Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Prof. Dr. Levent Eraslan, Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) sistemine ait yaptığı değerlendirmede, yükseköğretime geçiş sürecinde lise muvaffakiyetinin dikkate alınmasının eğitim bilimi açısından gerçek bir yaklaşım olduğunu, fakat uygulamadaki farklılıkların sistemin adaletini tartışmalı hale getirdiğini belirtti.
Eraslan, farklı liselerde farklı ölçütlerle verilen diploma notlarının ÖSYM tarafından birebir katsayıyla değerlendirilmesinin öğrenciler arasında eşitsizliğe yol açtığını savunarak, üniversite yerleştirmelerinde öğrencinin akademik muvaffakiyetinden çok okulun not verme yaklaşımının belirleyici hale gelebildiğini tabir etti.
2026 YKS sonuçlarına dikkat çekti
2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının akabinde OBP’nin tesirinin daha besbelli hale geldiğini kaydeden Eraslan, Alan Yeterlilik Testi (AYT) sonuçlarında benzeri netlere sahip adaylar arasında diploma notundan kaynaklanan puan farklarının sıralamaları değerli ölçüde değiştirdiğini belirtti.
Aynı sayıda net yapan öğrencilerden kimilerinin yüksek diploma notları sayesinde avantaj elde ettiğini, kimi öğrencilerin ise daha katı notlandırma yapılan okullarda eğitim gördükleri için geriye düştüğünü öne süren Eraslan, bu durumun eğitim sistemine duyulan inancı zedelediğini söz etti.
“Not enflasyonu” uyarısı
Eraslan, son yıllarda lise diploma notlarında “not enflasyonu” yaşandığını belirterek, okul idarelerinin itibar telaşları, veli baskıları ve kurumlar arası rekabet sebebiyle yüksek not verme eğiliminin arttığını savundu.
Objektif ölçme ve kıymetlendirme yapan okulların öğrencilerinin dezavantajlı duruma düştüğünü öne süren Eraslan, bunun fırsat eşitliği prensibini olumsuz etkilediğini kaydetti.
Dört yıllık not baskısına dikkat çekti
OBP uygulamasının öğrenciler üzerinde 9. sınıftan itibaren yoğun bir not baskısı oluşturduğunu söz eden Eraslan, öğrencilerin öğrenme süreçlerinden çok yüksek not alma korkusuyla hareket ettiğini belirtti.
Bu durumun toplumsal, kültürel ve bilimsel faaliyetlere ayrılan vakti azalttığını lisana getiren Eraslan, eğitim anlayışının sadece imtihan ve not odaklı hale gelmesinin sakıncalarına işaret etti.
Beş maddelik ıslahat önerisi
Eraslan, sistemin daha adil hale getirilebilmesi için beş temel teklif sundu.
Buna nazaran, okul bazlı standartlaştırma modeli uygulanması, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen merkezi ortak imtihanların OBP içerisindeki tartısının artırılması, öğrencilerin bilimsel, sportif ve toplumsal muvaffakiyetlerinin değerlendirmeye dahil edilmesi, OBP tesirinin dengeleyici sistemlerle tekrar düzenlenmesi ve okul notlarının bilgi analitiği teknikleriyle sistemli olarak izlenmesi önerildi.
“Amaç OBP’yi kaldırmak değil”
OBP’nin lise eğitimi boyunca gösterilen performansı değerlendirmesi açısından gerekli bir uygulama olduğunu belirten Eraslan, asıl maksadın sistemi kaldırmak değil, uygulamadaki farklılıkları ortadan kaldırarak daha adil bir yapıya kavuşturmak olduğunu tabir etti.
Not verme standartlarının güçlendirilmesi, merkezi imtihanların daha faal kullanılması ve data temelli kontrol sistemlerinin oluşturulmasının eğitim sistemine duyulan inancı artıracağını belirten Eraslan, yetkililerin bu bahiste gerekli düzenlemeleri gündeme almasının değer taşıdığını kaydetti.
