Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) yurt dışındaki faaliyetlerini genişletmeyi hedeflediklerini belirterek, “Pakistan’a yönelik çalışmalarımız var. Oruç Reis sismik gemimiz şu anda Pakistan açıklarına hakikat yolda.” dedi.
Bakan Bayraktar, İstanbul Finans Merkezi’ndeki Enerji Piyasaları İşletme AŞ’de memleketler arası basın kuruluşları ve yabancı lisanda yayın yapan medya organlarının temsilcileriyle bir araya geldi.
Buradaki konuşmasında Türkiye’nin “Milli Enerji 2040” vizyonunun ehemmiyetini vurgulayan Bayraktar, elektrifikasyon odaklı bir dönüşüm hedeflediklerini söz etti.
Bayraktar, 2040’ta mevcut siyasetlerle 1,2 milyon varile çıkması beklenen günlük ham petrol gereksinimini yaklaşık 720 bin varile düşürmeyi, 77 milyar metreküpe ulaşması beklenen doğal gaz tüketimini ise 57 milyar metreküp düzeyinde tutmayı hedeflediklerini söyledi.
Petrol ve gazda günlük 1,7 milyon varil eş bedeli muhtaçlığın süreceğini tabir eden Bayraktar, TPAO’nun Doğu Akdeniz ve Karadeniz’de faaliyetlerini artıracağını, Gabar ve Güneydoğu Anadolu’da aramaları sürdüreceğini lisana getirdi.
Bayraktar, milletlerarası petrol şirketleriyle çok sayıda işbirliği anlaşması imzalandığını anımsatarak, “Büyüme stratejimiz, birleşme ve satın almalar ya da büyük petrol şirketleriyle iştirakler kurarak TPAO’nun yurt dışında daha etkin hale gelmesini öngörüyor. Bu sebeple Somali açıklarında sondaj yapıyoruz. Pakistan’a yönelik çalışmalarımız var. Oruç Reis sismik gemimiz şu anda Pakistan açıklarına hakikat yolda.” dedi.
Libya ile imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ait mutabakat muhtırasının her iki ülkeye de ek çalışma alanı sağladığını lakin arama faaliyetlerinin ekonomik münasebetlerle kararlaştırıldığını söyleyen Bayraktar, “Neden Doğu Akdeniz’de, Karadeniz’de, Somali’de, Pakistan’dayız? Yakında tahminen Suriye’de, Irak’ta yahut Lübnan’ın deniz alanlarında da faaliyet gösterebiliriz. Zira petrol ve doğal gaza muhtaçlığımız var.” diye konuştu.
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin gündeminde çok sayıda proje bulunduğunu belirterek, “Yeni alanlara ait kararlarda ekonomik ve jeolojik şartlar belirleyici olacak.” dedi.
“Ortaklıklara açığız, alternatif güzergahlardan çekinmiyoruz”
Irak ile Suriye arasındaki Kerkük-Banyas Petrol Boru Hattı’nın yine devreye alınması ihtimaline ait soru üzerine Bayraktar, “Enerji ve madenciliği barış ve refah için bir araç olarak kullanabileceğimizi düşünüyoruz. Suriye üzere ülkelerde ve bölgemizde istikrarı güçlendirmek için bu işbirliğine gereksinimimiz var. Suriye’nin çok büyük ölçüde yatırıma muhtaçlığı var. Kerkük-Banyas Boru Hattı’nı tehdit olarak görmüyoruz.” tabirini kullandı.
Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın hiçbir vakit tam kapasiteyle kullanılamadığını, çizginin Basra’ya kadar uzatılmasını uzun yıllardır Irak’a önerdiklerini belirterek şunları söyledi:
Türkiye’nin “Milli Enerji 2040” vizyonu kapsamında öngörülen 500 milyar dolarlık yatırımın yaklaşık 200 milyar dolarlık kısmının kamu güç ve madencilik şirketleri aracılığıyla yapılacağını lisana getiren Bayraktar, “Şirketlerimiz sukuk yahut klâsik ticari borçlanma yoluyla finansman aradığında hem Körfez’de hem de Batılı finans kuruluşlarında önemli ilgi görüyoruz.” dedi.
Bakan Bayraktar, özellikle nükleer güç yatırımlarının önemli bir finansman gerektirdiğine işaret ederek, “Dünya Bankası, Uluslararası Finans Kurumu (IFC), Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve öbür milletlerarası finans kuruluşlarının dayanağını gerektiriyor. Bu kuruluşlarla hayli yakın işbirliği içinde çalışıyoruz.” diye konuştu.
“Kömür kesiminde adil geçişi nasıl sağlayacağımızı paylaşacağız”
Kömürden daha pak güç kaynaklarına adil geçişin yollarını aradıklarını belirten Bayraktar, bu süreçte doğal gazın bir seçenek olduğunu ve nükleer güçte büyük potansiyel gördüklerini söyledi.
Bayraktar, kömür madenciliğinde 30 binden fazla kişinin çalıştığını lisana getirerek, “Bu yüzden adil bir geçiş sürecine gereksinimimiz var. Bunun üzerinde çalışıyoruz. Büyük olasılıkla Antalya’da son toplantıların sonuçlarını ve kömür dalında adil geçişi nasıl sağlayacağımızı paylaşacağız.” sözünü kullandı.
Yerli kömürün güç arz güvenliği açısından değerine işaret eden Bayraktar, ekonomik şartlar, arz güvenliği ve istihdam sebebiyle geçişin 10 ila 15 yıl sürebileceğini belirtti.
Bayraktar, Milli Eğitim Bakanlığı ve ilgili kurumlarla madencilik dalında çalışanlara yeni marifetler kazandırılması ve bulundukları bölgelerde istihdamlarının sürdürülmesi için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Kömürden çıkışın değerlendirilebilmesi açısından 2040’a kadar 10 gigavat nükleer kurulu güce ulaşmanın esas şartlardan biri olduğunu lisana getiren Bayraktar, bu gayenin 2030’a gelindiğinde daha net görüleceğini tabir etti.
Bakan Bayraktar, Rusya’dan doğal gaz alımının azalması karşısında ABD’den tedarik artışının fiyat kaynaklı olduğunu belirterek, “Daha ucuz gaz, kıymetli gaz karşısında rekabet avantajı elde eder.” dedi.
Yunanistan ile iş birliği imkanları
Bayraktar, Yunanistan ile güçte işbirliğine ait soruyu ise şöyle yanıtladı:
Bayraktar, bu projeyle Türkiye’de yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriği Kıbrıs’a ulaştırarak adadaki fuel-oil santrallerinde elektrik üretimine son vermeyi hedeflediklerini belirterek, “Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), mevzuyu Brüksel’e taşıdı. Türkiye’nin, Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağı (ENTSO-E) sistemiyle kontağı sebebiyle teknik olarak bu yeni enterkonneksiyona onay verilmesi gerekiyordu. Teknik bir sıkıntı, kısa müddette siyasi bir mevzuya dönüştü. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin itirazlarının akabinde ENTSO-E, bu kontağın kurulmasına onay veremeyeceğini söyledi.” diye konuştu.
Yunanistan Dışişleri Bakanına deniz altı elektrik ilişkisi üzerinden GKRY’ye elektrik satmak isteyen şirketlere kapasite tahsis etmeyi önerdiklerini tabir eden Bayraktar, bu sayede Ada’nın daha pak ve düşük maliyetli elektriğe erişebileceğini, fakat teklifin siyasi sebeplerle kabul edilmediğini söyledi.
Bakan Bayraktar, Türkiye’den Ada’ya doğal gaz boru çizgisi döşemeyi planladıklarını belirterek, bu sayede Ada’da daha pak kaynaklarla elektrik üretilebileceğini ve uygun şartlarda güney bölümüne de elektrik satılabileceğini lisana getirdi.
Bayraktar, “Bu işbirliği, her iki ülkeye de yarar sağlayabilir. İleride Doğu Akdeniz’de biz ya da bir oburu doğal gaz bulursa, boru sınırının zıt akışla kullanılması da mümkün olabilir. Gaz Ada’ya, oradan Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden Avrupa pazarına ulaştırılabilir. Böylelikle mevcut tedarik güzergahlarına bir alternatif geliştirebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.
Bangladeş’teki saha ihaleleri 2027’ye ertelendi
Bayraktar, TPAO’nun Bangladeş’te ilgilendiği alanların ruhsatlandırılmasına ait ihalelerin Mart 2027’ye ertelendiğini lakin kelam konusu alanlara ilgilerinin sürdüğünü söyledi.
Çeşitli ülkelerden yeni teklifler aldıklarını belirten Bayraktar, “Jeolojik şartlar elverişliyse ve ilgili ülke uygun kurallar sunuyorsa elbette ilgileniriz. Portföyümüzde çok sayıda proje olduğu için iştirakler arıyoruz.” diye konuştu.
Bayraktar, ABD ile Rusya arasındaki dizel muahedesine ait soruya da “Sanırım Türk şirketleri de Rusya’dan yine motorin almaya başladı. Hürmüz Boğazı’ndaki önemli sorun ve rafinerilerin bundan etkilenmesi sebebiyle bu kıymetliydi. Global motorin piyasasında arz sıkışık. Rusya’dan tedarik bizim için değerli seçeneklerden biri ve işlerimizi bir nebze kolaylaştırıyor.” karşılığını verdi.
Türkiye’nin global karbon emisyonlarındaki hissesinin yüzde 1,1 olduğuna ve global iklim amaçlarına ulaşılması için büyük iktisatların de sorumluluk üstlenmesi gerektiğine dikkati çeken Bayraktar, şöyle devam etti:
“Cezayir ile gaz kontratımızı uzatmak ve hacmini artırmak istiyoruz”
Türkiye’nin Cezayir ile işbirliğinin gücün yanı sıra madenciliği de kapsadığını lisana getiren Bayraktar, Afrika’da üçüncü ülkelerle ortak projeler geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi.
“Trans-Hazar projesini güçlü biçimde destekliyoruz”
Avrupa’nın Rus LNG’si ve boru gazı ithalatını 2027’de sonlandırma planlarını anımsatan Bayraktar, Avrupalı yetkililerin Sakarya Gaz Sahası’nda üretilen doğal gazın Avrupa’ya satılması ve Türkiye’nin kendi gereksinimini alternatif kaynaklardan karşılaması yönünde tekliflerde bulunduğunu aktardı.
Bayraktar, kelam konusu kaynaklardan birinin Türkmenistan doğal gazı olabileceğini belirterek şunları tabir etti:
Türkmenistan’dan İran üzerinden takas muahedesiyle başlayan gaz akışının ABD ile İran tansiyonu sebebiyle durduğunu söyleyen Bayraktar, “Biz evvel takas mutabakatıyla başlamayı, akabinde bunun Trans-Hazar boru çizgisine taban hazırlamasını öngörüyorduk.” diye konuştu.
Bayraktar, Sudanlı yetkililerle madencilik, petrol, doğal gaz ve elektrik üretimi alanlarında görüşmeler yürüttüklerini belirterek, “Sudan, Türk şirketlerinin önümüzdeki periyotta katiyen daha fazla faaliyette bulunacağını göreceğimiz ülkelerden biri.” dedi.
Sinop ve Trakya’daki nükleer projeler için görüşmeler sürüyor
Sinop ve Trakya’da yapılması planlanan nükleer güç santralleri için Kanada’dan AtkinsRealis, Güney Kore’den Korea Electric Power Corporation (KEPCO), Çin ve Rusya’dan Rosatom ile görüşmeler yürüttüklerini, tüm bu şirketlerin nükleer teknoloji alanında kendilerini kanıtladığını söz eden Bayraktar, “Bizim açımızdan en kıymetli bahis, hangi şirketin yahut ülkenin bize uygun bir finansman paketi sunabileceği ve projeyi başarılı bir halde hayata geçirebileceği.” diye konuştu.
Bayraktar, KEPCO’nun ABD’de 8 reaktör inşa etme taahhüdü bulunduğunu, Güney Kore’de halihazırda 4-6 reaktörün inşasını yürüttüğünü ve Çekya’da da projesi olduğunu belirterek, “Tüm bu projeleri nasıl hayata geçirecekleri kıymetli. Nükleer projeler önemli bir odaklanma ve çok büyük bir nitelikli insan kaynağı gerektiriyor.” dedi.
Kanada ile görüşmelere ait de Bayraktar, “İyi gidiyor. Arkasında siyasi irade olduğu görülüyor ve bu çok değerli. Şu anda bu projeyi finanse etmek için nasıl uygun finansal yapılar oluşturabileceğimizi, finans kurumlarını ve potansiyel kredi verenleri nasıl çekebileceğimizi görüşüyoruz.” sözünü kullandı.
Bayraktar, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde ulusal ve milletlerarası kurumların kontrolünde yüzlerce testin sürdüğünü belirterek şunları kaydetti:
