Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
RTÜK’ten yapılan açıklamaya nazaran, gündemdeki yayın ihlallerini incelemek üzere toplanan Üst Konsey, ağır şiddet sahneleri barındıran ve çocuk ile gençleri şiddet ve suça özendiren üretimleri inceledi.
RTÜK, NOW TV’de yayınlanan “Yeraltı” isimli dizinin 4, 11, 18 , 25 Mart ile 1 ve 8 Nisan tarihli kısımlarındaki şiddet içerikli sahnelere ait yayın ihlallerini görüştü.
Dizide, tahlil yolu olarak isimli makamların kullanılmadığı, şiddetin ise tesirli ve kesin sonuç alınan bir prosedür olarak sunulduğunu belirleyen Üst Şura, “estetize” edilerek sunulan kelam konusu şiddet sahnelerinin, şiddete karşı gerçeklik algısını bozduğu, şiddetin bireyler üzerindeki ağır ruhsal tesirleri ve tüzel sonuçları ortaya koymadığı ve şiddeti gerçekleştiren karakterleri “özendirici birer rol model” haline getirdiğini tespit etti.
Bu tıp içeriklerin hata ve şiddeti özendirdiği, şiddet ile güç, zenginlik, prestij ve saygınlık ortasında direkt bir bağlantı kurulduğunu vurgulayan Üst Konsey, NOW TV’ye 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Şiddeti özendirici yahut kanıksatıcı olamaz.” kararını ihlal etmekten idari para cezası uyguladı.
“Eşref Rüya”ya şiddeti özendirme cezası
Kanal D’de yayınlanan “Eşref Rüya” isimli dizinin 38, 39 ve 40. kısımlarındaki şiddet sahneleri Üst Kurul’da ele alındı.
RTÜK İzleyici Bildirimleri Sistemi’ne 1-17 Nisan tarihleri ortasında kelam konusu diziye ait iletilen 623 şikayeti inceleyen Üst Konsey, medyadaki şiddetin gerçek hayattaki şiddetten daha sık tekrar ettiğini ve yapılan araştırmalara nazaran televizyonda gösterilen şiddet içerikli sahnelerin fazlalığının toplumda artan şiddetle ilişkili olduğunu kıymetlendirdi.
Dizideki şiddet sahnelerinin, şiddeti olağanlaştırdığı, sistem öğretici nitelikte olduğu, özendirici ve model oluşturucu biçimde sunulduğu ve şiddetin gerçek dünyada yer bulmasına yol açabilecek tesirlere sebep olabileceğini vurgulayan Üst Şura, Kanal D’ye 6112 sayılı Kanun’un ilgili kararını ihlal etmekten idari para cezası uyguladı.
HBO Max’teki “Altın Çocuk” dizisine ceza
HBO Max isimli isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından yayımlanan “Altın Çocuk” isimli dizi içerdiği ağır şiddet sahneleri nedeniyle Üst Kurul’un gündemindeydi.
Ekranda gösterilen şiddetin, gündelik hayatta problemlerin tahlilinde şiddete başvurmak istikametinde eğilimlere neden olabildiği ve uzun vadede şiddetin kanıksanmasına neden olabileceğinden HBO Max’e idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası verildi.
Prime Görüntü’ye “katalogdan çıkarma cezası”
RTÜK, Prime Görüntü isimli isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından yayınlanan “Gangs Of Lagos” (Lagos Çeteleri) isimli sinemadaki çok sergilenen şiddet sahnelerine ait yayın ihlallerini inceledi.
Filmin şiddeti sorun çözmenin yegane aracı olarak meşrulaştırdığına, ağır ve ayrıntılı şiddet içeriklerinin şiddetin kanıksatılmasına hizmet ettiğine ve çocuk izleyiciler üzerinde yıkıcı rol model tesiri yaratabileceğine dikkati çeken Üst Heyet, Prime Görüntü’ye idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası verdi.
Netflix’teki okul saldırısı dizisine yaptırım
Netflix isimli isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından yayınlanan “Trigger” isimli dizideki ağır şiddet içerikleri de Üst Kurul’un gündemindeydi.
Dizide şiddet sahnelerinin ağır biçimde yer aldığı, hata ve kabahat ögelerinin ayrıntılandırıldığı, şiddetin estetize edildiği vurgulanırken dizinin 6. kısmında işlenen okul saldırısının da sorumlu yayıncılık anlayışıyla bağdaşmadığı, ilgili sahnelerin kronik güvensizlik ve dert durumunu besleyebileceği ve genç izleyicilerde taklit etme davranışı oluşturabileceği tespit edildi.
Bu münasebetlerle Netflix’e idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası uygulandı.
Halk TV’ye Ulusal Eğitim Bakanı’na hakaret cezası
RTÜK, Halk TV’de 15 Nisan’da yayınlanan “Sansürsüz” isimli programda CHP İstanbul Milletvekili Cemal Enginyurt’un Kahramanmaraş’ta gerçekleşen okul atağıyla ilgili Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e yönelik kelamlarını inceledi.
Halk TV’ye “Kişi ya da kuruluşları tenkit hudutları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı yahut iftira niteliğinde tabirler içeremez.” kararını ihlal etmekten idari para cezası uygulandı.
Sözcü TV’ye ceza
Üst Konsey, Sözcü TV’de 10 Nisan’da yayınlanan “Nokta Atışı” isimli programda Türkiye İşçi Partisi Milletvekili Sera Kadıgil’in TBMM ve çeşitli devlet kurumlarına yönelik kullandığı tabirleri yayın ihlali olarak değerlendirildi.
Kadıgil’in TBMM üyelerine yönelik açıklamalarının “eleştiri hudutlarını aşan, küçük düşürücü ve iftira” niteliğinde olduğunu tespit eden RTÜK, Sözcü TV’ye kanunun ilgili kararını ihlal etmekten idari para cezası verdi.
Ayrıca RTÜK, Adalet Bakanlığı ile koordineli olarak, mahkemelerce verilen yayın yasağı kararlarının uygulanmasına yönelik, yayıncı kuruluşlara rehber niteliğinde unsur kararları belirlenmesine karar verdi.
