Okul Müdür Odasına Kamera Yerleştirilebilir mi?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu Başkanlığı nezdinde yürütülen bir inceleme belgesi kapsamında, okul müdürü tarafından müdür odasına ses kaydı alan kamera yerleştirildiği bilgisi üzerine Şahsî Bilgileri Muhafaza Şurası’nın 21.10.2025 tarih ve 2025/1950 sayılı kararı ile okul müdürlerinin makam odasına güvenliğin sağlanması gerekçesiyle kamera yerleştirilebilmesine imkan veren uygulamanın yahut talimatın bulunup bulunmadığı ve bahse bahis fiilin hukuka uygun olup olmadığına ait Ulusal Eğitim Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünden görüş ve kıymetlendirme talep edilmesi üzerine Milli Eğitim Bakanlığı görüş ve değerlendirmelerine ait yazısıyla, kamera sistemi kurulacak alanların neler olduğu, hangi kurallarda kamera sistemi kurulması gerektiği ve okul müdür odasına kamera yerleştirilip yerleştirilemeyeceği mi? sorularını cevapladı.

Bilindiği üzere; her derece ve çeşitteki eğitim kurumlarına ilişkin bina ve tesisler, etrafın gereksinimlerine ve uygulanacak programların özelliklerine nazaran Ulusal Eğitim Bakanlığınca planlanır ve yaptırılır. İnançlı okullar ile eğitim-öğretimin dehşetten, şiddetten ve tasadan uzak, öğrencilerin akademik muvaffakiyetinin en üst seviyeye çıkarıldığı, öğrencilerin okul sevgilerinin arttırıldığı. okulda sorun oluşturan kural ihlallerinin en aza indirildiği, gerek öğrencilerin, gerekse çalışanların birbirlerine karşı daha saygılı ve sorumlu davranmalarının özendirildiği, her öğrenci için itina ve kabul hissinin hakim olduğu bir eğitim iklimi oluşması hedeflenmektedir. Belirlenen maksatların gerçekleştirilmesi emeliyle mevzuatta çeşitli düzenlemelere yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumlan Yönetmeliğinin “Öğrenci sıhhati ve okul güvenliği” başlıklı 78’inci hususu ile Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin “Okul güvenliği” başlıklı 218’inci unsurunda inançlı okul ortamının sağlanması için her türlü eğitim ve rehberlik faaliyetlerine kıymet verileceği, öğrencilerin fiziki ve ruhsal şiddetten korunması için irtibat araçlarıyla kamera ve alarm sistemlerinden de yararlanılarak gerekli önlemler alınacağı ve güvenliğin sağlanmasına yönelik işçi görevlendirileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

30.01.2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2010/2 Sayılı Başbakanlık Genelgesinin 5. hususunda kamu kurum ve kuruluşlarında hizmet yürütülen mahallerin kamera ile izlenmesi uygulamalarının gözden geçirilerek; hizmetin niteliği itibariyle mecburî güvenlik muhtaçlığı ve kamu faydasını gerçekleştirme hedefi dışında insan onuru ve temel kişilik haklarına karşıt biçimde kamu vazifelilerinin izlenmesine imkan veren uygulamaların tespit edilmesi durumunda, bu uygulamaların önüne geçilmesi konusunda gerekli önlemler alınması talimatına yer verilmiştir.

Yukarıda bahsi geçen mevzuatın uygulanmasına ait olarak Ulusal Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 04.09.2008 tarih ve 7124 sayılı yazılarında; anaokulu, anasınıfı, kreş, yuva ve başka okul öncesi eğitim kurumlarında kameralı izleme sistemi kurulması ve uygulanması hakkında, kelam konusu kurumlardaki eğitim etkinliklerinin kameralı sistemle izlenmesinin uygun olmayacağı, lakin güvenlik hedefiyle tahsil aktiflikleri yapılan kısımların dışında kalan yerlerin kamera ile izlenebileceği mütalaa edilmiştir.

Öte yandan: Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 11’inci unsurunun dördüncü fıkrasında “Okullarda, bahçe giriş ve bina kapıları öncelikli olmak üzere, en az on beş gün müddetle imaj kayıtlarını depolayacak güvenlik kamera sistemi kurulur. Fakat, okul ve öteki kurumların derslik ve ders yapılan kısımlar, öğretmenler odası, yönetici ve öteki çalışma/dinlenme odaları, rehberlik odası, kütüphane, spor salonu, yüzme havuzu, tuvalet lavabo, ibadethane ve gibisi ünitelerin içini görecek formda güvenlik kameraları yerleştirilemez.” düzenlemesi ile kamera sistemi kurulacak alanlar tahdidi olarak belirlenmiştir.

Diğer taraftan; 26.04.2018 tarihli ve 2018/10 sayılı Okullarda Güvenlik Tedbirlerinin Alınması bahisli Genelgenin (z) unsurunda; “Okul bina ve eklentilerinde, kamera ve alarm sistemlerin ilgi (h) protokolle bağlı minimum teknik gereklere uygun donatıma ve teknolojiye sahip biçimde kurulması, okul etraf ve alan güvenliğinin kamera izleme, kayıt ve takip süreçlerinin yönetilmesi” talimatı ve T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, T.C. İçişleri Bakanlığı, T.C. Ulusal Eğitim Bakanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliği Ortasında 20.06.2022 tarihinde imzalanan Okullarda İnançlı Ortamın Sağlanmasına Yönelik Esirgeyici ve Önleyici Önlemlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolünün 8.3.8. hususunda “Okul/kurumlarda inşaat sonrası mevcut olan fiziki eksikliklerin (binada bulunması mecburî ve güvenliğe ait olan yangın söndürme sistemi, kamera kayıt sistemi, alarm sistemi vb.) tamamlanarak eğitim-öğretime başlanması için kelam konusu sistemlerin teslim alınma sürecinde oluşturulan kurullarda iş güvenliği uzmanları ile sivil savunma uzmanlarının görevlendirilmesini sağlar.” kararı yer almaktadır.

Okullarda kamera sistemlerinin kurulmasına dair 20.06.2022 tarihli ve 53167239 sayılı Ulusal Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı Ortasında beş yıl müddetli “Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine Ait Hami Önleyici Hizmet ve Önlemlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü” ile Ulusal Eğitim Bakanlığının okul içi ve etrafına hakim alanlara kamera sisteminin kurulmasıyla yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğün Bakanlığımız tarafından yerine getirileceği kararlaştırılmıştır.

Öte yandan; 6698 sayılı Ferdî Bilgilerin Korunması Kanununun 4’üncü unsurunda;

“Kişisel bilgiler, lakin bu Kanunda ve başka kanunlarda öngörülen yöntem ve temellere uygun olarak işlenebilir.

Kişisel bilgilerin işlenmesinde aşağıdaki prensiplere uyulması mecburidir:

a) Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma.

b) Hakikat ve gerektiğinde aktüel olma.

c) Muhakkak, açık ve yasal hedefler için işlenme.

ç) işlendikleri hedefle irtibatlı, hudutlu ve ölçülü olma.

d) İlgili mevzuatta öngörülen yahut işlendikleri emel için gerekli olan mühlet kadar koruma edilme.”

Kanun’un “Kişisel dataların işlenme şartları” başlıklı 5’inci hususunda yer alan;

“(1) Ferdî bilgiler ilgili kişinin açık isteği olmaksızın işlenemez.

(2) Aşağıdaki koşullardan birinin varlığı halinde, ilgili kişinin açık isteği aranmaksızın şahsî datalarının işlenmesi mümkündür:

a) Kanunlarda açıkça öngörülmesi.

b) Fiili imkansızlık nedeniyle isteğini açıklayamayacak dununda bulunan yahut isteğine hukuksal geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin ya da bir diğerinin hayatı yahut vücut bütünlüğünün korunması için zarurî olması.

c) Bir mukavelenin kurulması yahut ifasıyla direkt doğruya ilgili olması kaydıyla, mukavelenin taraflarına ilişkin ferdî bilgilerin işlenmesinin gerekli olması.

ç) Data sorumlusunun türel yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için mecburî olması.

Bilgi sorumlusunun türel yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zarurî olması.

d) İlgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması.

e) Bir hakkın tesisi, kullanılması yahut korunması için data işlemenin zarurî olması.

f) İlgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine ziyan vermemek kaydıyla, data sorumlusunun legal menfaatleri için bilgi işlenmesinin mecburî olması” kararları ferdî dataların hangi unsur ve kaidelerde işlenebileceğini belirlemiştir.

Bu bilgiler ışığında Ulusal Eğitim Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü 02.12.2025 tarihli ve 147738589 sayılı görüş ve kıymetlendirme yazısında;

1-Bakanlığımızca inançlı okul ortamının sağlanması ve öğrencilerin fiziki ve ruhsal şiddetten korunması için irtibat araçlarıyla kamera ve alarm sistemlerinden de yararlanılarak gerekli önlemler alınmaktadır. Bununla birlikte okul ve öteki kurumların derslik ve ders yapılan kısımları, öğretmenler odası, yönetici ve başka çalışma/dinlenme odaları, rehberlik odası, kütüphane, spor salonu, yüzme havuzu, tuvalet lavabo, ibadethane ve gibisi ünitelerin içini görecek halde güvenlik kameraları yerleştirilemeyeceği,

2-Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumlan Yönetmeliği ile Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde okul müdürlerinin okulun tertip ve disipliniyle ilgili her türlü önlemi alması gerektiği; okulun öğrenci, her türlü eğitim ve öğretim, idare, işçi, tahakkuk, taşınır mal, yazışma, eğitici ve toplumsal etkinlikler, yatılılık, bursluluk, taşımalı eğitim, güvenlik, beslenme, bakım, muhafaza, paklık, sistem, nöbet, halkla ilgiler mevzularında verilen vazifeleri yerine getirme yahut misyonların yerine getirilmesini sağlama misyon yetki ve sorumluluğu bulunduğu konularının düzenlendiği; okul müdürünün okulun başka yönetici, öğretmen, veli ve öğrencileriyle daima etkileşim halinde olduğu, 6698 sayılı Kanun kapsamında, bireylere ilişkin manzara ve ses kayıtlarının, işlenmesi için açık istek yahut Kanun’un 5’inci unsurunda düzenlenen sürece kurallarından birinin bulunması gerektiği; bu sebeplerle kamu hizmetinin yürütüldüğü hizmet odası niteliğinde olan okul müdürü odasının ortak alan olarak kıymetlendirilmesine imkan bulunmadığı ve güvenlik kamerası yerleştirilmesinin uygun olmayacağı,

3-Bakanlığımızca güvenlik muhtaçlığı dışında insan onuruna ve temel kişilik haklarına karşıt olacak biçimde kamu vazifelilerinin izlenmesine imkan veren ve kontrol aracı olabilecek formda müdür odasına kamera yerleştirilmesiyle ilgili rastgele bir talimat verilmediği, ayrıyeten bahis ile ilgili olarak yaygın bir uygulama bulunmadığı;

4-Bununla birlikte; genel ve özel hayatı olumsuz etkileyecek önemli tehditler olması halinde mahalli emniyet ünitelerinin bilgisi, mülki yönetim amirinin onayı, şahsî dataların işlenmesi ve korumasında gerekli tedbirlerin alınması ve kamera bulunduğuna ait ikaz ve bilgilendirmenin yapılması kaydıyla müdür odasına kamera yerleştirilebilmesinin mümkün olabileceği mütalaa edilmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İşte görüş ve kıymetlendirme yazısı;

Ahmet KANDEMİR