İDDK’dan sınıf öğretmenliğinden özel eğitim alanına geçiş ait kıymetli karar

Bölge Yönetim Mahkemesi kararları ortasındaki tersliğin, “Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararının süreksiz 8. hususu kapsamında bulunmayan sertifikalara istinaden sınıf öğretmenliğinden özel eğitim alanına geçişin imkanlı bulunmadığı” yolundaki kararlar doğrultusunda giderilmesine karar verdi.

Gerekçe:

Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği kararları ile Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 20/02/2024 tarih ve 9 sayılı kararı temel alınarak hazırlanan Ulusal Eğitim Bakanlığının 2024 yılı alan değişikliğine bağlı yer değişikliği duyurusunda, sınıf öğretmeni olarak vazife yapmakta iken özel eğitim alanına atanmak isteyenlerin, Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde gerçekleştirilen 540 saatlik Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenliği Eğitim Programını muvaffakiyetle tamamlama şartını taşımaları gerektiği tabir edilmiş; bu bağlamda Ulusal Eğitim Bakanlığının koordinesinde ve bilgisi dahilinde olmayan eğitimler kapsamında alınan sertifikalar doğrultusunda özel eğitim alanına geçmek üzere yapılan müracaatlar kabul edilmemiştir.

Mevzuatta yer alan, eğitim programının içeriğinin, prosedürünün, uygulama temellerinin, başlama ve bitiş tarihlerinin, Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde belirleneceği kuralı karşısında, ilgililerin sair eğitim kurumlarında aldıkları eğitimlerin, hem davalı yönetimin koordinesinde gerçekleştirilmemiş olması istikametiyle hem de hangi eğiticilerin iştiraki ile düzenlendiği, eğitim programının içeriğinin ne olduğu, davalı idarece belirlenen içerik, metot ve uygulama asılları ile uyumlu bulunup bulunmadığı, eğitim sonucunda rastgele bir imtihan yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kelam konusu imtihanın eğitim programı ile kazandırılması amaçlanan bilgi ve marifetleri ölçmeye uygun bulunup bulunmadığı konularının bilinmeyen olması istikametiyle, mevzuatta öngörülen şartları sağlamadığı görülmektedir.

Bu durumda, Ulusal Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararının süreksiz 8. hususu kapsamında bulunmayan sertifikalara istinaden sınıf öğretmenliğinden özel eğitim alanına geçişin imkanlı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

T.C.

DANIŞTAY

İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

Esas No: 2025/18

Karar No: 2025/33

BÖLGE YÖNETİM MAHKEMESİ KARARLARI ORTASINDAKİ TERSLİĞİN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR

Konya Bölge Yönetim Mahkemesi Liderler Heyetinin 28/02/2025 tarih ve E:2025/3, K:2025/3 sayılı kararıyla;

Milli Eğitim Bakanlığı vekili Av…. tarafından, Konya Bölge Yönetim Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 31/12/2024 tarih ve E:2024/1946, K:2024/2341 sayılı ve 04/07/2024 tarih ve E:2024/985, K:2024/1110 sayılı kararları ile Bursa Bölge Yönetim Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 30/11/2023 tarih ve E:2022/3150, K:2023/1750 sayılı ve Gaziantep Bölge Yönetim Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi’nin 21/11/2024 tarih ve E:2022/8593, K:2024/4736 sayılı kararları ortasındaki tersliğin giderilmesinin istenmesi nedeniyle,

“Aykırılığın, dava konusu sürecin iptali yolundaki Konya Bölge Yönetim Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 04/07/2024 tarih ve E:2024/985, K:2024/1110 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği” görüşüyle, 2576 sayılı Bölge Yönetim Mahkemeleri, Yönetim Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Vazifeleri Hakkında Kanun’un 3/C unsurunun 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için evrakın Danıştay’a gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hakimi …’nun açıklamaları dinlendikten sonra bahis ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I- TERSLİĞİN GİDERİLMESİ İSTEMİNE HUSUS BÖLGE YÖNETİM MAHKEMESİ KARARLARI:

A- KONYA BÖLGE YÖNETİM MAHKEMESİ 4. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2024/1946 SAYILI BELGESİNE HUSUS YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Konya Çatalhöyük Lütfi Onat İlkokulunda sınıf öğretmeni olarak misyon yapan davacının, İstanbul Gedik Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen 540 saatlik Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenliği eğitimini tamamlaması üzerine, özel eğitim alanına atanmak maksadıyla yaptığı alan değişikliği müracaatının, yalnız Bakanlıkça hizmet içi eğitim programı kapsamında verilen sertifikaların geçerli kabul edileceğinden bahisle reddine ait 25/12/2023 tarih ve 92782088 sayılı Karatay İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü sürecinin iptali istenilmiştir.

Konya 2. Yönetim Mahkemesinin 17/09/2024 tarih ve E:2024/144, K:2024/1079 sayılı kararının özeti:

Davacının Gedik Üniversitesi ve Daima Eğitim Merkezinden 540 saatlik “Özel Eğitim ve Zihinsel Engelliler Uzman Eğitici Eğitimi” programını tamamlayarak sertifika aldığı görüldüğünden, kelam konusu sertifikanın Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde gerçekleştirilen eğitim programı kapsamında düzenlenmediğinden bahisle davacının alan değişikliğine ait müracaatının kabul edilmemesine dair dava konusu sürecin hukuka alışılmamış olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, dava konusu sürecin iptaline karar verilmiştir.

Konya Bölge Yönetim Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 31/12/2024 tarih ve E:2024/1946, K:2024/2341 sayılı kararının özeti:

2577 sayılı İdari Yargılıma Yordamı Kanunu’nun 45. hususunda düzenlenen, kararın kaldırılması sebeplerinin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf müracaatının reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Konya Bölge Yönetim Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 04/07/2024 tarih ve E:2024/985, K:2024/1110 sayılı kararı, Konya Bölge Yönetim Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin üstte belirtilen kararı ile birebir yöndedir.

B- BURSA BÖLGE YÖNETİM MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2022/3150 SAYILI BELGESİNE MEVZU YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istemin özeti: Bursa Orhangazi Koç İlkokulunda okul müdürü olarak görev yapan davacının, İstanbul Gedik Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen 540 saatlik Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenliği eğitimini tamamlaması üzerine, özel eğitim alanına atanmak emeliyle yaptığı alan değişikliği müracaatının, yalnız Bakanlıkça hizmet içi eğitim programı kapsamında verilen sertifikaların geçerli kabul edileceğinden bahisle reddine ait 16/02/2022 tarih ve 43679151 sayılı Orhangazi İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü sürecinin iptali istenilmiştir.

Bursa 3. Yönetim Mahkemesinin 20/09/2022 tarih ve E:2022/485, K:2022/882 sayılı kararının özeti:

Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 60. unsurunda ve Ulusal Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından ilan edilen 2022 yılı alan değişikliği duyurusunda özel eğitim alanına geçiş müracaatlarında istenilen 540 saatlik Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenliği Eğitim Programına ait sertifikanın hangi kurumdan alınacağına ait kısıtlayıcı bir kararın yer almadığı, Talim Terbiye Kurulu kararında düzenlenecek olan eğitim programının içeriğinin, formülünün, uygulama asıllarının, başlama ve bitiş tarihlerinin, İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde belirleneceği belirtilmiş ise de, bu kararın öbür kurumlar tarafından verilen zihinsel engelliler sınıf öğretmenliği eğitimi sonucunda verilen sertifikaların kabul edilmemesi sonucunu doğurmadığı, yalnızca bu eğitimin Bakanlıkça düzenlenmesi durumunda uyulacak asılları belirlediği, bu prestijle mevzuatta davacının İstanbul Gedik Üniversitesi tarafından açılan 540 saatlik Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenliği Eğitimine katılarak aldığı sertifikanın alan değişikliği müracaatlarında kabul edilmeyeceğine ait bir düzenleme bulunmadığı görüldüğünden, dava konusu süreçte hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, anılan sürecin iptaline karar verilmiştir.

Bursa Bölge Yönetim Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 30/11/2023 tarih ve E:2022/3150, K:2023/1750 sayılı kararının özeti:

Davacının alan değişikliği için katıldığı eğitim programının hangi eğiticilerin iştiraki ile düzenlendiği, eğitim programının içeriğinin ne olduğu, davalı idarece belirlenen içerik, yol ve uygulama temelleri ile uyumlu bulunup bulunmadığı, eğitim sonucunda rastgele bir imtihan yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kelam konusu imtihanın eğitim programı ile kazandırılması amaçlanan bilgi ve marifetleri ölçmeye uygun bulunup bulunmadığı konularının meçhul olduğu, münasebetiyle davacının katıldığı beyan edilen sertifikaya temel eğitim programının içeriğinin, tekniğinin ve uygulama temellerinin davalı idarece belirlenen prensip, temel ve kriterlere uygun bulunduğu konusunun somut olarak ortaya konulamadığı,

Bu durumda; zihinsel engelliler sınıf öğretmenliği alanına geçiş için gerekli eğitim şartını taşımayan davacının, alan değişikliği müracaatının reddine dair dava konusu süreçte hukuka karşıtlık, dava konusu sürecin iptaline yönelik Yönetim Mahkemesi kararında ise hukuksal isabet bulunmadığı gerekçesiyle, davalı yönetimin istinaf müracaatının kabulüne, istinafa mevzu kararın kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Gaziantep Bölge Yönetim Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 21/11/2024 tarih ve E:2022/8593, K:2024/4736 sayılı kararı, Bursa Bölge Yönetim Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin üstte belirtilen kararı ile tıpkı istikamettedir.

II- İNCELEME VE MÜNASEBET:

MADDİ OLAY:

İLGİLİ MEVZUAT:

1-17/04/2015 tarih ve 29329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ulusal Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği:

Alan değişikliğine bağlı yer değiştirmeler

MADDE 60 – (1) Bakanlıkça uygun görülmesi halinde; tahsiline uygun alanı dışında bir diğer alana atanan öğretmenler, tahsilleri birden fazla alana atanmaya kaynak olan öğretmenler ile öteki bir alanda yükseköğretimi bitiren öğretmenler, adaylıklarının kaldırılmış olması ve yükseköğrenimlerinin atanacakları alana uygun olması kaydıyla, Bakanlığın kararına nazaran mezuniyetleri prestijiyle atanabilecekleri alanlara alanlarının değiştirilmesini isteyebilir.

(2) Alan değişikliği isteyen öğretmenlerin alan değişiklikleri, vilayet içinde tercihleri de dikkate alınmak suretiyle alanlarında muhtaçlık duyulan eğitim kurumları olacak biçimde hizmet puanı üstünlüğüne nazaran yapılır. Hizmet puanlarının eşit olması durumunda öğretmenlikteki hizmet müddeti daha fazla olana öncelik verilir.

(3) Alan değişikliği süreçleri Bakanlıkça belirlenecek takvim çerçevesinde yapılır.

2-Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu’nun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararı

Geçici Unsur 8 – (1) Sınıf öğretmeni olarak vazife yapmakta iken 540 saatlik “Zihin Engelliler Sınıfı Öğretmenliği Eğitimi Programı”nı muvaffakiyetle tamamlayanlar Zihin Engelliler Sınıfı Alanına, öğretmen olarak görev yapmakta iken 90 saatlik “Teknoloji ve Tasarım Öğretmenliği Eğitim Programı’nı muvaffakiyetle tamamlayanlar Teknoloji ve Tasarım Alanına eğitim kurumlarının muhtaçlığına nazaran alan değişikliği yapılabilir.

(2) Bu kapsamda düzenlenecek olan eğitim programının içeriği, sistemi, uygulama asılları, başlama ve bitiş tarihleri, Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde belirlenir.

3- 2576 sayılı Bölge Yönetim Mahkemeleri, Yönetim Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Vazifeleri Hakkında Kanun:

Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:

Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.)

…

4. Bölge yönetim mahkemesi liderler konseyinin vazifeleri şunlardır:

…

c) Benzeri olaylarda, bölge yönetim mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar ortasında yahut farklı bölge yönetim mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar ortasında terslik yahut uyuşmazlık bulunması halinde; resen yahut ilgili bölge yönetim mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu tersliğin yahut uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi halinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu hususta karar verilmesini istemek.

…

5. (Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine nazaran yapılacak istemler, konusuna nazaran İdari yahut Vergi Dava Daireleri Heyetine iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Terslik yahut uyuşmazlığın giderilmesine ait olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar mutlaktır.

HUKUKİ KIYMETLENDİRME:

Başvuruya bahis olan kararlar ortasındaki aykırılık, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde sınıf öğretmeni olarak vazife yapan ve farklı üniversitelerce düzenlenen 540 saatlik Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenliği Eğitim Programına katılarak sertifika alanların aldıkları eğitimin ve bu eğitim sonucunda edindikleri sertifikaların Ulusal Eğitim Bakanlığınca duyurusu yapılan alan değişikliği müracaatlarında aranan eğitim şartını karşılayıp karşılamadığı konusundan doğmaktadır.

Alan değişikliğine imkan tanıyan Yönetmelik kuralı olan Ulusal Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 60. unsurunun 3. fıkrasında, alan değişikliği süreçlerinin Bakanlıkça belirlenecek takvim çerçevesinde yapılacağı düzenlemesine yer verilmiş, Ulusal Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararının süreksiz 8. unsurunun 2. fıkrasında ise, bu kapsamda düzenlenecek olan eğitim programının içeriğinin, yolunun, uygulama asıllarının, başlama ve bitiş tarihlerinin, Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde belirleneceği kuralına yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği kararları ile Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 20/02/2024 tarih ve 9 sayılı kararı temel alınarak hazırlanan Ulusal Eğitim Bakanlığının 2024 yılı alan değişikliğine bağlı yer değişikliği duyurusunda, sınıf öğretmeni olarak misyon yapmakta iken özel eğitim alanına atanmak isteyenlerin, Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde gerçekleştirilen 540 saatlik Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenliği Eğitim Programını muvaffakiyetle tamamlama şartını taşımaları gerektiği tabir edilmiş; bu bağlamda Ulusal Eğitim Bakanlığının koordinesinde ve bilgisi dahilinde olmayan eğitimler kapsamında alınan sertifikalar doğrultusunda özel eğitim alanına geçmek üzere yapılan müracaatlar kabul edilmemiştir.

Mevzuatta yer alan, eğitim programının içeriğinin, tekniğinin, uygulama asıllarının, başlama ve bitiş tarihlerinin, Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde belirleneceği kuralı karşısında, ilgililerin sair eğitim kurumlarında aldıkları eğitimlerin, hem davalı yönetimin koordinesinde gerçekleştirilmemiş olması istikametiyle hem de hangi eğiticilerin iştiraki ile düzenlendiği, eğitim programının içeriğinin ne olduğu, davalı idarece belirlenen içerik, yol ve uygulama temelleri ile uyumlu bulunup bulunmadığı, eğitim sonucunda rastgele bir imtihan yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kelam konusu imtihanın eğitim programı ile kazandırılması amaçlanan bilgi ve marifetleri ölçmeye uygun bulunup bulunmadığı konularının belgisiz olması istikametiyle, mevzuatta öngörülen şartları sağlamadığı görülmektedir.

Bu durumda, Ulusal Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararının süreksiz 8. hususu kapsamında bulunmayan sertifikalara istinaden sınıf öğretmenliğinden özel eğitim alanına geçişin imkanlı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

III- SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; Bölge Yönetim Mahkemesi kararları ortasındaki tersliğin, “Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun 20/02/2014 tarih ve 9 sayılı kararının süreksiz 8. hususu kapsamında bulunmayan sertifikalara istinaden sınıf öğretmenliğinden özel eğitim alanına geçişin imkanlı bulunmadığı” yolundaki kararlar doğrultusunda giderilmesine, kesin olarak, 08/05/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- Ulusal Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 60. unsurunda ve Ulusal Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından ilan edilen 2022 yılı alan değişikliği duyurusunda özel eğitim alanına geçiş müracaatlarında istenilen 540 saatlik Zihin Engelliler Sınıf Öğretmenliği Eğitim Programına ait sertifikanın hangi kurumdan alınacağına ait kısıtlayıcı bir karar yer almamaktadır. Talim Terbiye Kurulu kararında, düzenlenecek olan eğitim programının içeriğinin, yolunun, uygulama asıllarının, başlama ve bitiş tarihlerinin, Personel Genel Müdürlüğü ile Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü koordinesinde belirleneceği belirtilmiş ise de, bu düzenleme diğer kurumlar tarafından verilen zihinsel engelliler sınıf öğretmenliği eğitimi sonucunda verilen sertifikaların geçersiz olması sonucunu doğurmamakta olup, anılan düzenleme, bu eğitimin bakanlıkça düzenlenmesi durumunda uyulacak temelleri belirlemektedir.

Bu durumda, sair üniversitelerin ilgili üniteleri tarafından verilen eğitimin ve münasebetiyle sertifikanın yetersizliği/geçersizliği ortaya konulmaksızın, ilgililerin alan değişikliği müracaatlarının alınmamasına ait süreçlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; Bölge Yönetim Mahkemesi kararları ortasındaki tersliğin, “dava konusu sürecin iptali” yolundaki kararlar doğrultusunda giderilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.