Türkiye’de bilimsel merakı teşvik eden en esaslı tertiplerden biri olan TÜBİTAK tarafından düzenlenen Ortaokul ve Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışları’nın final merasimi bu yıl da ağır iştirakle gerçekleştirildi. 20’ncisi düzenlenen ortaokul yarışlarında, genç araştırmacıların bilimsel üretkenliği dikkat çekti.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın iştirakiyle gerçekleştirilen merasimde, ortaokul seviyesinde 10, lise seviyesinde ise 12 farklı alanda toplam 198 proje mükafata layık görüldü. Bu yıl müsabakaya başvuran 83 bini aşkın öğrenci, Türkiye’nin bilimsel geleceğine dair güçlü bir tablo ortaya koydu.
Ankara’yı temsil eden Etimesgut Bilim ve Sanat Merkezi, yarışta elde ettiği derecelerle öne çıktı. Kurum, 20. Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışı’nda Tarih alanında Türkiye ikinciliği, Coğrafya alanında ise Türkiye üçüncülüğü elde etti.
Tarih alanında dereceye giren “Dijital Seyyah: Seyyahların Gözüyle Anadolu’nun Ekolojik Mirası” başlıklı proje; Fatıma Zeyneb Boz, Semih Erkendirci ve Ömer Kağan Hoş tarafından, danışman öğretmen Asiye Güneş rehberliğinde hazırlandı. Projede, 14. ve 17. yüzyıllar ortasında Anadolu’yu gezen İbn-i Battüta, Busbecq ve Evliya Çelebi’nin yapıtları incelenerek tarihi biyoçeşitlilik ortaya konuldu. Çalışmada elde edilen datalar yeni IUCN bilgileriyle karşılaştırılarak, bilhassa sulak alan ve tatlı su ekosistemlerine bağlı birtakım hayvan cinslerinde riskin arttığına dikkat çekildi. Proje, “Seyahatnameler bize sırf geçmişi değil, doğayı bugün de müdafaamız gerektiğini öğretir” bildirisiyle öne çıktı. Ayrıyeten geliştirilen “Dijital Seyyah” isimli etkileşimli animasyon, öğrencilerin tarihi biyocoğrafyayı keşfetmesini sağlayan yenilikçi bir öğrenme aracı olarak değerlendirildi.
Coğrafya alanında derece elde eden “Doğanın Dijital Yüzü: Emojilerde Biyoçeşitlilik” başlıklı proje ise Yağmur Ada Alkan, Berra Türk ve Neva Aferin tarafından yeniden Asiye Güneş danışmanlığında geliştirildi. Çalışmada, dijital bağlantıda yaygın olarak kullanılan emojilerin öğrencilerin tabiat algısı üzerindeki tesiri incelendi. Bulgular, emojilerde temsil edilen canlıların daha yüksek tanınırlığa sahip olduğunu ortaya koyarken, dijital temsillerin tabiata yönelik algı ve kıymet atfetme süreçlerini etkileyebileceğini gösterdi. Proje kapsamında hazırlanan “Dijital Biyoçeşitlilik Atlası” isimli e-kitap, öğrencilerin çizimleri ve yapay zeka takviyeli görsellerle zenginleştirilerek kalıcı bir eğitim gerecine dönüştürüldü. Proje, emojilerin sırf hisleri değil, doğayı algılama biçimimizi de şekillendirdiği iletileri dikkat çekti.
Etimesgut Bilim ve Sanat Merkezi’nin elde ettiği bu muvaffakiyetler, disiplinler ortası yaklaşımın ve dijital araçların eğitimde faal kullanımının somut bir göstergesi oldu. Öğrencilerin öğretmenleriyle birlikte bilimsel üretime erken yaşta iştiraki, Türkiye’nin bilim ve teknoloji ekosisteminin sürdürülebilirliği açısından kritik değer taşıyor.
TÜBİTAK’ın öncülüğünde gerçekleştirilen bu yarışlar, sırf bir ödül platformu olmanın ötesinde; bilimsel düşünme, araştırma kültürü ve yenilikçi bakış açısının genç kuşaklar ortasında yaygınlaşmasına katkı sunmayı sürdürüyor.
Öğretmen Haber Eğitim Dünyasının Son Gelişmeleri