Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, İngiltere’nin başşehri Londra’da Dünya Eğitim Forumu kapsamında düzenlenen “Geleceğin marifetleri için değerlendirmeyi tekrar düşünmek: Yapay zeka çağında ölçme-değerlendirme sistemleri nasıl yine tasarlanabilir?” başlıklı oturumda konuştu.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve Yapay Zeka Revizyonu
Türkiye’nin yapay zekanın eğitimde kullanımı konusunda öteki ülkeler üzere eğitim öğretim sisteminde önemli revizyonlar yaptığını kaydeden Tekin, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ismini verdiğimiz bu değişikliklerde eğitimi, adaleti güçlendirmesi gereken bir sorumluluk alanı olarak pozisyonlandırdık.” sözünü kullandım.
Tekin, eğitimin geleceğin hünerlerini, dijital yeterliliği, sorun çözmeyi, eleştirel düşünmeyi ve üretkenlikle birlikte insan haklarına saygıyı, mahremiyet şuurunu, demokratik kültürü, barış içinde yaşama iradesini ve sorumluluk ahlakını kuşatan geniş bir alan olduğunu söyledi.
“Eğitim Sistemleri Çocuklarımızı Algoritmaların Objesi Haline Getirmemeli”
Çağın muhtaçlık duyduğu insanın, teknolojiyi kullanabilen bir birey olmanın yanında sahip olduğu imkanları insanlığın hayrına yönetebilen, hakka riayet eden, adalet hissini koruyan ve oburunun hukukunu kendi hukuku kadar aziz bilen bir şahsiyet olduğunu kaydeden Tekin, şöyle devam etti:
“Yapay zeka çağında bu yaklaşımın en hassas başlıklarından biri çocuklarımızın mahremiyet hakkıdır. Eğitimde kullanılan dijital sistemler, çocuklarımızın öğrenme alışkanlıklarına, ilgi alanlarına, güçlü istikametlerine ve kırılganlıklarına dair çok geniş bilgiler üretmektedir. Bu bilgiler yanlışsız yönetildiğinde öğretmenlerimize rehberlik eder, öğrencinin gelişimini görünür kılar, fırsat eşitliğini güçlendirir. Ölçüsüz ve kontrolsüz kullanımda ise çocuğun mahrem alanını daraltan, onu erken yaşlardan itibaren dijital profillere hapseden, davranışlarını görünmez biçimde yönlendiren önemli bir risk ortaya çıkar.”
Dijital Çağda Çocuk Mahremiyeti ve Data Güvenliği Raporu
Tekin, dijital çağda mahremiyet probleminin bilgi güvenliğiyle sonlu bir başlık olarak ele alınamayacağının altını çizerek, “Mahremiyet, çocuğun kendi iç dünyasını koruyabilme, yanılgı yapabilme, tekrar deneyebilme, kendisini keşfedebilme ve kimliğini özgürce inşa edebilme hakkıdır. Eğitim sistemleri çocuklarımızı algoritmaların objesi haline getirmemeli. Çocuklarımızın zihni, duygusu, emeği ve istikbali, kontrolsüz teknolojik sistemlerin ham verisi haline getirilmemeli. Bu hassasiyet, temel insan hakları bakımından da birebir ölçüde geçerlidir.” değerlendirmesini yaptı.
Adil ve Şeffaf Ölçme Sistemleri İhtiyacı
Yapay zeka dayanaklı ölçme araçlarının adil, şeffaf, denetlenebilir ve kültürel bakımdan hassas biçimde tekrar tasarlanması gerektiğini söyleyen Tekin, “Hiçbir çocuk lisanı, kültürü, coğrafyası, sosyoekonomik imkanları yahut dijital erişim kapasitesi sebebiyle dezavantajlı pozisyona düşürülmemelidir. Ölçme sistemleri çocuklarımızı etiketleyen, erken yaşta dar kalıplara sıkıştıran düzeneklere dönüşmemeli, her öğrencinin emeğini, gelişimini ve potansiyelini gören bir rehberlik yeri üretmelidir.” tabirlerini kullandı.
“Teknolojik İmkanlar Büyürken İnsan Hakları İhlalleri de Derinleşmektedir”
Tekin, eğitimin insanlık için büyük bir mana taşıdığına dikkati çekerek, “Bugün teknolojik imkanlar büyürken insan hakları ihlalleri, savaşlar, çatışmalar ve çocukların hayat hakkını tehdit eden acılar da derinleşmektedir. Gazze’de, savaş bölgelerinde, göç yollarında ve yoksulluğun ağır yükü altında eğitim hakkından yoksun kalan çocuklar, bize eğitimin asıl gayesini tekrar hatırlatmaktadır.” dedi.
Daha adil, daha huzurlu, insan onuruna daha yakışır bir dünya için eğitim sistemlerinin barışı, adaleti, mahremiyeti ve insan haklarını merkeze alan bir anlayışla güçlendirilmesi gerektiğini anlatan Tekin, yapay zekanın eğitim öğretim ve öğretmen yetiştirmenin parçası olması kadar insani kıymetler eğitiminin de dünyanın geleceği için değerli olduğunu vurguladı.
Küresel Sumud Filosu’na Yapılan Akına Tepki
Tekin, “Biz bunları konuşurken telefonlarımıza düşen habere nazaran İsrail, Global Sumud Filosu’na memleketler arası sularda saldırdı. Biz şayet eğitim sistemleriyle dünyada barışı ve insan haklarını hâkim kılamayacaksak, yaptığımız şeyin bir manası yok. Eğitimin son maksadı, dünyayı hepimiz için yaşanabilir hoşlukta bir yer haline dönüştürmek.” diye konuştu.
