Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Türkiye genelinde çocukların yüzde 13,8’i akran zorbalığına maruz kalıyor. Artan risklere karşı Aile ve Toplumsal Hizmetler, Ulusal Eğitim ve Sıhhat Bakanlıkları 2025’te geniş kapsamlı eğitim, danışmanlık ve dijital farkındalık programlarıyla güçlü bir gayret yürütüyor.
Türkiye genelinde çocukların yüzde 13,8’i akran zorbalığına maruz kalıyor. Artan risklere karşı Aile ve Toplumsal Hizmetler, Ulusal Eğitim ve Sıhhat Bakanlıkları 2025’te geniş kapsamlı eğitim, danışmanlık ve dijital farkındalık programlarıyla güçlü bir çaba yürütüyor.
Zorbalık dijital çağla birlikte çeşitlendi
Çocukların toplumsal, duygusal ve akademik gelişimini direkt etkileyen akran zorbalığı, Türkiye’de en sık karşılaşılan çocuk muhafaza sıkıntıları ortasında yer alıyor. Dijitalleşmenin hızlanmasıyla birlikte fizikî ve kelamlı zorbalığın yanı sıra siber zorbalık da yaygınlaştı.
2022 yılında yapılan araştırmalar, çocukların yüzde 13,8’inin ayda en az bir sefer akran zorbalığına maruz kaldığını ortaya koyuyor. Bu oran kızlarda yüzde 14,2, erkeklerde yüzde 13,4 düzeyinde ölçüldü.
9 bin 504 çocuğa akran eğitimleri veriliyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, 81 ilde Çocuk Hakları Vilayet Çocuk Komiteleri tarafından düzenlenen 139 eğitimle toplam 9 bin 504 çocuğa ulaştı. Bu eğitimlerde akran zorbalığı, siber zorbalık, inançlı bağlantı ve olumlu akran ilgileri üzere bahisler işlendi.
Bakanlığın ebeveynlere yönelik “İlk Öğretmenim Ailem” taşınabilir uygulaması ise 1 milyon 25 binden fazla kullanıcıya ulaştı. Uygulamada zorbalığın çeşitleri, belirtileri ve tahlil yolları hakkında kapsamlı içerikler yer alıyor.
UNICEF iş birliğiyle yürütülen “Akran Zorbalığı Odaklı Psikososyal Dayanak ve Müspet Ebeveynlik Programı” kapsamında 6-18 yaş kümelerine yönelik 8 oturumdan oluşan bir eğitim modeli geliştirildi. Program, hem çocuklarda farkındalık oluşturmayı hem de ebeveynlerin zorbalıkla baş etme maharetlerini güçlendirmeyi amaçlıyor.
14 bin danışmanlık hizmeti, 107 bin eğitim
Sağlık Bakanlığı; Sağlıklı Hayat Merkezleri, Göç Sıhhati Merkezleri ve hastaneler bünyesindeki psikolog, sosyal çalışmacı ve çocuk gelişimcileriyle akran zorbalığına yönelik çok istikametli hizmet sunuyor. 2025’in birinci dokuz ayında, 5 bin 23 kişi akran zorbalığı nedeniyle başvurdu. Verilen danışmanlık hizmeti 14 bin 326’ya ulaştı. Bin 869 eğitim programında toplam 107 bin 306 şahsa farkındalık kazandırıldı. Bakanlığın uyguladığı EASE Programı ise çocukların duygusal marifetlerini geliştirmeye yönelik 7 haftalık küme çalışmalarıyla öne çıkıyor.
6,3 milyon öğrenciye eğitim
Milli Eğitim Bakanlığı, rehberlik ve psikolojik istişare hizmetleri üzerinden okullarda koruyucu-önleyici çalışmalar yürütüyor. 44 bin 129 rehberlik öğretmeni; risk tahlili, duygusal farkındalık, irtibat maharetleri ve zorbalıkla gayret alanlarında etkinlikler düzenliyor.
2024-2025 eğitim yılında, 6 milyon 393 bin 853 öğrenciye, 60 bin 605 öğretmene akran zorbalığı ve şiddetle uğraş eğitimleri verildi. Ayrıyeten, 338 bin 590 veli de bilgilendirme programlarına katıldı. Bakanlığın uyguladığı toplumsal duygusal maharet programlarıyla 2025’te 5,2 milyon öğrenci ve 39 bin öğretmen desteklendi. Programlar; öz farkındalık, öfke denetimi, şiddetle başa çıkma, empati ve sağlıklı bağlantı üzere başlıklardan oluşuyor.
Siber zorbalığa karşı özel eğitim ve yayınlar
Milli Eğitim Bakanlığı, öğrencilerin dijital riskler konusunda bilinçlenmesi maksadıyla siber zorbalık farkındalık programları hazırladı. “İkizlerin Hikayesi” ve “Kahramanın Maceraları” üzere öykü kitapları ilkokul seviyesindeki çocuklara dağıtılırken; öğretmen ve veliler için broşür, sunum ve rehberler yayımlandı.
Okullarda şiddetin önlenmesi genelgesi
2024 yılında yayımlanan “Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi” kapsamında öğrencilere öfke denetimi, gerilim idaresi, irtibat marifetleri ve inançlı davranış modellerine ait içerikler sunuluyor. Rehberlik servisleri, zorbalık yapan ve zorbalığa maruz kalan çocuklara başka psikoeğitim programları uyguluyor.
Görünürlük arttı, algı yükseldi
Basında akran zorbalığına ait haberlerin artması ve CİMER müracaatlarındaki çoğalma, bahsin daha görünür hale geldiğine işaret ediyor. Lakin yapılan tahliller, haberlerin yarısının bilgilendirici içeriklerden oluştuğunu ve olayların yüzde 70’inin okul dışında meydana geldiğini ortaya koyuyor. Yetkililer, artış algısının birçok vakit birebir olayın farklı başlıklarla tekrar haberleştirilmesinden kaynaklandığını belirtiyor.
Süreklilik gerektiren bir mücadele
Uzmanlara nazaran akran zorbalığı sırf kişisel değil, toplumsal seviyede sonuçları olan çok istikametli bir sorun. Aile, okul ve kurumlar ortasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi; erken müdahale modellerinin yaygınlaştırılması; bilgi temelli siyaset geliştirilmesi ve çocuk iştiraki sistemlerinin artırılması kritik kıymette. Türkiye’de 2025 yılı boyunca yürütülen eğitimler, dijital uygulamalar ve psikososyal takviye programları çocuklar, aileler ve öğretmenler için güçlü bir muhafaza ağı oluşturuyor. Lakin uzmanlar, zorbalıkla çabanın uzun vadeli bir uğraş olduğunu vurguluyor.
