Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
RTÜK, NOW TV’de yayınlanan Yeraltı isimli dizinin 4 Mart, 11 Mart, 18 Mart, 25 Mart, 1 Nisan ve 8 Nisan tarihli kısımlarındaki şiddet içerikli sahnelere ait yayın ihlallerini görüştü. Dizide tahlil yolu olarak isimli makamların kullanılmadığı, şiddetin ise tesirli ve kesin sonuç alınan bir prosedür olarak sunulduğunu belirleyen Üst Konsey, estetize edilerek sunulan kelam konusu şiddet sahnelerinin şiddete karşı gerçeklik algısını bozduğu, şiddetin bireyler üzerindeki ağır ruhsal tesirleri ve hukuksal sonuçları ortaya koymadığı ve şiddeti gerçekleştiren karakterleri özendirici birer rol model haline getirdiğini tespit etti. Bu çeşit içeriklerin cürüm ve şiddeti özendirdiği, şiddet ile güç, zenginlik, prestij ve saygınlık ortasında direkt bir münasebet kurulduğunu vurgulayan Üst Konsey, NOW TV’ye 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8’inci hususunun birinci fıkrasının (ş) bendinde yer alan “Şiddeti özendirici yahut kanıksatıcı olamaz” kararını ihlal etmekten idari para cezası uyguladığını açıkladı.
Eşref Düş’e ise şiddeti özendirmeden ceza
KANAL D’de yayınlanan Eşref Hayal isimli dizinin 38, 39 ve 40. kısımlarındaki şiddet sahneleri de Üst Kurul’da ele alındı. RTÜK İzleyici Bildirimleri Sistemi’ne 1-17 Nisan tarihleri ortasında kelam konusu diziye ait iletilen 623 şikayeti de kıymetlendiren Üst Heyet, medyadaki şiddetin gerçek hayattaki şiddetten daha sık tekrar ettiği ve yapılan araştırmalara nazaran televizyonda gösterilen şiddet içerikli sahnelerin fazlalığının toplumda artan şiddetle kontaklı olduğuna dikkati çekti. Dizideki şiddet sahnelerinin şiddeti olağanlaştırdığı, usul öğretici nitelikte olduğu, özendirici ve model oluşturucu biçimde sunulduğu ve şiddetin gerçek dünyada yer bulmasına yol açabilecek tesirlere sebep olabileceğini vurgulayan Üst Şura, KANAL D’ye 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8. unsurunun birinci fıkrasının (ş) bendinde yer alan “Şiddeti özendirici yahut kanıksatıcı olamaz” kararını ihlal etmekten idari para cezası uyguladığını duyurdu.
HBO Max’taki Altın Çocuk dizisi de cezadan hisse aldı
HBO Max isimli isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından yayımlanan “Altın Çocuk” isimli dizi de içerdiği ağır şiddet sahneleri nedeniyle Üst Kurul’un gündeminde yer aldı. Ekranda gösterilen şiddetin gündelik hayatta sıkıntıların tahlilinde şiddete başvurmak tarafında eğilimlere neden olabildiği ve uzun vadede şiddetin kanıksanmasına neden olabileceği tabir edilen Üst Kurul’da HBO Max isimli medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8’inci hususunun birinci fıkrasının (ş) bendinde yer alan “Şiddeti özendirici yahut kanıksatıcı olamaz” kararını ihlal etmekten idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası verildiği tabir edildi.
Prime Görüntü’ye katalogdan çıkarma cezası
RTÜK, Prime Görüntü isimli isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından yayınlanan Gangs Of Lagos (Lagos Çeteleri) isimli sinemadaki çok şiddet sahnelerine ait yayın ihlallerine de kayıtsız kalmadı. Sinemanın şiddeti sorun çözmenin yegane aracı olarak yasallaştırdığı, ağır ve ayrıntılı şiddet içeriklerinin şiddetin kanıksatılmasına hizmet ettiği ve çocuk izleyiciler üzerinde yıkıcı rol model tesiri oluşturabileceğinin altını çizen Üst Konsey, Prime Görüntü isimli isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8’inci unsurunun birinci fıkrasının (ş) bendinde yer alan “Şiddeti özendirici yahut kanıksatıcı olamaz” kararına terslikten idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası verildiğini duyurdu.
Netflix’teki Trigger dizisine ağır şiddetten yaptırım uygulandı
Netflix isimli isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından yayınlanan “Trigger” isimli dizideki ağır şiddet içerikleri de Üst Kurul’da görüşüldü. Dizide şiddet sahnelerinin ağır halde yer aldığı, cürüm ve hata ögelerinin ayrıntılandırıldığı, şiddetin estetize edildiği vurgulanırken, dizinin 6. kısmında işlenen okul saldırısının da sorumlu yayıncılık anlayışıyla bağdaşmadığı, ilgili sahnelerin kronik güvensizlik ve telaş durumunu besleyebileceği, bilhassa genç izleyicilerde taklit etme davranışı oluşturabileceği aktarıldı. Bu münasebetlerle Netflix isimli isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluşa 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8’inci unsurunun birinci fıkrasının (ş) bendinde yer alan “Şiddeti özendirici yahut kanıksatıcı olamaz” kararına karşıtlıktan idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası uygulandığı söz edildi.
Halk TV’ye Milli Eğitim Bakanı Tekin’e hakaretten ceza
RTÜK’te Halk TV’de 15 Nisan tarihinde yayınlanan Sansürsüz isimli programda CHP İstanbul Milletvekili Cemal Enginyurt’un Kahramanmaraş’ta gerçekleşen okul akınıyla ilgili Ulusal Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’i hedef alan sözleri de görüşüldü. “Sense yalnızca öldürmeyi öğretmişsin, sense yalnızca kin ve nefret akıtıyorsun ya. Hala kin ve nefret akıtan bir Milli Eğitim Bakanı var” şeklindeki ifadelerin direkt hata isnadı içeren, tenkit sonlarını aşabilecek derecede şahsileştirilmiş ve kişilik haklarını zedeleyen yayının ihlal niteliği taşıdığını belirten RTÜK, Halk TV’ye 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8. hususunun birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “…kişi ya da kuruluşları tenkit hudutları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı yahut iftira niteliğinde sözler içeremez” kararını ihlal etmekten idari para cezası uygulandığını açıkladı.
Sözcü TV de cezalardan nasibini aldı
Üst Heyet, Sözcü TV’de 10 Nisan tarihinde yayınlanan Nokta Atışı isimli programda Türkiye İşçi Partisi Milletvekili Sera Kadıgil’in TBMM ve çeşitli devlet kurumlarına yönelik kullandığı tabirleri de yayın ihlali olarak kıymetlendirdi. Kadıgil’in TBMM üyelerine yönelik “Meclisi itibarsızlaştırmasının bu kadar bu türlü boş işler müdürü gibi oradaki piyonları aracılığıyla iş gördürmesinin sebebinin de açıkçası bu olduğunu düşünüyorum” sözleri ile uyuşturucu operasyonlarına ait kullandığı “E işi mi yok bu devletin? Hani bir de ne hikmetse yalnızca kullananları alıyor. Bir tane de torbacı al ya. Haydi bir tane da baron al. Bir tane de uyuşturucu baronu al, kilo ile getirenlere yok. Onların ardı sağlam çünkü” formundaki açıklamalarının tenkit sonlarını aşan küçük düşürücü ve iftira niteliğinde olduğu belirtildi. Üst Şura, Sözcü TV’ye 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un 8’inci hususunun birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “İnsan onuruna ve özel hayatın kapalılığına saygılı olma unsuruna karşıt olamaz. Kişi ya da kuruluşları tenkit hudutları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı yahut iftira niteliğinde sözler içeremez” kararını ihlal etmekten idari para cezası verdi.
RTÜK, toplantıda Adalet Bakanlığı ile koordineli olarak mahkemelerce verilen yayın yasağı kararlarının uygulanmasına yönelik yayıncı kuruluşlara rehber niteliğinde prensip kararlarının belirlenmesine de karar verdiğini duyurdu.
