Türkiye, 6 Şubat 2023’te “asrın felaketi” olarak nitelenen Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki zelzelelerin acısıyla sarsıldı.
Merkez üssü Pazarcık olan ve yaklaşık 14 milyon vatandaşı direkt etkileyen zelzele nedeniyle Türkiye, memleketler arası yardımı da içeren 4. düzey alarm verdi ve ülke genelinde 7 gün ulusal yas ilan edildi.
Afetin tesirli olduğu 11 vilayette, çadır ve konteyner kent alanları belirlendi. Süreksiz barınma alanları oluşturularak 1 milyon çadır sevk edildi ve 350 çadır kentte 645 bin çadır kuruldu. Yaklaşık 2,5 milyon afetzedeye barınma imkanı sağlandı.
Süreksiz barınma hizmeti verilen Kredi Yurtlar Kurumu (KYK) yurtlarında 477 bin 952 kişi, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yurtlarında 710 bin 266 kişi olmak üzere tesislerde toplam 1 milyon 188 bin 218 afetzede konuk edildi.
Ayrıyeten 428 konteyner kentte 220 bin konteyner kuruldu. 707 bin afetzede bu konteynerlerde konuk edildi. Konteyner kentlerde barınmanın yanı sıra beslenme, eğitim, sıhhat ve öteki toplumsal donatı alanları vatandaşların hizmetine sunuldu. Kurulan konteynerlere vatandaşların muhtaçlığı üzerine ayrıyeten 105 bin vantilatör ve 149 bin 305 klima takıldı.
Bugüne kadar 182 bin 773 ağır hasarlı bina enkazı kaldırıldı
Zelzele bölgesinde Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen hasar tespit çalışmaları kapsamında, 2 milyon 381 bin 888 bina ve 6 milyon 612 bin 685 bağımsız kısımda hasar tespiti yapıldı.
Acil, ağır, yıkık, orta hasarlı 311 bin 440 bina ve 810 bin 902 bağımsız kısım tespit edildi. Acil yıkılacak ve yıkık 60 bin 763 binanın enkazı 68 günde büsbütün kaldırıldı.
Yıkımı yapılacak ağır hasarlı bina sayısı 200 bin 167. Bugüne kadar 182 bin 773 ağır hasarlı bina enkazı kaldırıldı. 18 vilayette hacme nazaran yüzde 97, bina sayısına nazaran yüzde 91 enkaz kaldırma süreci gerçekleştirildi.
18 vilayet, 179 ilçe, 8 bin 474 mahalle 2 bin 472 köy için 30 Mayıs 2023’te başlayan hak sahipliği süreci 211 günde tamamlandı.
Hak sahipliği sürecinde, 845 bin 371 talep değerlendirildi. 85 milyon evraktan oluşan taleplerin tümü ilgili komiteler tarafından incelendi. 15 milyon sayfalık 70 bin kurul kararı alındı. Müracaatların yüzde 65’i e-Devlet, yüzde 35’i Afet İdare ve Karar Dayanak Sistemi (AYDES) üzerinden alındı.
Saatte 23, günde 550 konut inşa edildi
Bakanlık uyumunda TOKİ, Emlak Konut GYO, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı ve Vilayetler Bankası işbirliğinde, sarsıntı bölgesindeki konut ve iş yerlerinin yine inşa süreci için çabucak çalışma başlatıldı.
Zelzeleden etkilenen 11 vilayette 174 başka alandaki 3 bin 481 şantiyede, 200 bin mimar, mühendis ve işçi asrın inşa seferberliği için harekete geçti. Bu kapsamda saatte 23, günde 550 konut inşa edildi.
Birinci temel, zelzelenin 15’inci gününde Gaziantep Nurdağı’nda atıldı, 45’inci günde birinci köy konutları teslim edildi.
Bugüne kadar ise 68 bin 293’ü Malatya’da, 51 bin 875’i Kahramanmaraş’ta, 38 bin 533’ü Adıyaman’da, 29 bin 433’ü Gaziantep’te, 98 bin 74’ü Hatay’da, 12 bin 326’sı Elazığ’da, 11 bin 381’i Adana’da, 9 bin 200’ü Osmaniye’de, 2 bin 261’i Kilis’te, 16 bin 319’u Diyarbakır’da, 12 bin 96’sı Şanlıurfa’da, 62’si Bingöl’de, 64’ü Kayseri’de, 97’si Tunceli’de ve 164’ü Sivas’ta olmak üzere 11 vilayette 350 bin 178 konutun anahtarı hak sahiplerine verildi.
Sarsıntı bölgesinde inşa çalışmalarında sona gelindi
Son bir yılda 254 bin konut daha tamamlandı. 27 Aralık’ta toplam 455 bin konut ve iş yerinin teslim edilmesiyle sarsıntı bölgesinde inşa çalışmaları tamamlanmış olacak.
Öte yandan, zelzele bölgesinde Yerinde Dönüşüm Projesi’nin talep toplama ve kıymetlendirme evresi de sona erdi.
Bugüne kadar 121 bin bağımsız kısmın inşası için dayanak sağlandı. Takviye sağlanan 44 bin bağımsız kısım ise tamamlandı.
Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri