Danıştaydan özel eğitim sınıflarında ‘kamera’ kararı

Kabul, Eşitlik, Dahil Olma, İstihdam (KEDİ) Otizm Derneği ile İnegöl Otizm Dayanışma Derneğinin açtığı davada verilen karar, özel ihtiyaçlı öğrencilerin güvenliğinin artırılması ve eğitim ortamlarında kontrolün güçlendirilmesi açısından değerli bir emsal niteliği taşıyor.

Danıştay 8. Dairesinin aldığı kararla birlikte, özel eğitim sınıflarında kamera sistemlerinin kurulmasına yönelik idari mani ortadan kalkarken uygulamaya ait yöntem ve esasların Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılacak düzenlemelerle belirlenmesi bekleniyor.

İlgili kararda, özel ihtiyaçlı birçok çocuğun yaşadığı bağlantı zahmetleri sebebiyle maruz kaldıkları ihmal, istismar ve şiddeti birden fazla vakit tabir edemediğine dikkat çekilerek özel eğitim sınıflarında kamera sistemi kurulmasının, çocukların üstün faydasının korunması ve güvenliklerinin sağlanması açısından kamu faydasına uygun olduğu belirtildi.

Kararın, hem öğrencilerin güvenliğinin sağlanmasına hem de muhtemel ihmal ve istismar savlarının aktif halde soruşturulmasına katkı sunması öngörülüyor.

Danıştayın kararı ‘özel eğitimde şeffaflığın birinci adımı’

KEDİ Otizm Derneği Başkanı Serap Dikmen dava sürecini ve Danıştayın verdiği kararın özel eğitim alanına tesirlerini AA muhabirine kıymetlendirdi. Kelam konusu kararın çocukların üstün faydasını idari münasebetlerin üzerinde tuttuğunu belirten Dikmen, “Danıştay, kendini söz edemeyen çocukların sessiz çığlığına türel bir karşılık vermiş oldu. Biz bu kararı yalnızca bir güvenlik tedbiri olarak değil, tıpkı vakitte özel eğitimde şeffaflığın birinci adımı olarak görüyoruz” dedi.

Dikmen, özel eğitim sınıflarının güvenliğine ait ailelerden en sık aldıkları şikayetlerin, çocukların bedeninde görülen açıklanamayan morluklar, yaralanmalar ve konuta döndüklerinde yaşadıkları ani davranış değişiklikleri olduğunu, bu ve benzeri problemler için kamera sisteminin vazgeçilmez bir mecburilik olduğunu kaydetti.

Ailelerin “O gün sınıfta ne oldu?” sorusuna birden fazla vakit net bir cevap bulamadığını belirten Dikmen, “Kendilerine çoklukla ‘Düştü’, ‘Arkadaşı yaptı’ ya da ‘Kendi kendine ziyan verdi’ biçiminde açıklamalar yapılıyor. Lakin bu yanıtlar ailelere kâfi ve inandırıcı gelmiyor” diye konuştu.

Dikmen, birtakım özel eğitim sınıflarında derslerin verimli işlenmediğine ait duyumlar da aldıklarını belirterek bunun, çocukların eğitim hakkının ihlali manasına geldiğini söyledi.

“Somut kanıt yetersizliği sebebiyle birçok belge sonuçsuz kaldı”

Sınıflarda kamera bulunmaması sebebiyle çok sayıda olayın aydınlatılamadığını tabir eden Dikmen, şöyle konuştu:

“İçimize sinmeyen pek çok olayla karşılaştık. Bunların birçoklarında idari soruşturma bile açılamadı. Zahmetle yargıya taşınan evraklarda ise somut kanıt yetersizliği sebebiyle takipsizlik ya da beraat kararları verildi. Çocuğun beyanı yetersiz görülüyor, şahit ise birden fazla vakit olayın faili olduğu tez edilen kişi oluyor. Bu türlü olunca adalet maalesef tecelli edemiyor. Kamera olsaydı bugün pek çok çocuk travmalarıyla baş başa kalmayacak, failler de cezasız kalmayacaktı.”

Kamera sistemlerinin istismar ve berbat muameleyi büsbütün önleyeceğini söylemenin mümkün olmadığını lakin riskleri değerli ölçüde azaltacağını vurgulayan Dikmen, “İstismar ve berbat muamele karanlığı sever. Kamera ise o odaya ışık tutar. Sistemin varlığı bile başlı başına bir müdafaa kalkanı olacaktır” tabirlerini kullandı.

Kamera sistemlerinin en kıymetli katkısının caydırıcılık ve denetlenebilirlik olacağını kaydeden Dikmen, kayıt altına alındığını bilmenin berbat niyetli davranışları engelleyebileceğini söyledi.

Kameraların nöbet, kaza ve gibisi acil sıhhat durumlarında müdahale süreçlerinin incelenmesi ile muhtemel ihmallerin tespit edilmesi açısından da kıymetli bir data kaynağı oluşturacağını belirten Dikmen, “Mahremiyet elbette kutsaldır. Lakin bize nazaran yaşama hakkı mahremiyetten evvel gelir” dedi.

“Canlı yayın değil, inançlı kayıt sistemi istiyoruz”

Kamera sistemlerinin çocukların mahremiyetine yönelik oluşturabileceği en büyük riskin manzaraların yetkisiz şahısların eline geçmesi olduğunu belirten Dikmen, bu sebeple canlı yayın talep etmediklerini vurguladı.

Dikmen, “Biz kayıt sistemi istiyoruz. Bu kayıtlara sırf isimli yahut idari bir olay durumunda mülki amir ya da müfettiş onayıyla erişilmesini savunuyoruz. Manzaralar devletin inançlı sunucularında saklanmalı ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun formda koruma edilmelidir” diye konuştu.

Kamera sistemlerinin sırf çocukları değil, vazifesini hakkıyla yapan öğretmenleri de koruyacağını söz eden Dikmen, haksız ithamlarla karşı karşıya kalan eğitimciler için kayıtların en kıymetli garanti olacağını söyledi.

Kameraların zan altında kalmayı ve iftiraları önleyeceğini ve birebir vakitte mesleksel etik standartlarının yükselmesine katkı sağlayacağını anlatan Dikmen, sistemin hem öğrenciler hem de eğitimciler açısından hami bir düzenek oluşturacağını lisana getirdi.

Dikmen, Milli Eğitim Bakanlığından Danıştay kararının uygulanabilmesi için gerekli yönetmelik değişikliklerini ve teknik düzenlemeleri bir an evvel hayata geçirmesini beklediklerini belirterek “Özel eğitim kurumlarında kamera sistemlerine ait yöntem ve temelleri belirleyen bir yönerge hazırlanması gerekiyor. Ayrıyeten kayıtların saklama mühleti, erişim yetkileri, teknik altyapı standartları ile tüm özel eğitim sınıflarında sistemin kurulmasına yönelik bütçe ve uygulama takviminin de en kısa müddette açıklanması lazım” diye konuştu.

Check Also

MEB, Şahsî Dataların Korunması Kapsamında Alınacak Önlemleri 10 maddede açıkladı

Milli Eğitim Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü 29.06.2026 tarih ve 162807709 sayılı yazılarıyla 10 maddede Şahsî Dataların Korunması Kapsamında Alınacak Önlemleri açıkladı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir