Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sırasında Adana’da yaşanan bir olay, ÖSYM’nin imtihan kurallarını ve oturum müddetlerini yine tartışmaya açtı. Basına yansıyan bilgilere nazaran, Çukurova Mehmet Özöncel Anadolu Lisesindeki bir salonda yapılan Temel Yeterlilik Testi (TYT) oturumunda bir öğrenci, tuvalete çıkmasına müsaade verilmediği için muhtaçlığını imtihan salonunda gidermek zorunda kaldı. Olay, hem ilgili öğrenci hem de salondaki başka adaylar açısından imtihan güvenliği kuralları ile temel insani muhtaçlıklar arasındaki istikrarın sorgulanmasına yol açtı.
YKS’de tuvalet kuralı ne diyor?
2026 YKS Kılavuzunun “Sınav Nasıl Uygulanacaktır?” kısmına nazaran, salonda imtihan evrakı dağıtıldıktan sonra adayların; TYT’de imtihan mühletinin birinci 120 dakikası, AYT’de birinci 135 dakikası, YDT’de birinci 90 dakikası tamamlanmadan ve imtihanın son 15 dakikası içinde imtihan salonunu terk etmeleri yasak. Kılavuzda, imtihan sırasında kısa bir müddet için bile olsa, tuvalete gitmek dahil, imtihan salonundan çıkılamayacağı ve bu durumdaki adaylara katiyetle müsaade verilmeyeceği açıkça belirtiliyor.
Kurala nazaran, imtihan evrakı dağıtıldıktan sonra her ne nedenle olursa olsun salondan çıkan aday tekrar salona alınmıyor; belirtilen mühletler dolmadan binadan ayrılan adayın sınavı ise geçersiz sayılıyor.
165 dakikada 120 soru
Bu yıl 20 Haziran Cumartesi günü saat 10.15’te başlayan TYT oturumu 165 dakika sürdü. Adaylardan bu müddette; 40 Türkçe, 20 Sosyal Bilimler (Tarih, Coğrafya, Felsefe, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi), 40 Temel Matematik ve 20 Fen Bilimleri (Fizik, Kimya, Biyoloji) olmak üzere 9 dersten toplam 120 soruyu cevaplamaları istendi. Yani adaylar, oturumun birinci 120 dakikası boyunca hiçbir biçimde salondan ayrılamadı.
Karşılaştırma açısından, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğine nazaran okullarda bir ders saati 40 dakika; blok ders uygulamasında dahi öğrenciler en fazla 80 dakika kesintisiz sınıfta kalıyor. İmtihan müddetlerinin bu standardın epeyce üzerinde olması, bilhassa ergenlik çağındaki adaylar için fizyolojik gereksinimler yönünden eleştiriliyor.
Sivas’taki olayda ÖSYM telafi sağlamıştı
Benzer bir mağduriyet 2024 YKS’de Sivas’ta yaşanmış, bir adayın imtihan sırasında epilepsi krizi geçirmesi üzerine 8 aday yardıma koşmuştu. Velilerin başvurusu üzerine ÖSYM, etkilenen adaylara tercihe bağlı olarak ek puan verme yahut eş kıymet imtihan tekrarı seçeneği sunmuş ve imtihan tekrarlanmıştı. Bu emsal, Adana’daki salonda imtihana giren adaylar için de misal bir telafi sisteminin işletilip işletilmeyeceği sorusunu gündeme getiriyor.
Çözüm teklifleri: Oturumun bölünmesi yahut denetimli izin
Eğitim topluluğunda lisana getirilen tekliflerden biri, TYT oturumunun sayısal testler (Temel Matematik ve Fen Bilimleri) ile sözel testler (Türkçe ve Sosyal Bilimler) biçiminde iki farklı oturuma bölünmesi. Böylelikle iki oturum arasında verilecek arayla adaylara gereksinim molası sağlanabilecek. Öbür bir teklif ise, gerekli güvenlik tedbirleri alınmak kaydıyla, imtihan sırasında tuvalet gereksinimi doğan adaylara denetimli biçimde müsaade verilmesi.
2026 YKS’ye yaklaşık 2,4 milyon aday katıldı. Her yıl milyonlarca genci ilgilendiren imtihanlarda misal mağduriyetlerin yaşanmaması için, imtihan güvenliği ile adayların temel muhtaçlıkları arasında istikrar kuran bir düzenlemenin ÖSYM tarafından kıymetlendirilmesi bekleniyor.
Ahmet KANDEMİR
