KDK Açıkladı, sıhhat sıkıntıları nedeniyle açık öğretim lisesine geçiş yapan öğrencinin bursu kesilir mi?

Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 05/03/2026 tarih ve 2026/3568-S.26.5141 sayılı kararında aşağıdaki açıklamalara yer verilmiştir.

I. BAŞVURANIN TEZ VE TALEPLERİ

1. Başvuran, oğlu ..’nın hazırlık, 9. ve 10. Sınıf eğitimlerine Toplumsal Bilimler Lisesinde devam ettiğini, bu okulun konutlarına uzak olduğunu, 11. sınıfın birinci devrinde daha yakın pozisyonda olan Anadolu Lisesine devam ettiğini, ardından sık enfeksiyon üzere sıhhat münasebeti ile açık liseye almak zorunda kaldığını, bu münasebet ile bursunun kesildiğini, sıhhat sebebiyle mecburen açık liseye geçmiş olmasının burs takviyesini kaybetmemesi gerektiği kanaatinde olduğunu, yönetmelikte bu özel durum için bir istisna bulunmadığını, bu durumun eşitlik ve hakkaniyet prensibine muhalif olduğunu belirterek bursun devam ettirilmesini, geriye dönük burslarının ödenmesini, emsal mağduriyetlerin giderilmesi için gerekli inceleme ve düzenlemelerin yapılamasını talep etmektedir.

II. YÖNETİMİN MÜRACAATA AİT AÇIKLAMALARI

2. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğünün sayılı yazısında, öğrencinin 25 Nisan 2021 tarihinde imtihana girdiğini, Ulusal Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Toplumsal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin 22. Hususunun 2. Bendi kapsamında 01/10/2025 tarihi prestiji ile burs almaya başladığını,

3. İlgili yönetmeliğin 18. hususunun 5.

Fıkrasının (d) bendi kapsamında açık öğretim kurumlarına geçiş yaptığı gerekçesiyle öğrencinin bursunun otomatik olarak kesildiğini,

4. Öğrencinin bursu kazandığı tarihte Ankara İli İlçesi Toplumsal Bilimler Lisesi öğrencisi, ardından ise Ankara İli İlçesi Anadolu Lisesi öğrencisi olduğunu,

5. Şikayete mevzu sürecin mevzuatla düzenlenen kararlara nazaran yapıldığını, ilgili yönetmeliğin “Bursluluktan parasız yatılılığa, parasız yatılılıktan bursluluğa geçişler” başlıklı 16. unsurunun 1. Fıkrası ve 4. fıkrası kararları mucibince süreç tesis edilmediğini, özellikleri belirtilen raporun alınarak gerekli müracaatın okul müdürlüğüne yapılmadığını belirtmektedir.

V. KIYMETLENDİRME VE GEREKÇE

11. Başvuran, sıhhat sorunu gerekçesiyle açık öğretim lisesinde eğitimine devam eden öğrencinin bursunun kesilmesine itiraz etmekteyken ilgili yönetim sürecin mevzuat kararları doğrultusunda yapıldığını belirtmektedir.

12. Yapılan bir çalışmada üniversite imtihanına katılan açık öğretim lisesi kaynaklı öğrenci sayısındaki artışın genel öğrenci sayısındaki artışla izah edilemeyeceği, bu durumun, örgün eğitim çağındaki öğrencilerin okullarını terk ederek açık öğretim liselerine yöneldiklerine dair değerli bir gösterge olarak kabul edilebileceği, açık öğretim lisesinin bilhassa üniversite imtihanına hazırlanan öğrenciler için stratejik bir hareket alanı olarak görüldüğü, bu ağır geçişin, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından önüne geçilmesi gereken bir durum olarak görüldüğü, farklı iki eğitim modeli olan örgün eğitim ve açık öğretim lisesinin kendine has üstün ve zayıf tarafları bulunduğu vurgulanmıştır (Örgün eğitimden açık öğretim lisesine stratejik geçiş: Öğrenci ve veli algıları üzerine bir durum çalışması, Dr. Uğur ÖZALP, Dr. İstek AKKAYA, Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi-AUAd 2026, Cilt 12, Sayı 1, 53-111 (ISSN 2149-2360, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5542028)

13. Tekrar gerek velilerin gerekse öğrencilerin açık liseye geçişi düşünme sebeplerinin temelinde merkezi üniversite imtihanına daha yeterli hazırlanma isteği yattığı belirtilmektedir (Örgün öğretimden açık liseye geçiş nedenleri: Bir durum çalışması, Ertuğ CAN, Alper SAKALLI, Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi-AUAd 2023, Cilt 9, Sayı 1, 194-237 (ISSN 2149-2360, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2811265)

14. Somut olayda ise açık öğretim lisesine geçiş münasebeti olarak sıhhat durumu ön plana çıkmaktadır. Başvuran tarafından gönderilen Hacattepe Üniversitesinin 09.03.2017 tarihli yazısında öğrenci hakkında ‘Göz malign neoplazmı’ tanısı konulduğu ve öğrencinin pediatrik onkoloji ve göz hastalıkları ünitelerinde periyodik olarak muayenelerinin devam ettiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte veli tarafından Ankara İli İlçesi Toplumsal Bilimler Lisesi için okula ulaşım zorluğu, öğrencinin dayanaklılık durumu ve işyerine yakınlığı nedenleriyle Ankara İli İlçesi Anadolu Lisesi’ne geçiş yapmalarına karşın örgün eğitimin sürekliliğini sağlayamadıklarını vurgulanmaktadır.

15. Anayasamıza nazaran temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın sırf Anayasanın ilgili unsurlarında belirtilen sebeplere bağlı olarak ve lakin kanunla sınırlanabileceği, 2684 sayılı İlköğretim ve Ortaöğretimde Parasız Yatılı yahut Burslu Öğrenci Okutma ve Bunlara Yapılacak Toplumsal Yardımlara Ait Kanunun ‘Parasız yatılı yahut burslu öğrenciliğin sona ermesi’ başlıklı 11’inci unsurunda açık öğretim lisesine geçişin burslu okuma hakkını sona erdiren neden olarak düzenlenmediği, bununla birlikte beş durumun sonlu olarak sayıldığı, yasal düzenlemenin genel unsurları ortaya koyan yahut çerçeve çizen bir düzenleme olmadığı ve hudutlu olarak sayılma durumu dikkate alındığında ilgili Kanunun ‘Yönetmelik’ başlıklı 14’üncü hususunda düzenlenen parasız yatılı yahut burslu öğrenciliğin sona ermesine ait konuların yönetmelikle düzenleneceği kararına dayanılarak uygulamanın genişletilemeyeceği,

16. Kaldı ki Ulusal Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Toplumsal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliğinin ‘Bursun devamı ve kesilmesi’ başlıklı 18’inci hususunun 06.06.2024 tarih ve 32568 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 8625 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 14. Hususuyla değiştirildiği, değişiklik öncesi de açık öğretim lisesine geçişin burs kesilmesine mahzur durumlardan sayılmadığı, yapılan değişikliğin art planında üstte yer verilen açık öğretim liselerine ağır geçişin olduğu değerlendirilmektedir.

17. Kamu Denetçiliği Kurumu, Anayasa Mahkemesi kararlarına atıf yaparak verilen disiplin cezası nedeniyle eğitim hakkına yapılan müdahalenin yalnızca bir yönetmelik kararına dayandığı, münasebetiyle ortaöğretim öğrencilerinin hangi somut fiil ve olguya hangi hukukî yaptırımın yahut sonucun bağlandığını kâfi açıklıkta ve katılıkta öngörebilmelerine imkan tanıyan bir kanun kararının bulunmadığı ve bu prestijle, müracaatçının eğitim hakkına yapılan müdahalenin yasal desteğinin olmadığı sonucuna ulaşmış ve Anayasa’nın 42’nci unsurunda garanti altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir (2025/7165 sayılı ve 02/10/2025 tarihli Tavsiye Kararı).

18. Kurumumuzca yapılan değerlendirmede, açık öğretim lisesinin de bir uzaktan eğitim modeli olduğu, başvuranın eğitimine devam ettiği, burs alma kaidelerini taşıyan başvuranın açık öğretim lisesine geçtiği münasebeti ile bursunun kesilmesinin üst normlara terslik taşıdığı ve hukuka karşıt olduğu tespit edilmiştir.

VII. KARAR

-Açıklanan münasebetlerle MÜRACAATIN KABULÜNE,

-Sağlık problemleri münasebeti ile açık öğretim lisesine geçiş yapan öğrencinin bursunun devam etmesi ve misal mağduriyetlerin yaşanmaması için mevzuat kararlarının ahenkleştirilmesi konusunda ULUSAL EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

-6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci unsurunun üçüncü fıkrası uyarınca ilgili yönetim tarafından bu karar üzerine tesis edilecek sürecin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin mecburî olduğuna,

-Kararın BAŞVURANA ve ULUSAL EĞİTİM BAKANLIĞINA bildirisine,

-Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Bu bilgiler haricinde tüzel münasebetler ve mevzuat istikametinden mevzuyu ayrıntılı olarak inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumunun (Ombudsmanlık) 05/03/2026 tarih ve 2026/3568-S.26.5141 sayılı kararını bilgisayarınıza indirmek için

Ahmet KANDEMİR