Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), öğrencilerin kütüphanelerden daha aktif yararlanması ve kitap okumayı hayatın geneline yaymaları için uygulama kılavuzu hazırladı.
MEB’e bağlı resmi, özel örgün ve yaygın eğitim kurumlarında oluşturulan okul kütüphanelerinin kuruluş, işleyiş ve işçisi ile ilgili iş ve süreçlere ilişkin asılları kapsayan “Milli Eğitim Bakanlığı Okul Kütüphaneleri Yönetmeliği” 23 Kasım 2024’te Resmi Gazete’de yayımlanmıştı.
AA muhabirinin aldığı bilgiye nazaran, Bakanlık bu kapsamda okullardaki kütüphanelerin verimliliğinin artırılmasına yönelik çalışma başlattı.
MEB Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yönetmeliğin uygulanmasını desteklemek ve okullarda kütüphaneden sorumlu öğretmenlere rehberlik etmesi emeliyle “Okul Kütüphaneleri Yönetmeliği Uygulama Kılavuzu” hazırlandı.
Öğrencilerin kütüphanelerden daha aktif yararlanması ve kitap okumayı hayatlarının geneline yaymasına yönelik hazırlanan uygulama kılavuzu, öğrencilerin yanı sıra öğretmenleri ve aileleri de kapsıyor.
Kılavuz, “Genel esaslar”, “Kitap kazandırma süreç ve yöntemleri”, “Kitap kazandırmaya yönelik aktiflik önerileri”, “Okul tipi ve alanlara yönelik seçki oluşturma”, “Tüm branşların kütüphane aktifliklerine dahil edilmesi”, “Kütüphane aktifliklerine yönelik önerileri” ve “Kitap okumanın okul başarısına olan tesirine yönelik raporlama süreçleri” üzere kısımlardan oluşuyor.
Ayrıca öğrencilerin kitaplardan en uygun biçimde yararlanması için birçok aktiflik ve örneklerin yer aldığı kılavuz, öğretmenler için “başucu kılavuzu” niteliği taşıyor.
10 okuryazarlık temel alındı
Uygulama kılavuzuyla kütüphane okuryazarlığını yaygınlaştırmak, öğrencilere aktif okur kimliği kazandırmak ve ömür uzunluğu sürecek okuryazarlık kültürü oluşturmak hedefleniyor.
Öğrencilerin ulusal ve manevi pahaları korunarak ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli okuryazarlık marifetleri doğrultusunda hazırlanan kılavuz, “Genel esaslar” kısmına nazaran, “kütüphane okuryazarlığı”, “bilgi okuryazarlığı”, “görsel okuryazarlığı”, “veri okuryazarlığı”, “dijital okuryazarlığı”, “finansal okuryazarlığı”, “sürdürülebilirlik okuryazarlığı”, “vatandaşlık okuryazarlığı”, “kültür okuryazarlığı” ile “sanat okuryazarlığı” marifetlerini kazandıracak yahut geliştirecek kitapların kütüphane seçkilerinde bulundurulması ve bu kitapların kütüphanelere kazandırılması temeline dayanıyor.
Kılavuza nazaran seçilecek kitaplar, öğrencilerin yaş ve gelişim seviyelerine uygun olacak, öğrenci, öğretmen, okul yönetimi ve veliler de sürecin bir kesimi olarak görülecek.
Kütüphanelerdeki kitaplar, bilimsel ve pedagojik açıdan nitelikli kaynaklarla güncellenecek. Kılavuz vasıtasıyla okul kütüphanelerinin etkinliklerle daima desteklenmesi teşvik edilecek.
Okullarda Seçim ve ayıklama kurulu kurulacak
Kılavuzun, “Kitap kazandırma süreç ve yöntemleri” kısmında ise kütüphanelere kazandırılacak kitapların tespiti, seçimi, aranan nitelikler ve sistemlerine yer verildi.
Bu doğrultuda okullarda “Seçim ve ayıklama komisyonu” kurulacak. Kurul, ilçe ulusal eğitim şube müdürü, okul müdürü, kütüphaneden sorumlu müdür yardımcısı, kütüphaneci yahut kütüphaneden sorumlu öğretmen, zümre başkanları ve kütüphanecilik kulübü danışman öğretmeninden oluşacak.
Okul kütüphanelerine kazandırılması planlanan tüm kaynaklar, Bakanlık tarafından gönderilen kaynaklar, satın alma yoluyla temin, bağış yoluyla kazandırma ve değişim yoluyla kitap kazanımı ile temin edilecek.
Kılavuzun, “Okul kütüphanelerine kitap kazandırmaya yönelik aktiflik önerileri” kısmında de kütüphanelerdeki kitapların nasıl zenginleştirilebileceğine yönelik tavsiyelere yer veriliyor.
Buna nazaran, kütüphanelerdeki kitapların artırılmasına yönelik kitap bağışı kampanyaları düzenlenmesinin yanı sıra kitap fuarı ve toplumsal sorumluluk projeleri, kitap değişim günleri, toplumsal medya kampanyaları ve farkındalık çalışmaları, sahaflarla işbirliği ve sınıflar ortası kitap bağışı ve “Her yerde kitap okuyoruz” etkinliklerinin yapılması tekliflerinde bulunuluyor.
Kütüphanelerdeki kitaplar okul cinsine nazaran şekillenecek
MEB’in kütüphanelerde uygulama kılavuzundaki “Okul çeşidi ve alanlara yönelik seçki oluşturma” kısmında, ilkokul, ortaokul ve lise seviyesinde her okulun kütüphanesinde bulunması gereken temel kaynakların yanı sıra okul tiplerine nazaran başka kaynaklara göre daha fazla bulunması önerilen kaynak çeşitlerine yer veriliyor.
Bu kapsamda ilkokullarda, görselliği güçlü, sade anlatımlı masal, öykü, çocuk romanları, temel bedeller eğitimi içeren kitaplar, ortaokullarda, gençlik romanları, eğlenceli bilim kitapları, okuma maharetlerini geliştirecek kaynaklar, kültürel ve eğitsel içerikler, liselerde ise (genel) klasikler, aktüel akademik ve kültürel kaynaklar, biyografiler ile araştırma kitapları öneriliyor.
Okul tipine nazaran ise meslek liselerinde meslek alanına yönelik teknik kitaplar, mesleksel rehberlik kaynakları, teknoloji ve girişimcilik kitapları, imam hatip liselerinde imam hatip meslek derslerine yönelik kitaplar, İslam tarihinde öncü şahsiyetlerin biyografileri, hoş sanatlar liselerinde sanat tarihi, fotoğraf, müzik, tiyatro, edebiyat ve tasarım üzerine kaynaklar, sanatçı biyografileri, spor lisesinde ise spor tarihi, atlet biyografileri, idman bilimleri, beslenme ve spor psikolojisi üzere alanlara yönelik kaynakların yer alması tavsiye ediliyor.
“Tüm branşların kütüphane aktifliklerine dahil edilmesi” kısmında ise branşlarına nazaran öğretmenlerin öğrencilerine nasıl kütüphane kullanımını teşvik edebileceğine dair örnekler yer alıyor.
“Kütüphane aktifliklerine yönelik öneriler” kısmında ise öğrencilere yönelik “yazar/okur buluşmaları”, “tematik okuma günleri”, “dijital okuma ve e-kitap kullanımı eğitimleri”, “sesli kitap okuma ve canlandırma”, “kütüphane gecesi” ve “aile okuma buluşmaları” üzere tavsiyelere yer veriliyor.
Ders muvaffakiyetleri ile davranış süreçlerine katkılarına yönelik rapor oluşturulabilecek
“Kitap okumanın okul başarısına olan tesirine yönelik raporlama süreçleri” kısmında ise öğrencilerin okullardaki kütüphane kullanımının sonrasına yönelik neler yapılabileceğine dair uygulamalar bulunuyor.
Bu doğrultuda yıl sonunda okul idaresi, seçim ve ayıklama kurulu, sınıf rehber öğretmenleri ile branş öğretmenleri bir ortaya gelerek kütüphane kullanım dataları, kütüphane aktifliklerine iştirak dataları, sınıf rehber öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda kütüphane kullanımı ve kütüphane aktifliklerine iştirakin ders muvaffakiyetleri ile davranış süreçlerine katkılarına yönelik bir rapor oluşturabilecek.
Otomasyon sistemi bilgilerinden hareketle kütüphaneyi faal kullanan ve kütüphane aktifliklerine katılan öğrencilerin ders başarılarındaki üst taraflı ivme tespit edilerek genel kurul, şube öğretmenler kurulu yahut zümre toplantılarında değerlendirilebilecek ve en çok kitap okuyan öğrenciler ödüllendirilerek teşvik sistemi kurulabilecek.
Sorumlu öğretmenlere kılavuza ait bilgiler verilecek
MEB, uygulama kılavuzunun faal formda kullanılması için okul kütüphanelerinden sorumlu öğretmenlere yönelik toplantılar da planladı.
Toplantılar, 81 vilayetteki tüm okullarda çevrim içi gerçekleştirilecek.
