Afete hazır Üniversite: AFAD ve YÖK protokolü imzaladı

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Lideri Prof. Dr. Erol Özvar ile Afet ve Acil Durum İdaresi (AFAD) Başkanlığı’nda düzenlenen “Afete Hazır Üniversite Afete Hazır Türkiye” kapsamında Yükseköğretim Kurulu – Afet ve Acil Durum İdaresi Başkanlığı İşbirliği Protokolü İmza Merasimi’ne katıldı.

Burada konuşan Çiftçi, kelam konusu protokolle “Afete Hazır Üniversite” maksadına resmiyet kazandırdıklarını belirtti.

Türkiye’nin bilim, bilgi ve irfan birikimini temsil eden üniversiteleri, gençlerin gücünü, devletin kurumlarının kapasitelerini afetlere karşı ortak bir kararlılıkta buluşturduklarını tabir eden Çiftçi, “Türkiye, coğrafyası prestijiyle sarsıntı başta olmak üzere, sel, heyelan, yangın ve öbür afet cinsleriyle sıkça karşı karşıya kalmaktadır. Doğal afetleri büsbütün engellemek mümkün değildir. Lakin yıkıcı tesirlerini azaltmak bizim elimizdedir. Her manada afetlere karşı hazırlık kapasitemizi güçlendirmek, farkındalığı artırmak, risk belirleme ve azaltma stratejilerimizi oluşturmak, afetlerin yıkıcı tesirini azaltmanın en değerli yoludur.” diye konuştu.

Çiftçi, 6 Şubat 2023’teki “asrın felaketi” olarak hafızalara kazınan zelzelelerin ağır kayıplar yaşattığını hatırlattı.

Yaşanan bu afetlerin ve yıkıcı sonuçların, hazırlıksız olmanın ağır sonuçlarının olacağını gösterdiğini lisana getiren Çiftçi, “Bu nedenle, afet idaresi kriz anında başlatılacak bir süreç değildir. Afet olmadan evvel başlayan bilimle, eğitimle ve planlamayla olumsuz tesirleri en aza indirilecek bir süreç idaresidir. Devletimizin tüm kurumlarıyla, milletimizin birlik ruhuyla Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde asrın felaketini asrın dayanışmasına dönüştürmesi, bütün zorlukları aşabileceğimizin göstergesi olmuştur.” tabirlerini kullandı.

“Afet temalı seçmeli derslerin yaygınlaşması sağlanacak”

Bakan Çiftçi, protokolün, afet ve acil durumlara hazırlık kapasitelerini güçlendirirken, “ilköğretimden üniversiteye” afet idare süreçlerine büyük katkı sağlayacağının altını çizdi.

Bu protokol ile üniversitelerde gerçekleştirilecek eğitim, gönüllülük, tatbikat, ortak AR-GE ve akademik faaliyetlerin temel çerçevesini ortaya koyduklarını belirten Çiftçi, şunları kaydetti:

“Aynı vakitte afet farkındalık eğitimlerinin ülke genelinde ortak bir anlayış doğrultusunda yürütülmesini de hedefliyoruz. Üniversitelerimizde afet idaresi, risk azaltma ve gönüllülük alanlarında ders ve modüllerin açılması teşvik edilerek, farklı disiplinlerde afet temalı seçmeli derslerin yaygınlaşması sağlanacaktır. Lisansüstü seviyede araştırmalar ve tez çalışmalarını desteklerken tıpkı vakitte ortak AR-GE projeleriyle bilimsel bilgiyi pratiğe aktaracağız. Afet idaresi sorununu salt bir teori ve mühendislik olarak ele almıyoruz. Sosyolojiden psikolojiye, bağlantıdan kent planlamasına kadar çok disiplinli bir yaklaşımı benimseyerek hareket ediyoruz.”

“En az bir kere tatbikat yapılmasını hedefliyoruz”

Çiftçi, AFAD Gönüllülük Sistemi ile uyumlu öğrenci topluluklarının kurulması için her türlü takviyesi sağlayacaklarının altını çizerek, şunları söz etti:

“Bu topluluklarda gönüllülük faaliyetlerine katılan öğrencilerimize iştirak evrakı ve sertifika vereceğiz. Toplumsal manada sorumluluk şuurunu inşa ederken, yaşanacak afet durumlarında alanda misyon alacak nitelikli insan kaynağı da oluşmuş olacaktır. Neye, nerede, nasıl ve ne vakit müdahale edebileceğini bilen bir insan, bir hayatın kurtulmasına elbet vesile olacaktır. Üniversitelerimizin yerleşkelerinde yılda en az bir defa tatbikat yapılmasını hedefliyoruz. Saha uygulamaları, simülasyonlar eğitimlerin tesirini daha güçlü hale getirecektir.”

“hazirim.gov.tr” afet farkındalık internet sayfasında, afet öncesi, sırası ve sonrası noktasında yapılması gerekenleri kolay, erişilebilir ve ortak bir içerikle kamuoyuna sunulduğunu hatırlatan Çiftçi, bunun, yaşamsal her alanın dijitalleştiği bu periyotta, afet şuurunun dijital tabanda yaygınlaşmasına ve farkındalık oluşturulmasına değerli bir katkı sağlayacağını söyledi.

Bakan Çiftçi, Milli Eğitim Bakanlığı ile yürüttükleri “Her Okula Bir Afet Farkındalık Öğretmeni” projesiyle afet şuurunu daha küçük yaşlardan itibaren kazandırmayı öncelikli maksatlar ortasına aldıklarını lisana getirdi.

Afetlerle gayrette devletin misyon ve sorumluluğunun büyük olduğunu vurgulayan Çiftçi, “Afetlerle çabada toplumsal sorumluluk da büyük bir ehemmiyet taşımaktadır. Devletimizin gücü ve kudretiyle, milletimizin farkındalık şuuru bir ortaya geldiğinde ortaya asrın afetlerle uğraş direnci çıkacaktır. Bizler, güçlü Türkiye’nin, afet sonrası müdahale kapasitesini ve afet öncesi risk azaltma kültürünü sağlam bir biçimde inşa etmesini olmazsa olmazımız olarak görüyoruz.” dedi.

“Üniversitelerimiz, yerleşkelerini barınma alanı olarak tahsis etti”

YÖK Lideri Prof. Dr. Erol Özvar da imzalanacak protokolün iki kurum ortasında Türkiye’nin afetlere karşı daha dirençli, hazırlıklı ve şuurlu bir toplum olma iradesinin kurumsal bir tezahürü olduğunu söyledi.

Protokolün tıpkı vakitte üniversiteler ile kamu kurumları ortasında uzun vadeli, sistemli ve sürdürülebilir eşgüdüm için de güçlü bir adım olduğunu belirten Özvar, Yükseköğretim sistemi olarak ülkenin her kentinde bulunan 208 üniversite, yaklaşık 187 bin akademisyen ve 6 milyondan fazla üniversite öğrencisiyle büyük bir beşeri, bilimsel ve kurumsal kapasiteye sahip olduklarını hatırlattı.

Özvar, bu kapasitenin, afet şuurunun yaygınlaştırılmasında, risk azaltma kültürünün geliştirilmesinde ve afet sonrası arama-kurtarma ile insani yardım faaliyetlerinde etkin biçimde rol üstlenmesinin mümkün olduğunu lisana getirdi.

“Asrın felaketi” olarak nitelendirilen Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat sarsıntıları sonrasında üniversitelerin çok kısa müddette organize olduğunu anımsatan Özvar, “Üniversitelerimiz çok kısa müddette organize olmuş, yerleşkelerini barınma alanı olarak tahsis etmiş, akademik ve teknik uzmanlıklarını alana taşımış, sıhhat ve psikososyal dayanak hizmetlerine katkı sunmuş, öğrencilerimiz istekli faaliyetlerde etkin rol almıştır.” dedi.

Üniversitelerin bu süreçte yaraların sarılmasına sunduğu katkının, yükseköğretimin toplumsal sorumluluk şuurunu en güçlü biçimde ortaya koyduğunu kaydeden Özvar, protokolün bu tecrübeyi kurumsal bir çerçeveye kavuşturacak olması bakımından manalı olduğunu vurguladı.

“Etkin bir uyum sisteminin işletilmesini temin edeceğiz”

Özvar, protokolün temel hedefinin yükseköğretim kurumlarında afet farkındalığını artırmak, afet risklerinin azaltılmasına yönelik çalışmaları sistemli hale getirmek, gönüllülük kültürünü yaygınlaştırmak ve üniversitelerin afetlere hazırlık kapasitesini güçlendirmek olduğunu bildirdi.

Bu kapsamda, afet farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırılması, afet idaresi ve risk azaltma alanlarında ders, modül ve akademik içeriklerin geliştirilmesi, AFAD Gönüllülük Sistemi ile uyumlu öğrenci topluluklarının teşvik edilmesi ve akredite grupların oluşturulmasının mümkün olacağına işaret eden Özvar, şunları kaydetti:

“Üniversite yerleşkelerinde yılda en az bir kere tatbikat yapılması, saha uygulamaları ve simülasyon programlarının geliştirilmesi üzere müşahhas adımlar da bu işbirliği çerçevesinde hayata geçirilecektir. Gayemiz ‘Afete Hazır Üniversite’ anlayışını bütün üniversitelerimize yerleştirmektir. Bu formda yükseköğretim kurumlarımızın afetlere karşı hazırlıklı, uyum içinde hareket edebilen ve topluma örnek yapılar haline gelmesini hedeflemekteyiz. Yükseköğretim Kurulu olarak biz de üniversitelerimizde ‘Afet Risk İdaresi Uyum Üniteleri’nin kurulmasını teşvik edecek, afet idaresi ve risk azaltma gayretlerini öncelikli alanlar ortasında kıymetlendirecek ve AFAD ile üniversitelerimiz ortasında aktif bir uyum düzeneğinin işletilmesini temin edeceğiz.”

Üniversitelerin bilimsel birikimi ile AFAD’ın alandaki deneyiminin birleşmesinin afet öncesi hazırlık, afet anı müdahale ve afet sonrası güzelleştirme süreçlerinde çok daha güçlü bir kapasite ortaya çıkacağını vurgulayan Özvar, protokolün iyi olmasını diledi.

AFAD Başkanı Pehlivan’ın konuşması

AFAD Lideri Ali Hamza Pehlivan da konuşmasında, 1-7 Mart Zelzele Haftası’nı vesile kılarak, 365 gün anlayışıyla okullarda, kamu kurum ve kuruluşlarında, köylerden mahallelere kadar eğitim ve farkındalık faaliyetleri yürüttüklerini belirtti.

Bu manada, okullarda yürütülen faaliyetlerle birlikte yükseköğretim kurumlarında da işbirliğinin dünden bugüne devam ettiğini lisana getiren Pehlivan, “Nitekim üniversitelerimizde şu ana kadar yapmış olduğumuz bütün plan, projelerde değerli hocalarımızla işbirliğini daima yaptık, inşallah bundan sonra da devam ettireceğiz.” diye konuştu.

Konuşmaların akabinde protokol, Bakan Çiftçi ve Özvar tarafından imzalandı, kentsel arama-kurtarma alanında akredite olan üniversitelere sertifikaları takdim edildi.

AFAD Başkanlığı Zelzele ve Risk Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar da afet farkındalığı konusunda bir sunum yaparak, “hazirim.gov.tr” internet sitesi hakkında bilgilendirmede bulundu.

Bakan Çiftçi daha sonra AFAD’ın tanıtım ve bilgilendirme stantlarını gezerek, ilgili işçiden bilgi aldı.

Protokolün amacı

AFAD ile YÖK ortasında imzalanan protokolle yükseköğretim kurumlarında afet farkındalığının artırılması, afet risklerinin azaltılması, afet gönüllüğünün geliştirilmesi ve üniversitelerin afetlere hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Protokol, üniversitelerde kurulabilecek afet idaresi gruplarının eğitimi ve AFAD akreditasyon sistemi ile uyumlu halde akredite edilmesine ait adap ve temelleri da kapsıyor.