsel engelli bir bireyin gereksinimleri tıpkı değildir. Biz ne yapıyoruz? Farklı teşhisleri, gereksinimleri birebir çuvala doldurup herkese birebir tahlilleri sunmaya çalışıyoruz. Devlet okullarında işitme engelli çocuklar için altyapı yok. İşaret lisanı bilen öğretmen yok. Görme engelli çocuk için malzeme yok. Otizmli çocuk için sabırla yaklaşacak özel eğitim almış öğretmen yok.” sözlerini sarf etti.
Sunat, engelli çocukların eğitim hakkını, ailelerin bakım yükünü, istihdam ve erişim sıkıntısını, ayrımcılık ve şiddetle çabayı kurumsal zemine oturtacak engelliler bakanlığı üzerinde çalışma yapılması gerektiğini söyledi.
– “Kota sisteminin aktifliğinin artırılması kıymet arz etmekte”
MHP Çankırı Milletvekili Pelin Yılık, MHP olarak engelli bireyleri, toplumun asli ve ayrılmaz bir modülü olarak gördüklerini, onların ömür kalitesini yükseltecek siyasetlerin bir devlet siyaseti haline gelmesini desteklediklerini söyledi.
Engelli bireylerin günlük hayatta istihdamdan eğitime, ulaşımdan toplumsal hizmetlere kadar birçok alanda önemli zorluklarla karşı karşıya olduğunu tabir eden Yılık, “Ne yazık ki kimileri için eğitim hakkı sadece maddelerde kalmakta, kimileri için kaldırımlar, merdivenler, toplu taşıma araçları gerçek birer mahzur haline gelmektedir.” dedi.
Türkiye’de çalışabilir durumda olan engelli nüfusun değerli bir kısmının iş gücüne dahil olmadığını lisana getiren Yılık, istihdam edilenlerin de çalışma hayatında değerli meselelerle karşı karşıya olduğunu kaydetti.
Yılık, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Bu sıkıntılardan başlıcaları, iş yerindeki fiziki pürüzler, engelli çalışanlara yönelik tavır ve ön yargılar, vasıfsız işlerde düşük fiyatlarla çalışmak zorunda kalmak, ayrımcılığa maruz kalmak ve terfi imkanlarının yokluğudur. Engelli bireylerimiz için uygulanan kota sisteminin aktifliğinin artırılması, muhafazalı iş yeri modellerinin yaygınlaştırılması ve kamuda engelli memur atamalarının sürdürülebilir bir biçimde yapılması büyük ehemmiyet arz etmektedir.”
DEM Parti Hakkari Milletvekili Onur Düşünmez, engellilere bakış açısının hak temelli değil yardım temelli olduğunu öne sürdü. Düşünmez, acıma ve merhamet üzerine kurgulanan bu bakış açısının problemleri hak temelinde çözmek yerine yardıma indirgediğini belirtti. Düşünmez, “Engellilerin tüm sıkıntılarının temeli onlara karşı yapılan ayrımcılığa dayalı bakış açısıdır. Engelliler, eşit yurttaş olarak görülmediği, onlara ve ailelerine karşı dışlayıcı, ayrımcı bir yaklaşım sergilendiği sürece yaşadıkları problemler artarak devam edecektir.” diye konuştu.
– “Engellilere karşı rastgele bir ayrımcılık kelam konusu olmamalı”
CHP Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, Türkiye’de engellilerle ilgili en değerli sorunun, engellilerin sayısı, yaşları, pürüz nedeni üzere hususlara ait yeni bir data tabanı bulunmaması olduğunu söyledi.
Engellilere ait kıymetli düzenlemelerin hayata geçirilmesine rağmen uygulamada yetersiz kalındığını söz eden Pala, “Türkiye’nin kabul ettiği mukavelelere nazaran manilerin kendi seçimlerini yapma özgürlüklerinin olması gerekiyor. Engellilere karşı rastgele bir ayrımcılık kelam konusu olmamalı ve engellilerin topluma tam iştiraklerinin sağlanabileceği bir nizamın hayata geçirilmesi gerekiyor. Engelli yurttaşların, insan hakları bağlamında onurlu ve özerkliğini koruyacak halde muhtaçlıklarının kesinlikle karşılanması gerekir.” dedi.
Pala, sıhhat çalışanları ortasında engellilere ait hizmet sunumuna has bilgi eksikliğinin, kimi sorumsuz tavırlar ve ayrımcı uygulamalar olduğunu, fizikî açıdan erişilemeyen sıhhat tesislerinin bulunduğunun altını çizdi.
Engellilerin, karar verme sistemlerine iştiraklerinin sağlanmamasından rahatsız olduğunu belirten Pala, “Eğer ülkede toplumun yaklaşık yüzde 10’unun engelli olduğundan kelam ediyorsak, lokal seviyede de merkezi seviyede de bu ülkedeki karar verme sistemlerine engellilerin kesinlikle iştirakini sağlamamız gerekir.” diye konuştu.
– “Birden fazla manisi taşıyan, biricik hizmet görmesi gereken kümeler oluşuyor”
AK Parti Düzce Milletvekili Ayşe Keşir, engelliler için hem merkezi hükümet hem lokal idarelerin siyasetleri ve uygulamalarının eşgüdümlü olmanın son derece kıymetli olduğunu belirtti.
Engelliler için AK Parti devirlerinde kıymetli düzenlemelerin hayata geçirildiğini anlatan Keşir, “En kıymetli dönüm noktası 2005 yılında çıkardığımız Engelliler Kanunu’dur. Bu kanun beraberinde yönetmelikler, imza koyduğumuz milletlerarası mukavelelerle birlikte yaklaşık 1500 unsurluk bir engelli külliyatımız var. Bunu asla yok sayamayız.” tabirlerini kullandı.
Engellilerin taleplerini gördüklerini vurgulayan Keşir, şunları kaydetti:
“Zaman ve gereksinimler değişiyor. Evvelden çıkardığımız kanun ve mevzuatta engellilik üzerinde yaptığımız pek çok uygunlaştırma var. Lakin artık şunu görmekteyiz, farklı mahzur kümeleri var. Birden fazla pürüzü taşıyan, biricik hizmet görmesi gereken kümeler oluşuyor. Onun için biraz daha tematik programlara gereksinim var. Bu, toplumsal paydaşları çok geniş bir mevzu ve yalnızca kamuya tek başına yüklenebilecek bir mevzu değil. Paydaşların içinde sivil toplum kuruluşları, mahallî idareler var. Hepsinin üzerine düşen farklı farklı vazifeler var ve önemli bir eşgüdümlü çalışmayı gerektiriyor. Bu komitenin, farklı mani kümeleri ya da birden fazla manisi olan bireyler üzere yeni gereksinimler ve yeni tanımlar açısından son derece yararlı olacağını düşünüyorum.”
– Tüm siyasi partiler olumlu oy kullandı.
22 üyeden oluşacak komitenin çalışma mühleti 3 ay olacak ve gerektiğinde Ankara dışında da çalışabilecek. Komitenin üyeleri daha sonra belirlenecek.
Öte yandan, bedensel engelli Yiğithan Kalfa, babası Murat Kalfa ve AK Parti Trabzon Milletvekili Vehbi Koç ile araştırma komitenin kurulması için Genel Heyette yapılan görüşmeleri bir mühlet izleyici locasından takip etti.
Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri