Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Türkiye’nin 2011 sonrasında karşı karşıya kaldığı kitlesel göçün eğitim alanında ortaya çıkardığı gereksinimlere karşılık vermek emeliyle hayata geçirilen Türk Eğitim Sisteminde Çocuklar İçin Kapsayıcı Eğitimin Desteklenmesi Projesi (PIKTES), yıllar içerisinde yabancı asıllı çocukların eğitime erişimi ve toplumsal ahenginde değerli bir rol üstlendi. 2016 yılında başlayan proje kapsamında Türkçe öğretiminden rehberlik ve psikososyal dayanağa, toplumsal ahenk faaliyetlerinden eğitim gereçlerinin sağlanmasına kadar birçok alanda çalışmalar yürütüldü.
Projenin alandaki en kıymetli aktörlerinden biri ise PIKTES kapsamında misyon yapan öğretmenler ve rehber danışmanlar oldu. Proje kapsamında vazife yapan eğitim çalışanları, sadece ders vermekle kalmadı; farklı lisan, kültür ve göç tecrübesine sahip öğrencilerin Türk eğitim sistemine ahenk sağlamasında kıymetli sorumluluklar üstlendi.
Yaklaşık 10 yıllık hizmet, hala proje statüsü
Politika notunda dikkati çeken temel meselelerin başında PIKTES öğretmenlerinin istihdam statüsü geliyor. Öğretmenler, uzun yıllardır Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda eğitim hizmeti vermelerine karşın 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında belli vadeli iş kontratlarıyla misyon yapıyor.
MEB’in 2025 yılında TBMM’ye verdiği resmi yanıtta da PIKTES kapsamında misyon yapan Türkçe ve Arapça öğreticileri ile rehber danışmanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalıştığı ve istihdam müddetlerinin proje müddetiyle temaslı olduğu belirtiliyor.
Buna karşılık MEB’in 2024 yılı Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Kılavuzu’nda, Bakanlık tarafından yabancı asıllı öğrencilerin eğitimine yönelik yürütülen projelerde öğretici, öğretmen veya rehber danışman olarak geçirilen sürelerin hizmet mühletine dahil edilmesi dikkat çekiyor. Bu düzenleme, PIKTES kapsamında geçirilen yılların öğretmenlik tecrübesi olarak kabul edilmesi bakımından kıymetli bir adım niteliği taşıyor.
3 bin 80 eğitim çalışanının geleceği belirsiz
Eğitime Bakış Politika Notu’na nazaran, PIKTES’in birinci devirlerinde yaklaşık 6 bin olan öğretici sayısı, yıllar içerisinde kimi öğretmenlerin KPSS yoluyla takımlı öğretmenliğe geçmesi üzere sebeplerle azaldı. Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünün datalarına nazaran proje kapsamında vazife yapan Türkçe ve Arapça öğreticileri ile rehber danışmanların sayısı 3 bin 80 seviyesinde bulunuyor.
Gelinen noktada problem sırf bir projenin işçi siyaseti olmaktan çıkmış durumda. Yıllardır okullarda vazife yapan, kıymetli bir saha tecrübesi edinen ve eğitim sisteminin yabancı asıllı öğrencilerle ilgili kurumsal kapasitesinin oluşmasına katkı sağlayan binlerce eğitim çalışanının mesleksel geleceğinin kalıcı bir tahlile kavuşturulması gerekiyor.
Aynı okulda, emsal misyonlarda farklı statüler
Politika notunda yer verilen araştırmalar, PIKTES öğretmenlerinin süreksiz çalışma statüsü sebebiyle iş teminatı ve gelecek derdi yaşadıklarını, özlük haklarında çeşitli sıkıntılarla karşılaştıklarını ortaya koyuyor.
Birebir eğitim kurumlarında emsal vazife ve sorumlulukları üstlenen öğretmenler arasında istihdam statüsünden kaynaklanan farklılıkların sürmesi, çalışma barışı açısından da kıymetlendirilmesi gereken bir sorun alanı oluşturuyor.
Üstelik bu öğretmenlerin edindiği tecrübenin sadece kişisel bir mesleksel birikim olmadığına işaret edilen Politika Notu’nda, yabancı öğrencilere Türkçe öğretiminde, kültürlerarası eğitim, toplumsal ahenk, rehberlik ve psikososyal dayanak üzere alanlarda yıllar içerisinde kıymetli bir kurumsal hafızanın oluştuğu vurgulanıyor.
PIKTES’in ulaştığı ölçek, takım muhtaçlığını daha görünür kılıyor
Projenin ulaştığı öğrenci sayısı da öğretmenlerin üstlendiği sorumluluğun boyutunu ortaya koyuyor. Resmi bilgilere nazaran, 2024 yılında 225 bin 346 yabancı öğrenciye Türkçe lisan eğitimi, 202 bin 150 yabancı öğrenciye ruhsal danışmanlık ve rehberlik hizmeti sunuldu. Toplumsal ahenk etkinlikleriyle de 70 bin 619 öğrenci ve veliye ulaşıldı.
Bu tablo, PIKTES öğretmenlerinin süreksiz bir muhtaçlığa yanıt veren çalışandan öte, Türkiye’nin kapsayıcı eğitim siyasetinde yıllar içerisinde uzmanlaşmış bir insan kaynağı haline geldiğini gösteriyor.
PIKTES öğretmenleri takıma geçirilmeli
Eğitim-Bir-Sen olarak yıllardır devam eden belirsizliğin artık kalıcı bir istihdam modeliyle çözülmesi gerektiğini kıymetlendiriyoruz.
Bu kapsamda PIKTES öğretmenlerinin Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde takımlı öğretmen statüsüne geçirilmesi, proje devam ettiği sürece mevcut misyonlarını takımlı olarak sürdürmeleri ve proje sonrasında da edindikleri deneyimin ulusal eğitim sistemi içerisinde kıymetlendirilmesi gerekiyor.
Takım düzenlemesi yapılırken öğretmenlerin bugüne kadar proje kapsamında çalıştıkları mühletlerin de yok sayılmaması ehemmiyet taşıyor. Bu müddetlerin kıdem, hak aylığı, derece ilerlemesi ve başka özlük hakları bakımından korunması, yılların emeğinin karşılığını bulması ve çalışma barışının güçlendirilmesi açısından gerekli görülüyor.
Yalnızca takım değil, sürdürülebilir bir eğitim politikası
Politika Notu’nda takım talebinin yanı sıra PIKTES’in geleceğine ait kapsamlı tekliflere de yer veriliyor. Buna nazaran:
” PIKTES öğretmenleri için iş teminatını sağlayacak kalıcı ve sürdürülebilir bir istihdam modeli oluşturulmalı.
” Uzun yıllar proje kapsamında vazife yapan öğretmenlerin tecrübeleri dikkate alınarak takım düzenlemesi yapılmalı.
” Projede geçirilen hizmet mühletleri ve kazanılmış özlük hakları takıma geçiş sürecinde korunmalı.
” Türkçe öğretiminde farklı yaş ve lisan düzeylerine uygun basılı ve dijital malzemeler artırılmalı.
” Psikososyal takviye sistemleri sırf öğrencileri değil, yoğun ve güç şartlarda misyon yapan öğretmenleri de kapsamalı.
” PIKTES’in yıllar içerisinde oluşturduğu eğitim, toplumsal ahenk ve kurumsal tecrübe MEB’in uzun vadeli kapsayıcı eğitim siyasetlerine aktarılmalı.
Yılların emeği, süreksiz statüde bırakılmamalı
PIKTES öğretmenlerinin takım talebi, sadece bir istihdam talebi olarak görülmemeli. Yaklaşık on yıldır Türk eğitim sisteminin değerli bir gereksinimini karşılayan, yüz binlerce öğrencinin eğitim ve ahenk sürecinde vazife üstlenen eğitim çalışanlarının deneyimlerinin korunması birebir vakitte kamu faydası ve eğitim sisteminin kurumsal kapasitesinin devamlılığı açısından ehemmiyet taşıyor.
Yıllardır tıpkı okullarda, birebir öğrenciler için, eğitim sisteminin gereksinim duyduğu vazifeleri yerine getiren PIKTES öğretmenlerinin mesleksel geleceklerinin proje mühletlerine bağlı kalmaması gerekiyor.
Eğitim-Bir-Sen olarak, PIKTES öğretmenlerinin yılların emeğini ve deneyimini koruyacak bir düzenleme yapılmasını, öğretmenlerin kazanılmış haklarıyla birlikte takıma geçirilmesini istiyoruz.
RAPORUN TAMAMINA ULAŞMAK İÇİN
