Bakan Tekin, Özel Öğretim Derneği (ÖZDER), Ankara Toplumsal Bilimler Üniversitesi ve Ankara Ticaret Odası (ATO) işbirliğiyle, “İnsan, Paha, Teknoloji” temasıyla düzenlenen “Maarif’ten Medeniyete Eğitim Zirvesi” programına katıldı.
ATO Meclis Salonu’nda gerçekleştirilen programda konuşan Tekin, doruğun, maarif sıkıntısını geniş bir tabanda ele alma imkanı sunduğunu belirtti.
İnsanlığın teknolojiyle alakalı kritik bir eşikte olduğuna dikkati çeken Tekin, insan hayatına dair bilginin kimlerin elinde toplanacağı, bilginin hangi hedefle işleneceği, hangi karar süreçlerine istikamet vereceği, insanın mahrem alanına nerede temas edeceği ve insan iradesinin büyük dijital nizam içinde nasıl korunacağı üzere başlıklarla karşı karşıya olunduğunu vurguladı.
Teknolojinin, çağın en temel egemenlik başlıklarından biri haline geldiğini lisana getiren Tekin, “Dün güç daha çok toprakta, endüstride, sermayede, orduda ve güç kaynaklarında aranıyordu. Bugün bütün bunların yanına bilgi merkezleri, algoritmalar, yapay zeka modelleri, dijital platformlar ve göremediğimiz, art planda çalışan karar sistemleri eklendi.” diye konuştu.
İnsanlığın geleceğine dair çabanın, artık ekranda görünen kolaylıkların ardında, görünmeyen bilgi akışlarında, insan davranışlarını okuyan sistemlerde ve toplumların mukadderatına temas eden dijital iktidar alanlarında şekillendiğini söyleyen Tekin, şunları kaydetti:
“Son devirde ABD merkezli, büyük bilgi, yapay zeka, istihbarat, güvenlik, savunma teknolojileri ve kamu sistemleriyle çalışan tesirli bir teknoloji şirketinin yayımladığı manifesto kamuoyunun gündeminde. Teknoloji çağının nasıl bir güç nizamına yanlışsız ilerlediğini göstermesi bakımından son derece dikkat cazip bir doküman. Merkezinde büyük datayı sürece, anlamlandırma ve stratejik karar süreçlerine dönüştürme kabiliyeti bulunan bu yapı, devletlerin güvenlik kapasitesiyle, savaş teknolojileriyle ve global rekabet mimarisiyle direkt temas eden bir aktör hüviyeti taşıyor.
Kelam konusu şirketin yayımladığı 22 unsurluk manifesto, teknoloji dünyasına yeni bir egemenlik tarifi yapıyor aslında. Silikon Vadisi mühendislerine ve teknoloji şirketlerine savunma alanında daha çok rol yüklüyor, yazılımı, bilgiyi ve yapay zekayı askeri üstünlüğün, devlet kapasitesinin, savaşların ve global rekabetin merkezine yerleştirmektedir. Bir öbür sözle bu metin, dünyaya yeni dünya sisteminin hâkim olan güç telaffuzunu ilan ediyor. Gücün artık yazılımı kimin geliştirdiği, bilgiyi kimin topladığı, yapay zekayı kimin yönettiği ve bütün bu kapasitenin hangi stratejik gayeler için kullanıldığı üzerinden hal aldığını tabir ediyor.”
“Çağın asıl gücü, teknolojiyi insanlığın hayrına yöneltecek kuşaklardan doğacak”
Bakan Tekin, bu yaklaşımın alandaki karşılığının Gazze’de ağır bir ibret tablosu olarak öne çıktığını belirterek, kelam konusu şirketin İsrail Savunma Bakanlığıyla kurduğu stratejik işbirliğinin, data ve yapay zeka teknolojilerinin savaş alanında dönüştüğü kapasiteyi bütün dünyaya gösterdiğini lisana getirdi.
İnsan haysiyeti, hukuk, merhamet ve vicdanı merkeze alan bir kıymet tabanıyla buluşmayan teknolojinin, en ileri kabiliyetleriyle dahi insanlığın önüne ağır bir imtihan koyduğuna işaret eden Tekin, “Manifesto, ABD ile birebir stratejik hatta bulunan aktörlere sert güç kapasitesini teknolojiyle tahkim etme davetini suçsuz bir biçimde yaparken, dünyanın geri kalanına da yeni çağın rekabet lisanını, açıkça kendi hegemonyalarını tabir etmektedir.” dedi.
Tekin, tablonun bütün boyutlarıyla okunması ve ülke olarak teknoloji, eğitim, insan ve kıymetin tıpkı ciddiyetle ele alınması gerektiğini vurgulayarak, Türkiye’nin bu türlü bir çağda diğerlerinin geliştirdiği sistemlere mahkum olan, teknolojinin tarafını dışarıdan seyreden bir ülke pozisyonunda bulunamayacağını belirtti.
Savunma endüstrisinde ulusal ve yerli kapasitenin hayati olduğu kadar eğitim alanında insanı, bedeli, mahremiyeti, iradeyi ve teknoloji okuryazarlığını birlikte inşa edecek maarif iradesinin de o kadar hayati olduğunun altını çizen Tekin, “Çünkü bu yeni çağın asıl gücü, yazılımı yazacak, datayı anlamlandıracak, yapay zekayı geliştirecek, teknolojiyi insanlığın hayrına yöneltecek jenerasyonların yetiştirilmesinden doğacaktır.” sözünü kullandı.
Tekin, Bakanlık olarak çocukların dijital çağla kurduğu alakayı dar bir kullanım marifeti alanına hapsetmeden ele aldıklarını, çocukların teknolojiyle temasının ekran karşısında geçirilen vakit, kullanılan program yahut öğrenilen kodla sonlu görülemeyeceğini vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Bizim için asıl problem çocuklarımızın dijital dünyada hangi içerikle karşılaştığı kadar, o müsabaka içinde kendi özgür muhakemesini, edebini, mahremiyetini ve iç bütünlüğünü koruyabilecek önlemleri almaktır. Bu sebeple evlatlarımızı çağın akışına edilgen biçimde ahenk sağlayan bireyler olarak yetiştirme durumuna asla istek gösteremeyiz. Türkiye’nin gereksinimi olan, kendi ülkesinin bağımsızlık ufkunu, insanlığın ortak vicdanını ve medeniyet bedellerini birebir anda taşıyabilecek jenerasyonlar yetiştirmektir. Evet, teknolojide güçlü olacağız. Bilimde, yapay zekada, dijital altyapıda, savunma endüstrisinde, siber güvenlikte ve yüksek teknolojili üretimde daha ileri düzeylere ulaşacağız. Kendi mühendislerimiz, öğretmenlerimiz, gençlerimiz, kurumlarımızla bu büyük yürüyüşü sürdüreceğiz. Zira Türkiye’nin tam bağımsızlık argümanı bunu gerektirir.”
“İyi insan yetiştirmek her zamankinden daha elzem”
Bakan Tekin, çağın araçlarını kullanan, vaktin ruhunu kavrayan, üretme kudretini ahlaki bir sorumlulukla taşıyan ve insanı her türlü teknolojik hesabın üzerinde gören “iyi insan” profilini yetiştirmek istediklerini, çocukların iyiyi tanıyan, güzele meyleden ve yeterliliği hayatın içinde görünür kılan ahlaki olgunlukla yetişmesini arzuladıklarını söz etti.
Bu ahlaki olgunluğun tesisi için Bakanlık olarak çok boyutlu çalışma yürüttüklerini lisana getiren Tekin, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modelimizin sistem okuryazarlığı ve dijital okuryazarlık boyutları tam da bu emele matuf. Evlatlarımızın dijital ortamda karşılaştığı bilginin kaynağını sorgulayabilmesi, kendisini yönlendiren lisanı fark edebilmesi, mahremiyetini koruyabilmesi, siber zorbalık karşısında hakikat tavır geliştirebilmesi ve ziyanlı içerikle karşılaştığında muteber yetişkinlere ulaşabilmesi temel ilgi alanımız.” açıklamasında bulundu.
Global dijital tertibin, teknolojinin insan ahlakı, hukuk ve merhametten koptuğunda nasıl ağır sonuçlar doğurabileceğini bütün çıplaklığıyla gösterdiğini söyleyen Tekin, şöyle devam etti:
“İçinde bulunduğumuz global tablo ve son periyotta Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yüreğimizi dağlayan acı hadiseler, çocuklarımızı muhafaza sorumluluğumuzun ne kadar hayati olduğunu bize bir kere daha gösterdi. Bu ağır sorumluluk karşısında âlâ insan yetiştirmek, ulusal ve manevi kıymetlerimizi eğitim hayatının canlı bir modülü haline getirmek, çocuğun kalbine merhameti, zihnine muhakemeyi, davranışına edebi, hayatına aidiyet hissini yerleştirmek her zamankinden daha elzem bir durumda.”
Tekin, özel öğretim kurumlarının okul kültürü, aileyle kurulan yakın temas, rehberlik süreçleri, yenilikçi uygulamalar, öğretmen niteliği ve eğitim teknolojilerinin alandaki kullanımı bakımından maarif ekosisteminin güçlü paydaşları olduğunu belirtti.
Tepede ortaya koyulacak fikirlerin, Bakanlıkça yürütülen çalışmalara da katkı sunacağına inandığını lisana getiren Tekin, çocukların eğitimine karşı mesuliyet taşıyan bütün paydaşlarla güçlü istişare tabanı kurma uğraşında olduklarını vurguladı.
Programa ATO Yönetim Kurulu Lideri Gürsel Baran, Ankara Toplumsal Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan ile ÖZDER Genel Başkanı Ahmet Akça da katıldı.
Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri